સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.2.21

॥ નંદિકેશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
તદા બ્રહ્મા સરસ્વત્યા મહાવિષ્ણુશ્ચ પદ્મયા ॥
શક્રઃ પુલોમસુતયા પરે દિક્પાલકા અપિ

ગંધર્વાપ્સરસાં સંઘા વસવોઽપિ સુરા અપિ ॥
ત્રયસ્ત્રિંશત્કોટિગણાઃ પરે મુનિ ગણા અપિ

એકાદશમહારુદ્રા આદિત્યા દ્વાદશાપિ ચ ॥
ભૈરવાશ્ચ પિશાચાશ્ચ વેતાલાઃ કટપૂતનાઃ

યક્ષરક્ષોરગા ભૂતા યે ચાન્યે શિવકિંકરાઃ ॥
સંતોષભાજઃ સર્વેઽપિ વિકટાકારવેષ્ટિતાઃ

પરિવાર્ય મહેશાનં સમાજગ્મુઃ સહસ્રશઃ ॥
તદ્વીરાશંસનં દૃષ્ટ્વા યોગિનીદાનવૈઃ કૃતમ્

અતીવ વિસ્મયં ભેજુઃ સર્વે કલ્પાંતભીષણમ્ ॥
કૃતસાંનિધ્યમાલોક્ય દેવમાનંદયંત્યુમા

ચિરરાત્રપ્રરૂઢાં ચ તદ્વિયોગવ્યથાં જહૌ ॥
રોમાંચિતા સ્વિન્નમુખી વેપમાના ઘનસ્તની

પાદાંગુલીષુ નયને વિનિવેશયતિ સ્મ સા ॥
વૃષભાદવરુહ્યાથ ગૃહીત્વૈનાં કરે શિવઃ ॥
સ્મિતશરીરકંઠશ્રીપ્રણયેનૈવમબ્રવીત્

॥ શિવ ઉવાચ ॥ ॥
વ્યાકુલીક્રિયતે દેવિ કિમેવં કારણં વિના

સર્વૈરારાધનીયેતિ મયાપિ ઘટિતોંજલિઃ ॥
કિં ન વેત્સ્યાવયોરૈક્યં જ્યોત્સ્નાચંદ્રમસોરિવ

અનાદિસિદ્ધં દેવેશિ તવેદં મૌગ્ધ્યમીદૃશમ્ ॥
ક્વેદં શિરીષમૃદ્વંગિ શરીરં તે ગિરીન્દ્રજે

તપઃ સમાધયશ્ચેતિ ક્વ કર્કશજનોચિતાઃ ।
નારાયણોહં લક્ષ્મીસ્ત્વં બ્રહ્માસ્મિ ત્વં સરસ્વતી

વારુણી ત્વં ફણીંદ્રોહં રોહિણી ત્વમહં શશી ॥
સ્વાહા ત્વં હવ્યવાહોઽહં સૂર્યોઽહં ત્વં સુવર્ચલા

જાહ્નવી ત્વં સમુદ્રોઽહં મેરુરસ્મિ ત્વમુર્વરા ॥
પુલોમજા ત્વં શક્રોહં ત્વં રતિશ્ચિત્તભૂરહમ્

બુદ્ધિસ્ત્વં રાજરાજોહં ત્વં શમાઽહં સમીરણ ॥
પાથોધિપોઽહં વીચિસ્ત્વં પ્રકૃતિસ્ત્વં પુમાનહમ્

વિદ્યા ત્વં વેદિતવ્યોઽહં વાક્ત્વમર્થોપિ પાર્વતી ॥
ઈશ્વરોઽહં મદંશાસિ ત્વયૈવાજ્ઞાસ્વરૂપયા

સૃષ્ટિ સ્થિત્યુપસંહારવિધાનાનુગ્રહેશ્વરે ॥
ન ભેદોઽતસ્ત્વયા કાર્યઃ પૃથગ્જનવદાવયોઃ

ચિત્પ્રકાશાત્મનોર્દેવિ સ્વેચ્છાધૃતશરીરયા ॥
વ્યાકુલીકુરુષે શશ્વદ્વૃથૈવેર્ષ્યાયસે હિ મામ્

દૃષ્ટાપ્રતિક્રિયા તસ્ય ક્રિયતે યાધુના મયા॥
ઇત્યુક્ત્વેશો નિષણ્ણસ્તાં પાર્શ્વદેશે ન્યવેશયત્

ગૌરીં સ્વકીય એવાંગે ગૂહમાનામિવ હ્રિયા ॥
અંગદ્વયં તયોરૈક્યમગાત્પ્રેમ્ણા ચ લીનયોઃ

અર્થદ્વયમિવાહ્નાય સંનિકર્ષોપલંભતઃ ॥
અર્ધે કર્પૂરધવલમર્ધે સિંધૂરપાટલમ્

તદ્વિચિત્રમભૂદંગં શિવયોરેકતાં ગતમ્ ॥
અર્ધે કુંતલદામાર્ધહારમધ્યે તુ કુંચિકા

અંગાદર્ધેંદુચૂડસ્ય વપુરર્ધેન્દુકૂલિતમ્ ॥
એકનૂપુરતાટંકપરિહાર્યમનોહરમ્

એકપિંગલસધ્રીચો ગાત્રમેકસ્તનં બભૌ ॥
દેવ્યૈ દત્ત્વા ચ ધામાર્થં વામદેવો જગાદ તામ્

અવકાશો રુષો દેવિ મા ભૂરતઃ પરં તવ ॥
સ્તન્યાર્થિનં ગુહં હિત્વા યાતાસિ તપસે યતઃ

તદપીતસ્તનીનામ્ના નિવસાત્ર મમાંતિકે ॥
ત્વામપીતસ્તનીં દેવીં શોણાદ્રીશં ચ મામપિ

જનાઃ સર્વે સમારાધ્ય રમંતાં ભોગમોક્ષયોઃ ॥
ઇયં ત્વદંશજા દેવી દુર્ગા મહિષસૂદિની

અત્રૈવ સન્નિધત્તાં તુ મંત્રસિદ્ધિપ્રદા નૃણામ્ ॥
ખડ્ગતીર્થમિદં પુણ્યં સકૃદેવ નિમજ્જનાત્

સર્વરોગહરં પુંસામસ્તુ સર્વાઘનાશનમ્॥
પ્રવાલગિરિનાથશ્ચ દેવોઽયં પાપનાશનઃ

ભક્તિશ્રદ્ધાવતાં નૄણાં ભૂયાસ્તાં ભૂતયે ભૃશમ્॥
અયં ચ ગૌતમો દેવિ ત્વદનુગ્રહભાજનમ્॥

તપોનુરૂપં ભજતાં લોકેષ્વાચંદ્રતારકમ્ ॥
ઇમાશ્ચ માતરઃ સપ્ત સપ્તલોકૈકમાતરઃ

અદ્યપ્રભૃતિ કુર્વંતુ સાન્નિધ્યં જગતાં શ્રિયૈ ॥
શાસ્તારો ભૈરવાઃ ક્ષેત્રપાલકા બટુકા અપિ

અરુણક્ષેત્ર એવાત્ર નિત્યં કુર્વંતુ સંનિધિમ્ ॥
અત્રાહમરુણક્ષેત્રે નિવસામ્યરુણાહ્વયઃ

ત્વયાપ્યરુણયા દેવ્યા સ્થાતવ્યં કરુણાર્દ્રયા ॥
ઈપ્સિનામરુણાદેવૌ સાન્નિધ્યં કુરુતો યતઃ

તદસ્મિન્નરુણક્ષેત્રે સુલભાઃ સર્વસિદ્ધયઃ

ઇદં કૃતં પર્વતરાજપુત્ર્યા પ્રસાદનં શોણગિરીશ્વરસ્ય ॥
શૃણોતિ યઃ સ દ્વિષતો વિધૂય સ્વર્ગાપવર્ગૌ સુલભાવુપેયાત્

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડેઽરુણાચલમાહાત્મ્ય ઉત્તરાર્ધે શિવકૃતપાર્વતીપ્રશંસાવર્ણનંનામૈકવિંશતિતમોઽધ્યાયઃ