સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 3.22-3

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
લક્ષ્મીતીર્થે શુભે પુંસાં સર્વૈશ્વર્યૈકકારણે ॥
સ્નાત્વા નરસ્તતો ગચ્છેદગ્નિતીર્થં દ્વિજોત્તમાઃ

અગ્નિતીર્થં મહાપુણ્યં મહાપાતકનાશનમ્ ॥
તીર્થાનામુત્તમં તીર્થં સર્વાભીષ્ટૈકસાધનમ્ ॥
તત્ર સ્નાયાન્નરો ભક્ત્યા સ્વપાપપરિશુદ્ધયે

॥ ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥
અગ્નિર્તાર્થમિતિખ્યાતિઃ કથં તસ્ય મુનીશ્વર ॥

કુત્રૈદમગ્નિતીર્થં ચ કીદૃશં તસ્ય વૈભવમ્ ॥
એતન્નઃ શ્રદ્દધાનાનાં વિસ્તરાદ્વક્તુમર્હસિ

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
સમ્યક્પૃષ્ટં હિ યુષ્માભિઃ શૃણુધ્વં મુનિપુંગવાઃ ॥
પુરા હિ રાઘવો હત્વા રાવણં સપરિચ્છદમ્

સ્થાપયિત્વા તુ લંકાયાં ભર્તારં ચ વિભીષણમ્ ॥
સીતાસૌમિત્રિસંયુક્તો રામો દશરથાત્મજઃ

સિદ્ધચારણગંધવૈર્દેવૈરપ્સરસાં ગણૈઃ ॥
સ્તૂયમાનો મુનિગણૈઃ સત્યાશીસ્તીર્થકૌતુકી

ધારયઁલ્લીલયા ચાપં રામોઽસહ્યપરાક્રમઃ ॥
આત્મનઃ શુદ્ધિમાધાતું જાનકીં શોધિતુ તથા

ઇંદ્રાદિદેવવૃન્દૈશ્ચ મુનિભિઃ પિતૃભિસ્તથા ॥
વિભીષણેન સહિતઃ સર્વેરપિ ચ વાનરૈઃ

આયયૌ સેતુમાર્ગેણ ગંધમાદનપર્વતમ્॥
લક્ષ્મીતીર્થતટે સ્થિત્વા જાનકીશોધનાય સઃ

અગ્નિમાવાહયામાસ દેવર્ષિપિતૃસન્નિધૌ॥
અથોત્તસ્થૌ મહાંભોધેર્લક્ષ્મીતીર્થાદ્વિદૂરતઃ

પશ્યત્સુ સર્વલોકેષુ લિહન્નંભાંસિ પાવકઃ॥
આતામ્રલોચનઃ પીતવાસા ધનુર્ધરઃ

સપ્તભિશ્ચૈવ જિહ્વાભિર્લેલિહાનો દિશો દશ ॥
દૃષ્ટ્વા રઘુપતિં શૂરં લીલામાનુષરૂપિણમ્

જગાદ વચનં રમ્યં જાનકીશુદ્ધિકારણાત્ ॥
રામરામ મહાબાહો રાક્ષસાનાં ભયાવહ

પાતિવ્રત્યેન જાનક્યા રાવણં હતવાન્ભવાન્ ॥
સત્યંસત્યં પુનઃ સત્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

કમલેયં જગન્માતા લીલામાનુષવિગ્રહા ॥
દેવત્વે દેવદેહેયં મનુષ્યત્વે ચ માનુષી

વિષ્ણોર્દેહાનુરૂપાં વૈ કરોત્યેષાત્મનસ્તનુમ્ ॥
યદાયદા જગત્સ્વામિન્દેવદેવ જનાર્દ્દન

અવતારાન્કરોષિ ત્વં તદેયં ત્વત્સહાયિની ॥
યદા ત્વં ભાર્ગવો રામસ્તદાભૂદ્ધરણી ત્વિયમ્

અધુના જાનકી જાતા ભવિત્રી રુક્મિણી તતઃ ॥
અન્યેષુ ચાવતારેષુ વિષ્ણોરેષા સહાયિની

તસ્મામદ્વચનાદેનાં પ્રતિ ગૃહ્ણીષ્વ રાઘવ ॥
પાવકસ્ય તુ તદ્વાક્યં શ્રુત્વા દેવા મહર્ષયઃ

વિદ્યાધરાશ્ચ ગંધર્વા માનવાઃ પન્નગાસ્તથા ॥
અન્યે ચ ભૂતનિવહા રામં દશરથાત્મજમ્

જાનકીં મૈથિલીં ચૈવ પ્રશશંસુઃ પુનઃપુનઃ ॥
રામોઽગ્નિવચનાત્સીતાં પ્રતિજગ્રાહ નિર્મલામ્

એવં સીતાવિશુદ્ધ્યર્થં રામેણાક્લિષ્ટકર્મણા ॥
આવાહને કૃતે વહ્નિર્લક્ષ્મીતીર્થાદ્વિદૂરતઃ

યતઃ પ્રદેશાદુત્તસ્થાવંબુધેર્દ્વિજસત્તમાઃ ॥
અગ્નિતીર્થં વિજાનીત તં પ્રદેશમનુત્તમમ્

તતો વિનિર્ગમાદગ્નેરગ્નિતીર્થમિતીર્યતે ॥
અત્ર સ્નાત્વા નરો ભક્ત્યા વહ્નેસ્તીર્થે વિમુક્તિદે

ઉપોષ્ય વેદવિદુષો બ્રાહ્મણાનપિ ભોજયેત્ ॥
તેભ્યો વસ્ત્રં ધનં ભૂમિં દદ્યાત્કન્યાં ચ ભૂષિતામ્

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયાત્ ॥
અગ્નિતીર્થસ્ય કૂલેસ્મિન્નન્નદાનં વિશિષ્યતે

અગ્નિતીર્થસમં તીર્થં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ॥
દુષ્પણ્યોપિ મહાપાપો યત્ર સ્નાનાત્પિશાચતામ્

પરિત્યજ્ય મહાઘોરાં દિવ્યં રૂપમવાપ્તવાન્ ॥
પશુમાન્નામ વૈશ્યોઽભૂત્પુરા પાટલિપુત્રકે

સ વૈ ધર્મપરો નિત્યં બ્રાહ્મણારાધને રતઃ ॥
કૃષિં નિરંતરં કુર્વન્ગો રક્ષાં ચૈવ સર્વદા

પણ્યવીથ્યાં ચ વિક્રીણન્કાંચનાદીનિ ધર્મતઃ ॥
પશુમન્નામધેયસ્ય વણિક્છ્રેષ્ઠસ્ય તસ્ય વૈ

બભૂવ ભાર્યાત્રિતયં પતિશુશ્રૂષણે રતમ્ ॥
જ્યેષ્ઠા ત્રીન્સુષુવે પુત્રાન્વૈશ્યવંશવિવર્દ્ધનાન્

સુપણ્યં પણ્યવતં ચ ચારુપણ્યં તથૈવ ચ ॥
મધ્યમા સુષુતે પુત્રૌ સુકોશ બહુકોશકૌ

તૃતીયાયાં ત્રયઃ પુત્રાસ્તસ્ય વૈશ્યસ્ય જજ્ઞિરે ॥
મહાપણ્યો મહાકોશો દુષ્પણ્ય ઇતિ વિશ્રુતાઃ

એવં પશુમતસ્તસ્ય વૈશ્યસ્ય દ્વિજસત્તમાઃ ॥
બભૂવુરષ્ટૌ તનયાસ્તાસુ સ્ત્રીષુ તિસૃષ્વપિ

તે સુપણ્યમુખાઃ સર્વે પુત્રા વવૃધિરે ક્રમાત ॥
ધૂલિકેલિં વિતન્વન્તઃ પિતરૌ તોષયંતિ તે

પંચહાયનતાં પ્રાપ્તાઃ ક્રમાત્તે વૈશ્યનંદનાઃ ॥
પશુમાનપિ વૈશ્યેંદ્રઃ સર્વાનપિ ચ તાન્સુતાન્

બાલ્યમારભ્ય સતતં સ્વકૃત્યેષુ વ્યશિક્ષયત્॥
કૃષિગોત્રાણવાણિજ્યકર્મસુ ક્રમશિક્ષિતાઃ

સુપણ્યમુખ્યાઃ સપ્તૈવ પિતૃવાક્યમશૃણ્વત ॥
પશુમાન્વક્તિ યત્કાર્યં તત્ક્ષણાન્નિરવર્તયન્

નૈપુણ્યં પ્રાપુરત્યંતં તે સુવર્ણક્રિયાસ્વપિ॥
દુષ્પણ્યસ્ત્વષ્ટમઃ પુત્રો બાલ્યમારભ્ય સંતતમ્

દુર્માર્ગનિરતો ભૂત્વા નાશૃણોત્પિતૃભાષિતમ્॥
ધૂલિકેલિં સમારભ્ય દુર્માર્ગનિરતોઽભવત્

સ બાલ એવ સન્પુત્રો બાલાનન્યાનબાધત॥
દુષ્કર્મનિરતં દૃષ્ટ્વા તં પિતા પશુમાંસ્તથા

ઉપેક્ષામેવ કૃતવાન્બાલિશોઽયમિતીરયન્॥
અથાષ્ટાવપિ વૈશ્યસ્ય પ્રાપુર્યૌવનમાત્મજાઃ

તતોઽયમષ્ટમઃ પુત્રો દુષ્પણ્યો બલિનાં વરઃ ॥
ગૃહીત્વા પાણિષુ ગલે બાલાન્નગરવર્તિનઃ

નિચિક્ષેપ સ કૂપેષુ સરિત્સુ ચ સરઃસ્વપિ ॥
ન કોઽપિ તસ્ય જાનાતિ દુશ્ચરિત્રમિદં જનઃ

યાવન્મ્રિયંતે તે બાલાસ્તાવન્નિક્ષિપ્તવાઞ્જલે ॥
તેષાં મૃતાનાં બાલાનાં પિતરો માતરસ્તથા

ગવેષયંતિ તાન્સર્વાન્નગરેષુ હિ સર્વશઃ ॥
તાન્ દૃષ્ટ્વા ચ મૃતાન્પુત્રાન્કેવલં પ્રારુદઞ્જનાઃ

જલેષ્વથ શવાન્દૃષ્ટ્વા જનાશ્ચક્રુર્યથોચિતમ્ ॥
એવં પ્રતિદિનં બાલાન્દુષ્પણ્યો મારયન્પુરે

જનૈરપ્યપરિજ્ઞાતશ્ચિરમેવમવર્તત ॥
મ્રિયમાણેષુ બાલેષુ વૈશ્યપુત્રસ્ય કર્મણા

પ્રજાનાં વૃદ્ધિરાહિત્યાચ્છૂન્યપ્રાયમભૂત્પુરમ્ ॥
તતઃ સમેત્ય પૌરાસ્તદ્વૃત્તં રાજ્ઞે ન્યવેદયન્

શ્રુત્વા નૃપસ્તદ્વચનમાહૂય ગ્રામપાલકાન્ ॥
કારણં બાલમરણે ચિંત્યતામિતિ સોઽન્વશાત્

ગ્રામપાલાસ્તથેત્યુક્ત્વા તત્ર તત્ર વ્યવસ્થિતાઃ ॥
સમ્યગ્ગવેષયામાસુઃ કારણં બાલમારણે

તે વૈ ગવેષંયતોઽપિ નાવિંદન્બાલમારકમ્ ॥
તે પુનર્નૃપમાસાદ્ય ભીતા વાક્યમથાબ્રુવન્

ગવેષયંતોઽપિ વયં તન્ન વિંદામહે નૃપ ॥
યો બાલાન્નગરે સ્થિત્વા સતતં મારયત્યપિ

પુનશ્ચ નાગરાઃ સર્વે રાજાનં પ્રાપ્ય દુઃખિતાઃ ॥
પુનઃ પ્રજાનાં મરણમબ્રુવન્વાષ્પસંકુલાઃ

રાજા તત્કારણાજ્ઞાનાત્તૂષ્ણીમાસ્તે વિચિંત્ય તુ ॥
કદાચિદ્વૈશ્યપુત્રોયં પંચભિર્બાલકૈઃ સહ

તટાકાંતિકમાપેદે પંકજાહરણચ્છલાત્ ॥
બલાદ્ગૃહીત્વા તાન્બાલાન્દુષ્પણ્યઃ ક્રોશતસ્તદા

ક્રૂરાત્મા મજ્જયામાસ કંઠદઘ્ને સરોજલે ॥
મૃતાન્મત્વા ચ તાઞ્છીઘ્રં દુષ્પણ્યઃ સ્વગૃહં યયૌ

પઞ્ચાનાં પિતરસ્તેષાં માર્ગયંતઃ સુતાન્પુરે ॥
તેષુ વૈ માર્ગમાણેષુ પંચ તેનાતિબાલકાઃ

નિક્ષિપ્તા અપિ તોયેષુ નામ્રિયંત યદૃચ્છયા ॥
તે શનૈઃ કૂલમાસાદ્ય પંચાપિ ક્લિન્નમૌલયઃ

અશક્તા નગરં ગંતું બાલ્યાત્તત્રૈવ બભ્રમુઃ ॥
દૂરાદુચ્ચાર્યમાણાનિ સ્વનામાનિ સ્વબંધુભિઃ

શ્રુત્વા પંચાપિ તે બાલાઃ પ્રતિશબ્દમકુર્વત ॥
તતસ્તત્પિતરઃ શ્રુત્વા તત્રાગત્યસરસ્તટે

પુત્રાન્દૃષ્ટ્વા તુ સપ્રાણાન્પ્રહર્ષમતુલં ગતાઃ ॥
કિમેતદિતિ પિત્રાદ્યૈઃ પૃષ્ટાસ્તે બાલકાસ્તદા

દુષ્પણ્યસ્યાથ દુષ્કૃત્યં બન્ધુભ્યસ્તે ન્યવેદયન્॥
તતો વિદિતવૃત્તાંતા રાજાનં પ્રાપ્ય નાગરાઃ

પંચભિઃ કથિતં વૃત્તં દુષ્પણ્યસ્ય ન્યવેદયન્ ॥
તતો રાજા સમાહૂય પશુમંતં વણિગ્વરમ્ ॥
પૌરેષ્વપિ ચ શૃણ્વત્સુ વાક્યમેતદભાષત

॥ રાજોવાચ ॥ ॥
દુષ્પણ્યનામા પશુમન્બહુપ્રજમિદં પુરમ્

શૂન્યપ્રાયં કૃતં પશ્ય ત્વત્પુત્રેણ દુરાત્મના ॥
ઇદાનીં બાલિશાનેતાન્મજ્જયામાસ વૈ જલે

યદૃચ્છયા ચ સપ્રાણાઃ પુનરપ્યાગતાઃ પુરમ્ ॥
અસ્મિન્નિત્થં ગતે કાર્યે કિં કર્તવ્યં વદાધુના

અદ્ય ત્વામેવ પૃચ્છામિ યતસ્ત્વં ધર્મતત્પરઃ ॥
ઇત્યુક્તઃ પશુમાન્રાજ્ઞા ધર્મજ્ઞો યુક્તમબ્રવીત્

॥ પશુમાનુવાચ ॥ ॥
પુરં નિઃશેષિતં યેન વધમેવાયમર્હતિ ॥
ન હ્યત્ર વિષયે કિંચિત્પ્રષ્ટવ્યં વિદ્યતે નૃપ

ન હ્યયં મમ પુત્રઃ સ્યાચ્છત્રુરેવાતિપાપકૃત્ ॥
ન હ્યસ્ય નિષ્કૃતિં પશ્યે યેન નિઃશેષિતં પુરમ્

વધ્યતામેવ દુષ્ટાત્મા સત્યમેવ બ્રવીમ્યહમ્ ॥
શ્રુત્વા પશુમતો વાક્યં નાગરાઃ સર્વ એવ હિ

વણિગ્વરં શ્લાઘમાના રાજાનમિદમૂચિરે ॥
ન વધ્યતામયં દુષ્ટસ્તૂષ્ણીં નિર્વાસ્યતાં પુરાત્

તતઃ સ રાજા દુષ્પણ્યં સમાહૂયેદમબ્રવીત્ ॥
અસ્માદ્દેશાદ્ભવાઞ્છીઘ્રં દુષ્ટાત્મન્ગચ્છ સાંપ્રતમ્

યદિ તિષ્ઠેસ્ત્વમત્રૈવ દણ્ડયેયં વધેન વૈ ॥
ઇતિ રાજ્ઞા વિનિર્ભર્ત્સ્ય દૂતૈર્નિર્વાસિતઃ પુરાત્

દુષ્પણ્યસ્ત્વથ તં દેશં પરિત્યજ્ય ભયાન્વિતઃ ॥
મુનિમંડલસંબાધં વનમેવ યયૌ તદા

તત્રાપ્યેકં મુનિસુતં સ તોયેષુ ન્યમજ્જયત્ ॥
કેલ્યર્થમાગતા દૃષ્ટ્વા મુનિપુત્રા મૃતં શિશુમ્

તત્પિત્રે કથયામાસુરભ્યેત્ય ભૃશદુઃખિતાઃ ॥
તત ઉગ્રશ્રવાઃ શ્રુત્વા તેભ્યઃ પુત્રં જલે મૃતમ્

તપોમહિમ્ના દુષ્પ ણ્યચરિતં તદમન્યત ॥
ઉગ્રશ્રવાઃ શશાપૈનં દુષ્પણ્યં વૈશ્યનંદનમ્

॥ ઉગ્રશ્રવા ઉવાચ ॥ ॥
મત્સુતં પયસિ ક્ષિપ્ય યત્ત્વં મારિતવાનસિ ॥
તવાપિ મરણં ભૂયાજ્જલ એવ નિમજ્જનાત્

મૃતશ્ચ સુચિરં કાલં પિશાચસ્ત્વં ભવિષ્યસિ ॥
ઇતિ શાપે શ્રુતે સદ્યો દુષ્પણ્યઃ ખિન્નમાનસઃ

તદ્વૈ વનં પરિત્યજ્ય ઘોરમન્યદ્વનં યયૌ ॥
સિંહાદિક્રૂરસત્વાઢ્યં તસ્મિન્પ્રાપ્તે વનાંતરમ્

પાંસુવર્ષં મહ્દ્વર્ષન્વૃક્ષાનામોટય ન્મુહુઃ ॥
વજ્રઘાતસમસ્પર્શો વવૌ ઝંઝાનિલો મહાન્

વેગેન ગાત્રં ભિંદન્તી વૃષ્ટિશ્ચાસીત્સુદુઃસહા ॥
તદ્દૃષ્ટ્વા સ તુ દુષ્પણ્યશ્ચિંતયન્ભૃશદુઃ ખિતઃ

મૃતં શુષ્કં મહાકાયં ગજમેકમપશ્યત ॥
મહાવાતં મહાવર્ષં તદા સોઢુમશક્નુવન્

ગજાસ્યવિવરેણૈવ વિવેશોદરગહ્વરમ્ ॥
તસ્મિન્પ્રવિષ્ટમાત્રે તુ વૃષ્ટિરાસીત્સુભૂયસી

તતો વર્ષજલૈઃ સર્વૈઃ પ્રવાહઃ સુમહાનભૂત્ ॥
સ પ્રવાહો વને તસ્મિન્નદી કાચિદજાયત

અથ તૈર્વર્ષસલિલૈઃ સ ગજઃ પૂરિતોદરઃ ॥
પ્લવમાનો મહાપૂરે નીરંધ્રઃ સમજાયત

તતો નિર્વિવરસ્યાસ્ય જલપૂર્ણોદરસ્ય ચ ॥
ગજસ્ય જઠરાત્સોઽયં નિર્ગંતુ ન શશાક હ

તતશ્ચ વૃષ્ટિતોયાનાં પ્રવાહો ભીમવેગવાન્ ॥
ઉદરસ્થિતદુષ્પણ્યં સમુદ્રં પ્રાપયદ્ગજમ્

દુષ્પણ્યઃ સલિલે મગ્નઃ ક્ષણાત્પ્રાણૈર્વ્યયુજ્યત ॥
મૃત એવ સ દુષ્પણ્યઃ પિશાચત્વમવાપ્તવાન્

પીડિતઃ ક્ષુત્પિપાસાભ્યાં દુર્ગમં વનમાશ્રિતઃ ॥
ઘોરેષુ ઘર્મકાલેષુ સમાક્રોશન્ભયાનકમ્

અતિષ્ઠદ્ગહનેઽરણ્યે દુઃખાન્યનુભવન્બહુ ॥
કલ્પકોટિસહસ્રાણિ કલ્પકોટિશતાનિ ચ

સ પિશાચો મહાદુઃખી ન્યવસદ્ઘોરકાનને ॥
વનાદ્વનાંતરં ધાવન્દેશાદ્દેશાદ્દેશાંતરં તથા

સર્વત્રાનુભવન્દુઃખમાયયૌ દણ્ડકાન્ક્રમાત્ ॥
અગસ્ત્યાદાશ્રમાત્પુણ્યાન્નાતિદૂરે સ સંચરન્

નદન્ભૈરવનાદં ચ વાક્યમુચ્ચૈરભાષત ॥
ભોભોસ્તપોધનાઃ સર્વે શૃણુધ્વં મામકં વચઃ

ભવન્તો હિ કૃપાવન્તઃ સર્વભૂતહિતે રતાઃ ॥
કૃપાદૃષ્ટ્યાનુગૃહ્ણીત માં દુઃખૈરતિપીડિતમ્

પુરા દુષ્પણ્યનામાહં વૈશ્યઃ પાટલિપુત્રકે ॥
પુત્રઃ પશુ મતશ્ચાપિ બહૂન્બાલાનમારયમ્

તતો વિવાસિતો રાજ્ઞા તસ્માદ્દેશાદ્વનં ગતઃ ॥
અમારયં જલે પુત્રં તત્રોગ્રશ્રવસો મુનેઃ

સ મુનિર્દત્ત વાઞ્છાપં મમાપિ મરણં જલે ॥
પિશાચતાં ચ મે ઘોરાં દત્તવાન્દુઃખભૂયસીમ્

કલ્પકોટિસહસ્રાણિ કલ્પકોટિશતાન્યપિ ॥
પિશાચ તાનુભૂતેયં શૂન્યકાનનભૂમિષુ

નાહં સોઢું સમર્થોઽસ્મિ પિપાસાં ક્ષુધમેવ ચ ॥
રક્ષધ્વં કૃપયા યૂયમતો માં બહુદુઃખિનમ્

યથા મુચ્યેય પૈશાચ્યાત્તથા કુરુત તાપસાઃ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા પિશાચસ્ય વચનં તે તપોધનાઃ ॥
લોપામુદ્રાસહચરમૂચિરે કુમ્ભસંભવમ્ ॥ ॥ ॥
॥ તાપસા ઊચુઃ ॥ ॥
પિશાચસ્યાસ્ય ભગવન્બ્રૂહિ નિષ્કૃતિમુત્તમામ્

એવંવિધાનાં પાપાનાં ત્વં સમર્થો હિ રક્ષણે ॥
તેષામગસ્ત્યઃ શ્રુતવાન્કૃપયા પરયા યુતઃ ॥
પ્રિયશિષ્યં સમાહૂય સુતીક્ષ્ણં વાક્યમબ્રવીત્

॥ અગસ્ત્ય ઉવાચ ॥ ॥
સુતીક્ષ્ણ ગચ્છ ત્વરિતં પર્વતં ગંધમાદનમ્

તત્રાગ્નિતીર્થં સુમહદ્વિદ્યતે પાપનાશનમ્ ॥
પિશાચમોક્ષણાર્થાય તત્ર સ્નાહિ મહામતે

પિશાચાર્થં ત્વયિ સ્નાતે તત્ર સંકલ્પપૂર્વકમ્ ॥
પિશાચભાવમુન્મુચ્ય દિવ્યતામેષ યાસ્યતિ

નિષ્કૃતિં નાસ્ય પશ્યામિ વિના તત્તીર્થસેવનાત ॥
અતઃ સુતીક્ષ્ણકૃપયા રક્ષસ્વૈનં પિશાચકમ્

અગસ્ત્યેનૈવમુક્તસ્તુ સુતીક્ષ્ણો ગન્ધમાદનમ્ ॥
પ્રાપ્યાગ્નિતીર્થે સંકલ્પ્ય પિશાચાર્થં કૃપાનિધિઃ

સસ્નૌ તત્ર પિશાચાર્થં નિયમેન દિનત્રયમ્ ॥
રામનાથાદિકં સેવ્ય તત્તીર્થં પ્રતિગૃહ્ય ચ

સ્વાશ્રમં પ્રતિ ગત્વાથ સુતીક્ષ્ણો વિપ્રસત્તમઃ ॥
તત્તીર્થ પ્રોક્ષણાત્સદ્યઃ સવિયુજ્ય પિશાચતામ્

વૈભવાત્તસ્ય તીર્થસ્ય સદ્યો દિવ્યત્વમાપ્તવાન્ ॥
વિમાનવરમારૂઢો દિવ્યસ્ત્રીપરિવારિતઃ

સુતીક્ષ્ણં ચાપ્યગસ્ત્યં ચ તથાન્યાંશ્ચ તપોધનાન્ ॥
પુનઃપુનર્નમસ્કૃત્ય તાંશ્ચામંત્ર્ય પ્રહર્ષિતઃ

સ્વર્ગમેવારુહત્તૂર્ણં દેવૈરપિ સ પૂજિતઃ ॥
અગ્નિતીર્થસ્ય માહાત્મ્યાદ્દુષ્પણ્યો વૈશ્યનંદનઃ

પૈશાચ્યં શાપજં ત્યક્ત્વા દિવ્યતામિત્થમાપ્તવાન્ ॥
એવં વઃ કથિતં વિપ્રા અગ્નિતીર્થસ્ય વૈભવમ્

યઃ પઠેદિમમધ્યાયં શૃણુયાદ્વા સભક્તિકમ્ ॥
પિશાચમોક્ષણાખ્યાનં મુચ્યતે સર્વપાતકૈઃ

ઇહ ભુક્ત્વા મહાભોગાન્પરત્રાપિ સુખં લભેત્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે સેતુમાહાત્મ્યેઽગ્નિતીર્થપ્રશંસાયાં દુષ્પણ્યપૈશાચ્યમોક્ષણંનામ દ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ