સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 2.15

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
યે દેવૈર્નિર્જિતાઃ પૂર્વં દૈત્યાઃ પાતાલસંસ્થિતાઃ ॥
તેઽપિ ભૂમંડલં યાતા નિર્ભયાસ્તમુપાશ્રિતાઃ

કદાચિચ્છિન્નશિરસં રાહું દૃષ્ટ્વા સ દૈત્યરાટ્ ॥
પપ્રચ્છ ભાર્ગવં તત્ર તચ્છિરશ્છેદકારણમ્

સ શશંસ સમુદ્રસ્ય મથનં દેવકારિતમ્ ॥
રત્નાપહરણં ચૈવ દૈત્યાનાં ચ પરાભવમ્

સ શ્રુત્વા ક્રોધરક્તાક્ષઃ સ્વપિતુર્મથનં તદા ॥
દૂતં સંપ્રેષયામાસ ઘસ્મરં શક્રસન્નિધૌ

દૂતસ્ત્રિવિષ્ટપં ગત્વા સુધર્માં પ્રાવિશદ્વરામ્॥
જગાદાખર્વમૌલિસ્તુ દેવેંદ્રં વાક્યમદ્ભુતમ્

॥ ઘસ્મર ઉવાચ ॥ ॥
જલંધરોઽબ્ધિતનયઃ સર્વદૈત્યજનેશ્વરઃ ॥
દૂતોઽહંપ્રેષિતસ્તેન સ યદાહ શૃણુષ્વ તત્

કસ્માત્ત્વયા મમ પિતા મથિતઃ સાગરોઽદ્રિણા ॥
નીતાનિ સર્વરત્નાનિ તાનિ શીઘ્રં પ્રયચ્છ મે

ઇતિ દૂતવચઃ શ્રુત્વા વિસ્મિતસ્ત્રિદશાધિપઃ॥
ઉવાચ ઘસ્મરં રૌદ્રં ભયરોષસમન્વિતઃ

॥ ઇંદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ દૂત મયા પૂર્વં મથિતઃ સાગરો યથા ॥
અદ્રયો મદ્ભયાત્ત્રસ્તાઃ સ્વકુક્ષિસ્થાઃ કૃતાસ્તથા

અન્યેઽપિ મદ્દ્વિષસ્તેન રક્ષિતા દિતિજાઃ પુરા ॥
તસ્માદ્યત્તત્પ્રજાતં તુ મયાઽપ્યપહૃતં કિલ

શંખોઽપ્યેવં પુરા દેવાનદ્વિષત્સાગરાત્મજઃ ॥
મમાઽનુજેન નિહતઃ પ્રવિષ્ટઃ સાગરોદરમ્

તદ્ગચ્છ કથયસ્વાઽસ્ય સર્વં મથનકારણમ્ ॥
॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્થં વિસર્જિતો દૂતસ્તદેંદ્રેણાઽગમદ્ભુવમ્

તદિદં વચનં સર્વં દૈત્યાયાકથયત્તદા ॥
તન્નિશમ્ય તદા દૈત્યો રોષાત્પ્રસ્ફુરિતાઽધરઃ

દૈત્યસેનાસમાયુક્તો યયૌ યોદ્ધું ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥
તતો યુદ્ધે મહાઞ્જાતો દેવદાનવસંક્ષયઃ

તત્ર યુદ્ધે મૃતાન્દૈત્યાન્ભાર્ગવસ્તૂદતિષ્ઠપત્ ॥
વિદ્યયા મૃતજીવિન્યા મંત્રિતૈસ્તોયબિંદુભિઃ

દેવાનપિ તથા યુદ્ધે તત્રાઽજીવયદંગિરાઃ ॥
દિવ્યૌષધી સમાનીય દ્રોણાદ્રેઃ સ પુનઃપુનઃ

દૃષ્ટ્વા દેવાંસ્તથા યુદ્ધે પુનરેવ સમુત્થિતાન્ ॥
જલંધરઃ ક્રોધવશો ભાર્ગવં વાક્યમબ્રવીત્

॥ જલંધર ઉવાચ ॥ ॥
મયા યુદ્ધે હતા દેવા ઉત્તિષ્ઠંતિ કથં પુનઃ ॥
તવ સંજીવિનીવિદ્યા ન વાઽન્યત્રેતિ વિશ્રુતમ્

॥ શુક્ર ઉવાચ ॥ ॥
દિવ્યૌષધીઃ સમાનીય દ્રોણાદ્રેરંગિરાઃ સુરાન્॥
જીવયત્યેવ તચ્છીઘ્રં દ્રોણાદ્રિં ત્વમપાહર

॥ નારદ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યુક્તઃ સ તુ દૈત્યેંદ્રો નીત્વા દ્રોણાચલં તદા ॥
પ્રાક્ષિપત્સાગરે તૂર્ણં પુનરાગાન્મહાહવમ્

અથ દેવાન્હતાન્દૃષ્ટ્વા દ્રોણાદ્રિમગમદ્ગુરુઃ ॥
તાવત્તત્ર ગિરીંદ્રં તુ ન દદર્શ સુરાર્ચિતઃ

જ્ઞાત્વા દૈત્યહૃતં દ્રોણં ધિષણો ભયવિહ્વલઃ ॥
આગત્ય દૂરાદ્વ્યાજહ્રે શ્વાસાઽઽકુલિતવિગ્રહઃ

પલાયધ્વં હવાદ્દેવા નાઽયં જેતું ક્ષમો યતઃ ॥
રુદ્રાંશસંભવો હ્યેષ સ્મરધ્વં શક્રચેષ્ટિતમ્

શ્રુત્વા તદ્વચનં દેવા ભયવિહ્વલિતાસ્તદા ॥
દૈત્યેન વધ્યમાનાસ્તે પલાયંતે દિશો દશ

દેવાન્વિદ્રાવિતાન્દૃષ્ટ્વા દૈત્યૈઃ સાગરનંદનઃ ॥
શંખભેરીજયરવૈઃ પ્રવિવેશાઽમરાવતીમ્

પ્રવિષ્ટે નગરીં દૈત્યે દેવાઃ શક્રપુરોગમાઃ ॥
સુવર્ણાદ્રિગુહાં પ્રાપ્તા ન્યવસન્દૈત્યતાપિતાઃ

તતશ્ચ સર્વેષ્વસુરોઽધિકારેષ્વિંદ્રાદિકાનાં વિનિવેશયત્તદા ॥
શુંભાદિકાન્દૈત્યવરાન્પૃથક્પૃથક્સ્વયં સુવર્ણાદ્રિગુહામગાત્પુનઃ

ઇતિ શ્રી સ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે કાર્તિકમાસમાહાત્મ્યે જલંધરવિજયપ્રાપ્તિર્નામ પઞ્ચદશોઽધ્યાયઃ