સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 1.7-2
॥ અર્જુન ઉવાચ॥
મહીસાગરમાહાત્મ્યમદ્ભુતં કીર્તિતં ત્વયા॥
વિસ્મયઃ પરમો મહ્યં પ્રહર્ષશ્ચોપજાયતે
તદહં વિસ્તરાચ્છ્રોતુમિદમિચ્છામિ નારદ॥
કસ્ય યજ્ઞે મહી ગ્લાના વહ્નિતાપાભિતાપિતા
॥નારદ ઉવાચ॥
મહાદાખ્યાનમાખ્યાસ્યે યથા જાતા મહીનદી॥
શ્રૃણ્વન્નેતાં કથાં પુણ્યાં પુણ્યમાપ્સ્યસિ પાંડવ
પુરાભૂદ્ભૂપતિર્ભૂમાવિન્દ્રદ્યુમ્ન ઇતિ શ્રુતઃ॥
વદાન્યઃ સર્વધર્મજ્ઞો માન્યો માનયિતા પ્રભુઃ
ઉચિતજ્ઞો વિવેકસ્ય નિવાસો ગુણસાગરઃ॥
ન તદસ્તિ ધરાપૃષ્ઠે નગરં ગ્રામપત્તનમ્
તદીયપૂર્તધર્મસ્ય ચિહ્નેન ન યદંકિતમ્॥
કન્યાદાનાનિ બહુધા બ્રાહ્મેણ વિધિના વ્યધાત્
ભૂપાલોઽસૌ દદૌ દાનમાસહસ્રાદ્ધનાર્થિનામ્॥
દશમીદિવસે રાત્રૌ ગજપૃષ્ઠેન દુન્દુભિઃ
તાડ્યતે તત્પુરે પ્રાતઃ કાર્યમેકાદશીવ્રતમ્॥
યજ્વના તેન ભૂપેન વિચ્છિન્નં સોમપાયિનામ્
સ્વરણૈરાસ્તૃતા દર્ભૈર્દ્વ્યંગુલોત્સેધિતા મહી॥
ગંગાયાં સિકતા ધારા વર્ષતો દિવિ તારકાઃ
શક્યા ગણયિતું પ્રાજ્ઞૈસ્તદીયં સુકૃતં ન તુ॥
ઈદૃશૈઃ સુકૃતૈરેષ તેનૈવ વપુષા નૃપઃ
ધામ પ્રજાપતેઃ પ્રાપ્તો વિમાનેન કુરૂદ્વહ॥
બુભુજે સ તદા ભોગાન્દુર્લભાનમરૈરપિ
અથ કલ્પશતસ્યાંતે વ્યતીતે તં મહીપતિમ્॥
પ્રાહ પ્રજાપતિઃ સેવાવસરાયાતમાત્મનઃ
॥બ્રહ્મોવાચ॥
ઇંદ્રદ્યુમ્ન દ્રુતં ગચ્છ ધરાપૃષ્ઠં નૃપોત્તમ॥
ન સ્તાતવ્યં મદીયેદ્ય લોકે ક્ષણમપિ ત્વયા
॥ઇંદ્રદ્યુમ્ન ઉવાચ॥
કસ્માદ્બ્રહ્મન્નિતો ભૂમૌ માં પ્રેષયસિ સમ્પ્રતિ॥
સતિ પુણ્યે મદીયે તુ બહુલે વદ કારણમ્
॥બ્રહ્મોવાચ॥
ન પુણ્યં કેવલં રાજન્ગુપ્તં સ્વર્ગસ્ય સાધકમ્॥
વિના નિષ્કલ્મષાં કીર્તિ ત્રિલોકીતલવિસ્તૃતામ્
તવ કીર્તિસમુચ્છેદઃ સાંપ્રતં વસુધાતલે॥
સંજાતશ્ચિરકાલેન ગત્વા તાં કુરુ નૂતનામ્
યદિ વાંછા મહીપાલ મમ ધામનિ સંસ્થિતૌ
॥ઇન્દ્રદ્યુમ્ન ઉવાચ॥
મદીયં સુકૃતં બ્રહ્મન્કથં ભૂમૌ ભવેદિતિ॥
કિં કર્તવ્યં મયા નૈતન્મમ ચેતસિ તિષ્ઠતિ
॥બ્રહ્મોવાચ॥
બલવાનેષ ભૂપાલ કાલઃ કલયતિ સ્વયમ્
બ્રહ્માંડાન્યપિ માં ચૈવ ગણના કા ભવાદૃશામ્॥
તદેતદેવ મન્યેઽહં તવ ભૂપાલ સાંપ્રતમ્
યત્કીર્તિમાત્મનો વ્યક્તિં નીત્વાભ્યેહિ પુનર્દિવમ્॥
શુશ્રુવાનિતિ વાચં સ બ્રહ્મણઃ પૃથિવીપતિઃ
પશ્યતિસ્મ તથાત્માનં મહીતલમુપાગતમ્॥
કાંપિલ્યનગરે ભૂયઃ પપ્રચ્છાત્માનમાત્મના
નગરં સ તદા દેશમપ્રાક્ષીદિતિ વિસ્મિતઃ॥
॥જના ઊચુઃ॥
ન જાનીમો વયં ભૂપમિંદ્રદ્યુમ્નં ન તત્પુરમ્
યત્ત્વં પૃચ્છસિ ભો ભદ્ર કઞ્ચિત્પૃચ્છ ચિરાયુષમ્॥
॥ઇન્દ્રદ્યુમ્ન ઉવાચ॥
કઃ સંપ્રતિ ધરાપૃષ્ઠે ચિરાયુઃ પ્રથિતો જનાઃ
પૃથિવીજયરાજ્યેસ્મિન્યત્ર પ્રબૂત મા ચિરમ્॥
॥જના ઊચુઃ॥
શ્રૂયતે નૈમિષારણ્યે સપ્તકલ્પસ્મરો મુનિઃ
માર્કંડેય ઇતિ ખ્યાતસ્તં ગત્વા પૃચ્છ સંશયમ્॥
તથોપદિષ્ટસ્તૈર્ગત્વા તત્ર તં મુનિપુંગવમ્
નિશમ્ય પ્રણિપત્યાહ નૃપઃ સ્વહૃદયસ્થિતમ્॥
॥ઇંદ્રદ્યુમ્ન ઉવાચ॥
ચિરાયુર્ભગવાન્ભૂમૌ વિશ્રુતઃ સાંપ્રતં તતઃ
પૃચ્છામ્યહં ભવાન્વેત્તિ ઇંદ્રદ્યુમ્નં નૃપં ન વા
॥શ્રીમાર્કંડેય ઉવાચ॥
સપ્તકલ્પાન્તરે નાભૂત્કોપીંદ્રદ્યુમ્નસંજ્ઞિતઃ॥
ભૂપાલ કિમહં વચ્મિ તવાન્યત્પૃચ્છ સંશયમ્
સ નિરાશસ્તદાકર્ણ્ય વચો ભૂપોગ્નિસાધને॥
સમુદ્યોગં તદા ચક્રે તં દૃષ્ટ્વાહ તદા મુનિઃ
॥માર્કંડેય ઉવાચ॥
મા સાહસમિદં કાર્ષીર્ભદ્ર વાચં શ્રૃણુષ્વ મે॥
એતિ જીવંતમાનંદો નરં વર્ષશતાદપિ
તત્કરોમિ પ્રતીકારં તવ દુઃખોપશાંતયે॥
શ્રૃણુ ભદ્ર મમાસ્તીહ બકો મિત્રં ચિરંતનઃ
નાડીજંઘ ઇતિ ખ્યાતઃ સ ત્વા જ્ઞાસ્યત્યસંશયમ્॥
તસ્માદેહિ દ્રુતં યાવદાવાં તત્ર વ્રજાવહે
પરોપકારૈકફલં જીવિતં હિ મહાત્મનામ્॥
યદિ જ્ઞાસ્યત્યસંદિગ્ધમિંદ્રદ્યુમ્નં સ વક્ષ્યતિ
તૌ પ્રસ્થિતાવિતિ તદા વિપ્રેંદ્રનૃપપુંગવૌ॥
હિમાચલં પ્રતિ પ્રીતૌ નાડીજંઘાલયં પ્રતિ
બકોઽથ મિત્રં સ્વં વીક્ષ્ય ચિરકાલાદુપાગતમ્॥
માર્કંડેયં યયૌ પ્રીત્યુત્કંઠિતઃ સમ્મુખં દ્વિજૈઃ
કૃતસંવિદભૂત્પૂર્વં કુશલસ્વાગતાદિના॥
પપ્રચ્છાનંતરં કાર્યં વદાગમનકારણમ્
માર્કંડેયોથ તં પ્રાહ બકં પ્રસ્તુતમીપ્સિતમ્॥
ઇંદ્રદ્યુમ્નં ભવાન્વેત્તિ ભૂપાલં પૃથિવીતલે
એતસ્ય મમ મિત્રસ્ય તેન જ્ઞાતેન કારણમ્॥
નો વાયં ત્યજતિ પ્રાણાન્પુરા વહ્નિપ્રવેશનાત્
એતસ્ય પ્રાણરક્ષાર્થં બ્રૂહિ જાનાસિ ચેન્નૃપમ્
॥નડીજંઘ ઉવાચ॥
ચતુર્દશ સ્મરામ્યસ્મિ કલ્પાન્વિપ્રેંદ્ર સાંપ્રતમ્॥
આસ્તાં તદ્દર્શનં વાર્તામપિ વા ન સ્મરામ્યહમ્
ઇંદ્રદ્યુમ્નો મહીપાલઃ કોઽપિ નાસીન્મહીતલે॥
એતાવન્માત્રમેવાહં જાનામિ દ્વિજપુંગવ
॥નારદ ઉવાચ॥
તતઃ સ વિસ્મયાવિષ્ટસ્તસ્યાયુરિતિ શુશ્રુવાન્॥
પપ્રચ્છ રાજા કો હેતુર્દાનસ્ય તપસોઽથ વા॥
યદાયુરીદૃશં દીર્ઘં સંજાતમિતિ વિસ્મિતઃ
॥નાડીજંઘ ઉવાચ॥
ઘૃતકંબલમાહાત્મ્યાન્મમ દેવસ્ય શૂલિનઃ॥
દીર્ઘમાયુરિદં વિપ્ર શાપાદ્બકવપુઃ શ્રૃણુ
પુરા જન્મન્યહં બાલો બ્રાહ્મણસ્યાભવં ભુવિ॥
પારાશર્યસગોત્રસ્ય વિશ્વરૂપસ્ય સન્મુનેઃ
બાલકો બક ઇત્યેવં પ્રતીતોઽતિપ્રિયઃ પિતુઃ॥
ચપલોઽતીવ બાલત્વે નિસર્ગાદેવ ભદ્રક
અથ મારકતં લિંગં દેવતાવસરાત્પિતુઃ॥
ચાપલ્યાદ્વાલભાવાચ્ચાપહૃત્ય નિહિતં મયા
ઘૃતસ્ય કુંભે સંક્રાંતૌ મકરસ્યોત્તરાયણે॥
અથ પ્રાતર્વ્યતીતાયાં નિશિ યાવત્પિતા મમ
નિર્માલ્યાપનયં ચક્રે તાવચ્છૂન્યં શિવાલયમ્॥
નિશમ્ય કાંદિશીકો માં પપ્રચ્છ મધુરસ્વરમ્
વત્સ ક્વ નુ ત્વયા લિંગં નૂનં વિનિહિતં વદ॥
દાસ્યામિ વાંછિતં યત્તે ભક્ષ્યમન્યત્તવેપ્સિતમ્
તતો મયા બાલભાવાદ્ભક્ષ્યલુબ્ધેન તત્પિતુઃ॥
ઘૃતકુંભાંતરાકૃષ્ય ભદ્રલિંગં સમર્પિતમ્
અથ કાલે તુ સંપ્રાપ્તે પ્રમીતોઽહં નૃપાલયે॥
જાતો જાતિસ્મારસ્તાવદાનર્તાધિપતેઃ સુતઃ
ઘૃતકંબલમાહાત્મ્યાન્મકરસ્થે દિવાકરે॥
અપિ બાલ્યાદવજ્ઞાનાત્સંયોગાદ્ઘૃતલિંગયોઃ
તતઃ સંસ્થાપિતં લિંગં પ્રાગ્જન્મ સ્મરતા મયા॥
તતઃ પ્રભૃતિ લિંગાનિ ઘૃતેનાચ્છાદયામ્યહમ્
પિતૃપૈતામહં પ્રાપ્ય રાજ્યં શક્ત્યનુરૂપતઃ॥
તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્પાર્વતીપતિરાહ મામ્
પૂર્વજન્મનિ તુષ્ટોઽહં ઘૃતકંબલપૂજયા॥
પ્રયચ્છામ્યસ્મિ ત રાજ્યમધુનાભિમતં વૃણુ
તતો મયા વૃતઃ પ્રાદાદ્ગાણપત્યં મદીપ્સિતમ્॥
કૈલાસે માં શિવો નિત્યં સંતુષ્ટઃ પ્રાહ ચેતિ ચ
તેનૈવ હિ શરિરેણ પ્રણતં પુરતઃ સ્થિતમ્॥
અદ્યપ્રભૃતિ સંક્રાંતૌ મકરસ્યાપરોપિ યઃ
ઘૃતેન પૂજાં કર્તાસૌ ભાવી મમ ગણઃ સ્ફુટમ્॥
ઇત્યુક્ત્વા માં શિવો ભદ્ર ગણકોટીશ્વરં વ્યધાત્
પ્રતીપપાલકંનામ સંસ્થિતં શિવશાસનમ્॥
તતઃ કામાદિભિઃ ષડ્ભિઃ પદૈશ્ચંક્રમણાત્મિકામ્
નિસર્ગચપલાં પ્રાપ્ય ભ્રમરીમિવ તાં શ્રિયમ્॥
નૈવાલમભવં તસ્યા ધારણે દૈવયોગતઃ
વિચચાર તદા મત્તઃ કિલાહં વારણો યથા॥
કૃત્યાકૃત્યવિચારેણ વિમુક્તોઽતીવ ગર્વિતઃ
વિદ્યામભિજનં લક્ષ્મીં પ્રાપ્ય નીચનરો યથા॥
આપદાં પાત્રતામેતિ સિંધૂનામિવ સાગરઃ
અથ કાલે વ્યતિક્રાંતે કિયન્માત્રે યદૃચ્છયા॥
વિચરન્નગમં શૈલં હિમાનીરુદ્ધકંદરમ્
તપસ્યતિ મુનિસ્તત્ર ગાલવો ભાર્યયા સહ॥
સદૈવ તીવ્રતપસા કૃશો ધમનિસંતતઃ
બ્રાહ્મણસ્ય હિ દેહોયં નૈવૈહિકફલપ્રિયઃ॥
કૃચ્છ્રાય તપસે ચેહ પ્રેત્યાનંતસુખાય ચ
તસ્ય ભાર્યાઽતિરૂપેણ વિજિગ્યે વિશ્વવર્ણિની॥
તન્વી શ્યામા મૃગાક્ષી સા પીનોન્નતપયોધરા
હંસગદ્ગદસંભાષા મત્તમાતંગગામિની॥
વિસ્તીર્ણજઘના મધ્યે ક્ષામા દીર્ઘશિરોરુહા
નિમ્નનાભિર્વિધાત્રૈષા નિર્મિતા સંદિદૃક્ષુણા॥
વિકીર્ણમિવ સૌંદર્યમેકપાત્રમિવ સ્થિતમ્
તતોઽવિનીતસ્તાં વીક્ષ્ય ભદ્ર ગાલવવલ્લભામ્॥
અહમાસં શરવ્રાતૈસ્તાડિતઃ પુષ્પધન્વિના॥
વિવેકિનોઽપિ મુનયસ્તાવદેવ વિવેકિનઃ
યાવન્ન હરિણાક્ષીણામપાંગવિવરેક્ષિતાઃ॥
મયા વ્યવસિતં ચિત્તે તદાનીં તાં જિહીર્ષુણા
ઇતિ ચેતિ હરિષ્યામિ તપસા રક્ષિતાં મુનેઃ॥
અસ્યાઃ કૃતે યદિ શપેન્મુનિસ્તત્ર પરાભવઃ
મમ ભાવી ભવેદેષા ભાર્યા મૃત્યુરુતાપિ મે॥
તસ્માચ્છિષ્યો ભવામ્યસ્ય શુશ્રૂષાનિરતો મુનેઃ
પ્રાપ્યાંતરં હરિષ્યામિ નાસ્ય યોગ્યેયમંગના॥
ઇતિ વ્યવસ્ય વિદ્યાર્થિમૂર્તિમાસ્થાય ગાલવમ્
નમસ્કૃત્ય વચોઽવોચમિતિ ભાવ્યર્થનોદિતઃ॥
તથા મતિસ્તથા મિત્રં વ્યવસાયસ્તથા નૃણામ્
ભવેદવશ્યં તદ્ભાવિ યથા પુંભિઃ પુરા કૃતમ્॥
વિવેકવૈરાગ્યયુતો ભગવંસ્ત્વાસમુપસ્થિતઃ
શિષ્યોઽહં ભવતા પાઠ્યં કર્ણધારં મહામુનિમ્॥
અપારપારદં વિષ્ણું વિપ્રમૂર્તિમુપાશ્રિતમ્
નમસ્યે ચેતનં બ્રહ્મા પ્રત્યક્ષં ગાલવાખ્યયા॥
અવિદ્યાકૃષ્ણસર્પેણ દષ્ટં તદ્વિષપીડિતમ્
ઉપદેશમહામંત્રૈર્માં જાંગુલિક જીવય॥
મહામોહમહા વૃક્ષો હૃદ્યાવાપસમુત્થિતઃ
ત્વદ્વાક્યતીક્ષ્ણધારેણ કુઠારેણ ક્ષયં વ્રજેત્॥
અપવર્ગપથવ્યાપી મૂઢસંસર્ગસેચનઃ
છિદ્યતાં સૂત્રધારેણ વિદ્યાપરશુનાધુના॥
ભજામિ તવ શિષ્યોઽહં વરિવસ્યાપરશ્ચિરમ્
સમિદ્દર્ભાન્મૂલફલં દારૂણિ જલમેવ ચ॥
આહરિષ્યેઽનુગૃહ્ણીષ્વ વિનીતં મામુપસ્થિતમ્
ઇત્થં પુરા બકાભિખ્યં બકવૃત્તિમુપાશ્રિતમ્॥
તદાઽઽર્જવે કૃતમતિરનુજગ્રાહ માં મુનિઃ
તતોઽતીવ વિનીતોઽહં ભૂત્વા તં બ્રાહ્મણીયુતમ્॥
વિશ્વાસનાય સુદૃઢં તોષયામિ દિનેદિને
સ ચ જાનન્મુનિઃ પત્નીં પાત્રભૂતામવિશ્વસન્॥
સ્ત્રીચરિત્રવિદંકે તાં વિધાય સ્વપિતિ દ્વિજઃ
અથાન્યસ્મિન્દિને સાભૂદ્બ્રાહ્મણ્યથ રજસ્વલા॥
તદ્દૂરશાયિની રાત્રૌ વિશ્વાસાન્મે તપસ્વિની
ઇદમન્તરમિત્યંતર્વિચિંત્યાહં પ્રહર્ષિતઃ॥
મલિમ્લુચાકૃતિર્ભૂત્વા નિશીથે તામથાહરમ્
વિલલાપ તદા બાલા હ્રિયમાણા મયોચ્ચકૈઃ॥
મૈવં મૈવમિતિ જ્ઞાત્વા માં સ્વરેણાબ્રવીન્મુનિમ્
બકવૃત્તિરયં દુષ્ટો ધર્મકંચુકમાશ્રિતઃ॥
હરતે માં દુરાચારસ્તસ્માત્ત્વં ત્રાહિ ગાલવ
તવ શિષ્યઃ પુરા ભૂત્વા કોપ્વેષોદ્ય મલિમ્લુચઃ॥
માં જિહીર્ષતિ તદ્રક્ષ શરણ્ય શરણં ભવ
તદ્વાક્યસમકાલં સ પ્રબુદ્ધો ગાલવો મુનિઃ॥
તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ મામુક્ત્વા ગતિસ્તમ્ભં વ્યધાન્મમ
તતશ્ચિત્રાકૃતિરહં સ્તમ્ભિતો મુનિનાઽભવમ્॥
વ્રીડિતં પ્રવિશામીવ સ્વાંગાનિ કિલ લજ્જયા
તતઃ પ્રકુપિતઃ પ્રાહ મામભ્યેત્યાથ ગાલવઃ॥
તદ્વજ્રદુઃસહં વાક્યં યેનાહમભવં બકઃ
॥ગાલવ ઉવાચ॥
બકવૃત્તિમુપાશ્રિત્ય વંચિતોઽહં યતસ્ત્વયા॥
તસ્માદ્બકસ્ત્વં ભવિતા ચિરકાલં નરાધમ
ઇતિ શપ્તોઽહમભવં મુનિનાઽધર્મમાશ્રિતઃ॥
પરદારોપસેવાર્થમનર્થમિમમાગતઃ
ન હીદૃશમનાયુષ્યં લોકે કિંચન વિદ્યતે॥
યાદૃશં પુરુષસ્યેહ પરદારોપસેવનમ્
તતઃ સતી સા મત્સ્પર્શદૂષિતાંગી તપસ્વિની॥
મયા વિમુક્તા સ્નાત્વા માં તથૈવાનુશશાપ હ
એવં તાભ્યામહં શપ્તો હ્યશ્વત્થપર્ણવદ્ભયાત્॥
કંપમાનઃ પ્રણમ્યોભાવવોચં તત્ર દમ્પતી
ગણોઽહમીશ્વરસ્યૈવ દુર્વિનીતતરો યુવામ્॥
નિરોધમેવં કુરુતં ભગવંતાવનુગ્રહમ્
વાચિ ક્ષુરો નાવનીતં હૃદયં હિ દ્વિજન્મનામ્॥
પ્રકુપ્યંતિ પ્રસીદંતિ ક્ષણેનાપિ પ્રસાદિતાઃ
ત્વયિ વિપ્રતિપન્નસ્ય ત્વમેવ શરણં મમ॥
ભૂમૌ સ્ખલિતપાદાનાં ભૂમિરેવાવલંબનમ્
ગણાધિપત્યમપિ મે જાતં પરિભવાસ્પદમ્॥
વિષદંતા હિ જાયન્તે દુર્વિનીતસ્ય સમ્પદઃ
વિદુરેષ્યદ્ધિયાઽપાયં પરતોઽન્યે વિવેકિનઃ॥
નૈવોભયં વિદુર્નીચા વિનાઽનુભવમાત્મનઃ
દુર્વીનીતઃ શ્રિયં પ્રાપ્ય વિદ્યામૈશ્વર્યમેવ વા॥
ન તિષ્ઠતિ ચિરં સ્થાને યથાહં મદગર્વિતઃ
વિદ્યામદો ધનમદસ્તૃતીયોઽભિજનો મદઃ॥
એતે મદા મદાંધાનામેત એવ સતાં દમાઃ
નોદર્કશાલિની બુદ્ધિર્યેષામવિજિતાત્મનામ્॥
તૈઃ શ્રિયશ્ચપલા વાચ્યં નીયંતે માદૃશૈર્જનૈઃ
તત્પ્રસીદ મુનિશ્રેષ્ઠ શાપાંતં મેઽધુના કુરુ॥
દુર્વિનીતેષ્વપિ સદા ક્ષમાચારા હિ સાધવઃ
ઇત્થં વચસિ વિજ્ઞપ્તે વિનીતેનાપિ વૈ મયા॥
પ્રસાદપ્રવણો ભૂત્વા શાપાંતં મે તદા વ્યધાત્
॥ગાલવ ઉવાચ॥
છન્નકીર્તિસમુદ્ધારસહાયસ્ત્વં ભવિષ્યસિ॥
યદેન્દ્રદ્યુમ્નભૂપસ્ય તદા મોક્ષમવાપ્સ્યસિ
ઇત્યહં મુનિશાપેન તદાપ્રભૃતિ પર્વતે॥
હિમાચલે બકો ભૂત્વા કાશ્યપેયો વસામિ ચ
રાજ્યં ચિરાયુરિતિ મે ઘૃતકમ્બલસ્ય જાતિસ્મરત્વમધુનાપિ તથાનુ ભાવાન્॥
શાપાદ્બકત્વમભવન્મુનિગાલવસ્ય તદ્ભદ્ર સર્વમુદિતં ભવતાદ્ય પૃષ્ટમ્
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડે કૌમારિકાખંડે મહીપ્રાદુર્ભાવે સપ્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0