સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 3.18-3

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
કુંભસંભવતીર્થેઽસ્મિન્વિધાયાભિષવં નરઃ ॥
રામકુંડં તતઃ પુણ્યં ગચ્છેત્પાપવિમુક્તયે

રઘુનાથસરઃ પુણ્યં દ્વિજાઃ પાપહરં તથા ॥
રઘુનાથસરસ્તીરે કૃતો યજ્ઞોઽલ્પદક્ષિણઃ

સંપૂર્ણફલદો ભૂયાત્સ્વાધ્યાયોઽપિ જપસ્તથા ॥
રઘુનાથ સરસ્તીરે મુષ્ટિમાત્રમપિ દ્વિજાઃ

દત્તં ચેદ્વેદવિદુષે તદનંતગુણં ભવેત્ ॥
રામતીર્થં સમુદ્દિશ્ય વક્ષ્યામિ મુનિપુંગવાઃ

ઇતિહાસં મહાપુણ્યં સર્વપાતકનાશનમ્ ॥
સુતીક્ષ્ણનામા વિપ્રેંદ્રો મુનિર્નિયતમાનસઃ

અગસ્ત્યશિષ્યો રામસ્ય ચરણાબ્જવિચિંતકઃ ॥
રામચંદ્રસરસ્તીરે તપસ્તેપે સુદુષ્કરમ્

જપન્ષડક્ષરં મંત્રં રામચંદ્રાધિદૈવતમ્ ॥
નિત્યં સ પંચસાહસ્રં મત્રરાજમતંદ્રિતઃ

જજાપ કુર્વન્સ્નાનં ચ રઘુનાથસરોજલે ॥
ભિક્ષાશી નિયતાહારો જિતક્રોધો જિતેંદ્રિયઃ

એવં સુતીક્ષ્ણો વિપ્રેંદ્રા બહુકાલમવર્તત ॥
તતઃ કદાચિત્સ મુનીરામં ધ્યાય ન્સદા હૃદિ ॥
તુષ્ટાવ સીતાસહિતં રામચંદ્રં સભક્તિકમ્

॥ સુતીક્ષ્ણ ઉવાચ ॥ ॥
નમસ્તે જાનકીનાથ નમસ્તે હનુમત્પ્રિય

નમસ્તે કૌશિકમુનેર્યાગરક્ષણદીક્ષિત ॥
નમસ્તે કૌસલેયાય વિશ્વામિત્રપ્રિયાય ચ

નમસ્તે હરકોદણ્ડભંજકામરસેવિત ॥
મારીચાંતક રાજેંદ્ર તાટકાપ્રાણનાશન

કબંધારે હરે તુભ્યં નમો દશરથાત્મજ ॥
જામદગ્ન્યજિતે તુભ્યં ખરવિધ્વંસિને નમઃ

નમઃ સુગ્રીવનાથાય નમો વાલિહરાય તે ॥
વિભીષણભયક્લેશહારિણે મલહારિણે

અહલ્યાદુઃખસંહર્ત્રે નમસ્તે ભરતાગ્રજ ॥
અંભોધિગર્વસંહર્ત્રે તસ્મિન્સેતુ કૃતે નમઃ

તારકબ્રહ્મણે તુભ્યં લક્ષ્મણાગ્રજ તે નમઃ ॥
રક્ષઃસંહારિણે તુભ્યં નમો રાવણમર્દ્દિને

કોદણ્ડધારિણે તુભ્યં સર્વ રક્ષાવિધાયિને ॥
ઇતિ સ્તુવન્મુનિઃ સોઽયં સુતીક્ષ્ણો રામમન્વહમ્

નિનાય કાલમનિશં રામચંદ્રનિષણ્ણધીઃ ॥
એવમભ્યસતસ્તસ્ય રામ મન્ત્રં ષડક્ષરમ્

સ્તુવતો રામચંદ્રં ચ સ્તોત્રેણાનેન સુવ્રતાઃ ॥
તીર્થે ચ રઘુનાથસ્ય કુર્વતઃ સ્નાનમન્વહમ્

અભવન્નિશ્ચલા ભક્તી રામચંદ્રેતિનિર્મલા ॥
અભૂદદ્વૈતવિજ્ઞાનં પ્રત્યગાત્મૈકલક્ષણમ્

અનધીતત્રયીજ્ઞાનં તથૈવાશ્રુતવેદનમ્ ॥
પરકાયપ્રવેશે ચ સામર્થ્યમભવદ્દ્વિજાઃ

આકાશગમને શક્તિઃ કલાવૈદગ્ધ્યમેવ ચ ॥
અશ્રુતાનાં ચ શાસ્ત્રાણામભિજ્ઞાનં વિના ગુરુમ્

ગમનં સર્વલોકેષુ પ્રતિ ઘાતવિવર્જિતમ્ ॥
અતીંદ્રિયાર્થદ્રષ્ટૃત્વં દેવૈઃ સંભાષણં તથા

પિપીલિકાદિજંતૂનાં વાર્તાજ્ઞાનમપિ દ્વિજાઃ ॥
બ્રહ્મવિષ્ણુમહાદેવલોકેષુ ગમનં તથા

ચતુર્દશસુ લોકેષુ સ્વાધીનગમનં તથા ॥
એતાન્યન્યાનિ સર્વાણિ યોગિલભ્યાનિ સત્તમાઃ

સુતીક્ષ્ણસ્યાભવન્વિપ્રા રામા તીર્થનિષેવણાત્ ॥
એવંપ્રભાવં તત્તીર્થં મહાપાતકનાશનમ્

મહાસિદ્ધિકરં પુણ્યમપમૃત્યુવિનાશનમ્ ॥
ભુક્તિમુક્તિપ્રદં પુંસાં નરકક્લેશના શનમ્

રામભક્તિપ્રદં નિત્યં સંસારોચ્છેદકારણમ્ ॥
અસ્ય તીરે મહલ્લિંગં સ્થાપયિત્વા રઘૂદ્વહઃ ॥
પૂજયામાસ તલ્લિંગં લોકાનુગ્રહકા મ્યયા

રામતીર્થે મહાપુણ્યે સ્નાત્વા તલ્લિંગદર્શનાત્ ॥
નરાણાં મુક્તિરેવ સ્યાત્કિમુતાન્યા વિભૂતયઃ

તત્ર સ્નાત્વા શિવં દૃષ્ટ્વા ધર્મ પુત્રઃ પુરા દ્વિજાઃ ॥
અનૃતોક્તિસમુદ્ભૂતદોષાન્મુક્તોઽભવત્ક્ષણાત્

॥
ઋષય ઊચુઃ ॥ ॥ અસત્યમુદિતં કસ્માદ્ધર્મપુત્રેણ સૂતજ ॥
યદ્દોષશાંતયે સસ્નૌ રામતીથેઽતિપાવને

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
યુષ્માકમૃષયો વક્ષ્યે યથોક્તમનૃતં રણે ॥
છલેન ધર્મપુત્રેણ યન્નષ્ટં રામતીર્થકે

અન્યોન્યં પાંડવા વિપ્રા ધર્મપુત્રાદયઃ પુરા ॥
ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય પુત્રાશ્ચ દુર્નોધનમુખાસ્તદા

મહદ્વૈ વૈરમાસાદ્ય રાજ્યાર્થં વિપ્રસત્તમાઃ ॥
મહત્યા સેનયા સાર્દ્ધં કુરુક્ષેત્રે સમેત્ય ચ

અયુધ્યન્સમરે વીરાઃ સમરેષ્વનિવર્તિનઃ ॥
યુદ્ધં કૃત્વા દશદિનં ગાંગેયઃ પતિતો ભુવિ

તતઃ પંચદિનં ભૂયો ધૃષ્ટદ્યુમ્નેન વીર્યવાન્ ॥
આચાર્યો યુયુધે દ્રોણો મહાબલપરાક્રમઃ

અનેકાસ્ત્રાણિ શસ્ત્રાણિ દ્રોણાચર્યો મહાબલી ॥
વિસૃજન્પાંડવાનીકં પીડયામાસ વીર્યવાન્

અથ દિવ્યાસ્ત્રવિચ્છૂરો ધૃષ્ટદ્યુમ્નો મહાબલઃ ॥
અભિનદ્બાણવર્ષેણ દ્રોણસેનામનેકધા

ધૃષ્ટદ્યુમ્નં તદા દ્રોણઃ શરવર્ષૈરવાકિરત્ ॥
પાર્થસેના તથા દ્રોણબાણવર્ષાતિપીડિતા

દશદિક્ષુ ભયાક્રાંતા વિદ્રુતા દ્વિજસત્તમાઃ ॥
તતોઽર્જુનો રણે દ્રોણં યુયુધે રથિનાં વરઃ

રણપ્રવીણયોસ્તત્ર વિજયદ્રોણયો રણે ॥
દ્રષ્ટું સમાગતૈર્દેવૈરભૂદ્વ્યોમનિરં તરમ્

દ્રોણફાલ્ગુનયોર્વિપ્રા નાસ્તિ યુદ્ધોપમા ભુવિ ॥
સામર્ષયોસ્તદાચાર્યશિષ્યયોરભવદ્રણઃ

દ્રોણફાલ્ગુનયોર્યુદ્ધં દ્રોણફાલ્ગુન યોરિવ ॥
બહુ મેનેઽથ મનસા દ્રોણોઽર્જુનપરાક્રમમ્

તતો દ્રોણો મહાવીર્યં પ્રિયશિષ્યં સ ફાલ્ગુનમ્ ॥
વિહાય પાંચાલબલં સમયુધ્યત વીર્યવાન્

સવિંશતિસહસ્રાણિ દશ તત્રાયુતાનિ ચ ॥
દ્રોણાચાર્યોઽવધીદ્રાજ્ઞાં યુદ્ધે સગજવાજિનામ્

ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽથ કુપિતો દ્રોણ મભ્યહનચ્છરૈઃ ॥
દ્રોણશ્ચ પટ્ટિશં ગૃહ્ય ધૃષ્ટદ્યુમ્નમતાડયત્

શરૈર્વિવ્યાધ તં યુદ્ધે તીક્ષ્ણૈરગ્નિશિખોપમૈઃ ॥
પરઙ્મુખોઽભવત્તત્ર ધૃષ્ટ દ્યુમ્નઃ શરાહતઃ

તતો વિરથમાગત્ય ધૃષ્ટદ્યુમ્નં વૃકોદરઃ ॥
સ્વં સ્યંદનં સમારોપ્ય દ્રોણાચાર્યમથાબ્રવીત્

સ્વકર્મભિરસંતુષ્ટાઃ શિક્ષિતાસ્ત્રા દ્વિજાધમાઃ ॥
ન યુદ્ધ્યેરન્યદિ ક્રૂરા ન નશ્યેરન્નૃપા રણે

અહિંસા હિ પરો ધર્મો બ્રાહ્મણાનાં સદા સ્મૃતઃ ॥
હિંસયા દારપુત્રાદીન્રક્ષંતે વ્યાધજાતયઃ

હિંસીસ્ત્વમેકપુત્રાર્થે યુદ્ધે સ્થિત્વા બહૂન્નૃપાન્ ॥
સ ચાપિ તે સુતો બ્રહ્મન્હતઃ શેતે રણાજિરે

તથાપિ લજ્જા તે નાસ્તિ શોકોઽપીહ ન જાયતે ॥
વચનં ત્વિતિ ભીમસ્ય સત્યં શ્રુત્વા યુધિષ્ઠિરાત્

નિજાયુધં સ તત્યાજ પપાત સ્યંદનો પરિ ॥
યોગવિત્પ્રાયમાતસ્થે દ્રોણાચાર્યસ્તદા દ્વિજાઃ

તદંતરં પરિજ્ઞાય દ્રોણાચાર્યસ્ય પાર્શ્વતઃ ॥
ખઙ્ગપાણિઃ શિરચ્છેત્તુમભ્યધાવદ્રણા જિરે

વાર્યમાણોઽપિ પાર્થાદ્યૈસ્તચ્છિરશ્છેત્તુમુદ્યયૌ ॥
યોગવિત્ત્વાદ્દ્રોણમૂર્ધ્નો જ્યોતિરૂર્ધ્વં દિવં યયૌ

દૃષ્ટં કૃષ્ણાર્જુનકૃપધર્મપુત્રાદિ ભિર્મૃધે ॥
દ્રોણસ્યાસ્ય ગતપ્રાણાચ્છરીરાદચ્છિનચ્છિરઃ

ભારદ્વાજે હતે યુદ્ધે કૌરવાઃ પ્રાદ્રવન્ભયાત્ ॥
જહૃષુઃ પાંડવા વિપ્રા ધૃષ્ટદ્યુમ્નાદય સ્તદા

સેનાં તાં વિદ્રુતાં દૃષ્ટ્વા દ્રૌણિરૂચે સુયોધનમ્ ॥
એતદ્દ્રવતિ કિ સૈન્યં ત્યક્તપ્રહરણં નૃપ

તદા દુર્યોધનો રાજા સ્વયં વક્તુ મશક્નુવન્ ॥
યુદ્ધે દ્રોણવધં વક્તું કૃપાચાર્યમચોદયત્ ॥
દ્રૌણયેઽથ કૃપાચાર્યો વધમૂચે ગુરોસ્તદા

॥ કૃપ ઉવાચ ॥ ॥
અશ્વત્થામંસ્તવ પિતા બ્રહ્માસ્ત્રેણ મૃધે રિપૂન્ ॥
હત્વા નિનાય સદનં યમસ્ય શતશો બલી

દુરાધર્ષતમં દૃષ્ટ્વા તદ્વીર્યં કેશવસ્તદા ॥
પાંડવાન્પ્રાહ વિપ્રેંદ્ર વાક્યં વાક્યવિશારદઃ

॥ કેશવ ઉવાચ ॥ ॥
દ્રોણં જેતુમુપાયોઽસ્તિ પાંડવા યુધિ દુર્જયમ્

અશ્વત્થાત્મા તવ સુતો હતો દ્રોણ મૃધેઽધુના ॥
સત્યવાદી વદેદેવં યદિ પ્રામાણિકો જનઃ

દ્રોણો નિવર્તેત રણાત્તદા ત્યક્ત્વાયુધં ક્ષણાત્ ॥
અત એનાં મૃષાવાર્તાં ધર્મરાજોઽધુના વદેત્

નાન્યથા શક્યતે જેતું દ્રોણો યુદ્ધવિશારદઃ ॥
ધર્માજ્જેતુમશક્યં ચેદ્ધર્મં ત્યક્ત્વાઽપ્યરિં જયેત્

ઇતિ કેશવવાક્યં તચ્છ્રુત્વા ભીમઃ પૃથાસતઃ ॥
પિતરં તે સમભ્યેત્ય મિથ્યાવાક્યમભાષત

અશ્વત્થામા હતો દ્રોણ યુદ્ધેઽત્ર પતિતોઽધુના ॥
દ્રોણાચાર્યોપિ તદ્વાક્યમમન્યત યથાર્થતઃ

અવિશ્વસ્ય પુનઃ સોઽથ ધર્મજં પ્રાપ્ય ચાબ્રવીત્ ॥
ધર્માત્મજ મૃધે સૂનુરશ્વત્થામા મમાધુના

હતઃ કિં ત્વં વદસ્વાદ્ય સત્યવાદી ભવાન્મતઃ ॥
ધર્મપુત્રોઽસત્યભીરુરાસીચ્ચારિજયોત્સુકઃ

કિં કર્તવ્યં મયાદ્યેતિ દોલાલોલમના અભૂત્ ॥
સ દૃષ્ટ્વા ભીમનિહતમશ્વત્થામાભિધં ગજમ્

અશ્વત્થામા હતો યુદ્ધે ભીમેનાદ્ય રણે મહાન્ ॥
ઇત્થં દ્રોણં બભાષેઽસૌ ધર્મપુત્રશ્છલોક્તિતઃ

તચ્છ્રુત્વા ત્વત્પિતા શસ્ત્રં ત્યક્ત્વા યુદ્ધાન્ન્યવર્ત્તત ॥
અથ ધર્મસુતઃ પ્રાહ પરં વારણ ઇત્યપિ

ત્યક્તં શસ્ત્રં ન ગૃહ્ણીયાં યુદ્ધે પુનરિતિ સ્મ સઃ ॥
પ્રતિજજ્ઞે તવ પિતા વત્સ દ્રોણો બલી પુનઃ

અતઃ શસ્ત્રં ન જગ્રાહ પ્રતિજ્ઞાભંગકાતરઃ ॥
ધૃષ્ટદ્યુમ્નં તદા દૃષ્ટ્વા પિતા તે મૃત્યુમાત્મનઃ

મત્વા પ્રાયોપવેશેન રથોપસ્થે સ યોગવિત્ ॥
અશયિષ્ટ સમાધિસ્થઃ પ્રાણાનાયમ્ય વાગ્યતઃ

તતો નિર્ભિદ્ય મૂર્ધાનં તત્પ્રાણા નિર્યયુઃ ક્ષણાત્ ॥
તદા મૃતસ્ય દ્રોણસ્ય વત્સ ખઙ્ગેન તચ્છિરઃ

કેશાગૃહીત્વા હસ્તેન ધૃષ્ટદ્યુમ્નોઽચ્છિનદ્યુધિ ॥
માવધીરિતિ પાર્થાદ્યાઃ પ્રોચુઃ સર્વે ચ સૈનિકાઃ ॥
સર્વૈર્નિવાર્યમાણોપિ ત્વત્તાતં પાર્શ્વતોઽવધીત્

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
પિતરં નિહતં શ્રુત્વા રુદન્દ્રૌણિશ્ચિરં દ્વિજાઃ ॥

કોપેન મહતા તત્ર જ્વલન્વાક્યમથાબ્રવીત ॥
અનૃતં પ્રોચ્ય પિતરં ન્યસ્તશસ્ત્રં ચકાર યઃ

પિતરં મેઽદ્ય તં પાર્થમપ્યન્યા થ પાંડવાન્ ॥
ગૃહીત્વા કેશપાશં યસ્ત્યક્તશસ્ત્રશિરોઽહનત્

છદ્મના પાર્ષતં તં ચ હનિષ્યામ્યચિરાદહમ્ ॥
કૃષ્ણેન સહ પશ્યંતુ પાણ્ડવા મત્પરાક્રમમ્

ઇતિ દ્રૌણિર્દ્વિજાસ્તત્ર પ્રતિજજ્ઞે ભયંકરમ્ ॥
તતોસ્તં ગત આદિત્યે રાજાનઃ સર્વ એવ તે

ઉભયે નિહતે દ્રોણે પ્રાવિશન્પટમણ્ડપમ્ ॥
અષ્ટાદશદિનૈરેવં નિવૃત્તમભવદ્રણમ્

શલ્યં કર્ણં તથાન્યાંશ્ચ દુર્યોધનમુખાંસ્તતઃ ॥
ધાર્તરાષ્ટ્રાન્નિહત્યાજૌ ધર્મરાજો યુધિષ્ઠિરઃ

સ્વીયાનાં ચ પરેષાં ચ મૃતાનાં સાંપરાયિકમ્ ॥
અકરોદ્વિધિવદ્વિપ્રાઃ સાર્ધં ધૌમ્યા દિભિર્દ્વિજૈઃ

વંદિત્વા ધૃતરાષ્ટ્રં ચ સર્વે સંભૂય પાણ્ડવાઃ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રાભ્યનુજ્ઞાતા હતશિષ્ટજનૈર્વૃતાઃ

સંપ્રાપ્ય હાસ્તિનપુરં પ્રાવિશંસ્તે સ્વમંદિરમ્॥
તતઃ કતિપયાહઃસુ ગતેષુ કિલ નાગરાઃ

ધૌમ્યાદિમુનિભિઃ સાર્ધં ધર્મજસ્ય મહાત્મનઃ ॥
રાજ્યા ભિષેચનં કર્તું પ્રારભંત મુનીશ્વરાઃ ॥ ॥
રાજ્યાભિષેચને તસ્ય પ્રવૃત્તે ધર્મજસ્ય તુ ॥
અશરીરા તતો વાણી બભાષે ધર્મનંદનમ્

ધર્મ પુત્ર મહાભાગ રિપૂણામપિ વત્સલ ॥
રાજ્યાભિષેકં મા કાર્ષીર્નાર્હસ્ત્વં રાજ્યપાલને

યતસ્ત્વં છદ્મનાચાર્યમુક્ત્વા સત્યં દ્વિજોત્તમમ્ ॥
ન્યસ્ત શસ્ત્રં રણે રાજન્નઘાતયદલજ્જકઃ

અતસ્તે પાપબાહુલ્યં વિદ્યતે ધર્મનંદન ॥
પ્રાયશ્ચિત્તમકૃત્વાસ્ય રાજ્યપાલનકર્મણિ

નાર્હતા વિદ્યતે યસ્માત્પ્રાયશ્ચિત્તમતશ્ચર ॥
ઇત્યુક્ત્વા વિરરામાથ સા તુ વાગશરીરિણી

તતો ધર્મસુતો રાજા તદ્વાક્યં ભૃશકાતરઃ ॥
મૂઢોઽહં સાહસી ક્રૂરઃ પિશુનો લોભમોહિતઃ

તુચ્છરાજ્યાભિલાષેણ કૃતવાન્પાપમીદૃશમ્॥
એતત્પાપવિશુદ્ધ્યર્થં કિં કરિષ્યામિ કા ગતિઃ

કિં વા દાનં પ્રદાસ્યામિ કુત્ર યાસ્યામિ વા પુનઃ ॥
ઇતિ શોકસમાવિષ્ટે તસ્મિન્રાજનિ ધર્મજે

કૃષ્ણદ્વૈપાયનો વ્યાસસ્સમાયાતસ્તદંતિકમ્ ॥
તતોઽભિવંદ્ય તં વ્યાસં પ્રત્યુત્થાય કૃતાંજલિઃ

સંપૂજ્યાર્ઘ્યાદિના વિપ્રા ભક્તિયુક્તેન ચેતસા ॥
અદેહવાચા યત્પ્રોક્તં તત્સર્વમખિલેન સઃ ॥

વ્યાસાય શ્રાવયામાસ દુઃખિતો ધર્મનંદનઃ ॥
શ્રુત્વા તદખિલં વાક્યં ધર્મજસ્ય મહામુનિઃ ॥
ધ્યાત્વા તુ સુચિરં કાલં તતો વક્તું પ્રચ ક્રમે

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
મા કાર્ષીસ્ત્વં ભયં રાજન્નુપાયં પ્રબ્રવીમિ તે॥
અસ્ય પાપસ્ય શાંત્યર્થં શ્રુત્વાનુષ્ઠીયતાં ત્વયા

॥
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ ॥ ॥
કિં તદ્બ્રૂહિ મહાયોગિન્પારાશર્ય કૃપાનિધે ॥
યેન મે પાપનાશઃ સ્યાદચિરાત્તદ્વદાધુના

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
દક્ષિણાંભોનિધૌ સેતૌ ગંધમાદનપર્વતે

રામસેતૌ મહારાજ રામતીર્થમિતિ શ્રુતમ્ ॥
અસ્તિ પુણ્યં સરઃ સિદ્ધં મહાપાતકનાશનમ્

યસ્ય દર્શનમાત્રેણ મહાપાતકકોટયઃ ॥
પ્રયાંતિ વિલયં સદ્યસ્તમઃ સૂર્યોદયે યથા

રામતીર્થં યદા પશ્યેત્સ્વયં રામેણ નિર્મિતમ્ ॥
તદૈવ બ્રહ્મહત્યાયા મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

તત્ર ગત્વા મહારાજ રામતીર્થે વિમુક્તિદે ॥
સ્નાહિ તે પાપશુદ્ધિઃ સ્યાદ્રાજ્યરક્ષાર્હતાપિ ચ

દાનં કુરુષ્વ તત્તીરે ગોભૂમિતિલવાસસામ્ ॥
સુવર્ણરજતાનાં ચ દાનં કુરુ યુધિષ્ઠિર ॥
અવશ્યમેતત્પાપાનાં શુદ્ધિસ્તે ન ચિરાદ્ભવેત્

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥
વ્યાસેન ધર્મપુત્રોઽયમેવમુક્તો દ્વિજોત્તમાઃ

તત્ક્ષણેનૈવ ધૌમ્યેન સહિતઃ સાનુજસ્તદા ॥
સહદેવં પ્રતિષ્ઠાપ્ય રાજ્યે ધર્માત્મજસ્તદા

રામસેતું સમુદ્દિશ્ય પ્રતસ્થે વાહનં વિના ॥
દિનૈઃ કતિપયૈરેવ રામસેતું જગામ સઃ

રામતીર્થં સમાસાદ્ય ધૌમ્યેન સહ પાંડવઃ ॥
પુરોહિતોક્તમાર્ગેણ સંકલ્પ્ય વિધિપૂર્વકમ્

સસ્નૌ રામસરસ્તીર્થે પુણ્યે પાપવિનાશને ॥
સ્નાત્વાચમ્ય વિશુદ્ધાત્મા ક્ષેત્રપિંડં પ્રદાય ચ

વ્યાસો ક્તાખિલદાનાનિ પ્રદદૌ સ યુધિષ્ઠિરઃ ॥
માસમેકં નિરાહારઃ સસ્નૌ તત્ર સ ધર્મજઃ

પ્રત્યહં ચ દદૌ દાનં વિત્તલોભં વિના દ્વિજાઃ ॥
એક માસે ગતે ત્વેવં કસ્મિંશ્ચિદ્દિવસે તતઃ

આહ ધર્માત્મજં વાણી પુનરપ્યશરીરિણી ॥
રાજંસ્તે વિલયં યાતં સર્વં પાપં યુધિષ્ઠિર

છલે નાસત્યવચનાદાચાર્યસ્ય વધેન યઃ ॥
દોષસ્તે સમભૂત્પૂર્વં સોઽપિ નષ્ટઃ પરંતપ

યાહિ સ્વનગરં રાજન્ગત્વા પાલય મેદિનીમ્ ॥
અભિષેચય ચાત્માનં રાજ્યરક્ષાર્હતાસ્તિ તે

ઇત્યુક્ત્વા વિરરામાથ સાપિ વાગશરીરિણી ॥
તતો ધર્માત્મજઃ પ્રીતસ્તામુદ્દિશ્ય દિશં પ્રતિ

નમસ્કૃત્વાશરીરિણ્યૈ તસ્યૈ વાચે સહાનુજઃ ॥
પ્રયયૌ હાસ્તિનપુરં સુપ્રીતેનાંતરાત્મના

અભિષિક્તોઽથ રાજ્યેઽસૌ પાલયામાસ મેદિનીમ્ ॥
ઇત્થં ધર્માત્મજો વિપ્રા રામતીર્થનિમજ્જનાત્

ગતપાપો વિશુદ્ધાત્મા યોગ્યોઽભૂદ્રાજ્યરક્ષણે ॥
એવં વઃ કથિતં ચિત્રં રામતીર્થસ્ય વૈભવમ્

સર્વપાપહરં પુણ્યં ભક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્ ॥
યત્ર સ્નાનાદ્વિમુક્તોઽભૂન્મિથ્યાદોષાત્સ ધર્મજઃ

પઠંતિ યેઽ ધ્યાયમિદં દ્વિજોત્તમાઃ શૃણ્વંતિ વા યે મનુજા વિપાતકાઃ ॥
યાસ્યંતિ કૈલાસમનન્યલભ્યં ગત્વા ન સંયાંતિ પુનશ્ચ જન્મ ॥

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં મંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે સેતુમાહાત્મ્યે રામતીર્થપ્રશંસાયાં ધર્મપુત્રમિથ્યા કથનદોષશાંતિવર્ણનંનામાષ્ટાદશોઽધ્યાયઃ