ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

શિવોપનિષદ્ · અધ્યાય 6

6.1

અથ ભક્ત્યા શિવં પૂજ્ય નૈવેદ્યમ્ ઉપકલ્પયેત્
યદ્ અન્નમ્ આત્મનાશ્નીયાત્ તસ્યાગ્રે વિનિવેદયેત્ ॥

6.2

યઃ કૃત્વા ભક્ષ્યભોજ્યાનિ યત્નેન વિનિવેદયેત્
શિવાય સ શિવે લોકે કલ્પકોટિં પ્રમોદતે ॥

6.3

યઃ પક્વં શ્રીફલં દદ્યાચ્ છિવાય વિનિવેદયેત્
ગુરોર્ વા હોમયેદ્ વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.4

શ્રીમદ્ભિઃ સ મહાયાનૈર્ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે
વર્ષાણામ્ અયુતં સાગ્રં તદન્તે શ્રીપતિર્ ભવેત્ ॥

6.5

કપિત્થમ્ એકં યઃ પક્વમ્ ઈશ્વરાય નિવેદયેત્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.6

એકમ્ આમ્રફલં પક્વં યઃ શમ્ભોર્ વિનિવેદયેત્
વર્ષાણામ્ યુતં ભોગૈઃ ક્રીડતે સ શિવે પુરે ॥

6.7

એકં વટફલં પક્વં યઃ શિવાય નિવેદયેત્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.8

યઃ પક્વં દાડિમં ચૈકં દદ્યાદ્ વિકસિતં નવમ્
શિવાય ગુરવે વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.9

યાવત્ તદ્બીજસંખ્યાનં શોભનં પરિકીર્તિતમ્
તાવદષ્ટાયુતાન્ય્ ઉચ્ચૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.10

દ્રાક્ષાફલાનિ પક્વાનિ યઃ શિવાય નિવેદયેત્
ભક્ત્યા વા શિવયોગિભ્યસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.11

યાવત્ તત્ફલસંખ્યાનમ્ ઉભયોર્ વિનિવેદિતમ્
તાવદ્યુગસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥

6.12

દ્રાક્ષાફલેષુ યત્ પુણ્યં તત્ ખર્જૂરફલેષુ ચ
તદ્ એવ રાજવૃક્ષેષુ પારાવતફલેષુ ચ ॥

6.13

યો નારઙ્ગફલં પક્વં વિનિવેદ્ય મહેશ્વરે
અષ્ટલક્ષં મહાભોગૈઃ કૃડતે સ શિવે પુરે ॥

6.14

બીજપૂરેષુ તસ્યાર્ધં તદર્ધં લિકુચેષુ ચ
જમ્બૂફલેષુ યત્ પુણ્યં તત્ પુણ્યં તિન્દુકેષુ ચ ॥

6.15

પનસં નારિકેલં વા શિવાય વિનિવેદયેત્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.16

પુરુષં ચ પ્રિયાલં ચ મધૂકકુસુમાનિ ચ
જમ્બૂફલાનિ પક્વાનિ વૈકઙ્કતફલાનિ ચ ॥

6.17

નિવેદ્ય ભક્ત્યા શર્વાય પ્રત્યેકં તુ ફલે ફલે
દશવર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥

6.18

ક્ષીરિકાયાઃ ફલં પક્વં યઃ શિવાય નિવેદયેત્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈર્ મોદતે સ શિવે પુરે ॥

6.19

વાલુકાત્રપુસાદીનિ યઃ ફલાનિ નિવેદયેત્
શિવાય ગુરવે વાપિ પક્વં ચ કરમર્દકમ્ ॥

6.20

દશવર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે
બદરાણિ સુપક્વાનિ તિન્તિડીકફલાનિ ચ ॥

6.21

દર્શનીયાનિ પક્વાનિ હ્ય્ આમલક્યાઃ ફલાનિ ચ
એવમ્ આદીનિ ચાન્યાનિ શાકમૂલફલાનિ ચ ॥

6.22

નિવેદયતિ શર્વાય શૃણુ યત્ ફલમ્ આપ્નુયાત્
એકૈકસ્મિન્ ફલે ભોગાન્ પ્રાપ્નુયાદ્ અનુપૂર્વશઃ ॥

6.23

પઞ્ચવર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે
ગોધૂમચન્દકાદ્યાનિ સુકૃતં સક્તુભર્જિતમ્ ॥

6.24

નિવેદયીત શર્વાય તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
યાવત્ તદ્બીજસંખ્યાનં શુભં ભ્રષ્ટં નિવેદયેત્ ॥

6.25

તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે
યઃ પક્વાનીક્ષુદણ્ડાનિ શિવાય વિનિવેદયેત્ ॥

6.26

ગુરવે વાપિ તદ્ ભક્ત્યા તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
ઇક્ષુપર્ણાનિ ચૈકૈકં વર્ષલોકં પ્રમોદતે ॥

6.27

સાકં શિવપુરે ભોગૈઃ પૌણ્ડ્રં પઞ્ચગુણં ફલમ્
નિવેદ્ય પરમેશાય શુક્તિમાત્રરસસ્ય તુ ॥

6.28

વર્ષકોટિં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે
નિવેદ્ય ફાણિતં શુદ્ધં શિવાય ગુરવે ઽપિ વા ॥

6.29

રસાત્ સહસ્રગુણિતં ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ
ગુડસ્ય ફલમ્ એકં યઃ શિવાય વિનિવેદયેત્ ॥

6.30

અમ્બકોટિં શિવે લોકે મહાભોગૈઃ પ્રમોદતે
ખણ્ડસ્ય પલનૈવેદ્યં ગુડાચ્ છતગુણં ફલમ્ ॥

6.31

ખણ્ડાત્ સહસ્રગુણિતં શર્કરાયા નિવેદને
મત્સણ્ડિકાં મહાશુદ્ધાં શંકરાય નિવેદયેત્ ॥

6.32

કલ્પકોટિં નરઃ સાગ્રં શિવલોકે મહીયતે
પરિશુદ્ધં ભૃષ્ટમ્ આજ્યં સિદ્ધં ચૈવ સુસંસ્કૃતમ્ ॥

6.33

માસં નિવેદ્ય શર્વાય શૃણુ યત્ ફલમ્ આપ્નુયાત્
અશેષફલદાનેન યત્ પુણ્યં પરિકીર્તિતમ્ ॥

6.34

તત્ પુણ્યં પ્રાપ્નુયાત્ સર્વં મહાદાનનિવેદને
પનસાનિ ચ દિવ્યાનિ સ્વાદૂનિ સુરભીણિ ચ ॥

6.35

નિવેદયેત્ તુ શર્વાય તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
કલ્પકોટિં નરઃ સાગ્રં શિવલોકે વ્યવસ્થિતઃ ॥

6.36

પિબન્ શિવામૃતં દિવ્યં મહાભોગૈઃ પ્રમોદતે
દિને દિને ચ યસ્ ત્વ્ આપં વસ્ત્રપૂતં સમાચરેત્ ॥

6.37

સુખાય શિવભક્તેભ્યસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
મહાસરાંસિ યઃ કુર્યાદ્ ભવેત્ પુણ્યં શિવાગ્રતઃ ॥

6.38

તત્ પુણ્યં સકલં પ્રાપ્ય શિવલોકે મહીયતે
યદ્ ઇષ્ટમ્ આત્મનઃ કિંચિદ્ અન્નપાનફલાદિકમ્ ॥

6.39

તત્ તચ્ છિવાય દેયં સ્યાદ્ ઉત્તમં ભોગમ્ ઇચ્છતા
ન શિવઃ પરિપૂર્ણત્વાત્ કિંચિદ્ અશ્નાતિ કસ્યચિત્ ॥

6.40

કિન્ત્વ્ ઈશ્વરનિભં કૃત્વા સર્વમ્ આત્મનિ દીયતે
ન રોહતિ યથા બીજં સ્વસ્થમ્ આશ્રયવર્જિતમ્ ॥

6.41

પુણ્યબીજં તથા સૂક્ષ્મં નિષ્ફલં સ્યાન્ નિરાશ્રયમ્
સુક્ષેત્રેષુ યથા બીજમ્ ઉપ્તં ભવતિ સત્ફલમ્ ॥

6.42

અલ્પમ્ અપ્ય્ અક્ષયં તદ્વત્ પુણ્યં શિવસમાશ્રયાત્
તસ્માદ્ ઈશ્વરમ્ ઉદ્દિશ્ય યદ્ યદ્ આત્મનિ રોચતે ॥

6.43

તત્ તદ્ ઈશ્વરભક્તેભ્યઃ પ્રદાતવ્યં ફલાર્થિના
યઃ શિવાય ગુરોર્ વાપિ રચયેન્ મણિભૂમિકમ્ ॥

6.44

નૈવેદ્ય ભોજનાર્થં યઃ પત્ત્રૈઃ પુષ્પૈશ્ ચ શોભનમ્
યાવત્ તત્ પત્ત્રપુષ્પાણાં પરિસંખ્યા વિધીયતે ॥

6.45

તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ સુરલોકે મહીયતે
પલાશકદલીપદ્મ પત્ત્રાણિ ચ વિશેષતઃ ॥

6.46

દત્ત્વા શિવાય ગુરવે શૃણુ યત્ ફલમ્ આપ્નુયાત્
યાવત્ તત્પત્ત્રસંખ્યાનમ્ ઈશ્વરાય નિવેદિતમ્ ॥

6.47

તાવદબ્દાયુતાનાં સ લોકે ભોગાન્ અવાપ્નુયાત્
યાવત્ તામ્બુલપત્ત્રાણિ પૂગાંશ્ ચ વિનિવેદયેત્ ॥

6.48

તાવન્તિ વર્ષલક્ષાણિ શિવલોકે મહીયતે
યચ્ છુદ્ધં શઙ્ખચૂર્ણં વા ગુરવે વિનિવેદયેત્ ॥

6.49

તામ્બૂલયોગસિદ્ધ્યર્થં તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
યાવત્ તામ્બૂલપત્ત્રાણિ ચૂર્ણમાનેન ભક્ષયેત્ ॥

6.50

તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે
જાતીફલં સકઙ્કોલં લતાકસ્તૂરિકોત્પલમ્ ॥

6.51

ઇત્ય્ એતાનિ સુગન્ધીનિ ફલાનિ વિનિવેદયેત્
ફલે ફલે મહાભોગૈર્ વર્ષલક્ષં તુ યત્નતઃ ॥

6.52

કામિકેન વિમાનેન ક્રીડતે સ શિવે પુરે
ત્રુટિમાત્રપ્રમાણેન કર્પૂરસ્ય શિવે ગુરૌ ॥

6.53

વર્ષકોટિં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે
પૂગતામ્બૂલપત્ત્રાણામ્ આધારં યો નિવેદયેત્ ॥

6.54

વર્ષકોટ્યષ્ટકં ભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે
યશ્ ચૂએણાધારસત્પાત્રં કસ્યાપિ વિનિવેદયેત્ ॥

6.55

મોદતે સ શિવે લોકે વર્ષકોટીશ્ ચતુર્દશ
મૃત્કાષ્ઠવંશખણ્ડાનિ યઃ પ્રદદ્યાચ્ છિવાશ્રમે ॥

6.56

પ્રાપ્નુયાદ્ વિપુલાન્ ભોગાન્ દિવ્યાઞ્ છિવપુરે નરઃ
માણિક્યં કલશં પાત્રીં સ્થાલ્યાદીન્ ભાણ્ડસંપુટાન્ ॥

6.57

દત્ત્વા શિવાગ્રજસ્ તેભ્યઃ શિવલોકે મહીયતે
તોયાધારપિધાનાનિ મૃદ્વસ્ત્રતરુજાનિ વા ॥

6.58

વંશાલાબુસમુત્થાનિ દત્ત્વાપ્નોતિ શિવં પુરમ્
પઞ્ચસંમાર્જનીતોયં ગોમયાઞ્જનકર્પટાન્ ॥

6.59

મૃત્કુમ્ભપીટિકાં દદ્યાદ્ ભોગાઞ્ છિવપુરે લભેત્
યઃ પુષ્પધૂપગન્ધાનાં દધિક્ષીરઘૃતામ્ભસામ્ ॥

6.60

દદ્યાદ્ આધારપાત્રાણિ શિવલોકે સ ગચ્છતિ
વંશતાલાદિસંભૂતં પુષ્પાધારકરણ્ડકમ્ ॥

6.61

ઇત્ય્ એવમાદ્યાન્ યો દદ્યાચ્ છિવલોકમ્ અવાપ્નુયાત્
યઃ સ્રુક્સ્રુવાદિપાત્રાણિ હોમાર્થં વિનિવેદયેત્ ॥

6.62

વર્ષકોટિં મહાભાગૈઃ શિવલોકે મહીયતે
યઃ સર્વધાતુસંયુક્તં દદ્યાલ્ લવણપર્વતમ્ ॥

6.63

શિવાય ગુરવે વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
કલ્પકોટિસહસ્રાણિ કલ્પકોટિશતાનિ ચ ॥

6.64

સ ગોત્રભૃત્યસંયુક્તો વસેચ્ છિવપુરે નરઃ
વિમાનયાનૈઃ શ્રીમદ્ભિઃ સર્વકામસમન્વિતૈઃ ॥

6.65

ભોગાન્ ભુક્ત્વા તુ વિપુલાંસ્ તદન્તે સ મહીપતિઃ
મનઃશિલાં હરીતાલં રાજપટ્ટં ચ હિઙ્ગુલમ્ ॥

6.66

ગૈરિકં મણિદન્તં ચ હેમતોયં તથાષ્ટમમ્
યશ્ ચ તં પર્વતવરં શાલિતણ્ડુલકલ્પિતમ્ ॥

6.67

શિવાયગુરવે વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
કલ્પકોટિશતં સાગ્રં ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે ॥

6.68

યઃ સર્વધાન્યશિખરૈર્ ઉપેતં યવપર્વતમ્
ઘૃતતૈલનદીયુક્તં તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.69

કલ્પકોટિશતં સાગ્રં ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે
સમસ્તકુલજૈઃ સાર્ધં તસ્યાન્તે સ મહીપતિઃ ॥

6.70

તિલધેનું પ્રદદ્યાદ્ યઃ કૃત્વા કૃષ્ણાજિને નરઃ
કપિલાયાઃ પ્રદાનસ્ય યત્ ફલં તદ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.71

ઘૃતધેનું નરઃ કૃત્વા કાંસ્યપાત્રે સકાઞ્ચનાન્
નિવેદ્ય ગોપ્રદાનસ્ય સમગ્રં ફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.72

દ્વીપિચર્મણિ યઃ સ્થાપ્ય પ્રદદ્યાલ્ લવણાઢકમ્
અશેષરસદાનસ્ય યત્ પુણ્યં તદ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.73

મરિચાઢેન કુર્વીત(?) મારીચં નામ પર્વતમ્
દદ્યાદ્ યજ્ જીરકં પૂર્વમ્ આગ્નેયં હિઙ્ગુમ્ ઉત્તમમ્ ॥

6.74

દક્ષિણે ગુડશુણ્ઠીં ચ નૈરૃતે નાગકેસરમ્
પિપ્પલીં પશ્ચિમે દદ્યાદ્ વાયવ્યે કૃષ્ણજીરકમ્ ॥

6.75

કૌબેર્યામ્ અજમોદં ચ ત્વગેલાશ્ ચેશદૈવતે
કુસ્તુમ્બર્યાઃ પ્રદેયાઃ સ્યુર્ બહિઃ પ્રાકારતઃ સ્થિતાઃ ॥

6.76

કકુભામ્ અન્તરાલેષુ સમન્તાત્ સૈન્ધવં ન્યસેત્
સપુષ્પાક્ષતતોયેન શિવાય વિનિવેદયેત્ ॥

6.77

યાવત્ તદ્દીપસંખ્યાનં સર્વમ્ એકત્ર પર્વતે
તાવદ્વર્ષશતાદ્ ઊર્ધ્વં ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે ॥

6.78

કૂશ્માણ્ડં મધ્યતઃ સ્થાપ્ય કાલિઙ્ગં પૂર્વતો ન્યસેત્
દક્ષિણે ક્ષીરતુમ્બીં તુ વૃન્તાકં પશ્ચિમે ન્યસેત્ ॥

6.79

પટીસાન્ય્ ઉત્તરે સ્થાપ્ય કર્કટીમ્ ઈશદૈવતે
ન્યસેદ્ ગજપટોલાંશ્ ચ મધુરાન્ વહ્નિદૈવતે ॥

6.80

કારવેલ્લાંશ્ ચ નૈરૃત્યાં વાયવ્યાં નિમ્બકં ફલમ્
ઉચ્ચાવચાનિ ચાન્યાનિ ફલાનિ સ્થાપયેદ્ બહિઃ ॥

6.81

અભ્યર્ચ્ય પુષ્પધૂપૈશ્ ચ સમન્તાત્ ફલપર્વતમ્
શિવાય ગુરવે વાપિ પ્રણિપત્ય નિવેદયેત્ ॥

6.82

યાવત્ તત્ફલસંખ્યાનં તદ્દીપાનાં ચ મધ્યતઃ
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥

6.83

મૂલકં મધ્યતઃ સ્થાપ્ય તત્પૂર્વે વાલમૂલકમ્
આગ્નેય્યાં વાસ્તુકં સ્થાપ્ય યામ્યાયાં ક્ષારવાસ્તુકમ્ ॥

6.84

પાલક્યં નૈરૃતે સ્થાપ્ય સુમુખં પશ્ચિમે ન્યસેત્
કુહદ્રકં ચ વાયવ્યામ્ ઉત્તરે વાપિ તાલિકીમ્ ॥

6.85

કુસુમ્ભશાકમ્ ઐશાન્યાં સર્વશાકાનિ તદ્બહિઃ
પૂર્વક્રમેણ વિન્યસ્ય શિવાય વિનિવેદયેત્ ॥

6.86

યાવત્ તન્મૂલનાલાનાં પત્ત્રસંખ્યા ચ કીર્તિતા
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥

6.87

દત્ત્વા લભેન્ મહાભોગાન્ ગુગ્ગુલ્વદ્રેઃ પલદ્વયમ્
વર્ષકોટિદ્વયં સ્વર્ગે દ્વિગુણં ગુડમિશ્રિતૈઃ ॥

6.88

ગુડાર્દ્રકં સલવણમ્ આમ્રમઞ્જરિસંયુતમ્
નિવેદ્ય ગુરવે ભક્ત્યા સૌભાગ્યં પરમં લભેત્ ॥

6.89

હસ્તારોપ્યેણ વા કૃત્વા મહારત્નાન્વિતાં મહીમ્
નિવેદયિત્વા શર્વાય શિવતુલ્યઃ પ્રજાયતે ॥

6.90

વજ્રેન્દ્રનીલવૈડૂર્ય પદ્મરાગં સમૌક્તિકમ્
કીટપક્ષં સુવર્ણં ચ મહારત્નાનિ સપ્ત વૈ ॥

6.91

યશ્ ચ સિંહાસનં દદ્યાન્ મહારત્નાન્વિતં નૃપઃ
ક્ષુદ્રરત્નૈશ્ ચ વિવિધૈસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.92

કુલત્રિંશકસંયુક્તઃ સાન્તઃપુરપરિચ્છદઃ
સમસ્તભૃત્યસંયુક્તઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.93

તત્ર ભુક્ત્વા મહાભોગાન્ શિવતુલ્યપરાક્રમઃ
આમહાપ્રલયં યાવત્ તદન્તે મુક્તિમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.94

યદિ ચેદ્ રાજ્યમ્ આકઙ્ક્ષેત્ તતઃ સર્વસમાહિતઃ
સપ્તદ્વીપસમુદ્રાયાઃ ક્ષિતેર્ અધિપતિર્ ભવેત્ ॥

6.95

જન્મકોટિસહસ્રાણિ જન્મકોટિશતાનિ ચ
રાજ્યં કૃત્વા તતશ્ ચાન્તે પુનઃ શિવપુરં વ્રજેત્ ॥

6.96

એતદ્ એવ ફલં જ્ઞેયં મકુટાભરણાદિષુ
રત્નાસનપ્રદાનેન પાદુકે વિનિવેદયેત્ ॥

6.97

દદ્યાદ્ યઃ કેવલં વજ્રં શુદ્ધં ગોધૂમમાત્રકમ્
શિવાય સ શિવે લોકે તિષ્ઠેદ્ આપ્રલયં સુખી ॥

6.98

ઇન્દ્રનીલપ્રદાનેન સ વૈડૂર્યપ્રદાનતઃ
મોદતે વિવિધૈર્ ભોગૈઃ કલ્પકોટિં શિવે પુરે ॥

6.99

મસૂરમાત્રમ્ અપિ યઃ પદ્મરાગં સુશોભનમ્
નિવેદયિત્વા શર્વાય મોદતે કાલમ્ અક્ષયમ્ ॥

6.100

નિવેદ્ય મૌક્તિકં સ્વચ્છમ્ એકભાગૈકમાત્રકમ્
ભોગૈઃ શિવપુરે દિવ્યૈઃ કલ્પકોટિં પ્રમોદતે ॥

6.101

કીટપક્ષં મહાશુદ્ધં નિવેદ્ય યવમાત્રકમ્
શિવાયાદ્યઃ શિવે લોકે મોદતે કાલમ્ અક્ષયમ્ ॥

6.102

હેમ્ના કૃત્વા ચ યઃ પુષ્પમ્ અપિ માષકમાત્રકમ્
નિવેદયિત્વા શર્વાય વર્ષકોટિં વસેદ્ દિવિ ॥

6.103

ક્ષુદ્રરત્નાનિ યો દદ્યાદ્ ધેમ્નિ બદ્ધાનિ શમ્ભવે
મોદતે સ શિવે લોકે કલ્પકોટ્યયુતં નરઃ ॥

6.104

યથા યથા મહારત્નં શોભનં ચ યથા યથા
તથા તથા મહત્ પુણ્યં જ્ઞેયં તચ્ છિવદાનતઃ ॥

6.105

ભૂમિભાગે સ()વિસ્તીઋણે જમ્બૂદ્વીપં પ્રકલ્પયેત્
અષ્ટાવરણસંયુક્તં નગેન્દ્રાષ્ટકભૂષિતમ્ ॥

6.106

તન્મધ્યે કારયેદ્ દિવ્યં મેરુપ્રાસાદમ્ ઉત્તમમ્
અનેકશિખરાકીર્ણમ્ અશેષામરસંયુતમ્ ॥

6.107

બહિઃ સુવર્ણનિચિતં સર્વરત્નોપશોભિતમ્
ચતુઃપ્રગ્રીવકોપેતં ચક્ષુર્લિઙ્ગસમાયુતમ્ ॥

6.108

ચતુર્દિક્ષુ વનોપેતં ચતુર્ભિઃ સંયુતૈઃ શરૈઃ
ચતુર્ણાં પુરયુક્તેન પ્રાકારેણ ચ સંયુતમ્ ॥

6.109

મેરુપ્રાસાદમ્ ઇત્ય્ એવં હેમરત્નવિભૂષિતમ્
યઃ કારયેદ્ વનોપેતં સો ઽનન્તફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.110

ભૂમ્યમ્ભઃપરમાણૂનાં યથા સંખ્યા ન વિદ્યતે
શિવાયતનપુણ્યસ્ય તથા સંખ્યા ન વિદ્યતે ॥

6.111

કુલત્રિંશકસંયુક્તઃ સર્વભૃત્યસમન્વિતઃ
કલત્રપુત્રમિત્રૈશ્ ચ સર્વસ્વજનસંયુતઃ ॥

6.112

આશ્ર્તિતોપાશ્રિતૈઃ સર્વૈર્ અશેષગણસંયુતઃ
યથા શિવસ્ તથૈવાયં શર્વલોકે સ પૂજ્યતે ॥

6.113

ન ચ માનુષ્યકં લોકમ્ આગચ્છેત્ કૃપણં પુનઃ
સર્વજ્ઞઃ પરિપૂર્ણશ્ ચ મુક્તઃ સ્વાત્મનિ તિષ્ઠતિ ॥

6.114

યઃ શિવાય વનં કૃત્વા મુદાબ્દસલિલોત્થિતમ્(?)
તદ્ દણ્ડકોપશોભં ચ હસ્તે કુર્વીત સર્વદા ॥

6.115

શોભયેદ્ ભૂતનાથં વા ચન્દ્રશાલાં ક્વચિત્ ક્વચિત્
વેદીં વાથાભ્યપદ્યન્ત પ્રોન્નતાઃ સ્તમ્ભપઙ્ક્તયઃ ॥

6.116

શાતકુમ્ભમયીં વાપિ સર્વલક્ષણસંયુતામ્
ઈશ્વરપ્રતિમાં સૌમ્યાં કારયેત્ પુરુષોચ્છ્રિતામ્ ॥

6.117

ત્રિશૂલસવ્યહસ્તાં ચ વરદાભયદાયિકાં
સવ્યહસ્તાક્ષમાલાં ચ જટાકુસુમભૂષિતામ્ ॥

6.118

પદ્મસિંહાસનાસીનાં વૃષસ્થાં વા સમુચ્છ્રિતામ્
વિમાનસ્થાં રથસ્થાં વા વેદિસ્થાં વા પ્રભાન્વિતામ્ ॥

6.119

સૌમ્યવક્ત્રાં કરાલાં વા મહાભૈરવરૂપિણીમ્
અત્યુચ્છ્રિતાં સુવિસ્તીર્ણાં નૃત્યસ્થાં યોગસંસ્થિતામ્ ॥

6.120

કુર્યાદ્ અસંભવે હેમ્નસ્ તારેણ વિમલેન ચ
આરકૂટમયીં વાપિ તામ્રમૃચ્છૈલદારુજામ્ ॥

6.121

અશેષકૈઃ સરૂપૈશ્ ચ વર્ણકૈર્ વા પટે લિખેત્
કુડ્યે વા ફલકે વાપિ ભક્ત્યા વિત્તાનુસારતઃ ॥

6.122

એકાં સપરિવારાં વા પાર્વતીં ગણસંયુતામ્
પ્રતીહારસમોપેતાં(?) કુર્યાદ્ એવાવિકલ્પતઃ ॥

6.123

પીઠં વા કારયેદ્ રૌપ્યં તામ્રં પિત્તલસંભવમ્
ચતુર્મુખૈકવક્ત્રં વા બહિઃ કાઞ્ચનસંસ્કૃતમ્ ॥

6.124

પૃથક્પૃથગનેકાનિ કારયિત્વા મુખાનિ તુ
સૌમ્યભૈરવરૂપાણિ શિવસ્ય બહુરૂપિણઃ ॥

6.125

નાનાભરણયુક્તાનિ હેમરૌપ્યકૃતાનિ ચ
શિવસ્ય રથયાત્રાયાં તાનિ લોકસ્ય દર્શયેત્ ॥

6.126

ઉક્તાનિ યાનિ પુણ્યાનિ સંક્ષેપેણ પૃથક્ પૃથક્
કૃત્વૈકેન મમૈતેષામ્ અક્ષયં ફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.127

માતુઃ પિતુઃ સહોપાયૈર્(?) દશભિર્ દશભિઃ કુલૈઃ
કલત્રપુત્રમિત્રાદ્યૈર્ ભૃત્યૈર્ યુક્તઃ સ બાન્ધવૈઃ ॥

6.128

અયુતેન વિમાનાનાં સર્વકામયુતેન ચ
ભુઙ્ક્તે સ્વયં મહાભોગાન્ અન્તે મુક્તિમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.129

મણ્ડપસ્તમ્ભપર્યન્તે કીલયેદ્ દર્પણાન્વિતમ્
અભિષિચ્ય જના યસ્મિન્ પુજાં કુવન્તિ બિલ્વકૈઃ ॥

6.130

કાલકાલકૃતિં કૃત્વા કીલયેદ્ યઃ શિવાશ્રમે
સર્વલોકોપકારાય પૂજયેચ્ ચ દિને દિને ॥

6.131

ધૂપવેલાપ્રમાણાર્થં કલ્પયેદ્ યઃ શિવાશ્રમે
ક્ષરન્તીં પૂર્યમાણાં વા સદાયામે ઘટીં નૃપઃ ॥

6.132

એષામ્ એકતમં પુણ્યં કૃત્વા પાપવિવર્જિતઃ
શિવલોકે નરઃ પ્રાપ્ય સર્વજ્ઞઃ સ સુખી ભવેત્ ॥

6.133

રથયાત્રાં પ્રવક્ષ્યામિ શિવસ્ય પરમાત્મનઃ
સર્વલોકહિતાર્થાય મહાશિલ્પિવિનિર્મિતામ્ ॥

6.134

રથમધ્યે સમાવેશ્ય યથા યષ્ટિં તુ કીલયેત્
યષ્ટેર્ મધ્યે સ્થિતં કાર્યં વિમાનમ્ અતિશોભિતમ્ ॥

6.135

પઞ્ચભૌમં ત્રિભૌમં વા દૃઢવંશપ્રકલ્પિતમ્
કર્મણા સુનિબદ્ધં ચ રજ્જુભિશ્ ચ સુસંયુતમ્ ॥

6.136

પઞ્ચશાલાણ્ડિકૈર્ યુક્તં નાનાભક્તિસમન્વિતમ્
ચિત્રવર્ણપરિચ્છન્નં પટૈર્ વા વર્ણકાન્વિતૈઃ ॥

6.137

લમ્બકૈઃ સૂત્રદામ્ના ચ ઘણ્ટાચામરભૂષિતમ્
બુદ્બુદૈર્ અર્ધચન્દ્રૈશ્ ચ દર્પણૈશ્ ચ સમુજ્જ્વલમ્ ॥

6.138

કદલ્યર્ધધ્વજૈર્ યુક્તં મહાચ્છત્ત્રં મહાધ્વજમ્
પુષ્પમાલાપરિક્ષિપ્તં સર્વશોભાસમન્વિતમ્ ॥

6.139

મહારથવિમાને ઽસ્મિન્ સ્થાપયેદ્ ગણસંયુતમ્
ઈશ્વરપ્રતિમાં હેમ્નિ પ્રથમે પુરમણ્ડપે ॥

6.140

મુખત્રયં ચ બધ્નીયાદ્ બહિઃ કુર્યાત્ તથાશ્રિતમ્
પુરે પુરે બહિર્ દિક્ષુ ગૃહકેષુ સમાશ્રિતમ્ ॥

6.141

ચતુષ્કં શિવવક્ત્રાણાં સંસ્થાપ્ય પ્રતિપૂજયેત્
દિનત્રયં પ્રકુર્વીત સ્નાનમ્ અર્ચનભોજનમ્ ॥

6.142

નૃત્યક્રીડાપ્રયોગેણ ગેયમઙ્ગલપાઠકૈઃ
મહાવાદિત્રનિર્ઘોષૈઃ પૌષપૂર્ણિમપર્વણિ ॥

6.143

ભ્રામયેદ્ રાજમાર્ગેણ ચતુર્થે ઽહનિ તદ્રથમ્
તતઃ સ્વસ્થાનમ્ આનીય તચ્છેષમ્ અપિ વર્ધયેત્ ॥

6.144

અવધાર્ય જગદ્ધાત્રી પ્રતિમામ્ અવતારયેત્
મહાવિમાનયાત્રૈષા કર્તવ્યા પટ્ટકે ઽપિ વા ॥

6.145

વંશૈર્ નવૈઃ સુપક્વૈશ્ ચ કટં કુર્યાદ્ ભરક્ષમમ્(?)
વૃત્તં દ્વિગુણદીર્ઘં ચ ચતુરશ્રમ્ અધઃ સમમ્ ॥

6.146

સર્વત્ર ચર્મણા બદ્ધં મહાયષ્ટિસમાશ્રિતમ્
મુખં બદ્ધં ચ કુર્વીત વંશમણ્ડલિના દૃઢમ્ ॥

6.147

કટે ઽસ્મિંસ્ તાનિ વસ્ત્રાણિ સ્થાપ્ય બધ્નીત યત્નતઃ
ઉપર્ય્ ઉપરિ સર્વાણિ તન્મધ્યે પ્રતિમાં ન્યસેત્ ॥

6.148

વર્ણકૈઃ કુઙ્કુમાદ્યૈશ્ ચ ચિત્રપુષ્પૈશ્ ચ પૂજયેત્
નાનાભરણપૂજાભિર્ મુક્તાહારપ્રલમ્બિભિઃ ॥

6.149

રથસ્ય મહતો મધ્યે સ્થાપ્ય પટ્ટદ્વયં દૃઢમ્
અધરોત્તરભાગેન મધ્યે છિદ્રસમન્વિતમ્ ॥

6.150

કટિયષ્ટેર્ અધોભાગં સ્થાપ્ય છિદ્રમયં શુભૈઃ
આબદ્ધ્ય કીલયેદ્ યત્નાદ્ યષ્ટ્યર્ધં ચ ધ્વજાષ્ટકમ્ ॥

6.151

કટસ્ય પૃષ્ટં સર્વત્ર કારયેત્ પટસંવૃતમ્
તત્પટે ચ લિખેત્ સોમં સગણં સવૃષં શિવમ્ ॥

6.152

વિચિત્રપુષ્પસ્રગ્દામ્ના સમન્તાદ્ ભૂષયેત્ કટમ્
રવકૈઃ કિઙ્કિણીજાલૈર્ ઘણ્ટાચામરભૂષિતૈઃ ॥

6.153

મહાપૂજાવિશેષૈશ્ ચ કૌતૂહલસમન્વિતમ્
વાદ્યારમ્ભોપચારેણ માર્ગશોભાં પ્રકલ્પયેત્ ॥

6.154

તદ્ રથં ભ્રામયેદ્ યત્નાદ્ રાજમાર્ગેણ સર્વતઃ
તતઃ સ્વાશ્રમમ્ આનીય સ્થાપયેત્ તત્સમીપતઃ ॥

6.155

મહાશબ્દં તતઃ કુર્યાત્ તાલત્રયસમન્વિતમ્
તતસ્ તુષ્ણીં સ્થિતે લોકે તચ્છાન્તિમ્ ઇહ ધારયેત્ ॥

6.156

શિવં તુ સર્વજગતઃ શિવં ગોબ્રાહ્મણસ્ય ચ
શિવમ્ અસ્તુ નૃપાણાં ચ તદ્ભક્તાનાં જનસ્ય ચ ॥

6.157

રાજા વિજયમ્ આપ્નોતિ પુત્રપૌત્રૈશ્ ચ વર્ધતામ્
ધર્મનિષ્ઠશ્ ચ ભવતુ પ્રજાનાં ચ હિતે રતઃ ॥

6.158

કાલવર્ષી તુ પર્જન્યઃ સસ્યસંપત્તિર્ ઉત્તમા
સુભિક્ષાત્ ક્ષેમમ્ આપ્નોતિ કાર્યસિદ્ધિશ્ ચ જાયતામ્ ॥

6.159

દોષાઃ પ્રયાન્તુ નાશં ચ ગુણાઃ સ્થૈર્યં ભજન્તુ વઃ
બહુક્ષીરયુતા ગાવો હૃષ્ટપુષ્ટા ભવન્તુ વઃ ॥

6.160

એવં શિવમહાશાન્તિમ્ ઉચ્ચાર્ય જગતઃ ક્રમાત્
અભિવર્ધ્ય તતઃ શેષમ્ ઐશ્વરીં સાર્વકામિકીમ્ ॥

6.161

શિવમાલાં સમાદાય સદાસીપરિચારિકઃ
ફલૈર્ ભક્ષૈશ્ ચ સંયુક્તાં ગૃહ્ય પાત્રીં નિવેશયેત્ ॥

6.162

પાત્રીં ચ ધારયેન્ મૂર્ધ્ના સોષ્ણીષાં દેવપુત્રકઃ
અલંકૃતઃ શુક્લવાસા ધાર્મિકઃ સતતં શુચિઃ ॥

6.163

તતશ્ ચ તાં સમુત્ક્ષિપ્ય પાણિના ધારયેદ્ બુધઃ
પ્રબ્રૂયાદ્ અપરશ્ ચાત્ર શિવધર્મસ્ય ભાજકઃ ॥

6.164

તોયં યથા ઘટીસંસ્થમ્ અજસ્રં ક્ષરતે તથા
ક્ષરતે સર્વલોકાનાં તદ્વદ્ આયુર્ અહર્નિશમ્ ॥

6.165

યદા સર્વં પરિત્યજ્ય ગન્તવ્યમ્ અવશૈર્ ધ્રુવમ્
તદા ન દીયતે કસ્માત્ પાથેયાર્થમ્ ઇદં ધનમ્ ॥

6.166

કલત્રપુત્રમિત્રાણિ પિતા માતા ચ બાન્ધવાઃ
તિષ્ઠન્તિ ન મૃતસ્યાર્થે પરલોકે ધનાનિ ચ ॥

6.167

નાસ્તિ ધર્મસમં મિત્રં નાસ્તિ ધર્મસમઃ સખા
યતઃ સર્વૈઃ પરિત્યક્તં નરં ધર્મો ઽનુગચ્છતિ ॥

6.168

તસ્માદ્ ધર્મં સમુદ્દિશ્ય યઃ શેષામ્ અભિવર્ધયેત્
સમસ્તપાપનિર્મુક્તઃ શિવલોકં સ ગચ્છતિ ॥

6.169

ઉપર્ય્ ઉપરિ વિત્તેન યઃ શેષામ્ અભિવર્ધયેત્
તસ્યેયમ્ ઉત્તમા દેયા યતશ્ ચાન્યા ન વર્ધતે ॥

6.170

ઇત્ય્ એવં મધ્યમાં શેષાં વર્ધયેદ્ વા કનીયસીમ્
તતસ્ તેષાં પ્રદાતવ્યા સર્વશોકસ્ય શાન્તયે ॥

6.171

યેનોત્તમા ગૃહીતા સ્યાચ્ શિવશેષા મહીયસી
પ્રાપણીયા ગૃહં તસ્ય તથૈવ શિરસા વૃતા ॥

6.172

ધ્વજચ્છત્ત્રવિમાનાદ્યૈર્ મહાવાદિત્રનિઃસ્વનૈઃ
ગૃહદ્વારં તતઃ પ્રાપ્તમ્ અર્ચયિત્વા નિવેશયેત્ ॥

6.173

દદ્યાદ્ ગોત્રકલત્રાણાં ભૃત્યાનાં સ્વજનસ્ય ચ
તર્પયેચ્ ચાનતાન્(?) ભક્ત્યા વાદિત્રધ્વજવાહકાન્ ॥

6.174

એવમ્ આદીયતે ભક્ત્યા યઃ શિવસ્યોત્તમા ગૃહે
શોભયા રાજમાર્ગેણ તસ્ય ધર્મફલં શૃણુ ॥

6.175

સમસ્તપાપનિર્મુક્તઃ સમસ્તકુલસંયુતઃ
શિવલોકમ્ અવાપ્નોતિ સભૃત્યપરિચારકઃ ॥

6.176

તત્ર દિવ્યૈર્ મહાભોગૈર્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ
કલ્પાનાં ક્રીડતે કોટિમ્ અન્તે નિર્વાણમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.177

રથસ્ય યાત્રાં યઃ કુર્યાદ્ ઇત્ય્ એવમ્ ઉપશોભયા
ભક્ષભોજ્યપ્રદાનૈશ્ ચ તત્ફલં શૃનુ યત્નતઃ ॥

6.178

અશેષપાપનિર્મુક્તઃ સર્વભૃત્યસમન્વિતઃ
કુલત્રિંશકમ્ ઉદ્ધૃત્ય સુહૃદ્ભિઃ સ્વજનૈઃ સહ ॥

6.179

સર્વકામયુતૈર્ દિવ્યૈઃ સ્વચ્છન્દગમનાલયૈઃ
મહાવિમાનૈઃ શ્રીમદ્ભિર્ દિવ્યસ્ત્રીપરિવારિતઃ ॥

6.180

ઇચ્છયા ક્રીડતે ભોગૈઃ કલ્પકોટિં શિવે પુરે
જ્ઞાનયોગં તતઃ પ્રાપ્ય સંસારાદ્ અવમુચ્યતે ॥

6.181

શિવસ્ય રથયાત્રાયામ્ ઉપવાસપરઃ ક્ષમી
પુરતઃ પૃષ્ઠતો વાપિ ગચ્છંસ્ તસ્ય ફલં શૃણુ ॥

6.182

અશેષપાપનિર્મુક્તઃ શુદ્ધઃ શિવપુરં ગતઃ
મહારથોપમૈર્ યાનૈઃ કલ્પાશીતિં પ્રમોદતેä ॥

6.183

ધ્વજચ્છત્ત્રપતાકાભિર્ દીપદર્પણચામરૈઃ
ધૂપૈર્ વિતાનકલશૈર્ ઉપશોભા સહસ્રશઃ ॥

6.184

ગૃહીત્વા યાતિ પુરતઃ સ્વેચ્છયા વા પરેચ્છયા
સંપર્કાત્ કૌતુકાલ્ લાભાચ્ છિવલોકે વ્રજન્તે તે ॥

6.185

શિવસ્ય રથયાત્રાં તુ યઃ પ્રપશ્યતિ ભક્તિતઃ
પ્રસઙ્ગાત્ કૌતુકાદ્ વાપિ તે ઽપિ યાન્તિ શિવં પુરમ્ ॥

6.186

નાનાયત્નાદિશેષાન્તે નાનાપ્રેક્ષણકાનિ ચ
કુર્વીત રથયાત્રાયાં રમતે ચ વિભૂષિતા ॥

6.187

તે ભોગૈર્ વિવિધૈર્ દિવ્યૈઃ શિવાસન્ના ગણેશ્વરાઃ
ક્રીડન્તિ રુદ્રભવને કલ્પાનાં વિંશતીર્ નરાઃ ॥

6.188

મહતા જ્ઞાનસઙ્ઘેન તસ્માચ્ છિવરથેન ચ
પૃથક્જીવા મૃતા યાન્તિ શિવલોકં ન સંશયઃ ॥

6.189

શ્રીપર્વતે મહાકાલે વારાણસ્યાં મહાલયે
જલ્પેશ્વરે કુરુક્ષેત્રે કેદારે મણ્ડલેશ્વરે ॥

6.190

ગોકર્ણે ભદ્રકર્ણે ચ શઙ્કુકર્ણે સ્થલેશ્વરે
ભીમેશ્વરે સુવર્ણાક્ષે કાલઞ્જરવને તથા ॥

6.191

એવમ્ આદિષુ ચાન્યેષુ શિવક્ષેત્રેષુ યે મૃતાઃ
જીવાશ્ ચરાચરાઃ સર્વે શિવલોકં વ્રજન્તિ તે ॥

6.192

પ્રયાગં કામિકં તીર્થમ્ અવિમુક્તં તુ નૈષ્ઠિકમ્
શ્રીપર્વતં ચ વિજ્ઞેયમ્ ઇહામુત્ર ચ સિદ્ધિદમ્ ॥

6.193

પ્રસઙ્ગેનાપિ યઃ પશ્યેદ્ અન્યત્ર પ્રસ્થિતઃ ક્વચિત્
શ્રીપર્વતં મહાપુણ્યં સો ઽપિ યાતિ શિવં પુરમ્ ॥

6.194

વ્રજેદ્ યઃ શિવતીર્થાનિ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
પાપયુક્તઃ શિવજ્ઞાનં પ્રાપ્ય નિર્વાણમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.195

તીર્થસ્થાનેષુ યઃ શ્રાદ્ધં શિવરાત્રે પ્રયત્નતઃ
કલ્પયિત્વાનુસારેણ કાલસ્ય વિષુવસ્ય ચ ॥

6.196

તીર્થયાત્રાગતં શાન્તં હાહાભૂતમ્ અચેતનમ્
ક્ષુત્પિપાસાતુરં લોકે પાંસુપાદં ત્વરાન્વિતમ્ ॥

6.197

સંતર્પયિત્વા યત્નેન મ્લાનલક્ષ્મીમ્ ઇવામ્બુભિઃ
પાદ્યાસનપ્રદાનેન કસ્ તેન પુરુષઃ સમઃ ॥

6.198

અશ્નન્તિ યાવત્ તત્પિણ્ડં તીર્થનિર્ધૂતકલ્મષાઃ
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ તદ્દાતાસ્ તે શિવે પુરે ॥

6.199

દદ્યાદ્ યઃ શિવસત્ત્રાર્થં મહિષીં સુપયસ્વિનીમ્
મોદતે સ શિવે લોકે યુગકોટિશતં નરઃ ॥

6.200

આર્તાય શિવભક્તાય દદ્યાદ્ યઃ સુપયસ્વિનીમ્
અજામ્ એકાં સુપુષ્ટાઙ્ગીં તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.201

યાવત્ તદ્રોમસંખ્યાનં તત્પ્રસૂતિકુલેષુ ચ
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે ॥

6.202

મૃદુરોમાઞ્ચિતાં કૃષ્ણાં નિવેદ્ય ગુરવે નરઃ
રોમ્ણિ રોમ્ણિ સુવર્ણસ્ય દત્તસ્ય ફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.203

ગજાશ્વરથસંયુક્તૈર્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ
સાનુગઃ ક્રીડતે ભોગૈઃ કલ્પકોટિં શિવે પુરે ॥

6.204

નિવેદ્યાશ્વતરં પુષ્ટમ્ અદુષ્ટં ગુરવે નરઃ
સંગતિં સોપકરણં ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે ॥

6.205

દિવ્યાશ્વયુક્તૈઃ શ્રીમદ્ભિર્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ
કોટિં કોટિં ચ કલ્પાનાં તદન્તે સ્યાન્ મહીપતિઃ ॥

6.206

અપિ યોજનમાત્રાય શિબિકાં પરિકલ્પયેત્
ગુરોઃ શાન્તસ્ય દાન્તસ્ય તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.207

વિમાનાનાં સહસ્રેણ સર્વકામયુતેન ચ
કલ્પકોટ્યયુતં સાગ્રં ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે ॥

6.208

છાગં મેષં મયૂરં ચ કુક્કુટં શારિકાં શુકમ્
બાલક્રીડનકાન્ એતાન્ ઇત્ય્ આદ્યાન્ અપરાન્ અપિ ॥

6.209

નિવેદયિત્વા સ્કન્દાય તત્સાયુજ્યમ્ અવાપ્નુયાત્
ભુક્ત્વા તુ વિપુલાન્ ભોગાંસ્ તદન્તે સ્યાદ્ દ્વિજોત્તમઃ ॥

6.210

મુસલોલૂખલાદ્યાનિ ગૃહોપકરણાનિ ચ
દદ્યાચ્ છિવગૃહસ્થેભ્યસ્ તસ્ય પૂણ્યફલં શૃણુ ॥

6.211

પ્રત્યેકં કલ્પમ્ એકૈકં ગૃહોપકરણૈર્ નરઃ
અન્તે દિવિ વસેદ્ ભોગૈસ્ તદન્તે ચ ગૃહી ભવેત્ ॥

6.212

ખર્જૂરતાલપત્ત્રૈર્ વા ચર્મણા વા સુકલ્પિતમ્
દત્ત્વા કોટ્યાસનં વૃત્તં શિવલોકમ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.213

પ્રાતર્નીહારવેલાયાં હેમન્તે શિવયોગિનામ્
કૃત્વા પ્રતાપનાયાગ્નિં શિવલોકે મહીયતે ॥

6.214

સૂર્યાયુતપ્રભાદીપ્તૈર્ વિમાનૈઃ સાર્વકામિકૈઃ
કલ્પકોટિશતં ભોગાન્ ભુક્ત્વા સ તુ મહીપતિઃ ॥

6.215

યઃ પ્રાન્તરં વિદેશં વા ગચ્છન્તં શિવયોગિનમ્
ભોજયીત યથાશક્ત્યા શિવલોકે મહીયતે ॥

6.216

યશ્ છત્ત્રં ધારયેદ્ ગ્રીષ્મે ગચ્છતે શિવયોગિને
સ મૃતઃ પૃથિવીં કૃત્સ્નામ્ એકચ્છત્ત્રામ્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.217

યઃ સમુદ્ધરતે માર્ગે માત્રોપકરણાસનમ્
શિવયોગપ્રવૃત્તસ્ય તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.218

કલ્પાયુતં નરઃ સાગ્રં ભુક્ત્વા ભોગાઞ્ છિવે પુરે
તદન્તે પ્રાપ્નુયાદ્ રાજ્યં સર્વૈશ્વર્યસમન્વિતમ્ ॥

6.219

અભ્યઙ્ગોદ્વર્તનં સ્નાનમ્ આર્તસ્ય શિવયોગિનઃ
કૃત્વાપ્નોતિ મહાભોગાન્ કલ્પાઞ્ છિવપુરે નરઃ ॥

6.220

અપનીય સમુચ્છિષ્ટં ભક્તિતઃ શિવયોગિનામ્
દશધેનુપ્રદાનસ્ય ફલમ્ આપ્નોતિ માનવઃ ॥

6.221

પઞ્ચગવ્યસમં જ્ઞેયમ્ ઉચ્છિષ્ટં શિવયોગિનામ્
તદ્ ભુક્ત્વા લભતે શુદ્ધિં મહતઃ પાતકાદ્ અપિ ॥

6.222

નારી ચ ભુક્ત્વા સત્પુત્રં કુલાધારં ગુણાન્વિતમ્
રાજ્યયોગ્યં ધનાઢ્યં ચ પ્રાપ્નુયાદ્ ધર્મતત્પરમ્ ॥

6.223

યશ્ ચ યાં શિવયજ્ઞાય ગૃહસ્થઃ પરિકલ્પયેત્
શિવભક્તો ઽસ્ય મહતઃ પરમં ફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.224

શિવોમાં ચ પ્રયત્નેન ભક્ત્યાબ્દં યો ઽનુપાલયેત્
ગવાં લક્ષપ્રદાનસ્ય સંપૂર્ણં ફલમ્ આપ્નુયાત્ ॥

6.225

પ્રાતઃ પ્રદદ્યાત્ સઘૃતં સુકૃતં બાલપિણ્ડકમ્
દૂર્વાં ચ બાલવત્સાનાં(?) તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.226

યાવત્ તદ્બાલવત્સાનાં પાનાહારં પ્રકલ્પયેત્
તાવદષ્ટાયુતાન્ પૂર્વૈર્ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે ॥

6.227

વિધવાનાથવૃદ્ધાનાં પ્રદદ્યાદ્ યઃ પ્રજીવનમ્
આભૂતસ્સંપ્લવં યાવચ્ છિવલોકે મહીયતે ॥

6.228

દદ્યાદ્ યઃ સર્વજન્તૂનામ્ આહારમ્ અનુયત્નતઃ
ત્રિઃ પૃથ્વીં રત્નસંપૂર્ણાં યદ્ દત્ત્વા તત્ ફલં લભેત્ ॥

6.229

વિનયવ્રતદાનાનિ યાનિ સિદ્ધાનિ લોકતઃ
તાનિ તેનૈવ વિધિના શિવમન્ત્રેણ કલ્પયેત્ ॥

6.230

નિવેદયીત રુદ્રાય રુદ્રાણ્યાઃ ષણ્મુખસ્ય ચ
પ્રાપ્નુયાદ્ વિપુલાન્ ભોગાન્ દિવ્યાઞ્ છિવપુરે નરઃ ॥

6.231

પુનર્ યઃ કર્તરીં દદ્યાત્ કેશક્લેશાપનુત્તયે
સર્વક્લેશવિનિર્મુક્તઃ શિવલોકે સુખી ભવેત્ ॥

6.232

નાસિકાશોધનં દદ્યાત્ સંદંશં શિવયોગિને
વર્ષકોટિં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.233

નખચ્છેદનકં દત્ત્વા શિવલોકે મહીયતે
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.234

દત્ત્વાઞ્જનશલાકાં વા લોહાદ્યાં શિવયોગિને
ભોગાઞ્ છિવપુરે પ્રાપ્ય જ્ઞાનચક્ષુર્ અવાપ્નુયાત્ ॥

6.235

કર્ણશોધનકં દત્ત્વા લોહાદ્યં શિવયોગિને
વર્ષકોટિં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.236

દદ્યાદ્ યઃ શિવભક્તાય સૂચીં કૌપીનશોધનીમ્
વર્ષલક્ષં સ લક્ષાર્ધં શિવલોકે મહીયતે ॥

6.237

નિવેદ્ય શિવયોગિભ્યઃ સૂચિકં સૂત્રસંયુતમ્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ ક્રીડતે સ શિવે પુરે ॥

6.238

દદ્યાદ્ યઃ શિવયોગિભ્યઃ સુકૃતાં પત્રવેધનીમ્
વર્ષલક્ષં મહાભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.239

દદ્યાદ્ યઃ પુસ્તકાદીનાં સર્વકાર્યાર્થકર્તૃકામ્
પઞ્ચલક્ષં મહાભોગૈર્ મોદતે સ શિવે પુરે ॥

6.240

શમીન્ધનતૃણાદીનાં દદ્યાત્ તચ્છેદનં ચ યઃ
ક્રીડતે સ શિવે લોકે વર્ષલક્ષચતુષ્ટયમ્ ॥

6.241

શિવાશ્રમોપભોગાય લોહોપકરણં મહત્
યઃ પ્રદદ્યાગ્ કુઠારાદ્યં તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.242

યાવત્ તત્ફલસંખ્યાનં લોહોપકરણે ભવેત્
તાવન્તિ વર્ષલક્ષાણિ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.243

શિવાયતનવિત્તાનાં રક્ષાર્થં યઃ પ્રયચ્છતિ
ધનુઃખડ્ગાયુધાદીનિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.244

એકૈકસ્મિન્ પરિજ્ઞેયમ્ આયુધે ચાપિ વૈ ફલમ્
વર્ષકોટ્યષ્ટકં ભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે ॥

6.245

યઃ સ્વાત્મભોગભૃત્યર્થં કુસુમાનિ નિવેદયેત્
શિવાય ગુરવે વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.246

યાવદ્ અન્યોઽન્યસંબન્ધાસ્ તસ્યાંશાઃ પરિકીર્તિતાઃ
વર્ષલક્ષં સ તાવચ્ ચ શિવલોકે પ્રમોદતે ॥

6.247

નષ્ટાપહૃતમ્ અન્વિષ્ય પુનર્ વિત્તં નિવેદયેત્
શિવાત્મકં શિવાયૈવ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.248

યાવચ્ છિવાય તદ્વિત્તં પ્રાઙ્ નિવેદ્ય ફલં સ્મૃતમ્
નષ્ટમ્ આનીય તદ્ ભૂયઃ પુણ્યં શતગુણં લભેત્ ॥

6.249

દેવદ્રવ્યં હૃતં નષ્ટમ્ અન્વેષ્યમ્ અપિ યત્નતઃ
ન પ્રાપ્નોતિ તદા તસ્ય પ્રાપ્નુયાદ્ દ્વિગુણં ફલમ્ ॥

6.250

તામ્રકુમ્ભકટાહાદ્યં યઃ શિવાય નિવેદયેત્
શિવાત્મકં શિવાયૈવ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ ॥

6.251

યાવચ્ છિવાય તદ્ વિત્તં પ્રાઙ્ નિવેદ્ય ફલં સ્મૃતમ્
નષ્ટમ્ આનીય તદ્ ભૂયઃ પુણ્યં શતગુણં લભેત્ ॥

6.252

સ્નાનસત્ત્રોપભોગાય તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
યાવત્ તત્ફલસંખ્યાનં તામ્રોપકરણે સ્થિતમ્ ॥

6.253

પલે પલે વર્ષકોટિં મોદતે સ શિવે પુરે
યઃ પત્ત્રપુષ્પવસ્તૂનાં દદ્યાદ્ આધારભાજનમ્ ॥

6.254

તદ્વસ્તુદાતુર્ યત્ પુણ્યં તત્ પુણ્યં સકલં ભવેત્
દત્ત્વોપકરણં કિંચિદ્ અપિ યો વિત્તમ્ અર્થિનામ્ ॥

6.255

યદ્ વસ્તુ કુરુતે તેન તત્પ્રદાનફલં લભેત્
યઃ શૌચપીતવસ્ત્રાણિ ક્ષારાદ્યૈઃ શિવયોગિનામ્ ॥

6.256

સ પાપમલનિર્મુક્તઃ શિવલોકમ્ અવાપ્નુયાત્
યઃ પુષ્પપટ્ટસંયુક્તં પટગર્ભં ચ કમ્બલમ્ ॥

6.257

પ્રદદ્યાચ્ છિવયોગિભ્યસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
તેષાં ચ વસ્ત્રતન્તૂનાં યાવત્સંખ્યા વિધીયતે ॥

6.258

તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે
શ્લક્ષ્ણવસ્ત્રાણિ શુક્લાનિ દદ્યાદ્ યઃ શિવયોગિને ॥

6.259

ચિત્રવસ્ત્રાણિ તદ્ભક્ત્યા તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
યાવત્ તત્સૂક્ષ્મવસ્ત્રાણાં તન્તુસંખ્યા વિધીયતે ॥

6.260

તાવદ્યુગાનિ સંભોગૈઃ શિવલોકે મહીયતે
શઙ્ખપાત્રં તુ વિસ્તીર્ણં ભાણ્ડં વાપિ સુશોભનમ્ ॥

6.261

પ્રદદ્યાચ્ છિવયોગિભ્યસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
દિવ્યં વિમાનમ્ આરૂઢઃ સર્વકામસમન્વિતમ્ ॥

6.262

કલ્પકોટ્યયુતં સાગ્રં શિવલોકે મહીયતે
શુક્ત્યાદીનિ ચ પાત્રાણિ શોભનાન્ય્ અમલાનિ ચ ॥

6.263

નિવેદ્ય શિવયોગિભ્યઃ શઙ્ખાર્ધેન ફલં લભેત્
સ્ફાટિકાનાં ચ પાત્રાણાં શઙ્ખતુલ્યફલં સ્મૃતમ્ ॥

6.264

શૈલજાનાં તદર્ધેન પાત્રાણાં ચ તદર્ધકમ્
તાલખર્જૂરપાત્રાણાં વંશજાનાં નિવેદને ॥

6.265

અન્યેષામ્ એવમ્ આદીનાં પુણ્યં વાર્ક્ષ્યાર્ધસંમિતમ્
વંશજાર્ધસમં પુણ્યં ફલપાત્રનિવેદને ॥

6.266

નાનાપર્ણપુટાણાં ચ સારાણાં વા ફલાર્ધકમ્
યસ્ તામ્રકાંસ્યપાત્રાણિ શોવ્હનાન્ય્ અમલાનિ ચ ॥

6.267

સ્નાનભોજનપાનાર્થં દદ્યાદ્ યઃ શિવયોગિને
તામ્રાં કાંસીં ત્રિલોહીં વા યઃ પ્રદદ્યાત્ ત્રિપાદિકામ્ ॥

6.268

ભોજને ભોજનાધારં ગુરવે તત્ફલં શૃણુ
યાવત્ તત્પલસંખ્યાનં ત્રિપાદ્યા ભોજનેષુ ચ ॥

6.269

તાવદ્યુગસહસ્રાણિ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે
લોહં ત્રિપાદિકં દત્ત્વા સત્કૃત્વા શિવયોગિને ॥

6.270

દશકલ્પાન્ મહાભોગૈર્ નરઃ શિવપુરે વસેત્
યઃ પ્રદદ્યાત્ ત્રિવિષ્ટમ્ભં ભિક્ષાપાત્રસમાશ્રયમ્ ॥

6.271

વંશજં દારુજં વાપિ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
દિવ્યસ્ત્રીભોગસંપન્નો વિમાને મહતિ સ્થિતઃ ॥

6.272

ચતુર્યુગસહસ્રં તુ ભોગાન્ ભુઙ્ક્તે શિવે પુરે
ભિક્ષાપાત્રમુખાચ્છાદમ્ વસ્ત્રપર્ણાદિકલ્પિતમ્ ॥

6.273

દત્ત્વા શિવપુરે ભોગાન્ કલ્પમ્ એકં વસેન્ નરઃ
સંશ્રયં યઃ પ્રદદ્યાચ્ ચ ભિક્ષાપાત્રે કમણ્ડલૌ ॥

6.274

કલ્પિતં વસ્ત્રસૂત્રાદ્યૈસ્ તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
તદ્વસ્ત્રપૂતતન્તૂનાં સંખ્યા યાવદ્ વિધીયતે ॥

6.275

તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે
સૂત્રવલ્કલવાલૈર્ વા શિક્યભાણ્ડસમાશ્રયમ્ ॥

6.276

યઃ કૃત્વા દામનીયોક્ત્રં પ્રગ્રહં રજ્જુમ્ એવ વા
એવમ્ આદીનિ ચાન્યાનિ વસ્તૂનિ વિનિવેદયેત્ ॥

6.277

શિવગોષ્ઠોપયોગાર્થં તસ્ય પુણ્યફલં શૃણુ
યાવત્ તદ્રજ્જુસંખ્યાનં પ્રદદ્યાચ્ છિવગોકુલે ॥

6.278

તાવચ્ ચતુર્યુગં દેહી શિવલોકે મહીયતે
યથા યથા પ્રિયં વસ્ત્રં શોભનં ચ યથા યથા ॥

6.279

તથા તથા મહાપુણ્યં તદ્દાનાદ્ ઉત્તરોત્તરમ્
યઃ પન્થાનં દિશેત્ પૃષ્ટં પ્રણષ્ટં ચ ગવાદિકં ॥

6.280

સ ગોદાનસમં પુણ્યં પ્રજ્ઞાસૌખ્યં ચ વિન્દતિ
કૃત્વોપકારમ્ આર્તાનાં સ્વર્ગં યાતિ ન સંશયઃ ॥

6.281

અપિ કણ્ટકમ્ ઉદ્ધૃત્ય કિમુતાન્યં મહાગુણમ્(?)
અન્નપાનૌષધીનાં ચ યઃ પ્રદાતારમ્ ઉદ્દિશેત્ ॥

6.282

આર્તાનાં તસ્ય વિજ્ઞેયં દાતુસ્ તત્સદૃશં ફલમ્
શિવાય તસ્ય સંરુદ્ધં કર્મ તિષ્ઠતિ યદ્ વિના ॥

6.283

તદ્ અલ્પમ્ અપિ યજ્ઞાઙ્ગં દત્ત્વા યજ્ઞફલં લભેત્
અપિ કાશકુશં સૂત્રં ગોમયં સમિદિન્ધનમ્ ॥

6.284

શિવયજ્ઞોપયોગાર્થં પ્રવક્ષ્યામિ સમાસતઃ
સર્વેષાં શિવભક્તાનાં દદ્યાદ્ યત્ કિંચિદ્ આદરાત્
દત્ત્વા યજ્ઞફલં વિદ્યાત્ કિમુ તદ્વસ્તુદાનતઃ ॥

મૂળ પાઠ: Śivopaniṣad · Edition: included in: Un-published Upanisads / ed. by the Pandits of Adyar Library under the supervision of C. Kunhan Raja Adyar 1933 (The Adyar Library Series ; 14) · Data entry Reinhold Grünendahl · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc