સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 2.40

॥ ॥ જૈમિનિરુવાચ ॥ ॥
માર્ગશીર્ષે સિતે પક્ષે ષષ્ઠ્યાં પ્રાવરણોત્સવમ્ ॥
કૃત્વા દૃષ્ટ્વા નરો ભક્ત્યા વૈષ્ણવં લોકમાપ્નુયાત્

વિધાનં તસ્ય વક્ષ્યામિ શૃણુધ્વં મુનયોઽધુના ॥
વાસોધિવાસં કુર્વીત પંચમ્યાં નિશિ કર્મવિત્

દેવાગ્રે મંડપે કુર્યાત્પદ્મમષ્ટદલાન્વિતમ્ ॥
દિક્પાલાન્પૂજયેદ્દિક્ષુ ક્ષેત્રપાલં ગણાધિપમ્

ચંડપ્રચંડૌ ચ બહિશ્ચતુર્દિક્ષુ પ્રપૂજયેત્ ॥
મધ્યે પાત્રં સમાધાય પ્રોક્ષયેદ્વસ્ત્રવારિણા

દ્યુતાનસ્ત્વેતિ મંત્રેણચ્છાદયેદ્દિવ્યવાસસા ॥
સુધૂપિતં વસ્ત્રજાતમેકવિંશતિસંખ્યકમ્

તન્મધ્યે સ્થાપયેન્મંત્રં વૈષ્ણવં ચ સમુચ્ચરન્ ॥
અન્યેન વાસસા તદ્ધિ સમાચ્છાદ્ય પ્રયત્નતઃ

સ્પૃષ્ટ્વા જપેન્મંત્રમિમં સંસ્મરન્પુરુષોત્તમમ્ ॥
આચ્છાદકો યો જગતાં તેજસા વિષ્ણુરવ્યયઃ

વસનાત્તસ્ય વસ્ત્ર ત્વં વસ વાસે જગત્પતેઃ ॥
ઇન્દ્રઘોષસ્ત્વેતિ રક્ષાં વિદધ્યાત્તસ્ય સર્વતઃ

પૂજયેદ્ગંધપુષ્પાભ્યાં તતો દેવં પ્રપૂજયેત્ ॥
સર્વલેપં પ્રકુર્વીત નૃત્યગીતૈર્નયેન્નિશામ્

તતોઽરુણોદયે કાલે પ્રાતઃસંધ્યાસમીપતઃ ॥
પુનઃ પ્રપૂજયેદ્દેવં પૂર્વવત્સુસમાહિતઃ

તતસ્તં પૂજિતં વસ્ત્રસમૂહં બહિરાનયેત્ ॥
કાર્પાસપટ્ટક્ષૌમાઢ્યં તથૈવાચ્છાદિતં દ્વિજાઃ

છત્રધ્વજપતાકાભિશ્ચામરાંદોલનૈસ્તથા ॥
ગીતવાદિત્રનૃત્યૈશ્ચ પ્રસૂનોત્કિરણેન ચ

પ્રાસાદં ત્રિઃ પરિભ્રમ્ય દેવં ત્રિર્ભ્રામયેત્તતઃ ॥
આચ્છાદિતં તદાકૃષ્ય સંસ્કુયાર્દ્વીક્ષણાદિભિઃ

સપ્તભિઃ સપ્તભિર્દેવાન્વાસોભિઃ પરિવેષ્ટયેત્ ॥
મુખવર્જં તુ સર્વાંગં શીતપ્રાવરણૈર્દ્વિજાઃ

તાંબૂલં ચ નિવેદ્યાથ કર્પૂરલતિકાં તથા ॥
દૂર્વાક્ષતૈઃ પ્રપૂજ્યાથ કુર્યાન્નીરાજનં વિભોઃ

હિમાગમે નૃસિંહં યે પ્રાવૃણ્વંતિ સુચેલકૈઃ ॥
પશ્યંતિ પ્રાવૃતિં યે વા ન તેષાં મોહસંવૃતિઃ

તે દ્વંદ્વવાતશીતોત્થભયં નાપ્નુવતે ક્વચિત્ ॥
વિષ્ણોર્દેવાધિદેવસ્ય ઇમં પ્રાવરણોત્સવમ્

ભક્ત્યા યે વૈ પ્રપશ્યંતિ સર્વાન્કામાનવાપ્નુયુઃ ॥
ભગવંતં સમુદ્દિશ્ય બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રદાપયેત્ ॥

ગુરુભ્યશ્ચાન્યદેવેભ્યો દીનાનાથેભ્ય એવ ચ ॥
શીતપ્રાવરણં દદ્યાત્સત્કૃત્ય પરયા મુદા ॥
દદાતિ ભગવાન્પ્રીતસ્તસ્મૈ વરમનુત્તમમ્॥

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે પુરુષોત્તમક્ષેત્રમાહાત્મ્યે પ્રાવરણોત્સવવર્ણનંનામ ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ