સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.33-2

॥ ॥ જૈમિનિરુવાચ ॥ ॥
અત ઊર્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ મહાવેદીમહોત્સવમ્ ॥
અજ્ઞાનતિમિરાંધોઽપિ યેન ભાસ્વત્પદં વ્રજેત્

વૈશાખસ્યામલે પક્ષે તૃતીયા પાપનાશિની ॥
સ્વયમાવિષ્કૃતા ચૈષા પ્રાજાપત્યર્ક્ષસંયુતા

તસ્યાં સંકલ્પ્ય નૃપતિરાચાર્યં વરયેચ્છુચિઃ ॥
એકં ત્રીનથ તક્ષાણં દૃષ્ટકર્માણમાદરાત્

વૃણુયાદ્વનયાગાય વસ્ત્રાલંકરણાદિભિઃ ॥
તક્ષ્ણા સાર્દ્ધં વનં ગત્વા સાધુવૃક્ષગણાકુલમ્

તન્મધ્યે વહ્નિમાધાય મંત્રરાજેન મંત્રવિત્॥
અષ્ટોત્તરશતં હુત્વા સંપાતાજ્યવિમિશ્રિતમ્

આજ્યં તરૂણાં મૂલે તુ પ્રત્યેકમભિઘારયેત્ ॥
દિક્પાલેભ્યો બલિં દત્ત્વા ક્ષેત્રપાલપશૂંસ્તથા

વનસ્પતયે જુહુયાત્ક્ષીરોદનશતાહુતિમ્ ॥
તતઃ પરશુમાદાય વૃક્ષમૂલેષુ દિક્ષુ વૈ

આજ્યસંસ્કૃતિદેશેષુ આચાર્યો મંત્રમુચ્ચરન્ ॥
કિંચિત્કિંચિચ્છેદયેદ્વૈ ચિંતયન્ગરુડધ્વજમ્

નદત્સુ તૂર્યઘોષેષુ ગીતમંગલવાદિષુ ॥
નિયોજ્ય વર્દ્ધકિં તત્ર આચાર્યઃ સ્વગૃહં વ્રજેત્

અથવા સ્થાન લબ્ધાનિ દારૂણિ રથકર્મણિ ॥
ઉક્તસંસ્કારવિધિના સંસ્કુર્યાત્કલ્પિતેનલે

આરભેત રથં કૃત્વા વિઘ્રરાજમહોત્સવમ્ ॥
ષોડશારૈઃ ષોડશભિશ્ચક્રૈર્લોહમયૈર્દૃઢૈઃ

યુક્તં વિષ્ણો રથં કુર્યાદ્દૃઢાક્ષં દૃઢકૂબરમ્ ॥
વિચિત્રઘટનાકક્ષપુત્તલીપરિવેષ્ટિતમ્

નાનાવિચિત્રબહુલમિક્ષુખણ્ડવિરાજિતમ્॥
ચતુસ્તોરણસંયુક્તં ચતુર્દ્વારં સુશોભનમ્

નાનાવિચિત્રબહુલં હેમપટ્ટવિરાજિતમ્ ॥
દ્વાવિંશતિકરોચ્છ્રાયં પતાકાભિરલંકૃતમ્

ગારુડં ચ ધ્વજં કુર્યાદ્રક્તચંદનનિર્મિતમ્ ॥
દીર્ઘનાસં સ્થૂલદેહં કુણ્ડલાભ્યાં વિભૂષિતમ્

ચંચ્વગ્રદષ્ટભુજગં સર્વાલંકારભૂષિતમ્ ॥
વિતત્ય પક્ષતી વ્યોમ્નિ ઉડ્ડીયંતમિવોદિતમ્

દૈત્યદાનવસંઘસ્ય બલદર્પવિનાશનમ્ ॥
સર્વાંગં તસ્ય કનકૈરાચ્છાદ્ય પરિશોભયેત્

રથમેવ હરેઃ કુર્યાત્સ્વાસનં સુપરિષ્કૃતમ્ ॥
ચતુર્દશરથાંગૈસ્તં રથં કુર્યાચ્ચ સીરિણઃ

ચક્રૈર્દ્વાદશભિઃ કુર્યાત્સુભદ્રાયા રથોત્તમમ્ ॥
સપ્તચ્છદમયં કુર્યાત્સીરિણો લાંગલધ્વજમ્

દેવ્યાઃ પદ્મધ્વજં કુર્યાત્પદ્મકાષ્ઠવિનિર્મિતમ્ ॥
વિરચય્ય રથાન્રાજા પ્રતિષ્ઠાં પૂર્વવચ્ચરેત્

યથામન્ત્રં યથાશાસ્ત્રં વિશ્વસેદ્બ્રાહ્મણેષુ ચ ॥
બ્રાહ્મણા જગદીશસ્ય જંગમાસ્તનવઃ સ્મૃતાઃ

ઇત્થં સુઘટિતં ચક્રિત્રયં દેવત્રયસ્ય વૈ ॥
આષાઢસ્ય સિતે પક્ષે દિને વિષ્ણોઃ શુભપ્રદે

પ્રતિષ્ઠાપ્ય સમૃદ્ધેન વિધિના પૂર્વવદ્વિજાઃ ॥
રક્ષણીયં તથા તત્ર નારોહેત્કશ્ચનાશુભઃ

પક્ષી વા માનુષો વાપિ માર્જારનકુલાદયઃ ॥
તતો દિનત્રયાદર્વાગ્રથાનામુત્તરે કૃતે

મણ્ડપે ઉત્સવાંગે વા પ્રકુર્યાદંકુરાર્પણમ્ ॥
અદ્ભુતેષ્વથ જાતેષુ શાંતિં કુર્યાત્પુરોદિતામ્

રથ્યા સુસંસ્કૃતા કાર્યા મહાવેદીં યથા વ્રજેત્ ॥
પાર્શ્વયોર્મંડલં કુર્યાત્પથિ ગુલ્માદિભિઃ ફલૈઃ

સુમનસ્તબકૈર્માલ્યૈર્દુકૂલૈશ્ચામરૈસ્તથા ॥
યથા સુપુષ્પિતારણ્યરાજી તત્ર વિરાજતે

ભૂમિઃ સમા ચ કાર્યા વૈ નિષ્પંકા સુખચારણા ॥
નિર્મલા ચ સુગન્ધા ચ સુદૂરાદ્વર્જિતોત્કરા

ધૂપપાત્રાણ્યનુપદં દિગામોદકરાણિ ચ ॥
ચંદનાંભઃ પરિક્ષેપો યંત્રપાતોત્કરસ્તથા

બહૂનિ ઋતુપુષ્પાણિ પુષ્પવૃષ્ટ્યર્થમેવ હિ ॥
નટનર્ત્તકમુખ્યાશ્ચ ગાયના બહવસ્તથા

વેશ્યા યૌવનગર્વાઢ્યાઃ રૂપાલંકારભૂષિતાઃ ॥
મૃદંગા પણવાશ્ચૈવ ભેરીઢક્કાદયસ્તથા

બહવો બહુધા તત્ર પતાકાશ્ચિત્રિતાંતરાઃ ॥
ધ્વજાશ્ચ બહવસ્તત્ર સ્વર્ણરાજતનિર્મિતાઃ ॥

વૈજયંત્યો બહુવિધા ભૂમિગા વાહનાસ્તથા ॥
હસ્તિનશ્ચ હયાશ્ચૈવ સુસન્નદ્ધાઃ સ્વલંકૃતાઃ

એવં સંભૃતસંભારઃ ક્ષિતિપાલઃ શુચિવ્રતઃ ॥
મુદા ભક્ત્યા ચ પરયા યુક્તઃ કુર્યાન્મહોત્સવમ્

આષાઢસ્ય સિતે પક્ષે દ્વિતીયા પુષ્યસંયુતા ॥
અરુણોદયવેલાયાં તસ્યાં દેવં પ્રપૂજયેત્

બ્રાહ્મણૈર્વૈષ્ણવૈઃ સાર્દ્ધં યતિભિશ્ચ તપસ્વિભિઃ ॥
વિજ્ઞાપયેદ્દેવદેવં યાત્રાયૈ સંસ્કૃતાંજલિઃ

ઇન્દ્રદ્યુમ્નં ક્ષિતિભુજં યથાજ્ઞાસીઃ પુરા વિભો ॥
વિજયસ્વ રથે નાથ ગુંડિચામણ્ડપં પ્રતિ

તવાપાંગવિલોકેન પ્રપુનંતુ દિશો દશ ॥
નિઃશ્રેયસપદં યાંતુ સ્થાવરાણિ ચરાણિ ચ

અવતારઃ કૃતો હ્યેષ લોકાનુગ્રહકામ્યયા ॥
તદેહિ ભગવન્પ્રીત્યા ચરણં ન્યસ્ય ભૂતલે

તતઃ કર્પૂરચૂર્ણૈશ્ચ સુમનોભિરવાકિરેત્ ॥
પથિ શાકુનસૂક્તાનિ પ્રપઠંતિ દ્વિજાતયઃ

કેચિન્મંગલગાથાશ્ચ કેચિજ્જય જયેતિ ચ ॥
જિતં ત ઇતિ મન્ત્રં વૈ કેચિદુચ્ચૈર્જપંતિ ચ

સૂતમાગધમુખ્યાશ્ચ કીર્તિં પુણ્યાં મુદા જગુઃ ॥
સ્વર્ણદંડપ્રકીર્ણાનાં શ્રેણી ચોભયપાર્શ્વયોઃ

લીલયાંદોલયંતિ સ્મ રણત્કંકણમંજુલમ્ ॥
સ્વર્ણપાત્રપરિક્ષિપ્તકૃષ્ણાગુરુસુધૂપિતૈઃ

સુરભીકૃતસર્વાશા મુખે વ્યોમાંગણે તથા ॥
ચર્ચરીઝર્ઝરીવેણુવીણામાધુરિકાદયઃ ॥
શબ્દાયંતે સુમધુરં ગોવિંદવિજયાંતરે

એવં પ્રવૃત્તે સમયે કૃષ્ણં રામપુરઃસરમ્॥
નયંતિ વિપ્રા ભદ્રાં ચ ક્ષત્રિયાશ્ચ વિશસ્તથા

છત્રમાલા સમુદિતા મુક્તાસ્રક્ચીનતોરણા ॥
રત્નધ્વજા હેમદંડાઃ પાર્શ્વયોર્મુરવૈરિણઃ

રાજા ચતુર્વિધા વર્ણા અન્યે યે ચ પૃથગ્જનાઃ ॥
દીના મહાંતશ્ચ તદા સમાનાસ્તત્ર ભાંતિ વૈ

સલીલચરણન્યાસં તૂલિકાસ્તરણેષુ તાન્ ॥
વાસયંતઃ ક્વચિત્છાંતા દેવાંસ્તે રથમન્વિયુઃ

મહોત્સવં સમાસાદ્ય ગીતકોલાહલાનિ ચ ॥
કરે કૃત્વા જગન્નાથં ભ્રામયિત્વા રથોત્તમમ્

રામં કૃષ્ણં સુભદ્રાં ચ રથમધ્યે નિવેશયેત્ ॥
ચારુચંદ્રાતપાઢ્યેન મંડપેન વિરાજિતે

કિંકિણીમાલિકાભિશ્ચ માલ્યચામરભૂષિતે ॥
સસારકૃષ્ણાગુરુજધૂપપૂરિતગર્ભકે

તતસ્તાન્વાસયિત્વા તુ તૂલિકાસુ સુરોત્તમાન્ ॥
ભૂષયેદ્વિવિધૈર્ભક્ત્યા વસ્ત્રાલંકાર માલ્યકૈઃ

પૂજયેદુપચારૈસ્તૈઃ સમૃદ્ધૈર્ભક્તિભાવિતૈઃ ॥
નાતઃ પરતરં વિષ્ણોર્યાત્રાંતરમવેક્ષ્યતે

યત્ર સ્વયં ત્રિલોકેશઃ સ્યંદનેન કુતૂહલાત્ ॥
માનયન્પૂર્વમાજ્ઞાં તાં વર્ષે વર્ષે વ્રજેદસૌ

રથસ્થિતં વ્રજંતં તં મહાવેદીમહોત્સવે ॥
યે પશ્યંતિ મુદા ભક્ત્યા વાસસ્તેષાં હરેઃ પદે ॥

સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં પ્રતિજાને દ્વિજોત્તમાઃ ॥
નાતઃ શ્રેયઃ પરં વિષ્ણોરુત્સવઃ શાસ્ત્રસંમતઃ

યથા રથવિહારોઽયં મહાવેદીમહોત્સવઃ ॥
યત્રાગત્ય દિવો દેવાઃ સ્વર્ગં યાંત્યધિકારિણઃ

કિં વચ્મિ તસ્ય માહાત્મ્યમુત્સવસ્ય મુરદ્વિષઃ ॥
યસ્ય સંકીર્તનાત્પાપં નશ્યેજ્જન્મ શતોદ્ભવમ્

મહાવેદીં વ્રજંતં તં રથસ્થં પુરુષોત્તમમ્ ॥
બલભદ્રં સુભદ્રાં ચ જન્મકોટિસમુદ્ભવમ્

દૃષ્ટ્વા પાપં નાશયતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
રથચ્છાયાં સમાક્રમ્ય બ્રહ્મહત્યા વ્યપોહતિ

તદ્રેણુસંસક્તવપુસ્ત્રિવિધાં પાપસંહતિમ્ ॥
નાશયેત્સ્વર્ગગંગાયાઃ સ્નાનજં ફલમાપ્નુયાત્

ઘનાંબુવૃષ્ટિયોગેન રથમાર્ગે તુ પંકિલે ॥
દિવ્યદૃષ્ટ્યા ચ કૃષ્ણસ્ય સમસ્તમલહારિણિ

તત્ર યે પ્રણિપાતાંસ્તુ કુર્વતે વૈષ્ણવોત્તમાઃ ॥
અનાદિવ્યૂઢપંકાંસ્તે હિત્વા મોક્ષમવાપ્નુયુઃ

ગવાં કોટિપ્રદાનસ્ય કન્યાનામયુતસ્ય ચ ॥
વાજિમેધસહસ્રસ્ય ફલં પ્રાપ્નોત્યસંશયઃ

અનુગચ્છંતિ કૃષ્ણં યે યાત્રાકૌતૂહલાદપિ ॥
અનુવ્રજંતિ નિત્યં વૈ દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ

પશ્યંતિ યે રથં યાંતં દારુબ્રહ્મ સનાતનમ્ ॥
પદે પદેઽશ્વમેધસ્ય ફલં તેષાં પ્રકીર્તિતમ્

વેદૈઃ સ્તુવંતિ વેદાનાં વક્તારો મોક્ષદાયિનમ્॥
ઇતિહાસપુરાણાદ્યૈઃ સ્તોત્રૈર્વાપિ સ્વયંકૃતૈઃ

સ્તુવંતિ પુંડરીકાક્ષં યે વૈ વિગતકલ્મષાઃ ॥
વૈષ્ણવં યોગમાસ્થાય મોદંતે નારદાદિભિઃ

કુર્વંતિ વાસુદેવાગ્રે જયશબ્દેન વા સ્તુતિમ્ ॥
તે વૈ જયંતિ પાપાનિ વિવિધાનિ ન સંશયઃ

લયતાલાનભિજ્ઞોપિ ગીતમાધુર્યવર્જિતઃ ॥
નર્ત્તનં કુરુતે વાપિ ગાયત્યથ નરોત્તમઃ॥
વૈષ્ણવોત્તમસંસર્ગાન્મુક્તિં પ્રાપ્નોત્યસંશયઃ

નામાનિ કીર્તયન્નસ્ય તેન યાતિ સહૈવ યઃ ॥
અનુવ્રજ્યાત્તત્ફલં વૈ પ્રાપ્નોત્યત્ર ન સંશયઃ

જય કૃષ્ણ જય કૃષ્ણ જય કૃષ્ણેતિ યો વદેત્ ॥
ગુંડિચાનગરં યાંતં કૃષ્ણં ભક્તિસમન્વિતઃ ॥
ન માતૃગર્ભવાસસ્ય સ ચ દુઃખમવાપ્નુયાત્

ચામરૈર્વ્યજનૈઃ પુષ્પસ્તબકૈર્નીલચોલકૈઃ॥
રથસ્યાગ્રસ્થિતો યો વૈ વીજયેત્પુરુષોત્તમમ્

સ વીજ્યમાનોપ્સરોભિર્ગંધર્વૈરુપશોભિતઃ॥
અનુવ્રજદ્ભિસ્ત્રિદશૈર્મહેંદ્રાસનસંસ્થિતઃ

ભુનક્તિ ભોગાનતુલાન્યાવદાભૂતસંપ્લવમ્ ॥
તદંતે ચ બ્રહ્મલોકં પ્રાપ્ય મુક્તિમવાપ્નુયાત્

કૃષ્ણસ્ય પુરતો યે વૈ પુષ્પવૃષ્ટિં પ્રકુર્વતે ॥
તે વૈ મનોગતાન્સર્વાન્પ્રાપ્નુવંતિ મનોરથાન્

સહસ્રનામભિઃ પુણ્યૈઃ પર્યટંતિ રથં તુ યે ॥
તેષાં પ્રદક્ષિણં કુર્યુસ્ત્રિદશાનતકંધરાઃ

વસંતિ વૈકુણ્ઠગૃહે વિષ્ણુતુલ્યપરાક્રમાઃ

તસ્મિન્કાલે મહાપુણ્યે દેવર્ષિપિતૃસેવિતે ॥
એકં બ્રહ્મ ત્રિધાભૂતં માયયાનુગતં સ્વયા

સાક્ષાદ્દારુસ્વરૂપેણ મહાવેદીમહોત્સવમ્

રથારૂઢઃ કૌતુકવાન્યત્રયાતિ જગત્પ્રભુઃ॥
તસ્મિન્કાલે પૃથિવ્યાં તુ ચરેત્તત્ર મહોત્સવમ્

દેવા અપ્યુત્સવે તસ્મિન્પુરુહૂતપુરોગમાઃ ॥
અભિમાનં પરિત્યજ્ય શ્રેણીભૂતા હિ પાર્શ્વયોઃ

પ્રકુર્વતે મહાયાત્રાં તૈસ્તૈર્દિવ્યૈઃ પરિચ્છદૈઃ

તેષામગ્રેસરસ્તત્ર દેવોપિ પ્રપિતામહઃ ॥
ચતુર્દશાનાં જગતાં કર્ત્તા યઃ પરમેશ્વરઃ

સોઽપિ તત્ર જગન્નાથં રથે યાંતં મહોત્સવે ॥
બ્રહ્મલોકાત્પરાવૃત્ય સ્તુવન્વેદમયૈઃ સ્તવૈઃ ॥
પદે પદે પ્રણમતિ ભગવંતં સનાતનમ્

યદ્યપ્યબ્જનિધેઃ કૃષ્ણાન્ન ભેદોઽસ્તિ તથાપ્યયમ્ ॥
મહોત્સવસ્ય મહિમા યત્ર સર્વેઽનુયાયિનઃ

નાતઃ પરતરો લોકે મહાવેદીમહોત્સવાત્ ॥
સર્વપાપહરો યોગઃ સર્વતીર્થફલપ્રદઃ

કૃષ્ણમુદ્દિશ્ય યસ્તત્ર દાનં દદાતિ વૈ નરઃ ॥
યત્કિંચિદક્ષયફલં મેરુદાનેન તત્સમમ્

તસ્યાગ્રે દેવદેવસ્ય વ્રજતો ગુંડિચાલયમ્ ॥
યત્કિંચિત્કુરુતે કર્મ તત્તદક્ષયમશ્નુતે

ઉપાયનાનિ નાના વૈ ભક્ષ્યભોજ્યાનિ ચૈવ હિ ॥
સમર્પયંતિ દેવાય તત્પ્રીત્યૈ વા દ્વિજન્મને ॥
તેષામક્ષયપુણ્યાનિ સર્વકામપ્રદાનિ ચ

હરેરગ્રેસરા યે વૈ પશ્યંતસ્તન્મુખાંબુજમ્ ॥
પદે પદે નમંતશ્ચ પંકધૂલિપરિપ્લુતાઃ

વિહાય પાપ કવચમભેદ્યં કોટિજન્મભિઃ ॥
ક્ષણાન્મુક્તિફલં પ્રાપ્ય યાંતિ વિષ્ણોઃ શુભાલયમ્

સર્વક્રતૂનાં તીર્થાનાં દાનાનાં યાંતિ તે ફલમ્ ॥
ભગવદ્ભક્તિભાવાનાં નાતઃ પુણ્યતમો મહઃ

એવં સ ભગવાન્કૃષ્ણઃ સુભદ્રારામસંગતઃ ॥
વ્રજન્સ્યંદનશ્રેષ્ઠસ્થો દ્યોતયંશ્ચ ચતુર્દિશઃ

શ્રીમદંગોપસૃષ્ટેન મરુતા સર્વદેહિનામ્ ॥
પાપાનિ નાશયઞ્છ્રીમાન્દયાલુર્ભક્તભાવનઃ

અજ્ઞાનામપ્યવિશ્વાસભાજાં વિશ્વાસહેતવે ॥
નિસર્ગમુક્તિદોઽપ્યેષ યાત્રારંભાન્કરોતિ વૈ

વ્રજન્સમૃદ્ધ્યા દેવાનાં મર્ત્યાનાં ચ જનાર્દનઃ ॥
સૂર્યે લલાટં તપતિ મધ્યાહ્ને માર્ગમધ્યતઃ

શ્રાંતા કર્ષજનસ્તસ્થૌ મ્લાયન્વૈ તદ્રજોવૃતઃ ॥
તત્રાતપસ્ય શાંત્યર્થં દર્પણેષ્વભિષેચયેત્

પંચામૃતૈઃ શીતતોયૈઃ પુષ્પકર્પૂરવાસિતૈઃ ॥
ચામરૈશ્ચ જલાર્દ્રાંતૈઃ શીતલૈર્વ્યજનૈસ્તથા

વીજયેત્પુણ્ડરીકાક્ષં સુભદ્રાં રામમેવ ચ ॥
શીતૈશ્ચ પાનકૈર્હદ્યૈસ્તથા ખણ્ડવિકારકૈઃ

ખર્જૂરૈર્નારિકેલૈશ્ચ નાનારંભાફલૈસ્તથા ॥
તથા ક્ષીરવિકારૈશ્ચ પનસૈસ્તૃણરાજકૈઃ

ઇક્ષુભિઃ સ્વાદુહૃદ્યૈશ્ચ ફલૈર્નાનાવિધૈસ્તથા ॥
વાસિતૈઃ શીતતોયૈશ્ચ પક્વતાંબૂલપત્રકૈઃ

સકર્પૂરલવંગાદ્યૈઃ પૂજયેત્પુરુષોત્તમમ્

તસ્મિન્કાલે દ્વિજશ્રેષ્ઠા યે પશ્યંતિ જનાર્દનમ્ ॥
પૂજયંતિ યથાશક્તિ ન તે સંસારજં શ્રમમ્

પ્રાપ્નુવંતિ દ્વિજશ્રેષ્ઠા બ્રહ્મલોકનિવાસિનઃ

રથત્રયસ્થિતં દેવત્રયં યે પુરુષર્ષભાઃ ॥
પ્રદક્ષિણં પ્રકુર્વંતિ ત્રિશ્ચતુઃ સપ્ત એવ વા

દશપ્રણામાન્કૃત્વાંતે સ્થિતાઃ પ્રાંજલયોઽગ્રતઃ ॥
પુરારથસ્થિતાન્બ્રહ્મા સ્તુતિભિર્યાભિરબ્જભૂઃ

તુષ્ટાવ તાભિર્દેવેશં સ્તુવંતિ પરમેશ્વરમ્ ॥
યે નરા બ્રહ્મલોકં તે પ્રયાંતિ નિયતં દ્વિજાઃ

તતોઽપરાહ્ણે દેવેશં દક્ષિણાનિલવીજિતમ્ ॥
શનૈઃ શનૈર્નયેદ્ગીતૈવેંણુવીણાદિનાદિતૈઃ

બંદિનઃ સ્તુતિપાઠૈશ્ચ કલૈર્મધુરિકાસ્વનૈઃ ॥
નિરંતરૈઃ પુષ્પવર્ષૈશ્ચામરાંદોલનૈસ્તથા

એવં વ્રજતિ દેવેશે સૂર્યશ્ચાસ્તંગતો ભવેત્ ॥
દીપિકાનાં સહસ્રાણિ જ્વાલિતાનિ સહસ્રશઃ

તદાલોકપ્રકાશેન માર્ગશેષશ્ચ નીયતે ॥
રથાવરોહણેનૈષાં મણ્ડપારોહણેન ચ

સંમર્દઃ સુમહાંસ્તત્ર દિદૃક્ષૂણાં કુતૂહલાત્ ॥
મણ્ડપે વાસયેદ્દેવં ગુણ્ડિચાખ્યે મનોહરે

ચારુચંદ્રાતપે ચારુમાલ્યચામરભૂષિતે ॥
રત્નસ્તંભમયે સ્વર્ણવેદિકોપસ્કૃતાંતરે

પ્રાચીરવલયાવીતે સુધાલેપસમુજ્જ્વલે ॥
સાધુસોપાનઘટિતે ચતુર્દ્વારોપશોભિતે

ત્રૈલોક્યાંડબરયુતે મહાવેદ્યાં મહાક્રતોઃ ॥
પ્રાદુર્ભાવો મહેશસ્ય યત્રાભૂદ્દારુવર્ષ્મણઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવ ખણ્ડે પુરુષોત્તમક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ગુંડિચાયાત્રાકથનંનામ ત્રયસ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ