શ્વેતાશ્વતરોપનિષદ્ · અધ્યાય 2

યુઞ્જાનઃ પ્રથમં મનસ્ તત્વાય સવિતા ધિયઃ
અગ્નેર્ જ્યોતિર્ નિચાય્ય પૃથિવ્યા અધ્ય્ આભરત્ ॥

યુક્તેન મનસા વયં દેવસ્ય સવિતુઃ સવે
સુવર્ગેયાય શક્ત્યા % ॥

યુક્ત્વાય મનસા દેવાન્ સુવર્ યતો ધિયા દિવં
બૃહજ્ જ્યોતિઃ કરિષ્યતઃ સવિતા પ્રસુવાતિ તાન્ ॥

યુઞ્જતે મન ઉત યુઞ્જતે ધિયો વિપ્રા વિપ્રસ્ય બૃહતો વિપશ્ચિતઃ
વિ હોત્રા દધે વયુનાવિદ્ એક ઇન્ મહી દેવસ્ય સવિતુઃ પરિષ્ટુતિઃ ॥

યુજે વાં બ્રહ્મ પૂર્વ્યં નમોભિર્ વિ શ્લોક એતુ પથ્યેવ સૂરેઃ
શૃણ્વન્તિ વિશ્વે અમૃતસ્ય પુત્રા આ યે ધામાનિ દિવિયાનિ તસ્થુઃ ॥

અગ્નિર્ યત્રાભિમથ્યતે વાયુર્ યત્રાધિરુધ્યતે
સોમો યત્રાતિરિચ્યતે તત્ર સંજાયતે મનઃ ॥

સવિત્રા પ્રસવેન જુષેત બ્રહ્મ પૂર્વ્યમ્
તત્ર યોનિં કૃણવસે નહિ તે પૂર્તમ્ અક્ષિપત્ ॥

ત્રિરુન્નતં સ્થાપ્ય સમં શરીરં હૃદીન્દ્રિયાણિ મનસા સંનિવેશ્ય
બ્રહ્મોડુપેન પ્રતરેત વિદ્વાન્ સ્રોતાંસિ સર્વાણિ ભયાવહાનિ ॥

પ્રાણાન્ પ્રપીડ્યેહ સ યુક્તચેષ્ટઃ ક્ષીને પ્રાણે નાસિકયોચ્છ્વસીત
દુષ્ટાશ્વયુક્તમ્ ઇવ વાહમ્ એનં વિદ્વાન્ મનો ધારયેતાપ્રમત્તઃ ॥

સમે શુચૌ શર્કરાવહ્નિવાલુકા વિવર્જિતે શબ્દજલાશ્રયાદિભિઃ
મનોઽનુકૂલે ન તુ ચક્ષુપીડને ગુહાનિવાતાશ્રયણે પ્રયોજયેત્ ॥

નીહારધૂમાર્કાનલાનિલાનાં ખદ્યોતવિદ્યુત્સ્ફટિકાશશીનામ્
એતાનિ રૂપાણિ પુરઃસરાણિ બ્રહ્મણ્ય્ અભિવ્યક્તિકરાણિ યોગે ॥

પૃથ્વ્યપ્તેજોઽનિલખે સમુત્થિતે પઞ્ચાત્મકે યોગગુણે પ્રવૃત્તે
ન તસ્ય રોગો ન જરા ન મૃત્યુઃ પ્રાપ્તસ્ય યોગાગ્નિમયં શરીરમ્ ॥

લઘુત્વમ્ આરોગ્યમ્ અલોલુપત્વં વર્ણપ્રસાદઃ સ્વરસૌષ્ઠવં ચ
ગન્ધઃ શુભો મૂત્રપુરીષમ્ અલ્પં યોગપ્રવૃત્તિં પ્રથમાં વદન્તિ ॥

યથૈવ બિમ્બં મૃદયોપલિપ્તં તેજોમયં ભ્રાજતે તત્ સુધાન્તમ્
તદ્ વાત્મતત્ત્વં પ્રસમીક્ષ્ય દેહી એકઃ કૃતાર્થો ભવતે વીતશોકઃ ॥

યદ્ આત્મતત્ત્વેન તુ બ્રહ્મતત્ત્વં દીપોપમેનેહ યુક્તઃ પ્રપશ્યેત્
અજં ધ્રુવં સર્વતત્ત્વૈર્ વિશુદ્ધં જ્ઞાત્વા દેવં મુચ્યતે સર્વપાશૈઃ ॥

એષ હ દેવઃ પ્રદિશો ઽનુ સર્વાઃ પૂર્વો હ જાતઃ સ ઉ ગર્ભે અન્તઃ
સ એવ જાતઃ સ જનિષ્યમાનઃ પ્રત્યઙ્ જનાસ્ તિષ્ઠતિ સર્વતોમુખઃ ॥

યો દેવો અગ્નૌ યો અપ્સુ યો વિશ્વં ભુવનમ્ આવિવેશ
ય ઓષધીષુ યો વનસ્પતીષુ તસ્મૈ દેવાય નમો નમઃ ॥