શ્વેતાશ્વતરોપનિષદ્ · અધ્યાય 3

ય એકો જાલવાન્ ઈશત ઈશનીભિઃ સર્વાંલ્ લોકાન્ ઈશત ઈશનીભિઃ
ય એવૈક ઉદ્ભવે સંભવે ચ ય એતદ્ વિદુર્ અમૃતાસ્ તે ભવન્તિ ॥

એકો હિ રુદ્રો ન દ્વિતીયાય તસ્થે ય ઇમાંલ્ લોકાન્ ઈશત ઈશનીભિઃ
પ્રત્યઙ્ જનાસ્ તિષ્ઠતિ સંચુકોચાન્તકાલે સંસૃજ્ય વિશ્વા ભુવનાનિ ગોપાઃ ॥

વિશ્વતશ્ચક્ષુર્ ઉત વિશ્વતોમુખો વિશ્વતોબાહુર્ ઉત વિશ્વતસ્પાત્
સં બાહુભ્યાં ધમતિ સં પતત્રૈર્ દ્યાવાભૂમી જનયન્ દેવ એકઃ ॥

યો દેવાનાં પ્રભવશ્ ચોદ્ભવશ્ ચ વિશ્વાધિપો રુદ્રો મહર્ષિઃ
હિરણ્યગર્ભં જનયામાસ પૂર્વં સ નો બુદ્ધ્યા શુભયા સંયુનક્તુ ॥

યા તે રુદ્ર શિવા તનૂર્ અઘોરાપાપકાશિની
તયા નસ્ તનુવા શંતમયા ગિરિશન્તાભિચાકશીહિ ॥

યામ્ ઇષું ગિરિશન્ત હસ્તે બિભર્ષ્ય્ અસ્તવે
શિવાં ગિરિત્ર તાં કુરુ મા હિંસીઃ પુરુષં જગત્ ॥

તતઃ પરં બ્રહ્મ પરં બૃહન્તં યથાનિકાયં સર્વભૂતેષુ ગૂઢં
વિશ્વસ્યૈકં પરિવેષ્ટિતારમ્ ઈશં તં જ્ઞાત્વામૃતા ભવન્તિ ॥

વેદાહમ્ એતં પુરુષં મહાન્તમ્ આદિત્યવર્ણં તમસઃ પરસ્તાત્
તમ્ એવ વિદિત્વાતિ મૃત્યુમ્ એતિ નાન્યઃ પન્થા વિદ્યતે ઽયનાય ॥

યસ્માત્ પરં નાપરમ્ અસ્તિ કિંચિદ્ યસ્માન્ નાણીયો ન જ્યાયો ઽસ્તિ કિંચિત્
વૃક્ષ ઇવ સ્તબ્ધો દિવિ તિષ્ઠત્ય્ એકસ્ તેનેદં પૂર્ણં પુરુષેણ સર્વમ્ ॥

તતો યદ્ ઉત્તરતરં યદ્ અરૂપમ્ અનામયમ્
ય એતદ્ વિદુર્ અમૃતાસ્ તે ભવન્તિ અથેતરે દુઃખમ્ એવાપિયન્તિ ॥

સર્વાનનશિરોગ્રીવઃ સર્વભૂતગુહાશયઃ
સર્વવ્યાપી સ ભગવાંસ્ તસ્માત્ સર્વગતઃ શિવઃ ॥

મહાન્ પ્રભુર્ વૈ પુરુષઃ સત્ત્વસ્યૈષ પ્રવર્તકઃ
સુનિર્મલામ્ ઇમાં પ્રાપ્તિમ્ ઈશાનો જ્યોતિર્ અવ્યયઃ ॥

અઙ્ગુષ્ઠમાત્રઃ પુરુષો ઽન્તરાત્મા સદા જનાનાં હૃદયે સંનિવિષ્ટઃ
હૃદા મનીષા મનસાભિકૢપ્તો ય એતદ્ વિદુર્ અમૃતાસ્ તે ભવન્તિ ॥

સહસ્રશીર્ષા પુરુષઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રપાત્
સ ભૂમિં વિશ્વતો વૃત્વા અત્યતિષ્ઠદ્ દશાઙ્ગુલમ્ ॥

પુરુષ એવેદં સર્વં યદ્ ભૂતં યચ્ ચ ભવ્યમ્
ઉતામૃતત્વસ્યેશાનો યદ્ અન્નેનાતિરોહતિ ॥

સર્વતઃપાણિપાદં તત્ સર્વતોઽક્ષિશિરોમુખં
સર્વતઃશ્રુતિમલ્ લોકે સર્વમ્ આવૃત્ય તિષ્ઠતિ ॥

સર્વેન્દ્રિયગુણાભાસં સર્વેન્દ્રિયવિવર્જિતં
સર્વસ્ય પ્રભુમ્ ઈશાનં સર્વસ્ય શરણં સુહૃત્ ॥

નવદ્વારે પુરે દેહી હંસો લેલાયતે બહિઃ
વશી સર્વસ્ય લોકસ્ય સ્થાવરસ્ય ચરસ્ય ચ ॥

અપાણિપાદો જવનો ગ્રહીતા પશ્યત્ય્ અચક્ષુઃ સ શૃણોત્ય્ અકર્ણઃ
સ વેત્તિ વેદ્યં ન ચ તસ્યાસ્તિ વેત્તા તમ્ આહુર્ અગ્ર્યં પુરુષં મહાન્તમ્ ॥

અણોર્ અણીયાન્ મહતો મહીયાન્ આત્મા ગુહાયાં નિહિતો ઽસ્ય જન્તોઃ
તમ્ અક્રતું પશ્યતિ વીતશોકો ધાતુપ્રસાદાન્ મહિમાનમ્ ઈશમ્ ॥

વેદાહમ્ એતમ્ અજરં પુરાણં સર્વાત્માનં સર્વગતં વિભુત્વાત્
જન્મનિરોધં પ્રવદન્તિ યસ્ય બ્રહ્મવાદિનો હિ પ્રવદન્તિ નિત્યમ્ ॥