સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 2.10-6

॥ અથ તોણ્ડમાન્નૃપસ્ય સ્વપિતુઃ સકાશાદ્રાજ્યપ્રાપ્તિઃ ॥
॥ શ્રીશુક ઉવાચ ॥ ॥
ઇદં પદ્મસરોનામ રાજન્પાપપ્રણાશનમ્ ॥
કીર્તનાત્સ્મરણાત્સ્નાનાન્નૃણાં લક્ષ્મીપ્રદં ભુવિ ॥
કૃત્વા સ્નાનં ત્વમપ્યસ્મિન્વ્રજ સ્વપિતુરંતિકમ્

॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
એતચ્છુકવચઃ શ્રુત્વા સ્નાત્વા પદ્મસરોવરે

તં નત્વા હયમારુહ્ય તોણ્ડમાન્સ્વપુરં યયૌ ॥
તં પિતા યુવરાજાનં કૃત્વા ત્રીન્વત્સરાનથ

રંજકત્વં ચ સામર્થ્યં શૌર્યં વીર્યં સુશીલતામ્ ॥
ભક્તિં વિપ્રેષુ પુત્રસ્ય વીક્ષ્ય રાજા સ્વમંત્રિભિઃ

સ્વપદે સ્થાપયામાસ સ્વભિષિચ્ય વિધાનતઃ ॥
અનુનીય સુતં પત્ન્યા સાર્ધં રાજા વનં યયૌ

॥ અથ વસોર્વલ્મીકે શ્રીવરાહસન્દર્શનમ્ ॥ ॥
તોણ્ડમાનપિ સામ્રાજ્યં લબ્ધ્વા રાજ્યં ચકાર હ ॥
નિષાદસ્ય વને દેવો વારાહં રૂપમાસ્થિતઃ

શ્યામાકપક્વં ભક્ષિત્વા રાત્રૌરાત્રૌ ચચાર હ ॥
પદાનિ સ વરાહસ્ય ચાન્વિયેષ દિવાદિવા

અદૃષ્ટ્વા તં વરાહં સ રાત્રૌ જાગ્રદ્ધનુર્ધરઃ ॥
સ્થિતોઽપશ્યચ્ચરન્તં તં ચંદ્રકોટિસમપ્રભમ્

વરાહં સુભગાકારં શ્યામાકવનમધ્યતઃ ॥
તં દૃષ્ટ્વા ધનુરાદાય સિંહનાદં ચકાર હ

વરાહસ્તદ્ધ્વનિં શ્રુત્વા વનાન્નિષ્ક્રમ્ય સત્વરમ્ ॥
યયૌ તં ચાપ્યનુયયૌ વરાહં સ નિષાદપઃ

રાત્રિશેષમનુદ્રુત્ય વને ચંદ્રસમપ્રભમ્ ॥
વલ્મીકં પ્રવિશન્તં ચ દદર્શ સ નિષાદપઃ

ગચ્છંતં પૂર્ણિમાચન્દ્રમસ્તં ગિરિવરં યથા ॥
વિસ્મિતોઽખાનયત્કોપાદ્વલ્મીકં સ નિષાદપઃ

ધરાવરાહો દદૃશે મૂર્ચ્છિતોઽયં પપાત હ ॥
પિતરં મૂર્ચ્છિતં દૃષ્ટ્વા તત્પુત્રો ભક્તિમાંસ્તદા ॥

વરાહદેવં તુષ્ટાવ તેન પ્રીતોઽભવદ્ધરિઃ ॥
આવિશ્ય પિતરં તસ્ય પ્રોવાચ મધુસૂદનઃ

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
અહં વરાહ દેવેશો નિત્યમસ્મિન્વસામ્યહમ્ ॥
રાજ્ઞે ત્વમુક્ત્વા મામત્ર પ્રતિષ્ઠાપ્યૈવ પૂજય

વલ્મીકં કૃષ્ણગોક્ષીરૈઃ ક્ષાલયિત્વા તદુત્થિતે ॥
શિલાતલે ચ વારાહમુદ્ધૃત્ય ધરણીસ્થિતમ્

કારયિત્વા પ્રતિષ્ઠાપ્ય વિપ્રૈર્વૈખાનસૈશ્ચ મામ્ ॥
પૂજયેદ્વિવિધૈર્ભોગૈસ્તોણ્ડમાન્રાજસત્તમઃ

ઇત્યુક્ત્વા તં જહૌ દેવઃ સ ચ સ્વસ્થો બભૂવ હ ॥
સુખાસીનં તુ પિતરં નમસ્કૃત્ય નિષાદજઃ

ન્યવેદયદ્દેવવચઃ પિત્રે સર્વં યથાતથમ્ ॥
સ શ્રુત્વા વિસ્મિતો ભૂત્વા કૃત્સ્નં પુત્રવચઃ શુભમ્

॥
અથ તોણ્ડમન્નૃપાય વસુનિવેદિતવારાહોદંતઃ ॥ ॥
રાજ્ઞે વક્તું યયૌ શીઘ્રં નિષાદઃ સ્વાનુગૈઃ સહ ॥
વસુર્નિષાદાધિપતી રાજદ્વારમુપાગમત્

નિષાદાધિપમાજ્ઞાય દ્વારપાલૈર્નૃપોત્તમઃ ॥
આહૂય તં નિષાદેશં સભાયાં મંત્રિભિઃ સહ ॥

સત્કૃત્ય તં વસું રાજા સપુત્રં સપરિચ્છદમ્ ॥
પપ્રચ્છ પ્રીતિમાન્રાજા વસું તં વનગોચરમ્॥
કિમાગમનકૃત્યં તે વદ ત્વં વનગોચર

॥ ॥ વસુરુવાચ ॥ ॥
રાજન્મમ વને દૃષ્ટમાશ્ચર્યં શૃણુ ભૂપતે

કશ્ચિચ્છ્વેતવરાહસ્તુ શ્યામાકમચરન્નિશિ ॥ ॥
તં વરાહં ધનુષ્પાણિરન્વધાવમહં નૃપ

અનુદ્રુતો વાયુવેગો ગત્વા વલ્મીકમાવિશત્ ॥
સ્વામિપુષ્કરિણીતીરે પશ્યતે મમ ભૂપતે

વલ્મીકમખનં ક્રોધાન્મૂર્ચ્છિતો ન્યપતં ભુવિ ॥
મત્પુત્રોઽયં સમાગત્ય માં દૃષ્ટ્વા મૂર્ચ્છિતં ભુવિ

શુચિર્ભૂત્વા દેવદેવં તુષ્ટાવ મધુસૂદનમ્ ॥
તતો મયિ સમાવિશ્ય વરાહોઽધ્યવદત્સુતમ્

રાજ્ઞે નિવેદય ક્ષિપ્રં મચ્ચરિત્રં નિષાદપ ॥
કૃષ્ણગોક્ષીરસેકેન વલ્મીકં ક્ષાલયેન્નૃપઃ

દૃશ્યતે ચ શિલા કાચિદ્વલ્મીકસ્થા સુશોભના ॥
વામાંકસ્થભુવં માં ચ વરાહવદનં સ્થિતમ્

કારયિત્વા શિલ્પિનાથ પ્રતિષ્ઠાપ્ય મુનીશ્વરૈઃ ॥
વૈખાનસૈર્મુનિવરૈરર્ચયેત્તોણ્ડમાનપિ

અથ ગત્વા શ્રીનિવાસં વલ્મીકાવૃતપદ્દ્વયમ્ ॥
કપિલાકૃષ્ણગોક્ષીરસેચનૈઃ ક્ષાલયેચ્છનૈઃ ॥

આપાદપીઠપર્યંતં ક્ષાલયિત્વા દિનેદિને ॥
કુર્યાત્પ્રાકારમુભયોરુત્તરે દક્ષિણે તથા

ઇત્યુક્ત્વા ચૈવ માઽમુંચદ્દેવઃ સ્વસ્થોઽભવં નૃપ ॥
ઇદં તે વક્તુમાયાતો દેવદેવચિકીર્ષિતમ્

॥ અથ નૃપસ્ય નિષાદવાક્યસ્વપ્નાભ્યાં બિલમાર્ગેણ શેષાચલગમનમ્ ॥ ॥ ॥
॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
તોણ્ડમાનપિ તચ્છ્રુત્વા સુપ્રીતો વિસ્મિતોઽભવત્ ॥
તતઃ કાર્યં વિનિશ્ચિત્ય મન્ત્રિભિઃ પુષ્કરાદિભિઃ

વેકટાદ્રિં જિગમિષુર્ગોપાનાહૂય સર્વશઃ ॥
કૃષ્ણાશ્ચ કપિલા ગાવો યાઃ કાશ્ચિત્સંતિ મામિકાઃ

તાઃ સવત્સા આનયધ્વં વેંકટાદ્રિસમીપતઃ ॥
ઇત્યાજ્ઞાપ્ય નૃપો ગોપાઞ્છ્વો યાત્રેતિ ચ મન્ત્રિણઃ

વિસૃજ્ય પ્રકૃતીઃ સર્વા વિવેશાંતઃપુરં વશી ॥
ઉક્ત્વા કથાં તાં પત્નીભ્યઃ સુષ્વાપ નિશિ પાર્થિવઃ

તં સ્વપ્ને શ્રીનિવાસોઽપિ બિલમાર્ગં હ્યદર્શયત્ ॥
સ્વપુરાદાબિલં માર્ગે પલ્લવાનસૃજદ્ધરિઃ

એવં સ્વપ્નં નૃપો દૃષ્ટ્વા પ્રાતરુત્થાય સત્વરઃ ॥
આહૂય મન્ત્રિણઃ સર્વાન્પ્રકૃતીર્બ્રાહ્મણાનપિ

સ્વપ્નં તથાવિધં ચોક્ત્વાઽપશ્યદ્દ્વારેઽથ પલ્લવાન્ ॥
યુક્તે મુહૂર્તે પ્રયયૌ હયમારુહ્ય તોણ્ડમાન્

પશ્યન્પલ્લવભંગાંશ્ચ શનૈઃ પ્રીતો યયૌ બિલમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા વિસ્મયમાપન્નો નિર્મમે તત્ર પત્તનમ્ ॥

॥ અથ ભગવદુક્ત્યા તોણ્ડમન્નૃપકૃતક્ષીરાભિષેકવપ્રનિર્માણાદિકમ્ ॥ ॥
બિલમંતઃપુરે કૃત્વા પ્રાકારં ચાપ્યકારયત્ ॥
વસંસ્તત્ર નૃપેન્દ્રોઽસૌ નિર્જિત્ય પૃથિવીમિમામ્

યથોક્તં દેવદેવેન ક્ષીરપ્રક્ષાલનાદિકમ્ ॥
કૃત્વા પ્રાકારનિર્માણં કર્તુમુદ્યોગમાયયૌ

તદાનીં દેવદેવેન સ્વયમાજ્ઞાપિતો નૃપઃ ॥
તિંતિણીં ચંપકં ચોભૌ પાલયૈતૌ નગોત્તમૌ

મમ ચાસ્થાનિકી ચિંચા લક્ષ્મ્યાઃ સ્થાનં ચ ચંપકઃ ॥
નમસ્કાર્યૌ નૃપૈસ્તૌ હિ ઋષિદેવનરૈઃ સદા

સંસ્થાપ્યૈતૌ નૃપશ્રેષ્ઠ ચ્છેદયાન્યાન્નગોત્તમાન્ ॥
પ્રાકારમાત્રં કુરુ મે દ્વારગોપુરસંયુતમ્

વિમાનં તુ ભવદ્વંશ્યો નામ્ના નારાયણો નૃપઃ ॥
કારયિષ્યતિ મદ્ભક્તઃ સ્વર્ણેનાલંકરિષ્યતિ

॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
એવમુક્ત્વા તોણ્ડમાનં વિરરામ શ્રિયઃ પતિઃ

એવં દેવવચઃ શ્રુત્વા કૃત્વા પ્રાકારમેવ ચ ॥
પૂજયામાસ મુનિભિર્વૈખાનસકુલોદ્ભવૈઃ

નિત્યં બિલેન ચાગત્ય દેવં નત્વા નૃપોત્તમઃ ॥
રાજ્યં ચકાર ધર્મેણ ભુંજાનો ભોગમુત્તમમ્

॥ અથ ગંગાસ્નાનાગતવીરશર્માખ્યવિપ્રચરિત્રમ્ ॥ ॥
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દાક્ષિણાત્યો દ્વિજોત્તમઃ

ગંગાસ્નાનાય ગચ્છન્વૈ સદારઃ પ્રયયૌ પુરાત્ ॥
માર્ગેઽથ ગર્ભિણી જાતા બ્રાહ્મણી બ્રાહ્મણઃ સ ચ

તાં તુ ગર્ભવતીં દૃષ્ટ્વા સ્વાત્માનુગમનેઽક્ષમામ્ ॥
રાજાનં દ્રષ્ટુકામોઽસૌ રાજદ્વારમુપાગમત્

દ્વાઃસ્થેનાજ્ઞાપિતો રાજા તમાહૂય દ્વિજોત્તમમ્ ॥
પૂજયિત્વા તુ વિધિવત્પપ્રચ્છ કુશલં દ્વિજમ્

॥ રાજોવાચ ॥ ॥
કિમાગમનકૃત્યં તે કિં કરિષ્યામ્યહં દ્વિજ ॥
॥ બ્રાહ્મણ ઉવાચ ॥ ॥
વાસિષ્ઠો વીરશર્માહં સામવેદી નૃપોત્તમ

સદારો નિર્ગતો રાક્તગંગાસ્નાનાય સાદરઃ ॥
માર્ગે ચ ગર્ભિણી ચેયં કૌશિકી પુણ્યશાલિની

નામ્ના લક્ષ્મીરિતિ ખ્યાતા શીલા ચ પતિવ્રતા ॥
સંસ્થાપ્યૈનાં તવ ગૃહે વ્રતં નિર્વર્તયામ્યહમ્

તસ્માદ્રાજન્પ્રયચ્છાસ્યૈ યથેષ્ટં ભક્તવેતને ॥
તાવચ્ચ રક્ષ્યતાં લક્ષ્મીર્યાવદાગમનં મમ

॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
રાજા તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તંડુલાનિ ધનાન્યપિ ॥
દત્ત્વા ષણ્માસપર્યન્તં ગૃહમંતઃપુરે દદૌ

તાં ન્યસ્ય બ્રાહ્મણઃ પ્રીતો ગંગાસ્નાનાય નિર્યયૌ ॥
ગત્વા ભાગીરથીં ગંગાં પ્રયાગે ક્ષેત્ર ઉત્તમે

સ્નાત્વા કાશીં તતો ગત્વા તત્રોષિત્વા દિનત્રયમ્ ॥
ગયાં પ્રાપ્ય પિતૃશ્રાદ્ધમકરોદ્બ્રાહ્મણોત્તમઃ

ગત્વાયોધ્યામપિ પુરીં પ્રયયૌ બદરીવનમ્ ॥
સાલગ્રામં તતો ગત્વા સ્વદેશં પ્રતિ નિર્યયૌ

સંવત્સરદ્વયેઽતીતે ચૈત્રે માસિ શુભે દિને ॥
નિવૃત્તોઽસૌ દ્વિજશ્રેષ્ઠઃ શનૈરાગત્ય માધવે

એકાદશ્યાં શુક્લપક્ષે પુના રાજાનમાયયૌ ॥
રાજા તુ વિસ્મૃત્ય તદા બ્રાહ્મણીં નાસ્મરન્નૃપઃ

બ્રાહ્મણી માનિની ગેહે મૃતા શુષ્કા બભૂવ હ ॥
વીરશર્મા તતો વિપ્રો ગંગાતોયકરંડકમ્

વિમુચ્ય બન્ધનં ત્વેકં ગંગાંભઃકરકં શુભમ્ ॥
પ્રાદાય રાજ્ઞે પપ્રચ્છ પત્ની કુશલિનીતિ મે

સ્મૃત્વાથ રાજા વિપ્રં તં સ્થીયતામિતિ ચાબ્રવીત્ ॥
અન્તઃપુરં તતો ગત્વા તામપશ્યન્મૃતાં ગૃહે

અનુક્ત્વા બ્રહ્મણે તસ્મૈ પ્રવિશ્ય બિલમુત્તમમ્ ॥
શ્રીનૃસિંહં નમસ્કૃત્ય પુનઃ પ્રાપ્ય બિલોત્તમમ્

શ્રીનિવાસં યયૌ દ્રષ્ટું શ્રીભૂમિસહિતં પરમ્ ॥
તં દૃષ્ટ્વા સહસાયાંતં જુગૂહાતે ધરારમે

પ્રણમન્તમવોચત્તં કિમકાલે નૃપાગતઃ॥
નૃપોઽવદત્પ્રણમ્યેશં ભીતોઽથ બ્રાહ્મણીં મૃતામ્

॥ અથ અસ્થિસરોવરમાહાત્મ્યમ્ ॥ ॥
તચ્છ્રુત્વા દેવદેવોઽપિ મા ભૈ રાજન્દ્વિજોત્તમાત્ ॥
આન્દોલિકાં તામારોપ્ય સ્ત્રીભિઃ સ્વાભિઃ સમન્વિતામ્

મદાલયાત્પૂર્વભાગે દ્વાદશ્યાં સ્નાપય પ્રભો ॥
અસ્થિનામ્નિ સરસ્યસ્મિન્નપમૃત્યુનિવારણે

પ્રાપ્તજીવા સમં સ્ત્રીભિર્બ્રાહ્મણેન ચ યોક્ષ્યતે ॥
શીઘ્રં યાહિ નૃપશ્રેષ્ઠ યથોક્તં વચનં કુરુ

ઇતિ દેવવચઃ શ્રુત્વા પ્રયયૌ સ્વપુરં નૃપઃ ॥
આન્દોલિકાસુ રમ્યાસુ સ્ત્રિય આરોપ્ય તામપિ

બ્રાહ્મણં ચ પુરસ્કૃત્ય દ્રષ્ટું દેવં યયૌ નૃપઃ ॥
અસ્થિકૂટસરઃ પ્રાપ્ય સ્નાપયામાસ તાઃ સ્ત્રિયઃ ॥ ૭૫.॥
ત્વગસ્થિરૂપા સા ચાપિ તાભિઃ ક્ષિપ્તા સરોવરે ॥
પ્રાપ્તજીવા યથાપૂર્વં સુવ્યંજિતશરીરજા

ઉત્થિતા સરસઃ સ્નાત્વા રાજ્ઞીભિઃ સહમંગલા ॥
પ્રાપ્તા ચ બ્રાહ્મણં પ્રીતા ભર્તારં પુનરાગતમ્

રાજા હરિં પૂજયિત્વા બ્રાહ્મણાય ધનં દદૌ ॥
સહસ્રનિષ્કપર્યંતં વસ્ત્રાણિ વિવિધાનિ ચ

સ્વદેશગમનાયૈવ સાદરં વિસસર્જ હ ॥
વિપ્રઃ શ્રુત્વા સ્ત્રિયો વૃત્તં પ્રભાવં વેંકટેશિતુઃ

આશીઃ પ્રયુજ્ય રાજ્ઞેઽથ સ્વદેશં પ્રયયૌ દ્વિજઃ ॥
વિપ્રે ગતે શ્રીનિવાસો રાજાનં પુનરબ્રવીત્

દિનેદિને ચ મધ્યાહ્ને નૈવેદ્યાનેતરં નૃપ ॥
આગત્ય મામર્ચયિત્વા યથેષ્ટં સ્વર્ણપંકજૈઃ

ગત્વા પુરીં સ્વધર્મેણ રાજ્યં કુરુ નરાધિપ ॥
યદ્યદિષ્ટં તવ નૃપ ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

નાગંતવ્યમકાલે તુ ત્વયા નૃપ કદાચન ॥
એવં કાલાર્ચનં કૃત્વા ગત્વા ત્વં સ્વપુરં વસ

॥ રાજોવાચ ॥ ॥
તથા કરિષ્યે દેવેશ મધ્યાહ્ને ચાર્ચયામ્યહમ્ ॥
ઇતિ દેવાજ્ઞયા નિત્યમર્ચયન્સ્વર્ણપંકજૈઃ

તદૂર્ધ્વં તુલસીપુષ્પં જાત્ત્વપશ્યત્સ મૃણ્મયમ્

॥ અથ કુર્વગ્રામસ્થકુલાલવંશજભીમાખ્યભક્તોદન્તઃ ॥ ॥
વિસ્મિતો દેવદેવેશમપૃચ્છન્નૃપસત્તમઃ ॥
॥ રાજોવાચ ॥ ॥
કેનાર્ચ્યસે મૃન્મયૈશ્ચ કમલૈસ્તુલસીસમૈઃ

રાજ્ઞા પૃષ્ટો દેવદેવઃ સ્મૃત્વા રાજાનમબ્રવીત્ ॥
કશ્ચિત્કુલાલો મદ્ભક્તઃ કુર્વગ્રામે વસત્યસૌ

સ્વગૃહેઽર્ચયતે રાજંસ્તદંગીક્રિયતે મયા ॥
ઇતિ દેવવચઃ શ્રુત્વા તં દ્રષ્ટું પ્રયયૌ નૃપઃ

ગત્વા કુર્વપુરં તસ્ય કુલાલસ્ય ગૃહં યયૌ ॥
રાજાનમાગતં દૃષ્ટ્વા પ્રણમ્યૈવાગ્રતઃ સ્થિતઃ

સ્થિતં તં ભીમનામાનં પપ્રચ્છ નૃપસત્તમઃ ॥ ॥
॥ તોણ્ડમાનુવાચ ॥ ॥
ભીમ પૂજયસે દેવં કથં વદ કુલોત્તમ

॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
પૃષ્ટઃ પ્રાહ કુલાલોઽપિ જાતુ જાને ન ચાર્ચનમ્ ॥
કેનોક્તં નૃપતિશ્રેષ્ઠ કુલાલોઽર્ચયતીતિ હિ

॥ તોણ્ડમાનુવાચ ॥ ॥
દેવેન શ્રીનિવાસેન મમોક્તં હિ ત્વદર્ચનમ્ ॥
સ તુ શ્રુત્વા નૃપવચઃ સ્મૃત્વા દેવવરં પુરા

॥ ભીમ ઉવાચ ॥ ॥
યદા પ્રકાશિતા પૂજા યદા રાજા સમાગતઃ ॥
તોણ્ડમાંસ્તેન સંવાદસ્તદા મોક્ષં ગમિષ્યસિ

ઇતિ પૂર્વં વરં દેવો દત્તવાન્વેકટેશ્વરઃ

॥ અથ કુર્વગ્રામસ્થભીમાખ્યભક્તસ્ય પત્ન્યા સહ વૈકુણ્ઠપ્રાપ્તિઃ ॥ ॥
ઇત્યુક્ત્વાથ કુલાલોઽપિ પત્ન્યા સાર્ધં તથૈવ ચ ॥
વિમાનમાગતં દૃષ્ટ્વા દેવં દૃષ્ટ્વા જનાર્દનમ્

પ્રણમન્પ્રજહૌ પ્રાણાન્સદારો ભક્તસત્તમઃ ॥
પશ્યતો રાજરાજસ્ય વિમાનમધિરુહ્ય ચ

દિવ્યરૂપધરો દેવ્યા સાર્ધં વિષ્ણુપદં યયૌ ॥
દૃષ્ટ્વા રાજાદ્ભુતં તત્ર સ્વપુરં પ્રાપ્ય હર્ષિતઃ

સ્વપુત્રં શ્રીનિવાસાખ્યમભિષિચ્ય વિધાનતઃ ॥
પરિપાલય ધર્મેણ માનવાંશ્ચ વસુન્ધરામ્

ઇત્યાજ્ઞાપ્ય સુતં ધીમાંસ્તતાપ પરમં તપઃ ॥
તપ્યતસ્તસ્ય દેવોઽપિ પ્રત્યક્ષમભવદ્ધરિઃ

॥ અથ શ્રીનિવાસકૃપયા તોણ્ડમન્નૃપસ્ય સારૂપ્યપ્રાપ્તિઃ ॥ ॥
આરુહ્ય ગરુડં દેવો રમાભૂમિસમન્વિતઃ

॥ શ્રીભગવાનુવાચ ॥ ॥
કિં કરોમિ નૃપશ્રેષ્ઠ તપસા તોષિતસ્તવ ॥
ઇત્યુક્તો દેવદેવેન તોણ્ડમાનપિ રાજરાટ્

પ્રીતિમાન્પ્રાઞ્જલિર્ભૂત્વા સગદ્ગદમુવાચ હ ॥
ત્વલ્લોકે વસ્તુમિચ્છામિ જરામરણવર્જિતે

ઇદમેવ વરં દેહિ માધવૈતન્મમેપ્સિતમ્

॥ શ્રીવરાહ ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યુક્ત્વા નિપપાતોર્વ્યાં સાષ્ટાંગં દેવસન્નિધૌ ॥
તદા કલેવરં મુક્ત્વા વિમાનં ત્વારુરોહ ચ ॥

ગન્ધર્વૈઃ સ્તૂયમાનોઽસૌ સારૂપ્યં પ્રાપ્ય શાર્ઙ્ગિણઃ ॥
યચ્છોકમોહહતં જરામરણવર્જિતમ્

પુનરાવૃત્તિરહિતં તદ્વિષ્ણોઃ પદમાયયૌ

॥ અથૈતન્માહાત્મ્યશ્રવણપઠનફલશ્રુતિઃ ॥ ॥
એતદ્ભવિષ્યં દેવેશિ મયોક્તં વરવર્ણિનિ ॥
યઃ શ્રાવયેદ્યઃ શૃણુયાદ્વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

॥ શ્રીસૂત ઉવાચ ॥ ॥
ઇત્યુક્તં દેવદેવેન સભવિષ્યં સહોત્તરમ્ ॥
શૃણુયાદ્યઃ પઠેદ્ભક્ત્યા કથાં પુણ્યાં પુરાતનીમ્

સ તુ ભુક્ત્વાખિલાન્કામાનન્તે વિષ્ણુપદં વ્રજેત્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં દ્વિતીયે વૈષ્ણવખણ્ડે શ્રીવેંકટાચલમાહાત્મ્યે ધરણીવરાહસંવાદે ભવિષ્યદ્વર્ણને તોણ્ડમાંશ્ચક્રવર્તિવૃત્તવર્ણનંનામ દશમોઽધ્યાયઃ