સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.5-6

॥ સ્કન્દ ઉવાચ ॥
આસીદ્રાજોપરિચરો વસુનામા પુરા મુને ॥
ભૂભર્ત્તુરાયોસ્તનયઃ ખ્યાતશ્ચાસાવમાવસુઃ ॥
આખણ્ડલસખો ભક્તિં પ્રાપ્તો નારાયણે પ્રભૌ

ધાર્મિકઃ પિતૃભક્તશ્ચ પિતૄન્દેવાંશ્ચ તર્પયન્ ॥
સદાચારરતો દક્ષઃ ક્ષમાવાનનસૂયકઃ

સર્વોપકારકઃ શાન્તો બ્રહ્મચર્યરતઃ શુચિઃ ॥
અક્રોધનશ્ચ મિતભુઙ્મૃદુર્નિર્વ્યસનો મુનિઃ

નિર્દ્વન્દ્વો નિર્વિકારશ્ચ નિર્માનો ધીર આત્મવિત્ ॥
નિર્દ્દમ્ભો માનદો યોગી તપસ્વી વિજિતેન્દ્રિયઃ

ધનપુત્રકલત્રેષુ વિરક્તઃ સ્વજનાદિષુ ॥
નારાયણમનું ભક્ત્યા સ જજાપાન્વહં નૃપઃ

તસ્મૈ તુષ્ટોઽથ ભગવાન્વાસુદેવઃ સ્વયં દદૌ ॥
સામ્રાજ્યં સોઽથ નાસક્તસ્તત્ર ભેજે તમાદરાત્

તત્રોક્તેન વિધાનેન પઞ્ચકાલસમાહિતઃ ॥
પૂજયામાસ દેવેશં તચ્છેષેણ સુરાન્પિતૄન્

તેષાં શેષેણ વિપ્રાશ્ચ સંવિભજ્યાશ્રિતાંશ્ચ સઃ ॥
શેષાન્નભુક્સત્યપરઃ સર્વભૂતેષ્વહિંસકઃ॥

ભક્ષણે દોષમવિદત્પ્રાણિમાત્રામિષસ્ય તુ ॥
મહાપાતકવદ્રાજા સ્વપ્રજાશ્ચ તથાઽવદત્

સર્વભાવેન ભેજેઽસૌ દેવદેવં જનાર્દનમ્ ॥
અનાદિમધ્યનિધનં લોકકર્ત્તારમવ્યયમ્

શ્રીવાસુદેવપદયોઃ સ ચકાર મનઃ સ્થિરમ્ ॥
શ્રોત્રે ચ નિત્યં ભગવત્કથાયાઃ શ્રવણે નૃપઃ ॥૧ ૧॥
નયને સ્વે મુકુન્દસ્ય તદ્ભક્તાનાં ચ દર્શને॥
ગુણગાને હરેર્વાણીં ચક્રે ભૂમિપતિઃ સ તુ

નારાયણાંઘ્રિસંસ્પૃષ્ટ તુલસીપુષ્પસૌરભે॥
પ્રાણં ચકાર ચ નૃપો નાન્યગન્ધેષુ કર્હિચિત્

શ્રીશોપભુક્તવસ્ત્રાદિ સ્પર્શને ચ ત્વચં નિજામ્॥
ચકાર રસનામન્ને નારાયણનિવેદિતે

ભગવન્મન્દિરક્ષેત્રસદન્તિકગતૌતથા॥
ચકાર ચરણૌ રાજા સેવાયાં ચ કરૌ હરેઃ

ઉત્તમાંગં ચ ચક્રેઽસૌ વિષ્ણુપાદાભિવન્દને॥
સખ્યં ચકાર પરમં મહાભાગવતેષુ સઃ

એકોપિ ન ક્ષણસ્તસ્ય વિના ભક્તિં રમાપતેઃ ॥
જગામ કિલ રાજર્ષેસ્તદીય વ્રતચારિણઃ

મહદ્ભિરેવ સંભારૈર્વિષ્ણોર્જ્જન્મદિનોત્સવાન્ ॥
ચક્રે તદર્થમુદ્યાનમંદિરોપવનાનિ ચ

ઇત્થં નારાયણે ભક્તિં વહતો બ્રાહ્મણોત્તમ ॥
એકશય્યાસનં તસ્ય દત્તવાન્દેવરાટ્ સ્વયમ્

વૈજયન્તીં દદૌ માલાં તસ્મા ઇન્દ્રોઽતિશોભનામ્ ॥
અમ્લાનપઙ્કજમયીં તથા રત્નાનિ ભૂરિશઃ

આત્મા રાજ્યં ધનં ચૈવ કલત્રં વાહનાદિ ચ ॥
યત્તદ્ભગવતઃ સર્વમિતિ તત્પ્રેક્ષિતં સદા

કામ્યા નૈમિત્તિકાજસ્રં યજ્ઞિયાઃ પરમાઃ ક્રિયાઃ ॥
સર્વાઃ સાત્વતમાસ્થાય વિધિં ચક્રે સમાહિતઃ

પઞ્ચરાત્રવિદો મુખ્યાસ્તસ્ય ગેહે મહાત્મનઃ ॥
પ્રાયણં ભગવત્પ્રત્તં ભુઞ્જતેસ્માગ્રતો દ્વિજાઃ

તસ્ય પ્રશાસતો રાજ્યં ધર્મેણાઽમિત્રઘાતિનઃ ॥
નાનૃતા વાક્સમભવન્મનો દુષ્ટં ન ચાઽભવત્ ॥
ન ચ કાયેન કૃતવાન્સ પાપં પરમણ્વપિ

પઞ્ચરાત્રં મહાતન્ત્રં ભગવદ્ભક્તિપુષ્ટયે ॥
શુશ્રાવાનુદિનં રાજા ભગવદ્ભક્તવક્ત્રતઃ

ધર્મં સંસ્થાપયઞ્છુદ્ધં રઞ્જયન્સકલાઃ પ્રજાઃ ॥
પાલયામાસ પૃથિવીં દિવમાખણ્ડલો યથા

અપિ સપ્તવિધસ્તસ્ય રાજ્યે પલલભક્ષકઃ ॥
પુમાન્કોપ્યભવન્નૈવ ન ચ પાષણ્ડવેષિણઃ

અસાધ્યો યોષિતશ્ચૈવ પુરુષાઃ પારદારિકાઃ ॥
ન શ્રુતાસ્તસ્ય રાજ્યે ચ ધર્મસંકરકારિણઃ

એકાદશવિધં મદ્યં ત્રિવિધાં ચ સુરામપિ ॥
નાજિઘ્રદપિ કોપીહ તસ્મિન્રાજ્યં પ્રશાસતિ

એવંગુણઃ સ તુ ક્વાપિ પક્ષપાતાદ્દિવૌકસામ્ ॥
મિથ્યાલાપાદ્દિવો ભ્રષ્ટઃ પ્રવિવેશ મહીતલમ્

અન્તર્ભૂમિગતશ્ચાસૌ સતતં ધર્મવત્સલઃ ॥
નારાયણપરો ભૂત્વા તન્મંત્રમજપત્સ્થિરઃ

તસ્યૈવ ચ પ્રસાદેન પુનરેવોત્થિતસ્તુ સઃ ॥
દિવં પ્રાપ્ય સુખં તત્ર મનોભીષ્ટં સમન્વભૂત્

પુનશ્ચેદિપતિર્ભૂત્વા ભુવ્યસૌ પિતૃશાપતઃ ॥
પઞ્ચરાત્રોક્તવિધિના ભેજે હરિમતન્દ્રિતઃ

સ્વર્ગલોકં તતઃ પ્રાપદ્દિવ્યદેહેન ભૂપતિઃ ॥
ઉપાસનાં ચ તત્રત્યૈઃ પરમર્ષિગણૈઃ સહ

દૃઢીકુર્વન્ભગવતઃ કઞ્ચિત્કાલમુવાસ તત્ ॥
પરં પદમથ પ્રાપદ્વાસુદેવસ્ય નિર્ભયમ્

॥ ॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવાસુદેવમાહાત્મ્ય ઉપરિચરવસુસદ્ગુણવર્ણનં નામ પંચમોઽધ્યાયઃ