સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.21-3

શ્રીનારાયણ ઉવાચ ॥
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થશ્ચ વાનપ્રસ્થો યતિસ્તથા ॥
એત આશ્રમિણઃ પ્રોક્તાશ્ચત્વારો મુનિસત્તમ

સંસ્કારૈઃ સંસ્કૃતો યસ્તુ શુદ્ધયોનિર્દ્વિજાતિતામ્ ॥
પ્રાપ્તઃ સ હિ બ્રહ્મચારી તદ્ધર્માનાદિતો બ્રુવે

વર્ણી વેદમધીયીત વસન્ગુરુગૃહે શુચિઃ ॥
જિતેન્દ્રિયો જિતક્રોધો વિનીતસ્તથ્યભાષણઃ

સાયં પ્રાતશ્ચરેદ્ધોમં ભિક્ષાચર્યાં ચ સંયતઃ ॥
કુર્યાત્ત્રિકાલં સંધ્યાં ચ વિષ્ણુપૂજાં તથાન્વહમ્

ગુર્વાજ્ઞયૈવ ભુઞ્જીત મિતમન્નમનાકુલઃ ॥
ગુરુસેવાપરો નિત્યં ભવેદ્વ્યસનવર્જિતઃ

સ્નાને ચ ભોજને હોમે જપે મૌનમુપાશ્રયેત્ ॥
છિન્દ્યાન્ન નખરોમાણિ દન્તાન્નૈવાતિધાવયેત્

નાતિધાવેચ્ચ વાસાંસિ ભવેન્નિષ્કપટો ગુરૌ ॥
આહૂતોધ્યયનં કુર્યાદાદાવન્તે ચ તં નમેત્

અસ્પૃશ્યાન્ન સ્પૃશેચ્ચાસૌ નાઽસંભાષ્યાંશ્ચ ભાષયેત્ ॥
અભક્ષ્યં ભક્ષયેન્નૈવ નાઽપેયં ચ પિબેત્ક્વચિત્

મેખલામજિનં દણ્ડં બિભૃયાચ્ચ કમણ્ડલુમ્ ॥
સિતે દ્વે વાસસી બ્રહ્મસૂત્રં ચ જપમાલિકામ્

દર્ભપાણિશ્ચ જટિલઃ કેશસંસ્કારવર્જિતઃ ॥
અઙ્ગરાગં પુષ્પહારાન્ભૂષણાનિ ચ વર્જયેત્

તૈલાભ્યઙ્ગં ન કુર્વીત કજ્જલે નાઞ્જનં તથા ॥
વર્જયેચ્ચ પ્રયત્નેન સંસર્ગં મદ્યમાંસયોઃ

સ્ત્રીણાં નિરીક્ષણં સ્પર્શં ભાષણં ક્રીડનાદિ ચ ॥
વર્જયેત્સર્વથા વર્ણી સ્ત્રિયાશ્ચાપ્યવલેખનમ્

વિના ચ દેવપ્રતિમાં કાષ્ઠચિત્રાદિયોષિતમ્ ॥
અપિ નૈવ સ્પૃશેદ્ધીમાન્ન ચ બુદ્ધ્યાવલોકયેત્

પ્રાણિમાત્રં ચ મિથુનીભૂતં નેક્ષેત કર્હિચિત્ ॥
સ્ત્રીણાં ગુણાશ્ચાપ્યગુણાઞ્છૃણુયાન્નૈવ નો વદેત્

અસ્પૃશન્નેવ વન્દેત ગુરુપત્નીમપિ સ્વકામ્ ॥
જનન્યાપિ ન તિષ્ઠેત રહઃસ્થાને તુ કર્હિચિત્

એવંવૃત્તો વસેત્તત્ર યાવદ્વિદ્યાસમાપનમ્ ॥
તતો વિરક્તો ન્યાસી સ્યાદ્વર્ણી વા નૈષ્ઠિકો ભવેત્ ॥
અનધિકારિતા પ્રોક્તા નૈષ્ઠિકવ્રતિનાં કલૌ

ન સંધાવિતિ વિજ્ઞેયં કલીતિ શબ્દસંગ્રહાત્ ॥
વની સ્યાદથ વા બ્રહ્મન્નવિરક્તો ભવેદ્ગૃહી

પ્રાજાપત્યં ચ સાવિત્રં બ્રાહ્મં નૈષ્ઠિકમેવ ચ ॥
ચતુર્વિધં બ્રહ્મચર્યં તત્રૈકં શક્તિતઃ શ્રયેત્

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવાસુદેવમાહાત્મ્યે બ્રહ્મચારિધર્મનિરૂપણં નામૈકવિંશોઽધ્યાયઃ