સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.24-5
॥ શ્રુતદેવ ઉવાચ ॥ ॥
તિથિષ્વેતાસુ પુણ્યાસુ દ્વાદશી સિતપક્ષિણી ॥
વૈશાખમાસે રાજેંદ્ર સર્વાઘૌઘવિનાશિની
કિં દાનૈઃ કિં તપોભિશ્ચ કિમુપોષ્યૈર્વ્રતૈશ્ચ કિમ્ ॥
કિમિષ્ટૈશ્ચૈવ પૂર્તૈશ્ચ દ્વાદશી યૈર્ન સેવિતા
ગંગાયામુપરાગે તુ યો દદ્યાદ્ગોસહસ્રકમ્ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ પ્રાતઃ સ્નાત્વા હરેર્દિને
યદ્દત્તં ચાઽર્હતે ચાઽન્નં દ્વાદશ્યાં ચ સિતે શુભે ॥
સિક્થેસિક્થે ભવેત્તસ્ય કોટિબ્રાહ્મણભોજનમ્॥
યો દદ્યાત્તિલપાત્રં તુ દ્વાદશ્યાં મધુસંયુતમ્ ॥
નિર્ધૂતાઽખિલબંધસ્તુ વિષ્ણુલોકે મહીયતે
એકાદશ્યાં સિતે પક્ષે કુર્ય્યાજ્જાગરણં હરેઃ ॥
સ જીવન્નેવ મુક્તઃ સ્યાત્તુષ્ટાઃ સ્યુઃ સર્વદેવતાઃ
કોટીંદુસૂર્યગ્રહણે તીર્થાન્યુત્પ્લાવ્ય યત્ફલમ્ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ પ્રાતઃ સ્નાત્વા હરેર્દિને।
તુલસ્યાઃ કોમલૈઃ પત્રૈર્દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુમર્ચયેત્ ॥
સમસ્તકુલમુદ્ધૃત્ય વિષ્ણુલોકાઽધિપો ભવેત્
( ક્ષેપકઃ-તુલસીપત્રપુષ્પૈશ્ચ વૈશાખેઽશ્વત્થપૂજનમ્ ॥
પુષ્પાદ્યભાવે ધાન્યૈર્વા પૂજયેન્મધુસૂદનમ્
)
યમં પિતૄન્ગુરૂન્દેવાન્વિષ્ણુમુદ્દિશ્ય માનવઃ ॥
માધવે શુક્લદ્વાદશ્યાં સોદકુંભં સદક્ષિણમ્
દધ્યન્નં ચૈવ યો દદ્યાત્તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ॥
પ્રયાગે પ્રત્યહં ચૈવ કુર્યાદ્યઃ કોટિભોજનમ્
યાવત્સંવત્સરં પુણ્યં ષડ્રસાન્નૈર્મનોરમૈઃ ॥
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ મધુશાસનશાસનાત્
શાલિગ્રામશિલાદાનં યઃ કુર્યાદ્દ્વાદશીદિને ॥
વૈશાખે શુક્લપક્ષે તુ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
દ્વાદશ્યાં પયસા યસ્તુ સ્નાપયેન્મધુસૂદનમ્ ॥
રાજસૂયાઽશ્વમેધાભ્યાં યત્ફલં પરિજાયતે
ત્રયોદશ્યાં યજેદ્વિષ્ણું પયોદધિવિમિશ્રિતૈઃ ॥
શર્કરામધુભિર્દ્રવ્યૈર્મધુસૂદનપ્રીતયે
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ ગંગાયાં નાઽત્ર સંશયઃ ॥
પંચામૃતૈશ્ચ યો વિષ્ણું ભક્ત્યા સંસ્નાપયેદ્વિભુમ્ ॥
સ સર્વકુલમુદ્ધૃત્ય વિષ્ણુલોકે મહીયતે ॥
યો દદ્યાત્પાનકં હ્યસ્યાં સાયાહ્ને પ્રીતયે હરેઃ
જીર્ણપાપં જહાત્યાશુ જીર્ણાં ત્વચમિવોરગઃ ॥
સાયાહ્ને ચૈવ યો દદ્યાદુર્વારુકરસાયનમ્
ભવેન્મુક્તઃ કર્મબંધાદુર્વારુકરસાયનાત્ ॥
ઇક્ષુદણ્ડં ચૂતફલં દદ્યાદ્દ્રાક્ષાફલાનિ ચ
ન વિચ્છિત્તિઃ સંતતેઃ સ્યાત્તસ્ય વૈ શતપૂરુષમ્ ॥
યો દદ્યાદ્ગંધલેપં તુ સાયાહ્ને દ્વાદશીદિને
બાહ્યોપઘાતૈઃ સકલૈર્મુચ્યતે નાઽત્ર સંશયઃ ॥
યત્કિંચિત્કુરુતે પુણ્યં દ્વાદશ્યાં રાજસત્તમ
માધવે તુ સિતે પક્ષે તદક્ષય્યફલં ભવેત્ ॥
પ્રખ્યાતિમસ્યા વક્ષ્યામિ યેન જાતેતિ ભૂમિપ
સર્વેષાં સર્વપાપઘ્નીં સર્વમંગલદાયિનીમ્ ॥
પુરા કાશ્મીરદેશે તુ દ્વિજો દેવવ્રતાઽઽહ્વયઃ
તસ્યાઽઽસીન્માલિની નામ તનયા ચારુરૂપિણી ॥
દદૌ તાં સત્યશીલાય વિપ્રવર્યાય ધીમતે
તામુદ્વાહ્ય યયૌ ધીમાન્સ્વદેશં યવનાઽઽહ્વયમ્ ॥
રૂપયૌવનસંપન્ના તસ્ય નૈવ પ્રિયાઽભવત્
સદા વિદ્વેષસંયુક્તસ્તસ્યાં તિષ્ઠતિ નિષ્ઠુરઃ॥
નાઽન્યસ્ય કસ્યચિદ્દ્વેષ્ટિ તાં વિના નૃપતે પતિઃ
તસ્મિન્સા ક્રોધસંયુક્તા વશીકરણલંપટા॥
અપૃચ્છત્પ્રમદા રાજન્યાસ્ત્યક્તાઃ પતિભિઃ પુરા
તાભિરુક્તા તુ સા ભૂપ વશ્યો ભર્ત્તા ભવિષ્યતિ॥
અસ્માકં પ્રત્યયો જાતો ભર્તૃત્યાગાવમાનિનામ્
પ્રયુજ્ય ભેષજં વશ્યં નીતા હિ પતયઃ પુરા ॥
યોગિનીં ત્વં તુ ગચ્છાઽદ્ય દાસ્યતે ભેષજં શુભમ્ ॥
ન વિકલ્પસ્ત્વયા કાર્યો ભવિતા દાસવત્પતિઃ ॥
યોગિનીમંદિરે ગત્વા તાસાં વાક્યેન ભૂપતે
પ્રસાદમતુલં તસ્યા લેભે દુશ્ચારિણી સતી॥
શતસ્તંભસમાયુક્તાં કુટીં ભેજે ત્વરાન્વિતા
સુવિસ્તૃતાં સુવર્ચસ્કાં તથૈવાઽયાતયામિકામ્ ॥
પ્રાવૃતા દીર્ઘવસ્ત્રેણ સન્નિધિં તેન યોગિની
દીર્ઘાભિશ્ચ સટાભિસ્તુ પ્રાવૃતા દીપ્તિસંયુતા ॥
પરિચારસમોપેતા વીક્ષમાણા શનૈઃશનૈઃ
અક્ષસૂત્રકરા સા તુ જપંતી પ્રાર્થિતા તયા ॥
દદૌ વશ્યકરં મંત્રં ક્ષોભકં પ્રત્યયાત્મકમ્
તતઃ સા પ્રણતા ભૂત્વા દદ્યાદ્દ્રવ્યાંઽગુલીયકમ્ ॥
વજ્રમાણિક્યસંયુક્તમતિરક્તપ્રભાન્વિતમ્
મૃદુકાંચનસંયુક્તં ભાનુરશ્મિસમદ્યુતિ ॥
તતો દૃષ્ટ્વા તુ સંતુષ્ટા પાદસ્થં ચાંગુલીયકમ્
હૃદયં ચ તયા જ્ઞાતં તત્પતેરવમાનજમ્ ॥
તદોક્તા હિ તયા ભૂપ તાપસ્યાહિતયુક્તયા
ચૂર્ણો રક્ષાન્વિતો હ્યેષ સર્વભૂતવશંકરઃ॥
ચૂર્ણં ભર્તરિ સંયુજ્ય રક્ષાં ગ્રીવાશ્રયાં કુરુ
ભવિષ્યતિ પતિર્વશ્યો નાઽન્યાં યાસ્યતિ સુન્દરીમ્॥
નાઽપ્રિયં વદતિ ક્વાઽપિ દુશ્ચારિણ્યાસ્તવાઽપિ ચ
ચૂર્ણરક્ષાં ગૃહીત્વા સા પ્રાપ ભર્તૃગૃહં પુનઃ ॥
પ્રદોષે પયસા યુક્તશ્ચૂર્ણો ભર્તરિ યોજિતઃ
ગ્રીવાયાં હિ કૃતા રક્ષા ન વિચારઃ કૃતસ્તયા ॥
તદા સ પીતચૂર્ણસ્તુ ભર્ત્તા નૃપવરોત્તમ
તચ્ચૂર્ણાત્ક્ષયરોગોઽભૂત્પતિઃ ક્ષીણો દિનેદિને ॥
ગુહ્યે તુ કૃમયો જાતા ઘોરા દુષ્ટવ્રણોદ્ભવાઃ ॥
દિનૈઃ કતિપયૈ રાજન્પત્યુર્નૈવ વ્યવસ્થિતિઃ ॥
ઉવાસ સ્વેચ્છયા સાઽપિ પુંશ્ચલી દુષ્ટચારિણી
હતતેજાસ્તતો ભર્તા તામુવાચાઽઽકુલેન્દ્રિયઃ ॥
ક્રન્દમાનો દિવારાત્રૌ દાસોઽસ્મિ તવ શોભને
ત્રાહિ માં શરણં પ્રાપ્તં નેચ્છેઽહમપરાં સ્ત્રિયમ્ ॥
તત્તસ્ય વિદિતં જ્ઞાત્વા ભીતા સા મેદિનીપતે
અલંકારકૃતે પત્યુર્જીવનેચ્છુર્ન વૈ હિતા ॥
યોગિનીં ચ યયૌ શીઘ્રં તસ્યૈ સર્વં ન્યવેદયત્
તયા ચ ભેષજં દત્તં દ્વિતીયં દાહશાંતયે ॥
દત્તે ચ ભેષજે તસ્મિન્સ્વસ્થોઽભૂત્તત્ક્ષણાત્પતિઃ
તિષ્ઠત્યુપપતિર્ગેહે ગૃહકૃત્યાઽપદેશતઃ ॥
સર્વવર્ણસમુદ્ભૂતા જારાસ્તિષ્ઠંતિ વૈ ગૃહે
ન કિંચિદ્વચને શક્તિર્ભર્તુર્જાતા કથંચન ॥
તતસ્તેનૈવ દોષેણ સર્વાંગેષુ ચ જજ્ઞિરે
કૃમયશ્ચાસ્થિભેત્તારઃ કાલાંતકયમોપમાઃ ॥
તૈર્નાસાજિહ્વયોશ્ચાઽઽસીચ્છેદઃ કર્ણદ્વયસ્ય ચ
સ્તનયોશ્ચાંગુલીનાં ચ પંગુત્વં ચાઽપિ ચાઽઽગતમ્ ॥
તેન પંચત્વમાપન્ના ગતા નરકયાતનાઃ
તામ્રભાંડે ચ સા દગ્ધાઽયુતાનિ દશ પંચ ચ ॥
શ્વાનયોનિષુ સંજાતા શતવારં પુનઃપુનઃ ॥
છિન્નનાસા છિન્નકર્ણા કૃમિમૂર્દ્ધા નિરંતરમ્ ॥
છિન્નપુચ્છા ભગ્નપાદા તાડિતા ચ ગૃહેગૃહે
પશ્ચાત્સૌવીરદેશેષુ પદ્મબન્ધોર્દ્વિજસ્ય ચ ॥
દાસ્યા ગૃહે શુની જાતા બહુદુઃખસમાકુલા
છિન્નકર્ણા છિન્નનાસા છિન્નપુચ્છાંઘ્રિરાતુરા ॥
કૃમિપૂર્ણશિરા નિત્યં કૃમિયોનિશ્ચ તિષ્ઠતિ
એવં ત્રિંશદ્ગતા વર્ષા અસ્મિઞ્જન્મનિ ભૂમિપ ॥
દૈવાત્કર્મવિપાકેન વૈશાખે મેષગે રવૌ
શુક્લપક્ષે તુ દ્વાદશ્યાં પદ્મબંધોસ્તનૂદ્ભવઃ ॥
નદ્યાં સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા સાર્દ્રવસ્ત્રો ગૃહં યયૌ
તુલસીવેદિકાં પ્રાપ્ય પાદાવવનિજે નિજૌ ॥
વેદિકાયામધો દેશે સા શુની સ્વાપમાગતા
પ્રાક્સૂર્યોદયવેલાયાં પાદોદકપરિપ્લુતા ॥
સદ્યો ધ્વસ્તાઽશુભા જાતા જાતિસ્મૃતિરભૂત્ક્ષણાત્
સ્મૃત્વા કર્મ કૃતં પૂર્વં સા શુની તાપસં સદા ॥
ચુક્રોશ કરુણા દીના મુને ત્રાહીતિ વૈ પુનઃ
સ્વકર્મ ચ મુનીંદ્રાય સ્મૃત્વાચખ્યૌ ભયાઽઽકુલા॥
ભર્તુર્વિષપ્રયોગં તુ સ્વસ્ય દુશ્ચરિતં તથા
યાઽન્યાપિ યુવતી બ્રહ્મન્ભર્તુર્વશ્યં સમાચરેત્ ॥
વૃથાધર્મા દુરાચારા પચ્યતે તામ્રભાજને
ભર્તા નાથો ગુરુર્ભર્તા ભર્તા દૈવતમુત્તમમ્ ॥
વિક્રિયાં કૃત્ય સાધ્વી સા કથં સુખમવાપ્નુયાત્
તિર્યગ્યોનિશતં યાતિ કૃમિકોટિશતાનિ ચ ॥
તસ્માદ્ભૂસુર કર્તવ્યં સ્ત્રીભિર્ભર્તુર્વચઃ સદા
સાઽહં પશ્યે પુનર્યોનિં કુત્સિતાં યાતનાન્વિતામ્ ॥
યદિ નોદ્ધરસે બ્રહ્મન્નદ્ય ત્વદ્દૃષ્ટિસંમુખામ્
તસ્માદુદ્ધર માં બ્રહ્મન્દુષ્કૃતાં પાપચારિણીમ્ ॥
સુકૃતસ્ય પ્રદાનેન વૈશાખે શુક્લપક્ષકે
યા કૃતા તુ ત્વયા બ્રહ્મન્દ્વાદશી પુણ્યવર્દ્ધિની ॥
તસ્યાં ત્વયા કૃતં પુણ્યં સ્નાનદાનાન્નભોજનૈઃ
દુશ્ચારિણ્યા અપિ બ્રહ્મંસ્તેન મુક્તિર્ભવિષ્યતિ ॥
યસ્યાં તુ ભૂસુરઃ સ્નાતઃ સ્વગૃહે મનુજઃ કિલ
સર્વતીર્થફલાવાપ્તિં લભતે નાઽત્ર સંશયઃ ॥
તપ્તં દત્તં હુતં યત્ર કૃતં દેવાર્ચનાદિ યત્
તદક્ષય્યફલં જ્ઞેયં યત્કૃતં દ્વાદશીદિને ॥
એવંવિધફલં યત્સ્યાત્તદ્દેહિ સકલં મમ
દ્વાદશ્યામુપવાસેન ત્રયોદશ્યાં તુ પારણાત્ ॥
યત્ફલં સ્યાત્તદપ્યદ્ધા તેન મુક્તિર્ભવિષ્યતિ॥
દયાં કુરુ મહાભાગ દીનાયાં દીનવત્સલ ॥
દીનનાથો જગન્નાથો યુષ્મન્નાથો જનાર્દનઃ
તદીયાસ્તાદૃશા એવ યથા રાજા તથા પ્રજાઃ ॥
વૈવસ્વતપદધ્વંસિન્પરિત્રાહિ સુદુઃખિતામ્
ત્વદ્વારવાસિનીં દીનાં શુનીં માં દીનવત્સલ ॥
બ્રહ્મહત્યાસહસ્રં વા ગોહત્યાનાં સહસ્રકમ્
અગમ્યાનાં ચ કોટીશ્ચ દહત્યેવ શુભા તિથિઃ ॥
તસ્યાં કૃતં મહાપુણ્યં મહ્યં દત્ત્વા મહામુને
મામુદ્ધર સમુદ્વિગ્નાં દીનાં નાથ સમુદ્ધર ॥
અન્તે તુભ્યં દ્વિજેદ્રાય નમૌક્તિં વદામ્યહમ્
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા શુનીમાહ મુનેઃ સુતઃ ॥
સ્વકૃતં જંતવોશ્નંતિ સુખદુઃખાત્મકં શુનિ
તસ્માત્કિમુ ત્વયા કાર્યં ક્ષુદ્રયા પાપશીલયા ॥
યયા ભર્તા વશં નીતો રક્ષાચૂર્ણાદિભિર્દ્વિજઃ
સાધુભ્યો યત્કૃતં પાપં સ્વસ્ય દુઃખકરં ભવેત્ ॥
સાધુભ્યો યત્કૃત પુણ્યં સ્વસ્ય દુઃખહરં ભવેત્
ઉભયં ભ્રંશતામેતિ પાપેભ્યો યત્કૃતં ભવેત્ ॥
શર્કરામિશ્રિતં ક્ષીરં કાદ્રવેયનિવેદિતમ્
વિષવૃદ્ધિકરં દૃષ્ટમેવં પાપકરં ભવેત ॥
વદત્યેવં મુનિસુતે શુની દુઃખૈકરૂપિણી
પુનશ્ચુકોશોર્ધ્વસ્વરં તત્પિત્રે બહુભાષિણી ॥
પદ્મબન્ધો પરિત્રાહિ શુની તદ્દ્વારવાસિનીમ્
ત્વદુચ્છિષ્ટાશિની નિત્યં ત્વં પાહીતિ પુનઃપુનઃ ॥
સ્ત્રપોષ્યા યે હિ વર્તંતે ગૃહસ્થસ્ય મહાત્મનઃ ॥
તેષામુદ્ધરણં કાર્યમિતિ વેદવિદાં મતમ્ ॥
ચણ્ડાલા વાયસાશ્ચૈવ સારમેયાશ્ચ નિત્યશઃ
ગૃહસ્થાનાં દયાપાત્રં પ્રત્યહં બલિભોજિનઃ ॥
અશક્તં નોદ્ધરેત્પોષ્યં રોગાદ્યુપહતં યદિ
સોઽધઃ પતેન્ન સંદેહ ઇતિ વેદવિદાં મતમ્
કર્તારમેકં જગતાં હિ કર્તા કૃત્વાત્મના પાતિ સમસ્તજંતૂન્ ॥
દારાદિરૂપવ્યપદેશતો હરિસ્તસ્માત્તદાજ્ઞા ખલુ પોષ્યરક્ષા
સ્વપોષ્યરક્ષાં પરિહૃત્ય જંતુર્દેવેન ક્લૃપ્ત્યા યદિ વર્તતેઽન્યધીઃ ॥
સ દેવદ્રોગ્ધા સકલસ્ય હંતા કીનાશલોકાનનુ સંપ્રયાતિ
કર્તવ્યત્વાદ્દયાલુત્વાદેતામુદ્ધર દુર્મતિમ્ ॥
ઇતિ તસ્યા વચઃ શ્રુત્વા દુઃખાર્તાયા ગૃહે સુતઃ ॥
નિશ્ચક્રામ ગૃહાત્તૂર્ણં પદ્મબંધુર્દયાનિધિઃ
કિમેતદિતિ તાં પ્રાહ પુત્રઃ સર્વં ન્યવેદયત્ ॥
સ તુ પુત્રવચઃ શ્રુત્વા તમેવં પ્રાહ વિસ્મિતઃ
॥ પદ્મબન્ધુરુવાચ ॥ ॥
મમાત્મજ કથં વાક્યમીદૃશં વ્યાહૃતં ત્વયા ॥
ન સાધૂનામિદં વાક્યં ભવતીહ વરાનન
આત્મસૌખ્યકરાઃ પાપા ભવંતિ પરિભાવિતા ॥
પશ્ય પુત્ર જનાઃ સર્વે પરોપકરણાય વૈ
શશી સૂર્યોઽથ પવનો રજની હુતભુગ્જલમ્ ॥
ચંદનં પાદપાઃ સંતઃ પરોપકરણે સ્થિતાઃ
અસ્થિદાનં કૃતં પુત્ર કૃપયા હિ દધીચિના ॥
દેવાનામુપકારાય જ્ઞાત્વા દૈત્યાન્મહાબલાન્
કપોતાઽર્થે સ્વમાંસાનિ શિબિના ભૂભુજા પુરા ॥
પ્રદત્તાનિ મહાભાગ શ્યેનાય ક્ષુધિતાનિ વૈ
જીમૂતવાહનો રાજા પુરાઽઽસીત્ક્ષિતિમંડલે ॥
તેનાઽપિ જીવિતં દત્તં ગરુડાય મહાત્મને
તસ્માદ્દયાલુના ભાવ્યં ભૂસુરેણ વિપશ્ચિતા ॥
શુદ્ધે વર્ષતિ દેવસ્તુ કિમશુદ્ધે ન વર્ષતિ
કિન્ન દીપયતે ચન્દ્રશ્ચંડાલાનાં ગૃહે સદા ॥
તસ્માદહં શુનીમેતાં યાચંતીં ચ પુનઃ પુનઃ
ઉદ્ધરિષ્યે નિજૈઃ પુણ્યૈઃ પંકમગ્નાં ચ ગાં યથા ॥
ઇતિ પુત્રં નિરાકૃત્ય પ્રતિજજ્ઞે મહામતિઃ
દત્તં દત્તં મહાપુણ્યં દ્વાદશીદિનસંભવમ્ ॥
શુનિ ગચ્છ હરેર્ધામ નિર્ધૂતાઽખિલકલ્મષા
તદ્વાક્યાત્સહસા ભૂપ દિવ્યાઽઽભરણભૂષિતા ॥
વિમુચ્ય દેહં જીર્ણં તુ દિવ્યરૂપધરા શુભા
શતાઽઽદિત્યપ્રભા જાતા સાવિત્રીપ્રતિમા યથા ॥
જગામાઽઽમંત્ર્ય તં વિપ્રં દ્યોતયન્તી દિશો દશ
ભુક્ત્વા દિવિ મહાભોગાન્પશ્ચાજાતા મહીતલે ॥
નરનારાયણાદ્દેવાદુર્વશીનામ નામતઃ
વૈશાખશુદ્ધદ્વાદશ્યાઃ પ્રભાવેણ વરાંગના ॥
દેવાનાં ચ પ્રિયા જાતા અપ્સરસ્ત્વં ચ સા યયૌ
યદ્યોગિગમ્યં હુતભુક્પ્રકાશં વરં વરેણ્યં પરમાર્થરૂપમ્ ॥
યત્પ્રાપ્ય સન્તોઽપિ હિ યાંતિ મોહં તત્પ્રાપ રૂપં ચ શુની હિ દેવી
પશ્ચાત્સ પદ્મબંધુર્હિ તાં તિથિં પુણ્યવર્દ્ધિનીમ્ ॥
લોવેટીં ખ્યાપયામાસ મધુદ્વિટ્પ્રાણવલ્લભામ્
કોટીંદુસૂર્યગ્રહણાધિકા સા સમસ્તરૂપાધિકપુણ્યરૂપા ॥
યજ્ઞૈઃ સમસ્તૈરતિરિચ્યમાના દ્વિજેન ખ્યાતા ભુવનત્રયે ચ
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે વૈશાખમાસમાહાત્મ્યે નારદામ્બરીષસંવાદે શુનીમોક્ષપ્રાપ્તિર્નામ ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0