શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 28

સૌત્રામણ્યઙ્ગભૂતાઃ પશુપ્રયાજાનુયાજ પ્રૈષમન્ત્રાઃ

હોતા યક્ષદ્ સમિધેન્દ્રમ્ ઇડસ્ પદે નાભા પૃથિવ્યા ઽ અધિ ।
દિવો વર્ષ્મન્ત્ સમ્ ઇધ્યત ઽ ઓજિષ્ઠશ્ ચર્ષણીસહાં વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ તનૂનપાતમૂતિભિર્ જેતારમ્ અપરાજિતમ્ ।
ઇન્દ્રં દેવꣳ સ્વર્વિદં પથિભિર્ મધુમત્તમૈર્ નરાશꣳસેન તેજસા વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ ઇડાભિર્ ઇન્દ્રમ્ ઈડિતમ્ આજુહ્વાનમ્ અમર્ત્યમ્ ।
દેવો દેવૈઃ સવીર્યો વજ્રહસ્તઃ પુરંદરો વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ બર્હિષીન્દ્રં નિષદ્વરં વૃષભં નર્યાપસમ્ ।
વસુભી રુદ્રૈર્ આદિત્યૈઃ સુયુગ્ભિર્ બર્હિર્ આસદદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ ઓજો ન વીર્યꣳ સહો દ્વાર ઽ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ ।
સુપ્રાયણા ઽ અસ્મિન્ યજ્ઞે વિ શ્રયન્તામ્ ઋતાવૃધો દ્વાર ઽ ઇન્દ્રાય મીઢુષે વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ ઉષે ઽ ઇન્દ્રસ્ય ધેનૂ સુદુઘે માતરા મહી ।
સવાતરૌ ન તેજસા વત્સમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધતાં વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ દૈવ્યા હોતારા ભિષજા સખાયા હવિષેન્દ્રં ભિષજ્યતઃ ।
કવી દેવૌ પ્રચેતસાવ્ ઇન્દ્રાય ધત્ત ઽ ઇન્દ્રિયં વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ તિસ્રો દેવીર્ ન ભેષજં ત્રયસ્ ત્રિધાતવો ઽપસ ઇડા સરસ્વત્ ભારતી મહીઃ ।
ઇન્દ્રપત્નીર્ હવિષ્મતીર્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ ત્વષ્ટારમ્ ઇન્દ્રં દેવં ભિષજꣳ સુયજં ઘૃતશ્રિયમ્ ।
પુરુરૂપꣳ સુરેતસં મઘોનમ્ ઇન્દ્રાય ત્વષ્ટા દધદ્ ઇન્દ્રિયાણિ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ વનસ્પતિꣳ શમિતારꣳ શતક્રતું ધિયો જોષ્ટારમ્ ઇન્દ્રિયમ્ ।
મધ્વા સમઞ્જન્ પથિભિઃ સુગેભિઃ સ્વદાતિ યજ્ઞં મધુના ઘૃતેન વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ ઇન્દ્રꣳ સ્વાહાજ્યસ્ય સ્વાહા મેદસઃ સ્વાહા સ્તોકાનાꣳ સ્વાહા સ્વાહાકૃતીનાꣳ સ્વાહા હવ્યસૂક્તીનામ્ ।
સ્વાહા દેવા ઽ આજ્યપા જુષાણા ઽ ઇન્દ્ર આજ્યસ્ય વ્યન્તુ હોતર્ યજ

દેવં બર્હિર્ ઇન્દ્રꣳ સુદેવં દેવૈર્ વીરવત્ સ્તીર્ણં વેદ્યામ્ અવર્ધયત્ ।
વસ્તોર્ વૃતં પ્રાક્તોર્ ભૃતꣳ રાયા બર્હિષ્મતો ઽત્ય્ અગાદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવીર્ દ્વાર ઽ ઇન્દ્રꣳ સંઘાતે વીડ્વીર્ યામન્ન્ અવર્ધયન્ ।
આ વત્સેન તરુણેન કુમારેણ ચ મીવતાપાર્વાણꣳ રેણુકકાટં નુદન્તાં વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ

દેવી ઉષાસાનક્તેન્દ્રં યજ્ઞે પ્રયત્ય્ અહ્વેતામ્ ।
દૈવીર્ વિશઃ પ્રાયાસિષ્ટાꣳ સુપ્રીતે સુધિતે વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવી જોષ્ટ્રી વસુધિતી દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધતામ્ ।
અયાવ્ય્ અન્યાઘા દ્વેષાꣳસ્ય્ આન્યા વક્ષદ્ વસુ વાર્યાણિ યજમાનાય શિક્ષિતે વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવી ઽ ઊર્જાહુતી દુઘે પયસેન્દ્રમ્ અવર્ધતામ્ ।
ઇષમૂર્જમ્ અન્યા વક્ષત્ સગ્ધિꣳ સપીતિમ્ અન્યા નવેન પૂર્વં દયમાને પુરાણેન નવમ્ અધાતામૂર્જમૂર્જાહુતી ઽ ઊર્જયમાને વસુ વાર્યાણિ યજમાનાય શિક્ષિતે વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવા દેવ્યા હોતારા દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધતામ્ ।
હતાઘશꣳસાવ્ આભાર્ષ્ટાં વસુ વાર્યાણિ યજમાનાય શિક્ષિતૌ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવીસ્ તિસ્રસ્ તિસ્રો દેવીઃ પતિમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ ।
અસ્પૃક્ષદ્ ભારતી દિવꣳ રુદ્રૈર્ યજ્ઞꣳ સરસ્વતીડા વસુમતી ગૃહાન્ વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ

દેવ ઽ ઇન્દ્રો નરાશꣳસસ્ ત્રિવરૂથસ્ ત્રિબન્ધુરો દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ ।
શતેન શિતિપૃષ્ઠાનામ્ આહિતઃ સહસ્રેણ પ્ર વર્તતે મિત્રાવરુણેદ્ અસ્ય હોત્રમ્ અર્હતો બૃહસ્પતિ સ્તોત્રમ્ અશ્વિનાધ્વર્યવં વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવો દેવૈર્ વનસ્પતિર્ હિરણ્યપર્ણો મધુશાખઃ સુપિપ્પલો દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ ।
દિવમ્ અગ્રેણાસ્પૃક્ષદ્ આન્તરિક્ષં પૃથિવીમ્ અદૃꣳહદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવં બર્હિર્ વારિતીનાં દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ ।
સ્વાસસ્થમ્ ઇન્દ્રેણાસન્નમ્ અન્યા બર્હીꣳષ્ય્ અભ્ય્ અભૂદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવો ઽ અગ્નિઃ સ્વિષ્ટકૃદ્ દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ ।
સ્વિષ્ટં કુર્વન્ત્ સ્વિષ્ટકૃત્ સ્વિષ્ટમ્ અદ્ય કરોતુ નો વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

અગ્નિમ્ અદ્ય હોતારમ્ અવૃણીતાયં યજમાનઃ પચન્ પક્તીઃ પચન્ પુરોડાશં બધ્નન્ન્ ઇન્દ્રાય છાગમ્ ।
સૂપસ્થા ઽ અદ્ય દેવો વનસ્પતિર્ અભવદ્ ઇન્દ્રાય છાગેન ।
અઘત્ તં મેદસ્તઃ પ્રતિ પચતાગ્રભીદ્ અવીવૃધત્ પુરોડાશેન ।
ત્વામ્ અદ્ય ઽ ઋષ [આર્ષેય ઋષીણાં નપાદ્ અવૃણીતાયં યજમાનો બહુભ્ય આ સંગતેભ્ય એષ મે દેવેષુ વસુ વાર્યાયક્ષ્યત ઇતિ તા યા દેવા દેવ દાનાન્ય્ અદુસ્ તાન્ય્ અસ્મા આ ચ શાસ્સ્વા ચ ગુરસ્વેષિતશ્ ચ હોતર્ અસિ ભદ્રવાચ્યાય પ્રેષિતો માનુષઃ સૂક્તવાકાય સૂક્તા બ્રૂહિ ॥]???

હોતા યક્ષત્ સમિધાનં મહદ્ યશઃ સુસમિદ્ધં વરેણ્યમ્ અગ્નિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
ગાયત્રીં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં ત્ર્યવિં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ તનૂનપાતમ્ ઉદ્ભિદં યં ગર્ભમ્ અદિતિર્ દધે શુચિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
ઉષ્ણિહં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં દિત્યવાહં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ ઈડેન્યમ્ ઈડિતં વૃત્રહન્તમમ્ ઇડાભિર્ ઈડ્યꣳ સહઃ સોમમ્ ઇન્દ્રꣳ વયોધસમ્ ।
અનુષ્ટુભં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં પઞ્ચાવિં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ સુબર્હિષં પૂષણ્વન્તમ્ અમર્ત્યꣳ સીદન્તં બર્હિષિ પ્રિયે ઽમૃતેન્દ્રં વયોધસમ્ ।
બૃહતીં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં ત્રિવત્સં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ વ્યચસ્વતીઃ સુપ્રાયણા ઽ ઋતાવૃધો દ્વારો દેવીર્ હિરણ્યયીર્ બ્રહ્માણમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
પઙ્ક્તિં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં તુર્યવાહં ગાં વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ સુપેશસા સુશિલ્પે બૃહતી ઽ ઉભે નક્તોષાસા ન દર્શતે વિશ્વમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
ત્રિષ્ટુભં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં પષ્ઠવાહં ગાં વયો દધદ્ વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ પ્રચેતસા દેવાનામ્ ઉત્તમં યશો હોતારા દૈવ્યા કવી સયુજેન્દ્રં વયોધસમ્ ।
જગતીં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ અનડ્વાહં ગાં વયો દધદ્ વીતામ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ પેશસ્વતીસ્ તિસ્રો દેવીર્ હિરણ્યયીર્ ભારતીર્ બૃહતીર્ મહીઃ પતિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
વિરાજં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં ધેનું ગાં ન વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ સુરેતસં ત્વષ્ટારં પુષ્ટિવર્ધનꣳ રૂપાણિ બિભ્રતં પૃથક્ પુષ્ટિમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
દ્વિપદં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયમ્ ઉક્ષાણં ગાં ન વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષદ્ વનસ્પતિꣳ શમિતારꣳ શતક્રતુꣳ હિરણ્યપર્ણમ્ ઉક્થિનꣳ રશનાં બિભ્રતં વશિં ભગમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
કકુભં છન્દ ઽ ઇહેન્દ્રિયં વશાં વેહતં ગાં વયો દધદ્ વેત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

હોતા યક્ષત્ સ્વાહાકૃતીર્ અગ્નિં ગૃહપતિં પૃથગ્ વરુણં ભેષજં કવિં ક્ષત્રમ્ ઇન્દ્રં વયોધસમ્ ।
અતિચ્છન્દસં છન્દ ઽ ઇન્દ્રિયં બૃહદ્ ઋષભં ગાં વયો દધદ્ વ્યન્ત્વ્ આજ્યસ્ય હોતર્ યજ

દેવં બર્હિર્ વયોધસં દેવમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયત્ ।
ગાયત્ર્યા છન્દસેન્દ્રિયં ચક્ષુર્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવીર્ દ્વારો વયોધસꣳ શુચિમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ ।
ઉષ્ણિહા છન્દસેન્દ્રિયં પ્રાણમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ

દેવી ઽ ઉષાસાનક્તા દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ ।
અનુષ્ટુભા છન્દસેન્દ્રિયં બલમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવી જોષ્ટ્રી વસુધિતી દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ ।
બૃહત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શ્રોત્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવી ઽ ઊર્જાહુતી દુઘે સુદુઘે પયસેન્દ્રં વયોધસં દેવી દેવમ્ અવર્ધતામ્ ।
પઙ્ક્ત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શુક્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવા દૈવ્યા હોતારા દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવૌ દેવમ્ અવર્ધતામ્ ।
ત્રિષ્ટુભા છન્દસેન્દ્રિયં ત્વિષિમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વીતાં યજ

દેવીસ્ તિસ્રસ્ તિસ્રો દેવીર્ વયોધસં પતિમ્ ઇન્દ્રમ્ અવર્ધયન્ ।
જગત્યા છન્દસેન્દ્રિયꣳ શૂષમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વ્યન્તુ યજ

દેવો નરાશꣳસો દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ ।
વિરાજા છન્દસેન્દ્રિયꣳ રુપમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવો વનસ્પતિર્ દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ ।
દ્વિપદા છન્દસેન્દ્રિયં ભગમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવં બર્હિર્ વારિતીનાં દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવં દેવમ્ અવર્ધયત્ ।
કકુભા છન્દસેન્દ્રિયં યશ ઽ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

દેવો ઽ અગ્નિઃ સ્વિષ્ટકૃદ્ દેવમ્ ઇન્દ્રં વયોધસં દેવો દેવમ્ અવર્ધયત્ ।
અતિચ્છન્દસા છન્દસેન્દ્રિયં ક્ષત્રમ્ ઇન્દ્રે વયો દધદ્ વસુવને વસુધેયસ્ય વેતુ યજ

અગ્નિમ્ અદ્ય હોતારમ્ અવૃણીતાયં યજમાનઃ પચન્ પક્તીઃ પચન્ પુરોડાશં બધ્નન્ન્ ઇન્દ્રાય વયોધસે છાગમ્ ।
સૂપસ્થા ઽ અદ્ય દેવો વનસ્પતિર્ અભવદ્ ઇન્દ્રાય વયોધસે છાગેન ।
અઘત્ તં મેદસ્તઃ પ્રતિ પચતાગ્રભીદ્ અવીવૃધત્ પુરોડાશેન ।
ત્વામ્ અદ્ય ઽ ઋષ [આર્ષેય ઋષીણાં નપાદ્ અવૃણીતાયં યજમાનો બહુભ્ય આ સંગતેભ્ય એષ મે દેવેષુ વસુ વાર્યાયક્ષ્યત ઇતિ તા યા દેવા દેવ દાનાન્ય્ અદુસ્ તાન્ય્ અસ્મા આ ચ શાસ્સ્વા ચ ગુરસ્વેષિતશ્ ચ હોતર્ અસિ ભદ્રવાચ્યાય પ્રેષિતો માનુષઃ સૂક્તવાકાય સૂક્તા બ્રૂહિ ॥ ]