સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 3.28

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥
ગોવત્સાન્નૈરૃતે ભાગે દૃશ્યતે લોહયષ્ટિકા ॥
સ્વયંભુલિંગરૂપેણ રુદ્રસ્તત્ર સ્થિતઃ સ્વયમ્ ॥
॥ શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
મોક્ષતીર્થે સરસ્વત્યા નભસ્યે ચંદ્રસંક્ષયે ॥
વિપ્રાન્સંપૂજ્ય વિધિવત્તેભ્યો દત્ત્વા ચ દક્ષિણામ્

એકવિંશતિવારાંસ્તુ ભક્ત્યા પિંડસ્ય યત્ફલમ્ ॥
ગયાયાં પ્રાપ્યતે પુંસાં ધ્રુવં તદિહ તર્પ્પણાત્

લોહયષ્ટ્યાં કૃતે શ્રાદ્ધે નભસ્યે ચંદ્રસંક્ષયે ॥
પ્રેતયોનિવિનિર્મુક્તાઃ ક્રીડંતિ પિતરો દિવિ

અપિ નઃ સંકુલે ભૂયાદ્યો વૈ દદ્યાત્તિલોદકમ્ ॥
પિંડં વાપ્યુદકં વાપિ પ્રેતપક્ષે વિધૂદયે

લોહયષ્ટ્યામમાવસ્યાં કાર્યં ભાદ્રપદે જનૈઃ ॥
શ્રાદ્ધં વૈ મુનયઃ પ્રાહુઃ પિતરો યદિ વલ્લભાઃ

ક્ષીરેણ તુ તિલૈઃ શ્વેતૈઃ સ્નાત્વા સારસ્વતે જલે ॥
પિતૄંસ્તર્પયતે યસ્તુ તૃપ્તાસ્તત્પિતરો ધ્રુવમ્

તત્ર શ્રાદ્ધાનિ કુર્વીત સક્તુભિઃ પયસા સહ ॥
અમાવાસ્યાદિનં પ્રાપ્ય પિતૄણાં મોક્ષમિચ્છકૈઃ

રુદ્રતીર્થે તતો ધેનું દદ્યાદ્વસ્ત્રાદિભૂષિતામ્ ॥
વિષ્ણુતીર્થે હિરણ્યં ચ પ્રદદ્યાન્મોક્ષમિચ્છુકઃ

ગયાયાં પિતૃરૂપેણ સ્વયમેવ જનાર્દનઃ ॥
તં ધ્યાત્વા પુંડરીકાક્ષં મુચ્યતે ચ ઋણત્રયાત્

પ્રાર્થયેત્તત્ર ગત્વા તં દેવદેવં જનાર્દનમ્ ॥
આગતોઽસ્મિ ગયાં દેવ પિતૃભ્યઃ પિંડદિત્સયા ॥
એષ પિંડો મયા દત્તસ્તવ હસ્તે જનાર્દન

પરલોકગતેભ્યશ્ચ ત્વં હિ દાતા ભવિષ્યસિ ॥
અનેનૈવ ચ મંત્રેણ તત્ર દદ્યાદ્ધરેઃ કરે

ચંદ્રે ક્ષીણે ચતુર્દશ્યાં નભસ્યે પિંડમાહરેત્ ॥
પિતૄણામક્ષયા તૃપ્તિર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

એકવિંશતિવારાંશ્ચ ગયાયાં પિંડપાતનૈઃ ॥
ભક્ત્યા તૃપ્તિમવાપ્નોતિ લોહયષ્ટ્યાં પિતૃતર્પ્પણે

વારિદસ્તૃપ્તિમાપ્નોતિ સુખમક્ષય્યમત્ર હિ ॥
ફલપ્રદઃ સુતાન્ભક્તાનારોગ્યમભયપ્રદઃ

વિત્તં ન્યાયાર્જિતં દત્તં સ્વલ્પં તત્ર મહાફલમ્ ॥
સ્નાનેનાપિ હિ તત્તીર્થે રુદ્રસ્યાનુચરો ભવેત્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણે એકાકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે પૂર્વભાગે ધર્મારણ્યમાહાત્મ્યે સંક્ષેપતસ્તીર્થમાહાત્મ્ય વર્ણનં નામાષ્ટવિંશોઽધ્યાયઃ