સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 1.2-3

॥સૂત ઉવાચ॥
તતો દ્વિજૌઃ પરિવૃતં નારદં દેવપૂજિતમ્॥
અભિગમ્યોપજગ્રાહ સર્વાનથ સ પાણ્ડવઃ

તતસ્તં નારદઃ પ્રાહ જયારાતિધનંજય॥
ધર્મે ભવતિ તે બુદ્ધિર્દેવેષુ બ્રાહ્મણેષુ ચ

કચ્ચિદેતાં મહાયાત્રાં વીર દ્વાદશવારષિકીમ્॥
આચરન્ખિદ્યસે નૈવમથ વા કુપ્યસે ન ચ

મુનીનામપિ ચેતાંસિ તીર્થયાત્રાસુ પાંડવ॥
ખિદ્યંતિ પરિકૃપ્યંતિ શ્રેયસાં વિઘ્નમૂલતઃ

કચ્ચિન્નૈતેન દોષેણ સમાશ્લિષ્ટોઽસિ પાંડવ॥
અત્ર ચાંગિરસા ગીતાં ગાથામેતાં હિ શુશ્રુમ

યસ્ય હસ્તૌ ચ પાદૌ ચ મનશ્ચૈવ સુસંયતમ્॥
નિર્વિકારાઃ ક્રિયાઃ સર્વાઃ સ તીર્થફલમશ્નુતે

તદિદં હૃદિ ધાર્યં તે કિં વા ત્વં તાત મન્યસે॥
ભ્રાતા યુધિષ્ઠિરો યસ્ય સખા યસ્ય સ કેશવઃ

પુનરેતત્સમુચિતં યદ્વિપ્રૈઃ શિક્ષણં નૃણામ્॥
વયં હિ ધર્મગુરવઃ સ્થાપિતાસ્તેન વિષ્ણુના

વિષ્ણુના ચાત્ર શ્રૃણુમો ગીતાં ગાથાં દ્વિજાન્પ્રતિ

યસ્યામલામૃતયશઃશ્રવણાવગાહઃ સદ્યઃ પુનાતિ જગદા શ્વપચાદ્વિકુંઠઃ॥
સોહં ભવદ્ભિરુપલબ્ધ સુતીર્થકીર્તિશ્છદ્યાં સ્વબાહુમપિ યઃ પ્રતિકૂલવર્તી

પ્રિયં ચ પાર્થ તે બ્રૂમો યેષાં કુશલકામુકઃ॥
સર્વે કુશલિનસ્તે ચ યાદવાઃ પાંડવાસ્તથા

અધુના ભીમસેનેન કુરૂણામુપતાપકઃ॥
શાસનાદ્ધૃતરાષ્ટ્રસ્ય વીરવર્મા નૃપો હતઃ

સ હિ રાજ્ઞામજેયોઽભૂદ્યથાપૂર્વં બલિર્બલી॥
કંટકં કંટકેનેવ ધૃતરાષ્ટ્રો જિગાય તમ્

ઇત્યાદિનારદપ્રોક્તાં વાચમાકર્ણ્ય ફાલ્ગુનઃ॥
અતીવ મુદિતઃ પ્રાહ તેષામકુશલં કુતઃ

યે બ્રાહ્મણમતે નિત્યં યે ચ બ્રાહ્મણપૂજકાઃ॥
અહં ચ શક્ત્યા નિયતસ્તીર્થાનિ વિચરન્નનુ

આગતસ્તીર્થમેતદ્ધિ પ્રમોદોઽતીવ મે હૃદિ॥
તીર્થાનાં દર્શનં ધન્યમવગાહસ્તતોઽધિકઃ

માહાત્મ્યશ્રવણં તસ્માદૌર્વોપિ મુનિરબ્રવીત્॥
તદહં શ્રોતુમિચ્છામિ તીર્થસ્યાસ્ય ગુણાન્મુને

એતેનૈવ શ્રાવ્યમેતદ્યત્ત્વયાંગીકૃતં મુને॥
ત્વં હિ ત્રિલોકીં વિચરન્વેત્સિ સર્વાં હિ સારતામ્

તદેતત્સર્વતીર્થેભ્યોઽધિકં મન્યે ત્વદા હૃતમ્

॥નારદ ઉવાચ॥
ઉચિતં તવ પાર્થૈતદ્યત્પૃચ્છસિ ગુણિન્ગુણાન્॥
ગુણિનામેવ યુજ્યન્તે શ્રોતું ધર્મોદ્ભવા ગુણાઃ॥
સાધૂનાં ધર્મશ્રવણૈઃ કીર્તનૈર્યાતિ ચાન્વહમ્

પાપાનામસદાલાપૈરાયુર્યાતિ યથાન્વહમ્॥
તદહં કીર્તયિષ્યામિ તીર્થસ્યાસ્ય ગુણાન્બહૂન્

યથા શ્રુત્વા વિજાનાસિ યુક્તમંગીકૃતં મયા॥
પુરાહં વિચરન્પાર્થ ત્રિલોકીં કપિલાનુગઃ

ગતવાન્બ્રહ્મણો લોકં તત્રાપશ્યં પિતામહમ્॥
સ હિ રાજર્ષિદેવર્‌ષિમૂર્તામૂર્તૈઃ સુસંવૃતઃ

વિભાતિ વિમલો બ્રહ્મા નક્ષત્રૈરુડુરાડિવ॥
તમહં પ્રણિપત્યાથ ચક્ષુષા કૃતસ્વાગતઃ

ઉવિષ્ટઃ પ્રમુદિતઃ કપિલેન સહૈવ ચ॥
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર વાર્તિકાઃ સમુપાગતાઃ

પ્રહીયંતે હિ તે નિત્યં જગદ્દ્રષ્ટું હિ બ્રહ્મણા॥
કૃતપ્રણામાનથ તાન્સમાસીનાન્પિતામહઃ

ચક્ષુષામૃતકલ્પેન પ્લાવયન્નિવ ચાબ્રવીત્॥
કુત્ર કુત્ર વિચીર્ણં વો દૃષ્ટં શ્રુતમથાપિ વા

કિંચિદેવાદ્ભુતં બ્રૂત શ્રવણાદ્યેન પુણ્યતા॥
એવમુક્તે ભગવતા તેષાં યઃ પ્રવરો મતઃ

સુશ્રવાનામ બ્રહ્માણં પ્રણિપત્યેદમૂચિવાન્॥
પ્રભોરગ્રે ચ વિજ્ઞપ્તિર્યથા દીપો રવેસ્તથા

તથાપિ ખલુ વાચ્યં મે પરાર્થં પ્રેરિતેન તે॥
મુનિઃ કાત્યાયનોનામ શ્રુત્વા ધર્માન્પુનર્બહૂન્

સારજિજ્ઞાસયા તસ્થાવેકાંગુષ્ઠઃ શતં સમાઃ॥
તતઃ પ્રોવાચ તં દિવ્યા વાણી કાત્યાયન શ્રૃણુ

પુણ્યે સરસ્વતીતીરે પૃચ્છ સારસ્વતં મુનિમ્॥
સ તે સારં ધર્મસાધ્યં ધર્મજ્ઞોઽભિવદિષ્યતિ

ઇતિ શ્રુત્વા મુનિવરો મુનિશ્રેષ્ઠમુપેત્ય તમ્॥
પ્રણમ્ય શિરસા ભૂમૌ પપ્રચ્છેદં હૃદિ સ્થિતમ્

સત્યં કેચિત્પ્રશંસંતિતપઃ શૌચં તથા પરે॥
સાંખ્યં કેચિત્પ્રશંસંતિ યોગમન્યે પ્રચક્ષતે

ક્ષમાં કેચિત્પ્રશંસંતિ તથૈવ ભૃશમાર્જ્જવમ્॥
કેચિન્મૌનં પ્રશંસંતિ કેચિદાહુઃ પરં શ્રુતમ્

સમ્યગ્જ્ઞાનં પ્રશંસંતિ કેચિદ્વૈરાગ્યમુત્તમમ્॥
અગ્નિષ્ટોમાદિકર્માણિ તથા કેચિત્પરં વિદુઃ

આત્મજ્ઞાનં પરં કેચિત્સમલોષ્ટાશ્મકાંચનમ્॥
ઇત્થં વ્યવસ્થિતે લોકે કૃત્યાકૃત્યવિધૌ જનાઃ

વ્યામોહમેવ ગચ્છંતિ કિં શ્રેય ઇતિ વાદિનઃ॥
યદેતેષુ પરં કૃત્યમ્ નુષ્ઠેયં મહાત્મભિઃ

વક્તુમર્હસિ ધર્મજ્ઞ મમ સર્વાર્થસાધકમ્

॥સારસ્વત ઉવાચ॥
યન્માં સરસ્વતી પ્રાહ સારં વક્ષ્યામિ તચ્છૃણુ॥
છાયાકારં જગત્સર્વમુત્પત્તિક્ષયધર્મિ ચ॥
વારાંગનાનેત્રભંગસ્વદ્વદ્ભંગુરમેવ તત્

ધનાયુર્યૌવનં ભોગાઞ્જલચંદ્રવદસ્થિરાન્॥
બુદ્ધ્યા સમ્યક્પરામૃશ્ય સ્થાણુદાનં સમાશ્રયેત્

દાનવાન્પુરુષઃ પાપં નાલં કર્તુમિતિ શ્રુતિઃ॥
સ્થાણુભક્તો જન્મમૃત્યૂ નાપ્નોતીતિ શ્રુતિ સ્તથા

સાવર્ણિના ચ ગાથે દ્વે કીર્તિતે શ્રૃણુ યે પુરા॥
વૃષો હિ ભગવાન્ધર્મો વૃષભો યસ્ય વાહનમ્

પૂજ્યતે સ મહાદેવઃ સ ધર્મઃ પર ઉચ્યતે॥
દુઃખાવર્તે તમોઘોરે ધર્માધર્મજલે તથા

ક્રોધપંકે મદગ્રાહે લોભબુદ્બદસંકટે॥
માનગંભીરપાતાલે સત્ત્વયાનવિભૂષિતે

મજ્જંતં તારયત્યેકો હરઃ સંસારસાગરાત્॥
દાનં વૃત્તં વ્રતં વાચઃ કીર્તિધર્મૌ તથાયુષઃ

પરોપકરણં કાયાદસારાત્સારમુદ્ધરેત્॥
ધર્મે રાગઃ શ્રુતૌ ચિંતા દાને વ્યસનમુત્તમમ્

ઇંદ્રિયાર્થેષુ વૈરાગ્યં સંપ્રાપ્તં જન્મનઃ ફલમ્॥
દેશેઽસ્મિન્ભારતે જન્મ પ્રાપ્ય માનુષ્યમધ્રુવમ્

ન કુર્યાદાત્મનઃ શ્રેયસ્તેનાત્મા વંચતશ્ચિરમ્॥
દેવાસુરાણાં સર્વેષાં માનુષ્યમતિદુર્લભમ્

તત્સંપ્રાપ્ય તથા કુર્યાન્ન ગચ્છેન્નરકં યથા॥
સર્વસ્ય મૂલં માનુષ્યં તથા સર્વાર્થસાધકમ્

યદિ લાભે ન યત્નસ્તે મૂલં રક્ષ પ્રયત્નતઃ॥
મહતા પુણ્યમૂલ્યેન ક્રીયતે કાયનૌસ્ત્વયા

ગંતું દુઃખોદધેઃ પારં તર યાવન્ન ભિદ્યતે॥
અવિકારિશરીરત્વં દુષ્પ્રાપ્યં વૈ તતઃ

નાપક્રામતિ સંસારાદાત્મહા સ નરાધમઃ॥
તપસ્તપ્યન્તિ યતયો જુહ્વતે ચાત્ર યજ્વિનઃ॥
દાનાનિ ચાત્ર દીયંતે પરલોકાર્થમાદરાત્

॥કાત્યાયન ઉવાચ॥
દાનસ્ય તપસો વાપિ ભગવન્કિં ચ દુષ્કરમ્॥
કિં વા મહત્ફલં પ્રેત્ય સારસ્વત બ્રવીહિ તત્

॥સારસ્વત ઉવાચ॥
ન દાનાદ્દુષ્કરતરં પૃથિવ્યામસ્તિ કિંચન॥
મુને પ્રત્યક્ષમેવૈતદ્દૃશ્યતે લોકસાક્ષિકમ્

પરિત્યજ્ય પ્રિયાન્પ્રાણાન્ધનાર્થે હિ મહાભયમ્॥
પ્રવિશંતિ મહાલોભાત્સમુદ્રમટવીં ગિરિમ્

સેવામન્યે પ્રપદ્યંતે શ્વવૃત્તિરિતિ યા સ્મૃતા॥
હિંસાપ્રાયાં બહુક્લેશાં કૃષિં ચૈવ તથા પરે

તસ્ય દુઃખાર્જિતસ્યેહ પ્રાણેભ્યોપિ ગરીયસઃ॥
આયાસશતલબ્ધસ્ય પરિત્યાગઃ સુદુષ્કરઃ

યદ્દદાતિ યદશ્નાતિ તદેવ ધનિનો ધનમ્॥
અન્યે મૃતસ્ય ક્રીડંતિ દારૈરપિ ધનૈરપિ

અહન્યહનિ યાચંતમહં મન્યે ગુરું યથા॥
માર્જનં દર્પણસ્યેવ યઃ કરોતિ દિનેદિને

દીયમાનં હિ નાપૈતિ ભૂય એવાભિવર્ધતે॥
કૂપ ઉત્સિચ્યમાનો હિ ભવેચ્છુદ્ધો બહૂદકઃ

એકજન્મસુખસ્યાર્થે સહસ્રાણિ વિલાપયેત્॥
પ્રાજ્ઞો જન્મસહસ્રેષુ સંચિનોત્યેકજન્મનિ

મૂર્ખો હિ ન દદાત્યર્થાનિહ દારિદ્ર્યશંકયા॥
પ્રાજ્ઞસ્તુ વિસૃજત્યર્થાનમુત્ર તસ્ય શંકયા

કિં ધનેન કરિષ્યંતિ દેહિનો ભંગુરાશ્રયાઃ॥
યદર્થં ધનમિચ્છંતિ તચ્છરીરમશાશ્વતમ્

અક્ષરદ્વયમભ્યસ્તં નાસ્તિનાસ્તીતિ યત્પુરા॥
તદિદં દેહિદેહિતિ વિપરીતમુપસ્થિતમ્

બોધયંતિ ચ યાવંતો દેહીતિ કૃપણં જનાઃ॥
અવસ્થેયમદાનસ્ય મા ભૂદેવં ભવાનપિ

દાતુરેવોપકારાય વદત્યર્થીતિ દેહિ મે॥
યસ્માદ્દાતા પ્રયાત્યૂર્ધ્વમધસ્તિષ્ઠેત્પ્રતિગ્રહી

દરિદ્રા વ્યાધિતા મૂર્ખાઃ પરપ્રેષ્યકરાઃ સદા॥
અદત્તદાનાજ્જાયંતે દુઃખસ્યૈવ હિ ભાજનાઃ

ધનવંતમદાતારં દરિદ્રં વાઽતપસ્વિનમ્॥
ઉભાવંભસિ મોક્તવ્યૌ કંઠે બદ્ધા મહાશિલામ્

શતેષુ જાયતે શૂરઃ સહસ્રેષુ ચ પંડિતઃ॥
વક્તા શતસહસ્રેષુ દાતા જાયેત વા ન વા

ગોભિર્વિપ્રૈશ્ચ વેદૈશ્ચ સતીભિઃ સત્યવાદિભિઃ॥
અલુબ્ધૈર્દાનશીલૈશ્ચ સપ્તભિર્ધાર્યતે મહી

શિબિરૌશીનરોઙ્ગાનિ સુતં ચ પ્રિયમૌરસમ્॥
બ્રાહ્મણાર્થમુપાકૃત્ય નાકપૃષ્ઠમિતો ગતઃ

પ્રતર્દ્દનઃ કાશિપતિ પ્રદાય નયને સ્વકે॥
બ્રાહ્મણાયાતુલાં કીર્તિમિહ ચામુત્ર ચાશ્નુતે

નિમી રાષ્ટ્રં ચ વૈદેહો જામદગ્ન્યો વસુંધરામ્॥
બ્રાહ્મણેભ્યો દદૌ ચાપિ ગયશ્ચોર્વીં સપત્તનામ્

અવર્ષતિ ચ પર્જન્યે સર્વભૂતનિવાસકૃત્॥
વસિષ્ઠો જીવયામાસ પ્રજાપતિરિવ પ્રજાઃ

બ્રહ્મદત્તશ્ચ પાંચાલ્યો રાજા બુદ્ધિમતાં વરઃ॥
નિધિં શંખં દ્વિજાગ્ર્યેભ્યો દત્ત્વા સ્વર્ગમવાપ્તવાન્

સહસ્રજિચ્ચ રાજર્ષિઃ પ્રાણાનિષ્ટાન્મહાયશાઃ॥
બ્રાહ્મણાર્થે પરિત્યજ્ય ગતો લોકાનનુત્તમાન્

એતે ચાન્યે ચ બહવઃ સ્થાણોર્દાનેન ભક્તિતઃ॥
રુદ્રલોકં ગતા નિત્યં શાન્તાત્માનો જિતેન્દ્રિયાઃ

એષાં પ્રતિષ્ઠિતા કીર્તિર્યાવત્સ્થાસ્યતિ મેદિની॥
ઇતિ સંચિંત્ય સારાર્થી સ્થાણુદાનપરો ભવ

સોઽપિ મોહ પરિત્યજ્ય તથા કાત્યાયનોઽભવત્

॥નારદ ઉવાચ॥
એવં સુશ્રવસા પ્રોક્તાં કથામાકર્ણ્ય પદ્મભૂઃ॥
હર્ષાશ્રુસંયુતોઽતીવ પ્રશશંસ મુહુર્મુહુઃ

સાધુ તે વ્યાહૃતં વત્સ એવમેતન્ન ચાન્યથા॥
સત્યં સારસ્વતઃ પ્રાહ સત્યા ચૈવં તથા શ્રુતિઃ

દાનં યજ્ઞાનાં વરૂથં દક્ષિણા લોકે દાતારઁસર્વભૂતાન્યુપજીવંતિ દાનેનારાતીરઁપાનુદંત દાનેન દ્વિષંતો મિત્રા ભવંતિ દાને સર્વં પ્રતિષ્ઠિતં તસ્માદ્દાનં પરમં વદંતીતિ

સંસારસાગરે ઘોરે ધર્માધર્મોર્મિસંકુલે॥
દાનં તત્ર નિષેવેત તચ્ચ નૌરિવ નિર્મિતમ્

ઇતિ સંચિંત્ય ચ મયા પુષ્કરે સ્થાપિતા દ્વિજાઃ॥
ગઙ્ગાયમુનયોર્મધ્યે મધ્યદેશે દ્વિજાઃ સૃતે

સ્થાપિતાઃ શ્રીહરિભ્યાં તુ શ્રીગૌર્યા વેદવિત્તમાઃ॥
રુદ્રેણ નાગરાશ્ચૈવ પાર્વત્યા શક્તિપૂર્ભવાઃ

શ્રીમાલે ચ તથા લક્ષ્મ્યા હ્યેવમાદિસુરોત્તમૈઃ॥
નાનાગ્રહારાઃ સંદત્તા લોકોદ્ધરણકાંક્ષયા

ન હિ દાનફલે કાંક્ષા કાચિન્નઽસ્તિ સુરોત્તમાઃ॥
સાધુસંરક્ષણાર્થં હિ દાનં નઃ પરિકીર્તિતમ્

બ્રાહ્મણાશ્ચ કૃતસ્થાના નાનાધર્મોપદેશનૈઃ॥
સમુદ્ધરંતિ વર્ણાંસ્ત્રીંસ્તતઃ પૂજ્યતમા દ્વિજાઃ

દાનં ચતુર્વિધં દાનમુત્સર્ગઃ કલ્પિતં તથા॥
સંશ્રુતં ચેતિ વિવિધં તત્ક્રમાત્પરિકીર્તિતમ્

વાપીકૂપતડાગાનાં વૃક્ષવિદ્યાસુરૌકસામ્॥
મઠપ્રપાગૃહક્ષેત્રદાનમુત્સર્ગ ઇત્યસૌ

ઉપજીવન્નિમાન્યશ્ચ પુણ્યં કોઽપિ ચરેન્નરઃ॥
ષષ્ઠમંશં સ લભતે યાવદ્યો વિસૃજેદ્દ્વિજઃ

તદેષામેવ સર્વેષાં વિપ્રસંસ્થાપનં પરમ્॥
દેવસંસ્થાપનં ચૈવ ધર્મસ્તન્મૂલ એવ યત્

દેવતાયતનં યાવદ્યાવચ્ચ બ્રાહ્મણગૃહમ્॥
તાવદ્દાતુઃ પૂર્વજાનાં પુણ્યાંશશ્ચોપતિષ્ઠતિ

એતત્સ્વલ્પં હિ વાણિજ્યં પુનર્બહુફલપ્રદમ્॥
જીર્ણોદ્ધારે ચ દ્વિગુણમેતદેવ પ્રકીર્તિતમ્

તસ્માદિદં ત્વહમપિબ્રવીમિ સુરસત્તમાઃ॥
નાસ્તિ દાનસમં કિંચિત્સત્યં સારસ્વતો જગૌ

॥નારદ ઉવાચ॥
ઇતિ સારસ્વતપ્રોક્તાં તથા પદ્મભુવેરિતામ્॥
સાધુસાધ્વિત્યમોદંત સુરાશ્ચાહં સુવિસ્મિતાઃ

તતઃ સભાવિસર્ગાંતે સુરમ્યે મેરુમૂર્ધનિ॥
ઉપવિશ્ય શિલાપૃષ્ઠે અહમેતદચિંતયમ્

સત્યમાહ વિરંચિસ્તુ સ કિમર્થં તુ જીવતિ॥
યેનૈકમપિ તદ્ધૃત્તં નૈવ યેન કૃતાર્થતા

તદહં દાનપુણ્યં હિ કરિષ્યામિ કથં સ્ફુટમ્॥
કૌપીનદણ્ડાત્મધનો ધનં સ્વલ્પં હિ નાસ્તિ મે

અનર્હતે યદ્દદાતિ ન દદાતિ તથાર્હતે॥
અર્હાનર્હપરિજ્ઞાનાદ્દાનધર્મો હિ દુષ્કરઃ

દેશેકાલે ચ પાત્રે ચ શુદ્ધેન મનસા તથા॥
ન્યાયાર્જિતં ચ યો દદ્યાદ્યૌવને સ તદશ્નુતે

તમોવૃતસ્તુ યો દદ્યાત્ક્રોધાત્તથૈવ ચ॥
ભુંક્તે દાન ફલં તદ્ધિ ગર્ભસ્થો નાત્ર સંશયઃ

બાલત્વેઽપિ ચ સોઽશ્રાતિ યદ્દત્તં દમ્ભકારણાત્॥
દત્તમન્યાયતો વિત્તં વૈ ચાર્થકારણમ્

વૃદ્ધત્વે હિ સમશ્રાતિ નરો વૈ નાત્ર ભવિષ્યતિ॥
તસ્માદ્દેશે ચ કાલે ચ સુપાત્રે વિધિના નરઃ॥
શુભાર્જિતં પ્રયુઞ્જીત શ્રદ્ધયા શાઠ્યવર્જિતઃ

તદેતન્નિર્ધનત્વાચ્ચ કથં નામ ભવિષ્યતિ॥
સત્યમાહુઃ પુરા વાક્યં પુરાણમુનયોઽમલાઃ

નાધનસ્યાસ્ત્યયં લોકો ન પરશ્ચ કથંચન॥
અભિશસ્તં પ્રપશ્યંતિ દરિદ્રં પાર્શ્વતઃ સ્થિતમ્

દારિદ્ર્યં પાતકં લોકે કસ્તચ્છંસિતુમર્હતિ॥
પતિતઃ શોચ્યતે સર્વૈર્નિર્ધનશ્ચાપિ શોચ્યતે

યઃ કૃશાશ્વઃ કૃશધનઃ કૃશભૃત્યઃ કૃશાતિથિઃ॥
સ વૈ પ્રોક્તઃ કૃશોનામ ન શરીરકૃશઃ કૃશઋ

અર્થવાન્દુષ્કુલીનોઽપિ લોકે પૂજ્યતમો નરઃ॥
શશિનસ્તુલ્યવંશોઽપિ નિર્ધનઃ પરિભૂયતે

જ્ઞાનવૃદ્ધાસ્તપોવૃદ્ધા યે ચ વૃદ્ધા બહુશ્રુતાઃ॥
તે સર્વે ધનવૃદ્ધસ્ય દ્વારિ તિષ્ઠન્તિ કિંકરાઃ

યદ્યપ્યયં ત્રિભુવને અર્થોઽસ્માકં પરાગ્નહિ॥
તથાપ્યન્યપ્રાર્થિતો હિ તસ્યૈવ ફલદો ભવેત્

અથવૈતત્પુરા સર્વં ચિંતયિષ્યામિ સુસ્ફુટમ્॥
વિલોકયામિ પૂર્વં તુ કિંચિદ્યોગ્યં હિ સ્થાનકમ્

સ ચિંતયિત્વેતિ બહુપ્રકારં દેશાંશ્ચ ગ્રામાન્નગરાણિ ચાશ્રમાન્॥
બહૂનહં પર્યટન્નાપ્તવાન્હિ સ્થાનં હિતં સ્થાપયે યત્ર વિપ્રાન્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડે કૌમારિકાખણ્ડે નારદાર્જુનસંવાદે દાનપ્રશંસાવર્ણનંનામ દ્વિતીયઽધ્યાયઃ