સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 1.13

॥લોમશ ઉવાચ॥
તતસ્તે ગર્જ્જમાનાશ્ચ આક્ષિપંતઃ સુરાન્રણે॥
શતક્રતુપ્રમુખ્યાંસ્તન્મહાબલપરાક્રમાન્

વિમાનમારુહ્ય તદા મહાત્મા વૈરોચનિઃ સર્વબલેન સાર્દ્ધમ્॥
દૈત્યૈઃ સમેતો વિવિધૈર્મહાબલૈઃ સુરાન્પ્રદુદ્રાવ મહાભયાવહમ્

સ્વાનિ રૂપાણિ બિભ્રંતઃ સમાપેતુઃ સ હસ્રશઃ॥
કેચિદ્વ્યાઘ્રાન્સમારૂઢા મહિષાંશ્ચ તથા પરે

અશ્વાન્કેચિત્સમારૂઢા દ્વિપાન્કેચિત્તથા પરે॥
સિંહાંસ્તથા પરે રૂઢાઃ શાર્દૂલાઞ્છરભાંસ્તથા

મયૂરાન્રાજહંસાંશ્ચ કુક્કુટાંશ્ચ તથા પરે॥
કેચિદ્ધયાન્સમારૂઢા ઉષ્ટ્રાનશ્વતરાનપિ

ગજાન્ખરાન્પરે ચૈવ શકટાંશ્ચ તથા પરે॥
પાદાતા બહવો દૈત્યાઃ ખઙ્ગશક્ત્યૃષ્ટિપાણયઃ

પરિઘાયુધિનઃ પાશશૂલમુદ્ગરપાણયઃ॥
અસિલોમાન્વિતાઃ કેચિદ્ભુશુંડીપરિઘાયુધાઃ

હયનાગરથાશ્ચાન્યે સમારૂઢાઃ પ્રહારિણઃ॥
વિમાનાનિ સમારૂઢા બલિમુખ્યાઃ સહસ્રશઃ

સ્પર્દ્ધમાનાસ્તતાન્યોન્યં ગર્જંતશ્ચ મુહુર્મુહુઃ॥
વૃષપર્વા હ્યુવા ચેદં બલિનં દૈત્યપુંગવમ્

ત્વયા કૃતં મહાબાહો ઇંદ્રેણ સહ સંગમમ્॥
વિશ્વાસો નૈવ કર્તવ્યો દુર્હૃદા ચ કથંચન

ઊનેનાપિ હિ તુચ્છેન વૈરિણાપિ કથંચન॥
મૈત્રી બુદ્ધિમતા કાર્યા આપદ્યપિ નિવર્તતે

ન વિશ્વસેત્પૂર્વવિરોધિના ક્વચિત્પરાજિતાઃ સ્મોઽથ બલે ત્વયાધુના॥
પુરાણદુષ્ટાઃ કથમદ્ય વૈ પુનર્મંત્રં વિકર્તું ન ચ તે યતેરન્

ઇત્યૂચુસ્તે દુરાધર્ષા યોદ્ધુકામા વ્યવસ્થિતાઃ॥
ધ્વજૈશ્છત્રૈઃ પતાકૈશ્ચ રણભૂમિમમંડયન્

ચામરૈશ્ચ દિશઃ સર્વા લોપિતં ચ રણસ્થલમ્॥
તથા સર્વે સુરાસ્તત્ર દૈત્યાન્પ્રતિ સમુત્સુકાઃ

પીત્વામૃતં મહાભાગા વાહાન્યારુહ્ય દંશિતાઃ॥
ગજારૂઢો મહેંદ્રોપિ વજ્રપાણિઃ પ્રતાપવાન્॥
સૂર્યશ્ચોચ્ચૈઃ શ્રવારૂઢો મૃગા રૂઢશ્ચ ચન્દ્રમાઃ

છત્રચામરસંવીતાઃ શોભિતા વિજયશ્રિયા॥
પ્રણમ્ય વિષ્ણું તે સર્વ ઇંદ્રાદ્યા જયકાંક્ષિણઃ

તે વિષ્ણુના હ્યનુજ્ઞાતા અસુરાન્પ્રતિ વૈ રુષા॥
અસુરાશ્ચ મહાકાયા ભીમાક્ષા ભીમવિક્રમાઃ

તેષાં બોરમભૂદ્યુદ્ધં દેવાનાં દાનવૈઃ સહ॥
તુમુલં ચ મહાઘોરં સર્વભૂતભયાવહમ્

શરધારાન્વિતં સર્વં બભૂવ પરમાદ્ભુતમ્॥
તતશ્ચ ટચટાશબ્દા બભૂવુશ્ચ દિશોદશ

તતો નિમિષમાત્રેણ શરઘાતયુતા ભવન્॥
શરતોમરનારાચૈરાહતાશ્ચાપતન્ભુવિ

વિધ્યમાનાસ્તથા કેચિદ્વિવિધુશ્ચાપરાન્રણે॥
ભલ્લૈર્ભગ્નાશ્ચ પતિતા નારાચૈઃ શકલીકૃતાઃ

ક્ષુરપ્રહારિતાઃ કેચિદ્દૈત્યા દાનવરાક્ષસાઃ॥
શિલીમુખૈર્મારિતાશ્ચ ભગ્નાઃ કેચિચ્ચ દાનવાઃ

એવં ભગ્નં દાનવાનાં ચ સૈન્યં દૃષ્ટ્વા દેવા ગર્જમાનાઃ સમંતાત્॥
હૃષ્ટાઃ સર્વે સંમિલિત્વા તદાનીં લબ્ધ્વા યુદ્ધે તે જયં શ્લાઘયન્તે

શંખવાદિત્રઘોષેણ પૂરિતં ચ જગત્ત્રયમ્॥
દેવાન્પ્રતિ કૃતામર્ષા દાનવાસ્તે મહાબલાઃ

બલિપ્રભૃતયઃ સર્વે સંભ્રમેણોત્થિતાઃ પુનઃ॥
વિમાનૈઃ સૂર્યસંકાસૈરનેકૈશ્ચ સમન્વિતાઃ

દ્વંદ્વયુદ્ધં સુતુમુલં દેવાનાં દાનવૈઃ સહ॥
સંપ્રવૃત્તં પુનશ્ચૈવ પરસ્પરજિગીષયા

બલિના દાનવેંદ્રેણ મહેંદ્રો યુયુધે તદા॥
તથા યમો મહાબાહુર્નમુચ્યા સહ સંગતઃ

નૈરૃતઃ પ્રઘસેનૈવ પાશી કુંભેન સંગતઃ॥
નિકુંભેનૈવ સુમહદ્યુદ્ધં ચક્રે સદારયઃ

સોમેન સહ રાહુશ્ચ યુદ્ધં ચક્રે સુદારુણમ્॥
રાહુણા ચન્દ્રદેહોત્થમમૃતં ભક્ષિતં તદા॥
સંપર્કાદમૃસ્યૈવ યથા રાહુસ્તથાઽભવત્

તાનિ સર્વાણિ દૃષ્ટાનિ શંભુના પરમેષ્ઠિના॥
આશ્રયોઽહં ચ સર્વેષાં ભૂતાનાં નાત્ર સંશયઃ॥
અસુરાણાં સુરાણાં ચ સર્વેષામપિ વલ્લભઃ

એવમુક્તસ્તદા રાહુઃ પ્રણમ્ય શિરસા શિવમ્॥
મૌલૌ સ્થિતસ્તદા ચંદ્રો અમૃતં વ્યસૃજદ્ભયાત્

તેન તસ્ય હિ જાતાનિ શિરાંસિ સુબહૂન્યપિ॥
એકપદ્યેન તેષાં ચ સ્રજં કૃત્વા મનોહરામ્॥
બબંધ શંભુઃ શિરસિ શિરોભૂષણવત્કૃતમ્

અશનાત્કાલકૂટસ્ય નીલકંઠોઽભવત્તદા॥
દેવાનાં કાર્યસિદ્ધ્યર્થં મુંડમાલા તથા કૃતા

દધાર શિરસા તાં ચ મુણ્ડમાલાં મહેશ્વરઃ

તયા સ્રજાઽસૌ શુશુભે મહાત્મા દેવાદિદેવસ્ત્રિપુરાંતકો હરઃ॥
ગજાસુરો યેન નિપાતિતો મહાનથાંધકો યેન કૃતશ્ચ ચૂર્ણઃ

ગંગા ધૃતા યેન શિરસ્સુમધ્યે ચંદ્રં ચ ચૂડે કૃતવાન્ભયાપહઃ॥
વેદાઃ પુરાણાનિ તથાગમાશ્ચ તથૈવ નાનાશ્રુતયોઽથ શાસ્ત્રમ્

જલ્પંતિ નાનાગમભેદૈર્મીમાંસમાનાશ્ચ ભવંતિ મૂકાઃ॥
નાનાગમાર્ચાયમતપ્રભેદૈર્નિરૂપ્યમાણો જગદેકબંધુઃ

શિવં હિ નિત્યં પરમાત્મદૈવં વેદૈકવેદ્યં પરમાત્મદિવ્યમ્॥
વિહાય તં મૂઢજનાઃ પ્રમત્તાઃ શિવં ન જાનંતિ પરાત્મરૂપમ્

યેનૈવ સૃષ્ટં વિધૃતં ચ યેન યેન શ્રિતં યેન કૃતં સમગ્રમ્॥
યસ્યાંશભૂતં હિ જગત્કદાચિદ્વેદાંતવેદ્યઃ પરમાત્મા શિવશ્ચ

આઢ્યો વાપિ દરિદ્રો વા ઉત્તમો હ્યધમોઽપિ વા॥
શિવભક્તિરતો નિત્યં શિવ એવ ન સંશયઃ

યો વા પરકૃતાં પૂજાં શિવસ્યોપરિ શોભિતામ્॥
દૃષ્ટ્વા સંતોષમાયાતિ દાયં પ્રાપ્નોતિ તત્સમમ્

યે દીપમાલાં કુર્વંતિ કાર્તિક્યાં શ્રદ્ધયાન્વિતાઃ॥
યાવત્કાલં પ્રજ્વલંતિ દીપાસ્તે લિંગમગ્રતઃ॥
તાવદ્યુગસહસ્રાણિ દાતા સ્વર્ગે મહીયતે

કૌસુંભતૈલસંયુક્તા દીપા દત્તાઃ શિવાલયે॥
દાતારસ્તેઽપિ કૈલાસે મોદન્તે શિવસંનિધૌ

અતસીતૈલસંયુક્તા દીપા દત્તાઃ શિવાલયે॥
તે શિવં યાંતિ સંયુક્તાઃ કુલાનાં ચ શતેન વૈ

જ્ઞાનિનોઽપિ હિ જાયંતે દીપદાનફલેન હિ

તિલતૈલેન સંયુક્તા દીપા દત્તાઃ શિવાલયે॥
તે શિવં યાંતિ સંયુક્તાઃ કુલાનાં ચ શતેન વૈ

ઘૃતાક્તા યૈઃ કૃતા દીપા દીપિતાશ્ચ શિવાલયે॥
તે યાંતિ પરમં સ્થાનં કુલલક્ષસમન્વિતાઃ

કર્પૂરાગુરુધૂપૈશ્ચ યે યજંતિ સદા શિવમ્॥
આરાર્તિકાં સકર્પ્પૂરાં યે કુર્વંતિ દિનેદિને॥
તે પ્રાપ્નુવંતિ સાયુજ્યં નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એકકાલં દ્વિકાલં વા ત્રિકાલં યે હ્યતંદ્રિતાઃ॥
લિંગાર્ચનં પ્રકુર્વંતિ તે રુદ્રા નાત્ર સંશયઃ

રુદ્રાક્ષધારણં યે ચ કુર્વંતિ શિવપૂજને॥
દાને તપસિ તીર્થે ચ પર્વકાલે હ્યતંદ્રિતાઃ॥
તેષાં યત્સુકૃતં સર્વમનંતં ભવતિ દ્વિજાઃ

રુદ્રાક્ષા યે શિવેનોક્તાસ્તાચ્છૃણુધ્વં દ્વિજોત્તમાઃ॥
આરમ્ભૈકમુખં તાવદ્યાબદ્વક્ત્રાણિ ષોડશ॥
એતેષાં દ્વૌ ચ વિજ્ઞેયૌ શ્રેષ્ઠૌ તારયિતું દ્વિજાઃ

રુદ્રાક્ષાણાં પંચમુખખસ્તથા ચૈકમુખઃ સ્મૃતઃ॥
યે ધારયંત્યેકમુખં રુદ્રાક્ષમનિશં નરાઃ॥
રુદ્રલોકં ચ ગચ્છંતિ મોદન્તે રુદ્રસંનિધૌ

જપસ્તપઃ ક્રિયા યોગઃ સ્નાનં દાનાર્ચનાદિકમ્॥
ક્રિયતે યચ્છૃભં કર્મ્મ હ્યનંતં ચાક્ષધારણાત્

શુનઃ કંઠનિબદ્ધોઽપિ રુદ્રાક્ષો યદિ વર્તતે॥
સોઽપિ સંતારિતસ્તેન નાત્ર કાર્યા વિચારણા

તથા રુદ્રાક્ષસંબંધાત્પાપમપિક્ષયં વ્રજેત્॥
એવં જ્ઞાત્વા શુભં કર્મ કાર્યં રુદ્રાક્ષબંધનાત્

ત્રિપુણ્ડ્રધારણં યેષાં વિભૂત્વા મન્ત્રપૂતયા॥
તે રુદ્રલોકે રુદ્રાશ્ચ ભવિષ્યંતિ ન સંશયઃ

કપિલાયાશ્ચ સંગૃહ્ય ગોમયં ચાંતરિક્ષગમ્॥
શુષ્કં કૃત્વાથ સંદાહ્યં વિભૂત્યર્થં શિવપ્રિયૈઃ

વિભૂતીતિ સમાખ્યાતા સર્વપાપપ્રણાશિની॥
લલાટેંઽગુષ્ઠરેખા ચ આદૌ ભાવ્યા પ્રયત્નતઃ

મધ્યમાં વર્જયિત્વા તુ અંગુલીક્દ્વયેન ચ॥
એવં ત્રિરેખાસંયુક્તો લલાટે યસ્ય દૃશ્યતે॥
સ શૈવઃ શિવવજ્જ્ઞેયો દર્શનાત્પાપનાશનઃ

જટાધરાશ્ચ યે શૈવાઃ સપ્ત પંચ તથા નવ॥
જટા યે સ્થાપિયિષ્યંતિ શૈવેન વિધિના યુતાઃ

તે શિવં પ્રાપ્નુવં તીહ નાત્ર કાર્યા વિચારણા॥
રુદ્રાક્ષધારણં કાર્યં શિવભક્તૈર્વિશેષતઃ

અલ્પેન વા મહત્ત્વેન પૂજિતો વા સદાશિવઃ॥
કુલકોટિં સમુદ્ધૃત્ય શિવેન સહ મોદતે

તસ્માચ્છિવાત્પરતરં નાસ્તિ કિંચિદ્દ્વિજોત્તમાઃ॥
યદૈવમુચ્યતે શાસ્ત્રે તત્સર્વં શિવકારણમ્

શિવો દાતા હિ લોકાનાં કર્તા ચૈવાનુમોદિતા॥
શિવશક્ત્યાત્મકં વિશ્વં જાનીધ્વં હિ દ્વિજોત્તમાઃ

શિવેતિ દ્વ્યક્ષરં નામ ત્રાયતે મહતો ભયાત્॥
તસ્માચ્છિવશ્ચિંત્યતાં વૈ સ્મર્યતાં ચ દ્વિજોત્તમાઃ

॥ઋષય ઊચુઃ॥
સોમનાથસ્ય માહાત્મ્યં જ્ઞાતં તસ્ય પ્રસાદતઃ॥
રાહોઃ શિરોભયાત્સર્વે રક્ષિતાઃ પરમેષ્ઠિના

સુરાશ્ચેંદ્રાદયશ્ચાન્યે તસ્મિન્યુદ્ધે સુદારુણે॥
અત ઊર્ધ્વં સુરાઃ સર્વે કિમકુર્વત ઉચ્યતામ્

શિવસ્ય મહિમા સર્વઃ શ્રુતસ્તવ મુખોદ્ગતઃ॥
અથ યુદ્ધસ્ય વૃત્તાન્તઃ કથ્યતાં પરમાર્થતઃ

॥લોમશ ઉવાચ॥
યદા હિ દૈત્યૈશ્ચ પરાજિતાઃ સુરાઃ શમ્ભું ચ સર્વે શરણં પ્રપન્નાઃ॥
શિવં પ્રણેમુઃ સહસા સુરોત્તમા યુદ્ધાય સર્વે ચ મનો દધુસ્તદા

તથૈવ દૈત્યા અપિ યુધ્યમાના ઉત્સાહયુક્તાતિબલાશ્ચ સર્વે॥
દેવૈઃ સમેતાશ્ચ પુનઃ પુનશ્ચ યુદ્ધં પ્રચક્રુઃ પરમાસ્ત્રયુક્તાઃ

એવં ચ સર્વે હ્યસુરાઃ સુરાશ્ચ શક્ત્યૃષ્ટિશૂલૈઃ પરિઘૈઃ પરશ્વધૈઃ॥
જયાર્થિનોમર્ષયુતાઃ પરસ્પરં સિંહા યથા હૈમવતીં દુરાત્યયાઃ॥
નિહન્યમાના હ્યસુરાઃ સુરૈસ્તદા નાનાસ્ત્રયોગૈઃ પરમૈર્નિપેતુઃ

ચક્રુસ્તે સકલામુર્વી માંસશોણિતકર્દમામ્॥
મહીં વૃક્ષાદ્રિસંયુક્તાં સસાગરવનાકરામ્

શિરાંસિ ચ કબન્ધાનિ કવચાનિ મહાંતિ ચ॥
ધ્વજારથાઃ પતાકાશ્ચ ગજવાજિશિરાંસિ ચ

બહન્ત્યશ્ચાપગા હ્યાસન્નદ્યો ભીરુભયાવહાઃ॥
અગાધાઃ શોણિતોદાશ્ચ તરંતો બ્રહ્મરાક્ષસાઃ॥
તયંતિ પરાન્ભૂતપ્રતપ્રમથરાક્ષસાન્

શાકિનીડાકિનીસંઘા યક્ષિણ્યોઽથ સહસ્રશઃ॥
નાનાકેલિષુ સંયુક્તાઃ પરસ્પરમુદાન્વિતાઃ

એવં સંક્રીડમાનાસ્તે ભૂતપ્રમથરાક્ષસાઃ॥
રણે તસ્મિન્મહારૌદ્રે દેવાસુરસમાગમે

બલિના સહ દેવેન્દ્રો યુયુધેઽદ્ભુતવિક્રમઃ॥
શક્ત્યા જઘાન દેવેંદ્રં વૈરોચનિરમર્ષણઃ

તાં શક્તિં વઞ્ચયામાસ મહેન્દ્રો લઘુવિક્રમઃ॥
જઘાન સ બલિં યત્નાદ્દૈત્યેંદ્રં પરમેણ હિ

વજ્રેણ શિતધારેણ બાહું ચિચ્છેદ વિક્રમી॥
ગાતાસુરપતદ્ભૂમૌ વિમાનાત્સૂર્યસંન્નિભાત્

પતિતં ચ બલિં દૃષ્ટ્વા વૃષપર્વા રૂપાન્વિતઃ॥
વવર્ષ શરધારાભિઃ પયોદ ઇવ પર્વતમ્

મહેંદ્રં સગજં ચૈવ સહમાનં શિતાઞ્છરાન્॥
તદા યુદ્ધમભૂદ્વોરં મહેન્દ્રવૃષપર્વણોઃ

નિપાત્ય વૃષપર્વાણમિંદ્રઃ પરબલાર્દનઃ

તતો વજ્રેણ મહતા દાનવાનવધીદ્રણે॥
શિરસિ ચ્છેદિતાઃ કેચિત્કેચિત્કંધરતો હતાઃ

વિહ્વલાશ્ચ કૃતાઃ કેચિદિંદ્રેણ કુપિતેન ચ॥
તથા યમેન નિહતા વાયુના વરુણેન ચ

કુબેરેણ હતાશ્ચાન્યે નૈરૃતેન તથા પરે॥
અગ્નિના નિહતાઃ કેચિદીશેનૈવ વિદારિતાઃ

એવં તદા તૈર્નિહતા બલીયસો મહાસુરા વિક્રમશાનિનશ્ચ॥
સુરૈસ્તુ સર્વૈઃ સહ લોકપાલૈઃ શિવપ્રસાદા ભિહતાસ્તદાનીમ્

તતો મહાદૈત્યવરો દુરાત્મા સ કલાનેમિઃ પરમાસ્ત્રયુક્તઃ॥
યયૌ તદાનીં સુરસત્તમાંસ્તાન્હંતું સદા ક્રૂરમતિઃ સ એકઃ

સિંહારૂઢો દંશિતશ્ચ ત્રિશુલેન હિ સંયુતઃ॥
દૈત્યાનામર્બુદેનૈવ સિંહારૂઢેન સંવૃતઃ

તે સિંહા દંશિતાઃ સર્વે મહાબલપરાક્રમાઃ॥
તેષુ સિંહેષુ ચારૂઢા મહાદૈત્યાશ્ચ તત્સમાઃ

આયાંતીં દૈત્યસેનાં તાં સર્વાં સિંહવિભૂષિતામ્॥
કાલનેમિયુતાં દૃષ્ટ્વા દેવા ઇંદ્રપુરોગમાઃ॥
ભયમાજગ્મુરતુલં તદા ધ્યાનપરા ભવન્

કિં કુર્મોઽદ્ય વયં સર્વે કથં જેષ્યામ ચાદ્ભુતમ્॥
એતાદૃશમસંખ્યાકમનીકં સિંહસંવૃતમ્

એવં વિચિંત્યમાનાસ્તે હ્યાગતસ્તત્ર નારદઃ॥
નારદેન ચ તત્સર્વં પુરાવૃત્તં મહત્તરમ્

કથિતં ચ મહેંદ્રાય કાલનેમેસ્તપોબલમ્॥
અજેયત્વં ચ સંગ્રામે વરદાનબલેન તુ

વિષ્ણું વિના વયં દેવા અશક્તા રણમંડલે॥
જેતું ચ સ તતો વિષ્ણુઃ સ્મર્યતાં પરમેશ્વરઃ॥
તમાલનીલો વરદઃ સર્વૈર્વિજયકાંક્ષિભિઃ

નારદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા તદા દેવાસ્ત્વરાન્વિતાઃ॥
ધ્યાનેન ચ મહાવિષ્ણું તતઃ પરબલાર્દ્દનમ્॥
સ્મરંતઃ પરમાત્માનમિદમૂચુશ્ચ તં વિભુમ્

॥ દેવા ઊચુઃ॥
નમસ્તુભ્યં ભગવતે નમસ્તે વિશ્વમંગલમ્॥
શ્રીનિવાસ નમસ્તુભ્યં શ્રીપતે તે નમોનમઃ

અદ્યાસ્માન્ભયભીતાંસ્ત્વં કાલનેમિભયાર્દિતાન્॥
ત્રાતુમર્હસિ દૈત્યાચ્ચ દેવાનામભયપ્રદ

એવં ધ્યાતઃ સંસ્મૃતશ્ચ પ્રાદુર્ભૂતો હરિસ્તદા॥
નીલો ગરુડમારુહ્ય જગતામભયપ્રદઃ

ચક્રપાણિસ્તદાયાતો દેવાનાં વિજયાય ચ॥
ગગનસ્થં મહાવિષ્ણું ગરુડોપરિ સંસ્થિતમ્॥
શ્રીવાસમેનં દુર્દ્ધર્ષં યોદ્ધુકામં દદર્શિરે

તથા દૃષ્ટ્વા કાલનેમિસ્તદાનીં પ્રહસ્યમાનોઽતિરુષા બલાન્વિતઃ॥
કસ્ત્વં મહાભાગ વરેણ્યરૂપઃ શ્યામો યુવા વારણમત્તવિક્રમઃ॥
કરે ગૃહીતં નિશિતં મહાપ્રભં ચક્રં ચ કસ્માત્કથયસ્વ મે પ્રભો

॥શ્રીભગવાનુવાચ॥
યુદ્ધાર્થમિહ ચાયાતો દેવાનાં કાર્યસિદ્ધયે॥
ત્વં સ્થિરો ભવ રે મંદ દહામ્યદ્ય ન સંશયઃ

શ્રુત્વા ભગવતો વાક્યં કાલનેમિઃ પ્રતાપવાન્॥
ઉવાચ રુષિતો ભૂત્વા ભગવંતમધોક્ષજમ્

મૂલભૂતો હિ દેવાનાં ભગવાન્યુદ્ધદુર્મદઃ॥
યુદ્ધં કુરુ મયા સાર્દ્ધં યદિ શૂરોઽસિ સંપ્રતિ

પ્રહસ્ય ભગવાન્વિષ્ણુરુવાચેદં મહાપ્રભઃ॥
ગગનસ્થો ભવ ત્વં હિ મહીસ્થોઽહં ભવામિ વૈ

અપ્રશસ્તં ચ વિષમં યુદ્ધં ચૈવ યથા ભવેત્॥
તથા કુરુ મહાબાહો ગગનો વા મહીતલે

તથેતિ મત્વા હિ મહાનુભાવો દૈત્યૈઃ સમેતોઽર્બુદસંખ્યકૈશ્ચ॥
સિંહોપરિસ્થૈશ્ચ મહાનુભાવૈર્મહાબલૈઃ ક્રૂરતરૈસ્તદાનીમ્

ગગનમથ જગાહે મંદમંદં મહાત્મા હ્યસુરગણસમેતો વિશ્વરૂપં જિઘાંસુઃ॥
ત્રિશિખમપરમુગ્રં ગૃહ્ય સંદેશચેષ્ટાદશનવિકૃતવક્ત્રો યોદ્ધુકામો હરિં સઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પ્રથમે માહેશ્વરખણ્ડે સમુદ્રમંથનાખ્યાને દેવાસુરસંગ્રામવર્ણનંનામ ત્રયોદશોઽધ્યાયઃ