સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.15-5

॥ અથ રામકૃષ્ણતીર્થમાહાત્મ્યમ્ ॥
॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
વેંકટાખ્યે મહાપુણ્યે સર્વપાતકનાશને ॥
કૃષ્ણતીર્થસ્ય માહાત્મ્યં શૃણુધ્વં સુસમાહિતાઃ

યત્ર મજ્જનમાત્રેણ કૃતઘ્નોઽપિ વિમુચ્યતે ॥
પિતૄન્માતૄર્ગુરૂંશ્ચાવમન્યંતે મોહમોહિતાઃ

યે ચાપ્યન્યે દુરાત્માનઃ કૃતઘ્ના નિરપત્રપાઃ ॥
તે સર્વે કૃષ્ણતીર્થેસ્મિઞ્છુદ્ધ્યન્તિ સ્નાનમાત્રતઃ

કૃષ્ણનામા મુનિઃ પૂર્વં વેંકટાહૃયભૂધરે ॥
અવર્તત તપઃ કુર્વન્વિષ્ણું ધ્યાયન્સમાહિતઃ

સ તત્ર કલ્પયામાસ સ્નાનાર્થં તીર્થમુત્તમમ્ ॥
તત્ર સ્નાત્વા સકૃન્મર્ત્યઃ કૃતઘ્નોઽપિ વિમુચ્યતે

અત્રેતિહાસં વક્ષ્યામિ પુરાણં પાપનાશનમ્ ॥
યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ નરો મુક્તિમવાપ્નુયાત્

પુરા બભૂવ વિપ્રેન્દ્રો રામકૃષ્ણો મહામુનિઃ ॥
સત્યવાઞ્છીલવાન્વાગ્મી સર્વભૂતદયાન્વિતઃ

શત્રુમિત્રસમો દાન્તસ્તપસ્વી વિજિતેંદ્રિયઃ ॥
પરે બ્રહ્મણિ નિષ્ણાતો બ્રહ્મતત્ત્વૈકસંશ્રયઃ

એવંપ્રભાવઃ સ મુનિસ્તપસ્તેપે સુદારુણમ્ ॥
સ વૈ નિશ્ચલસર્વાંગસ્તિષ્ઠન્સર્વત્ર ભૂતલે

પરમાણ્વન્તરં વાપિ ન સ્વસ્થાનાચ્ચચાલ સઃ ॥
સ્થિત્વા તત્ર તપસ્યંતમનેકશતવત્સરાન્

તં ચાક્રમત વલ્મીકં છાદિતાંગં ચકાર વૈ ॥
વલ્મીકાક્રાન્તદેહોઽપિ રામકૃષ્ણો મહામુનિઃ

અકરોત્તપ એવાસૌ વલ્મીકં ન ત્વબુધ્યત ॥
તસ્મિંશ્ચ તપ્યતિ તપો વાસવો મુનિપુંગવે

વિસૃજ્ય મેઘજાલાનિ વર્ષયામાસ વેગવાન્ ॥
એવં દિનાનિ સપ્તાયં વવર્ષ ચ નિરન્તરમ્

ધારાવર્ષેણ મહતા વૃષ્યમાણોપિ વૈ મુનિઃ ॥
તદ્વર્ષં પ્રતિજગ્રાહ નિમીલિતવિલોચનઃ

મહતા સ્તનિતેનાશુ તદા બધિરયન્છ્રુતીઃ ॥
વલ્મીકસ્યોપરિષ્ટાદ્વૈ નિપપાત મહાશનિઃ

તસ્મિન્વર્ષતિ પર્જન્યે શીતવાતાદિદુઃસહે

॥ અથ રામકૃષ્ણાખ્યમહર્ષિતપઃપ્રસન્નભગવદાવિર્ભાવઃ ॥ ॥
વલ્મીકશિખરં ધ્વસ્તં બભૂવાશનિતાડિતમ્॥
તદાપ્રાદુરભૂદ્દેવઃ શઙ્ખચક્રગદાધરઃ

વિનતાનન્દનારૂઢો વનમાલાવિભૂષિતઃ ॥
રામકૃષ્ણસ્ય તપસા તોષિતો વાક્યમબ્રવીત્

તપોનિધે રામકૃષ્ણ વેદશાસ્ત્રાર્થપારગ ॥
મદાવિર્ભાવદિવસે યઃ સ્નાતિ મનુજોત્તમઃ

તસ્ય પુણ્યફલં વક્તું શેષેણાપિ ન શક્યતે ॥
મકરસ્થે રવૌ વિપ્ર પૌર્ણમાસ્યાં મહાતિથૌ

પુષ્યનક્ષત્રયુક્તાયાં સ્નાનકાલો વિધીયતે ॥
તદ્દિને સ્નાતિ યો મર્ત્યઃ કૃષ્ણતીર્થં મહામતિઃ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સર્વાન્કામાઁલ્લભેત સઃ ॥
મદાવિર્ભાવદિવસે કૃષ્ણતીર્થજલે શુભે

સ્નાતું તત્ર સમાયાંતિ સ્વપાપપરિશુદ્ધયે ॥
દેવા મનુષ્યાઃ સર્વે ચ દિક્પાલાશ્ચ મહૌજસઃ

એતે સર્વે મહાત્માનઃ કોટિસૂર્યસમપ્રભાઃ ॥
તે સર્વે કૃષ્ણતીર્થેસ્મિન્સ્નાનાત્પૂતા ભવંતિ હિ

ત્વન્નામ્નેદં મહાતીર્થં લોકે પ્રખ્યાતિમેષ્યતિ ॥
ઇત્યુક્ત્વા શ્રીનિવાસશ્ચ તત્રૈવાન્તરધીયત

એવં પ્રભાવં તત્તીર્થં મહાપાપવિશોધનમ્ ॥
બુદ્ધિશુદ્ધિપ્રદં પુસાં સર્વૈશ્વર્યપ્રદાયકમ્

એવં વઃ કથિતં વિપ્રાઃ કૃષ્ણતીર્થસ્ય વૈભવમ્ ॥
શૃણ્વતાં પઠતાં ચૈવ વિષ્ણુલોકપ્રદાયકમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવેંકટાચલમાહાત્મ્યે રામકૃષ્ણતીર્થમહિમાનુવર્ણનંનામ પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ