શિવસ્તોત્રાવલિ · અધ્યાય 16
પાશાનુદ્ભેદનામ ષોડશં સ્તોત્રમ્
ન કિઞ્ચિદ્ એવ લોકાનાં ભવદાવરણં પ્રતિ \વર્{યત્ કિં ચિદ્ એવ ભૂતાનાં\એમ્ \ચિત્ \નરેસ્વરપરીક્સા} &
ન કિઞ્ચિદ્ એવ ભક્તાનાં ભવદાવરણં પ્રતિ
અપ્ય્ ઉપાયક્રમપ્રાપ્યઃ સઙ્કુલો ઽપિ વિશેષણૈઃ &
ભક્તિભાજાં ભવાન્ આત્મા સકૃચ્ છુદ્ધો ઽવભાસતે
જયન્તો ઽપિ હસન્ત્ય્ એતે જિતા અપિ હસન્તિ ચ &
ભવદ્ભક્તિસુધાપાનમત્તાઃ કે ઽપ્ય્ એવ યે પ્રભો
શુષ્કકં મૈવ સિદ્ધેય મૈવ મુચ્યેય વાપિ તુ &
સ્વાદિષ્ઠપરકાષ્ટાપ્તત્વદ્ભક્તિરસનિર્ભરઃ
યથૈવજ્ઞાતપૂર્વો ઽયં ભવદ્ભક્તિરસો મમ &
ઘટિતસ્ તદ્વદ્ ઈશાન સ એવ પરિપુષ્યતુ
સત્યેન ભગવન્ નાન્યઃ પ્રાર્થનાપ્રસરો ઽસ્તિ મે &
કેવલં સ તથા કો ઽપિ ભક્ત્યાવેશો ઽસ્તુ મે સદા
ભક્તિક્ષીવો ઽપિ કુપ્યેયં ભવાયાનુશયીય ચ &
તથા હસેયં ઉદ્યાં ચ રટેયં ચ શિવેત્ય્ અલમ્
વિષમસ્થો ઽપિ સ્વસ્થો ઽપિ રુદન્ન્ અપિ હસન્ન્ અપિ &
ગમ્ભીરો ઽપિ વિચિત્તો ઽપિ ભવેયં ભક્તિતઃ પ્રભો
ભક્તાનાં નાસ્તિ સંવેદ્યં ત્વદન્તર્ યદિ વા બહિઃ &
ચિદ્ધર્મા યત્ર ન ભવાન્ નિર્વિકલ્પઃ સ્થિતઃ સ્વયમ્
ભક્તા નિન્દાનુકરે ઽપિ તવામૃતકણૈર્ ઇવ &
હૃષ્યન્ત્ય્ એવાન્તરાવિદ્ધાસ્ તીક્ષ્ણરોમાઞ્ચસૂચિભિઃ
દુઃખાપિ વેદના ભક્તિમતાં ભોગાય કલ્પતે &
યેષાં સુધાર્દ્રા સર્વૈવ સંવિત્ ત્વચ્ચન્દ્રિકામયી
યત્ર તત્રોપરુદ્ધાનાં ભક્તાનાં બહિરન્તરે &
નિર્વ્યાજં ત્વદ્વપુઃસ્પર્શરસાસ્વાદસુખં સમમ્
તવેશ ભક્તેર્ અર્ચાયાં દૈન્યાંશં દ્વયસંશ્રયમ્ &
વિલુપ્યાસ્વાદયન્ત્ય્ એકે વપુર્ અચ્છં સુધામયમ્
ભ્રાન્તાસ્ તીર્થદૃશો ભિન્ના ભ્રાન્તેર્ એવ હિ ભિન્નતા &
નિષ્પ્રતિદ્વન્દ્વિ વસ્ત્વ્ એકં ભક્તાનાં ત્વં તુ રાજસે
માનાવમાનરાગાદિનિષ્પાકવિમલં મનઃ &
યસ્યાસૌ ભક્તિમાંલ્ લોકતુલ્યશીલઃ કથં ભવેત્
રાગદ્વેષન્ધકારો ઽપિ યેષાં ભક્તિત્વિષા જિતઃ &
તેષાં મહીયસામ્ અગ્રે કતમે જ્ઞાનશાલિનઃ
યસ્ય ભક્તિસુધાસ્નાનપાનાદિવિધિસાધનમ્ &
તસ્ય પ્રારબ્ધમધ્યાન્તદશાસૂચ્ચૈઃ સુખાસિકા
કીર્ત્યશ્ ચિન્તાપદં મૃગ્યઃ પૂજ્યો યેન ત્વમ્ એવ તત્ &
ભવદ્ભક્તિમતાં શ્લાઘ્યા લોકયાત્રા ભવન્મયી
મુક્તિસંજ્ઞા વિપક્વાયા ભક્તેર્ એવ ત્વયિ પ્રભો &
તસ્યામ્ આદ્યદશારૂઢા મુક્તકલ્પા વયં તતઃ
દુઃખાગમો ઽપિ ભૂયાન્ મે ત્વદ્ભક્તિભરિતાત્મનઃ &
ત્વત્પરાચી વિભો મા ભૂદ્ અપિ સૌખ્યપરમ્પરા
ત્વં ભક્ત્યા પ્રીયસે ભક્તિઃ પ્રીતે ત્વયિ ચ નાથ યત્ &
તદન્યોન્યાશ્રયં યુક્તં યથા વેત્થ ત્વમ્ એવ તત્
સાકારો વા નિરાકરો વાન્તર્ વા બહિર્ એવ વા &
ભક્તિમત્તાત્મનાં નાથ સર્વથાસિ સુધામયઃ
અસ્મિન્ન્ એવ જગત્ય્ અન્તર્ ભવદ્ભક્તિમતઃ પ્રતિ &
હર્ષપ્રકાશનફલમ્ અન્યદ્ એવ જગત્સ્થિતમ્
ગુહ્યે ભક્તિઃ પરે ભક્તિર્ ભક્તિર્ વિશ્વમહેશ્વરે &
ત્વયિ શમ્ભૌ શિવે દેવ ભક્તિર્ નામ કિમ્ અપ્ય્ અહો
ભક્તિર્ ભક્તિઃ પરે ભક્તિર્ ભક્તિર્ નામ સમુત્કટા &
તારં વિરૌમિ યત્ તીવ્રા ભક્તિર્ મે ઽસ્તુ પરં ત્વયિ
યતો ઽસ્મિ સર્વશોભાનાં પ્રસવાવનિર્ ઈશ તત્ &
ત્વયિ લગ્નમ્ અનર્ઘં સ્યાદ્ રત્નમ્ વા યદિ વા તૃણમ્
આવેદકાદ્ આ ચ વેદ્યાદ્ યેષાં સંવેદનાધ્વનિ &
ભવતા ન વિયોગો ઽસ્તિ તે જયન્તિ ભવજ્જુષઃ
સંસારસદસો બાહ્યે કૈશ્ ચિત્ત્વં પરિરભ્યસે &
સ્વામિન્ પરૈસ્ તુ તત્રૈવ તામ્યદ્ભિસ્ ત્યક્તયન્ત્રણૈઃ
પાનાશનપ્રસાધનસમ્ભુક્તસમસ્તવિશ્વયા શિવયા &
પ્રલયોત્સવસરભસયા દૃઢમ્ ઉપગૂઢં શિવં વન્દે
પરમેશ્વરતા જયત્ય્ અપૂર્વા તવ વિશ્વેશ યદીશિતવ્યશૂન્યા &
અપરાપિ તથૈવ તે યયેદં જગદ્ આભાતિ યથા તથા ન ભાતિ
મૂળ પાઠ: Śivastotrāvali · Edition: Constantina R. Bailly (repr. Delhi 1990, Garib Dass Oriental Series, 109) · Data entry Somadeva Vasudeva · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0