સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.22

॥સૂત ઉવાચ॥
એવમુક્તાસ્તદા દેવા વિષ્ણુના પરમેષ્ઠિના॥
જગ્મુઃ સર્વે મહેશં ચ દ્રષ્ટુકામાઃ પિનાકિનમ્

પરે પારે પરમેણ સમાધિના॥
યોગપીઠે સ્ધિતં શંભું ગણૈશ્ચ પરિવારિતમ્

યજ્ઞોપવીતવિધિના ઉરસા બિભ્રતં વૃતમ્॥
વાસુકિં સર્પરાજં ચ કંબલાશ્વતરૌ તથા

કર્ણદ્વયે ધારયંતં તથા કર્કોટકેન હિ॥
પુલહેન ચ બાહુભ્યાં ધારયંતં ચ કંકણે

સન્નૂપુરે શઙ્ખકપદ્મકાભ્યાં સંધારયંતં ચ વિરાજમાનમ્॥
કર્પૂરગૌરં શિતિકંઠમદ્ભુતં વૃષાન્વિતં દેવવરં દદર્શુઃ

તદા બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ ઋષયો દેવદાનવાઃ॥
તુષ્ટુવુર્વિવિધૈઃ સૂક્તૈર્વેદોપનિષદન્વિતૈઃ

॥બ્રહ્મોવાચ॥
નમો રુદ્રાય દેવાય મદનાંતકરાય ચ॥
ભર્ગાય ભૂરિભાગ્યાય ત્રિનેત્રાય ત્રિવિષ્ટપે

શિપિવિષ્ટાય ભીમાય શેષશાયિન્નમોનમઃ॥
ત્ર્યંબકાય જગદ્ધાત્રે વિશ્વરૂપાય વૈ નમઃ

ત્વં ધાતા સર્વલોકાનાં પિતા માતા ત્વમીશ્વરઃ॥
કૃપયા પરયા યુક્તઃ પાહ્યસ્માંસ્ત્વં મહેશ્વર

ઇત્થં સ્તુવત્સુ દેવેષુ નન્દી પ્રોવાચ તાન્પ્રતિ॥
કિમર્થમાગતા યૂયં કિં વા મનસિ વર્તતે

તે પ્રોચુર્દેવકાર્યાર્થં વિજ્ઞપ્તું શંભુમાગતા॥
વિજ્ઞપ્તો નંદિના તેન શૈલાદેન મહાત્મના॥
ધ્યાનસ્થિતો મહાદેવઃ સુરકાર્યાર્થસિદ્ધયે

બ્રહ્માદયઃ સુરગણાઃ સુરસિદ્ધસંઘાસ્ત્વાં દ્રષ્ટુમેવ સુરવર્ય વિશેષયંતિ॥
કાર્ય્યાર્થિનોઽસુરવરૈઃ પરિભર્ત્સ્યમાના અભ્યાગતાઃ સપદિ શત્રુભિરર્દિતાશ્ચ

તસ્માત્ત્વયા હિ દેવેશ ત્રાતવ્યાશ્ચાધુના સુરાઃ॥
એવં તેન તદા શંભુર્વિજ્ઞપ્તો નંદિના દ્વિજાઃ

શનૈઃશનૈરુપરમચ્છંભુઃ પરમકોપનઃ॥
સમાધેઃ પરમાત્માઽસાવુવાચ પરમેશ્વરઃ

॥મહાદેવ ઉવાચ॥
કસ્માદ્યૂયં મહાભાગા હ્યાગતા મત્સમીપગાઃ॥
બ્રહ્માદયો હ્યમી દેવા બ્રૂત કારણમદ્ય વૈ

તદા બ્રહ્મા હ્યુવાચેદં સુરકાર્યં મહત્તરમ્॥
તારકેણ કૃતં શંભો દેવાનાં પરમાદ્ભુતમ્

કષ્ટાત્કષ્ટતરં દેવ તદ્વિજ્ઞપ્તુમિહાગતાઃ॥
હે શંભો તવ પુત્રેણ ઔરસેન હતો ભવેત્॥
તારકો દેવશત્રુશ્ચ નાન્યથા મમ ભાષિતમ્

તસ્માત્ત્વયા ગિરિજા દેવ શંભો ગૃહીતવ્યા પાણિના દક્ષિણેન॥
પાણિગ્રહેણૈવ મહાનુભાવ દત્તા ગિરીન્દ્રેણ ચ તાં કુરુષ્વ

બ્રહ્મણો હિ વચઃ શ્રુત્વા પ્રહસન્નબ્રવીચ્છિવઃ॥
યદા મયા કૃતા દેવી ગિરિજા સર્વસુન્દરી

તદા સર્વે સુરેન્દ્રાશ્ચ ઋષયો મુનયસ્તથા॥
સકામાશ્ચ ભવિષ્યંતિ અક્ષમાશ્ચ પરે પથિ

મદનો હિ મયા દગ્ધઃ સર્વેષાં કાર્યસિદ્ધયે॥
મયા હ્યધિ કૃતા તન્વી ગિરિજા ચ સુમધ્યમા

તદાનીમેવ ભો દેવાઃ પાર્વતી મદનં ચ સા॥
જીવયિષ્યતિ ભો બ્રહ્મન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એવં વિમૃશ્ય ભો દેવાઃ કાર્યા કાર્યવિચારણા॥
મદનેનૈવ દગ્ધેન સુરકાર્યં મહત્કૃતમ્

યૂયં સર્વે ચ નિષ્કામા મયા નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ॥
યથાહં ચ સુરાઃ સર્વે તથા યૂયં પ્રયત્નતઃ

તપઃ પરમસંયુક્તાઃ પારયામઃ સુદુષ્કરમ્॥
પરમાનન્દસંયુક્તાઃ સુખિનઃ સર્વ એવ હિ

યૂયં સમાધિના તેન મદનેન ચ વિસ્મૃતમ્॥
કામો હિ નરકાયૈવ તસ્માત્ક્રોધોઽભિજાયતે

ક્રોધાદ્ભવતિ સંમોહઃ સંમોહાદ્ભ્રમતે મનઃ॥
કામક્રોધૌ પરિત્યજ્ય ભવદ્ભિઃ સુરસત્તમૈઃ॥
સર્વૈરેવ ચ મંતવ્યં મદ્વાક્યં નાન્યથા ક્વચિત્

એવં વિશ્રાવ્ય ભગવાન્સ હિ દેવો વૃષધ્વજઃ॥
સુરાન્પ્રબોધયામાસ તથા ઋષિગણાન્મુનીન્

તૂષ્ણીંભૂતોઽભવચ્છંભુર્ધ્યાનમાશ્રિત્ય વૈ પુનઃ॥
આસ્તે પુરા યથાવચ્ચ ગણૈશ્ચ પરિવારિતઃ

ધ્યાનાસ્થિતં ચ તં દૃષ્ટ્વા નન્દૌ સર્વાન્વિસૃજ્ય તાન્॥
સબ્રહ્મસેન્દ્રાન્વિબુધાનુવાચ પ્રહસન્નિવ

યતાગતેન માર્ગેણ ગચ્છધ્વં મા વિલંબિતમ્॥
તથેતિ મત્વા તે સર્વે સ્વંસ્વં સ્થાનમથાઽવ્રજન્

ગતેષુ તેષુ સર્વેષુ સમાધિસ્થોઽભવદ્ભવઃ॥
આત્માનમાત્મના કૃત્વા આત્મન્યેન વિચંતયન્

પરાત્પરતરં સ્વચ્છં નિર્મલં નિરવગ્રહમ્॥
નિરઞ્જનં નિરાભાસં યસ્મિન્મુહ્યંતિ સૂરયઃ

ભાનુર્નભાત્યગ્નિરથો શશી વા ન જ્યોતિરેવં ન ચ મારુતો ન હિ॥
યં કેવલં વસ્તુવિચારતોઽપિ સૂક્ષ્માત્પરં સૂક્ષ્મતરાત્પરં ચ

અનિર્દ્દેશ્ય મચિન્ત્યં ચ નિર્વિકારં નિરામયમ્॥
જ્ઞપ્તિમાત્રસ્વરૂપં ચ ન્યાસિનો યાંતિ તત્ર વૈ

શબ્દાતીનં નિર્ગુણં નિર્વિકારં સત્તામાત્રં જ્ઞાનગમ્યં ત્વગમ્યમ્॥
યત્તદ્વસ્તુ સર્વદા કથ્યતે વૈ વેદાતીતૈશ્ચાગમૈર્મન્ત્રભૂતૈઃ

તદ્વસ્તુભૂતો ભગવાન્સ ઈશ્વરઃ પિનાકપાણિર્ભગવાન્વૃધ્વજઃ॥
યેનૈવ સાક્ષાન્મકરધ્વજો હતસ્તપો જુષાણઃ પરમેશ્વરઃ સઃ

॥લોમશ ઉવાચ॥
ગિરિજા હિ તદા દેવી તતાપ પરમં તપઃ॥
તપસા તેન રુદ્રોઽપિ ઉત્તમં ભયમાગતઃ

વિજિત્ય તપસા દેવી પાર્વતી પરમેણ હિ॥
શમ્ભું સર્વાર્થદં સ્થાણું કેવલં સ્વસ્વરૂપિણમ્

યદા જિતસ્તયા દેવ્યા તપસા વૃષભધ્વજઃ॥
સમાધેશ્ચલિતો ભૂત્વા યત્ર સા પાર્વતી સ્થિતા

જગામ ત્વરિતેનૈવ દેવદેવઃ પિનાકધૃક્॥
તત્રાપશ્યત્સ્થિતાં દેવીં સખીભિઃ પરિવારિતામ્

વેદિકોપરિ વિન્યસ્તાં યથૈવ શશિનઃ કલામ્॥
સ દેવસ્તાં નિરીક્ષ્યાથ બટુર્ભૂત્વાથ તત્ક્ષણાત્

બ્રહ્મચારિસ્વરૂપેણ મહેશો ભગવાન્ભવઃ॥
સખીનાં મધ્યમાશ્રિત્ય હ્યુવાચ બટુરૂપવાન્॥
કિમર્થમાલિમધ્યસ્થા તન્વી સર્વાંગસુન્દરી

કેયં કસ્ય કુતો યાતા કિમર્થં તપ્યતે તપઃ॥
સર્વં મે કથ્યતાં સખ્યો યાથાતથ્યેન સંપ્રતિ

તદોવાચ જયા રુદ્રં તપસઃ કારણં પરમ્

હિમાદ્રેર્દુહિતેયં વૈ તપસા રુદ્રમીશ્વરમ્॥
પ્રાપ્તુકામા પતિત્વન સેયમત્રોપવિશ્ય ચ

તપસ્તતાપ સુમહત્સર્વેષાં દુરતિક્રમમ્॥
બટો જાનીહિ મે વાક્યં નાન્યથા મમ ભાષિતમ્

તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્યાઃ પ્રહસ્યેદમુવાચ હ॥
શ્રૃણ્વતીનાં સખીનાં વૈ મહેશો બટુરૂપવાન્

મૂઢેયં પાર્વતી સખ્યો ન જાનાતિ હિતાહિતમ્॥
કિમર્થં ચ તપઃ કાર્યં રુદ્રપ્રાપ્ત્યર્થમેવ ચ

સોઽમંગલઃ કપાલી ચ શ્મશાનાલય એવ ચ॥
અશિવઃ શિવશબ્દેન ભણ્યતે ચ વૃથાથ વૈ

અનયા હિ વૃતો રુદ્રો યદા સખ્યઃ સમેષ્યતિ॥
તદેયમશુભા તન્વી ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

યો દક્ષશાપાદ્વિકૃતો યજ્ઞબાહ્યોઽભવદ્વિટા॥
યે હ્યંગભૂતાઃ શર્વસ્ય સર્પા હ્યાસન્મહાવિષાઃ

શવભસ્માન્વિતો રુદ્રઃ કૃત્તિવાસા હ્યમંગલઃ॥
પિશાચૈઃ પ્રમથૈર્ભૂતૈરાવૃતો હિ નિરંતરમ્

તેન રુદ્રેણ કિં કાર્યમનયા સુકુમારયા॥
નિવાર્યતાં સખીભિશ્ચ મર્તુકામા પિશાચવત્

ઇંદ્રં હિત્વા મનોજ્ઞં ચ યમં ચૈવ મહાપ્રભમ્॥
નૈરૃતં ચ વિશાલાક્ષં વરુણં ચ અપાં પતિમ્

કુબેરં પવનં ચૈવ તથૈવ ચ વિભાવસુમ્॥
એવમાદીનિ વાક્યાનિ ઉવાચ પરમેશ્વરઃ॥
સખીનાં શ્રૃણ્વતીનાં ચ યત્ર સા તપસિ સ્થિતા

ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્ય રુદ્રસ્ય બટુરૂપિણઃ॥
ચુકોપ ચ શિવા સાધ્વી મહેશં બટુરૂપિણમ્

જયે ત્વં વિજયે સાધ્વિ પ્રમ્લોચેઽપ્યથ સુન્દરિ॥
સુલોચને મહાભાગે સમીચીનં કૃતં હિ મે

કિમેતસ્ય બટોઃ કાર્યં ભવતીનામિહાધુના॥
બટુસ્વરૂપમાસ્થાય આગતો દેવનિંદકઃ

અયં વિસૃજ્યતાં સખ્યઃ કિમનેન પ્રયોજનમ્॥
બટુસ્વરૂપિણં રુદ્રં કુપિતા સા તતોઽબ્રવીત્

બટો ગચ્છાશુ ત્વરિતો ન સ્થેયં ચ ત્વયાઽધુના॥
કિમનેન પ્રલાપેન તવ નાસ્તિ પ્રયોજનમ્

બટુર્નિર્ભર્ત્સિતસ્તત્ર તયા ચૈવં તદા પુનઃ॥
પ્રહસ્ય વૈ સ્થિરો ભૂત્વા પુનર્વાક્યમથાબ્રવીત્

શનૈઃ શનૈરવિતથં વિજયાં પ્રતિ સત્વરમ્॥
કસ્માત્કોપસ્તયાતન્વિ કૃતઃ કેનૈવ હેતુના

સર્વેષામપિ તદ્વાચ્યં વચનં સૂક્તમેવ યત્॥
યથોક્તેન ચ વાક્યેન કસ્માત્તન્વી પ્રકોપિતા

યઃ શંભુરુચ્યતે લોકે ભિક્ષુકો ભિક્ષુકપ્રિયઃ॥
યદિ મે હ્યનૃતં પ્રોક્તં તદા કોપ ઇહોચિતઃ

ઇયં તાવત્સુરૂપા ચ વિરૂપોઽસૌ સદાશિવઃ॥
વિશાલાક્ષી ત્વિયં બાલા વિરૂપાક્ષો ભવસ્તથા

એવંભૂતેન રુદ્રેણ મોહિતેયં કથં ભવેત્॥
સભાગ્યો હિ પતિઃ સ્ત્રીણાં સદા ભાવ્યો રતિપ્રિયઃ

ઇયં કથં મોહિતાસ્તિ નિર્ગુણેન યુગાત્મિકા॥
ન શ્રુતો ન ચ વિજ્ઞાતો ન દૃષ્ટઃ કેન વા શિવઃ

સકામાનાં ચ ભૂતાનાં દુર્લભો હિ સદાશિવઃ॥
તપસા પરમેણૈવ ગર્વિતેયં સુમધ્યમા

નિઃસ્તંભો હિ સદા સ્થાણુઃ કથં પ્રાપ્સ્યતિ તં પતિમ્॥
મયોક્તં કિં વિશાલાક્ષિ કસ્માન્મે રુષિતાઽધુના

યાવદ્રોષો ભવેન્નૄણાં નારીણાં ચ વિશેષતઃ॥
તેન રોષેણ તત્સર્વં ભસ્મીભૂતં ભવિષ્યતિ

સુકૃતં ચોર્જિતં તન્વિ સત્યમેવોદિતં સતિ॥
કામઃ ક્રોધશ્ચ લોભશ્ચ દંભો માત્સર્યમેવ ચ

હિંસેર્ષ્યા ચ પ્રપંચશ્ચ તેન સર્વં વિનશ્યતિ॥
તસ્માત્તપસ્વિભિર્યુક્તં કામક્રોધાદિવર્જનમ્

યદીશ્વરો હૃદિ મધ્યે વિભાવ્યો મનીષિભિઃ સર્વદા જ્ઞપ્તિમાત્રઃ॥
તદા સર્વૈર્મુનિવૃત્ત્યા વિભાવ્યસ્તપસ્વિભિર્નાન્યથા ચિંતનીયઃ

એતચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય શંભોસ્તદાબ્રવીદ્વિજયા તં ચ સર્વમ્॥
ગચ્છાત્ર કિંચિત્તવ નાસ્તિ કાર્યં ન વક્તવ્યં વચનં બાલિશાન્યત્

એવં વિવદમાનં તં બટુરૂપં સદાશિવમ્॥
વિસર્જયામાસ તદા વિજયા વાક્યકોવિદા

તિરોધાનં ગતઃ સદ્યો મહેશો ગિરિજાં પ્રતિ॥
અલક્ષ્યમાણઃ સર્વાસાં સખીનાં પરમેશ્વરઃ

પ્રાદુર્બભૂવ સહસા નિજરૂપધરસ્તદા॥
યદા ધ્યાનસ્થિતા દેવી નિજધ્યાનપરા સતી

તદા હૃદિસ્થો દેવેશો બહિર્દૃષ્ટિચરોભવત્॥
નેત્રે ઉન્મીલ્ય સા સાધ્વી ગિરિજાયતલોચના॥
અપશ્યદ્દેવદેવેશં સર્વલોકમહેશ્વરમ્

દ્વિભુજં ચૈકવક્ત્રં કૃત્તિવાસસમદ્ભુતમ્॥
કપર્દં ચંદ્રરેખાંકં નિવીતં ગજચર્મણા

કર્ણસ્થૌ હિ મહાનાગૌ કંબલાશ્વતરૌ તદા॥
વાસુકિઃ સર્પરાજશ્ચ કૃતાહારો મહાદ્યુતિઃ

વલયાનિ મહાર્હાણિ તદા સર્પમયાનિ ચ॥
કૃતાનિ તેન રુદ્રેણ તથા શોભાકરાણિ ચ

એવંભૂતસ્તદા શંભુઃ પાર્વતીં પ્રતિ ચાગ્રતઃ॥
ઉવાચ ત્વરયા યુક્તો વરં વરય ભામિનિ

વ્રીડયા પરયા યુક્તા સાધ્વી પ્રોવાચ શંકરમ્॥
ત્વં નાથો મમ દેવેશ ત્વયા કિં વિસ્મૃતં પુરા

દક્ષયજ્ઞવિનાશં ચ યદર્થં કૃતવાન્પ્રભો॥
સ ત્વં સાહં સમુત્પન્ના મેનાયાં કાર્યસિદ્ધયે

દેવાનાં દેવદેવેશ તારકસ્ય વધં પ્રતિ॥
ભવતો હિ મયા દેવ ભવિષ્યતિ કુમારકઃ

તસ્માત્ત્વયા હિ કર્તવ્યં મમ વાક્યં મહેશ્વર॥
ગંતવ્યં હિમવત્પાર્શ્વં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

યાચસ્વ માં મહાદેવ ઋષિભિઃ પરિવારિતઃ॥
કરિષ્યતિ ન સંદેહસ્તવ વાક્યં ચ મે પિતા

દક્ષકન્યા પુરાહં વૈ પિત્રા દત્તા યદા તવ॥
યથોક્તવિધિના તત્ર વિવાહો ન કૃતસ્ત્વયા

ન ગ્રહાઃ પૂજિતાસ્તેન દક્ષેણ ચ મહાત્મના॥
ગ્રહાણાં વિષયત્વેન સચ્છિદ્રોઽયં મહાનભૂત્

તસ્માદ્યથોક્તવિધિના કર્તુમર્હસિ સુવ્રત॥
વિવાહં સ્વં મહાભાગ દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે

તદોવાચ મહાબાહો ગિરિજાં પ્રહસન્નિવ॥
સ્વભાવેનૈવ તત્સર્વં જંગમાજંગમં મહત્॥
જાતં ત્વયા મોહિતં ચ ત્રિગુણૈઃ પરિવેષ્ટિતમ્

અહંકારાત્સમુત્પન્નં મહત્તત્ત્વં ચ પાર્વતિ॥
મહત્તત્ત્વાત્તમો જાતં તમસા વેષ્ટિતં નભઃ

નભસો વાયુરુત્પન્નો વાયોરગ્નિરજાયત॥
અગ્નેરાપઃ સમુત્પન્ના અદ્ભ્યો જાતા મહી તદા

મહ્યાદિકાનિ સ્થાસ્નૂનિ ચરાણિ ચ વરાનને॥
દૃશ્યં યત્સર્વમેવૈતન્નશ્વરં વિદ્ધિ માનિનિ

એકોઽનેકત્વમાપન્નો નિર્ગુણો હિ ગુણાવૃતઃ॥
સ્વજ્યોતિર્ભાતિ યો નિત્યં પરજ્યોત્સ્નાન્વિતોઽભવત્॥
સ્વતંત્રઃ પરતંત્રશ્ચ ત્વયા દેવિ મહત્કૃતમ્

માયામયં કૃતમિદં ચ જગત્સમગ્રં સર્વાત્મના અવધૃતં પરયા ચ બુદ્ધ્યા॥
સર્વાત્મભિઃ સુકૃતિભિઃ પરમાર્થભાવૈઃ સંસક્તિરિંદ્રિયગણૈઃ પરિવેષ્ટિતં ચ

કે ગ્રહાઃ કે ઉડુગણાઃ કે બાધ્યંતે ત્વયા કૃતાઃ॥
વિમુક્તં ચાધુના દેવિ શર્વાર્થં વરવર્ણિનિ

ગુણકાર્યપ્રસંગેન આવાં પ્રાદુર્ભવઃ કૃતઃ॥
ત્વં હિ વૈ પ્રકૃતિઃ સૂક્ષ્મા રજઃસત્ત્વતમોમયી

વ્યાપારદક્ષા સતતમહં ચૈવ સુમધ્યમે॥
હિમાલયં ન ગચ્છામિ ન યાચામિ કથંચન

દેહીતિ વચનાત્સદ્યઃ પુરુષો યાતિ લાઘવમ્॥
ઇત્થં જ્ઞાત્વા ચ ભો દેવિ કિમસ્માકં વદસ્વ વૈ

કાર્યં ત્વદાજ્ઞયા ભદ્રે તત્સર્વં વક્તુમર્હસિ॥
તેનોક્તાત્ર તદા સાધ્વી ઉવાચ કમલેક્ષણા

ત્વમાત્મા પ્રકૃતિશ્ચાહં નાત્ર કાર્યા વિચારણા॥
તથાપિ શંભો કર્તવ્યં મમ ચોદ્વહનં મહત્

દેહો હ્યવિદ્યયાક્ષિપ્તો વિદેહો હિ ભવાન્પરઃ॥
તથાપ્યેવં મહાદેવ શરીરાવરણં કુરુ

પ્રપંચરચનાં શંભો કુરુ વાક્યાન્મમ પ્રભો॥
યાચસ્વ માં મહાદેવ સૌભાગ્યં ચૈવ દેહિ મે

ઇત્યેવમુક્તઃ સ તયા મહાત્મા મહેશ્વરો લોકવિડંબનાય॥
તથેતિ મત્વા પ્રહસઞ્જગામ સ્વમાલયં દેવવરૈઃ સુપૂજિતઃ

એતસ્મિન્નંતરે તત્ર હિમવાન્ગિરિભિઃ સહ॥
મેનયા ભાર્યયા સાર્દ્ધમાજગામ ત્વરાન્વિતઃ

પાર્વતીદર્શનાર્થં ચ સુતૈશ્ચ પરિવારિતઃ॥
તેન દૃષ્ટા મહાદેવી સખીભિઃ પરિવારિતા

પાર્વત્યા ચ તદા દૃષ્ટો હિમવાન્ગિરિભિઃ સહ॥
અભ્યુત્થાનપરા સાધ્વી પ્રણમ્ય શિરસા તદા॥
પિતરૌ ચ તદા ભ્રાતૄન્બંધૂંશ્ચૈવ ચ સર્વશઃ

સ્વમંકમારોપ્ય મહાયશાસ્તદા સુતાં પરિષ્વજ્ય ચ બાષ્પપૂરિતઃ॥
ઉવાચ વાક્યં મધુરં હિમાલયઃ કિં વૈ કૃતં સાધ્વિ યથા તથેન

તત્કથ્યતાં મહાભાગે સર્વં શુશ્રૂષતાં હિ નઃ॥
તચ્છ્રુત્વા મધુરં વાક્યમુવાચ પિતરં પ્રતિ

તપસા પરમેણૈવ પ્રાર્થિતો મદનાંતકઃ॥
શાંતં ચ મે મહાત્કાર્યં સર્વેષામપિ દુર્લ્લભમ્

તત્ર તુષ્ટો મહાદેવો વરણાર્થં સમાગતઃ॥
સ મયોક્તસ્તદા શંભુર્મમષાણિગ્રહઃ કથમ્

ક્રિયતે ચ તદા શંભો મમ પિત્રા વિનાધુના॥
યતાગતેન માર્ગેણ ગતોઽસૌ ત્રિપુરાંતકઃ

તસ્યાસ્તદ્વચનં શ્રુત્વા અવાપ પરમાં મુદમ્॥
બંધુભિઃ સહ ધર્માત્મા ઉવાચ સ્વસુતાં પુનઃ

સ્વગૃહં ચાદ્ય ગચ્છામો વયં સર્વે ચ ભૂધરાઃ॥
અનયા રાધિતો દેવઃ પિનાકી વૃષભધ્વજઃ

ઇત્યૂચુસ્તે સુરાઃ સર્વે હિમાલયપુરોગમાઃ॥
પાર્વતીસહિતાઃ સર્વે તુષ્ટુવુર્વાગ્ભિરાદૃતાઃ

તાં સ્તૂયમાનાં ચ તદા હિમાલયો હ્યારોપ્ય ચાંસં વરવર્ણિનીં ચ॥
સર્વેથ શૈલાઃ પરિવાર્ય ચોત્સુકાઃ સમાનયામાસુરથ સ્વમાલયમ્

દેવદુંદુભયો નેદુઃ શંખતૂર્યાણ્યનેકશઃ॥
વાદિત્રાણિ બહૂન્યેવ વાદ્યમાનાનિ સર્વશઃ

પુષ્પવર્ષેણ મહતા તેનાનીતા ગૃહં પ્રતિ

સા પૂજ્યમાના બહુભિસ્તદાનીં મહાવિભૂત્યુલ્લસિતા તપસ્વિની॥
તથૈવ દેવૈઃ સહ ચારણૈશ્ચ મહર્ષિભિઃ સિદ્ધગણૈશ્ચ સર્વશઃ

પૂજ્યમાના તદા દેવી ઉવાચ કમલાસનમ્॥
દેવાનૃષીન્પિતૄન્યક્ષાનન્યાન્સર્વાન્સમાગતાન્

ગચ્છધ્વં સર્વ એવૈતે યેન્યે હ્યત્ર સમાગતાઃ॥
સ્વંસ્વં સ્થાનં યતાજોષં સેવ્યતાં પરમેશ્વરઃ

એવં તદાનીં સ્વપિતુર્ગૃહં ગતા સંશોભમાના પરમેણ વર્ચસા॥
સા પાર્વતી દેવવરૈઃ સુપૂજિતા સંચિંતયંતી મનસા સદાશિવમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડે પાર્વત્યૈ શંકરેણ સ્વરૂપદર્શનંનામદ્વાવિંશોઽધ્યાયઃ