શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 27

પઞ્ચચિતિકસ્યાગ્નેઃ મન્ત્રાઃ

સમાસ્ ત્વાગ્ન ઽ ઋતવો વર્ધયન્તુ સંવત્સરા ઽ ઋષયો યાનિ સત્યા ।
સં દિવ્યેન દીદિહિ રોચનેન વિશ્વા ઽ આ ભાહિ પ્રદિશશ્ ચતસ્રઃ

સં ચેધ્યસ્વાગ્ને પ્ર ચ બોધયૈનમ્ ઉચ્ ચ તિષ્ઠ મહતે સૌભગાય ।
મા ચ રિષદ્ ઉપસત્તા તે ઽ અગ્ને બ્રહ્માણસ્ તે યશસઃ સન્તુ મા ઽન્યે

ત્વામ્ અગ્ને વૃણતે બ્રાહ્મણા ઽ ઇમે શિવો ઽ અગ્ને સંવરણે ભવા નઃ ।
સપત્નહા નો ઽ અભિમાતિજિચ્ ચ સ્વે ગયે જાગૃહ્ય્ અપ્રયુચ્છન્

ઇહૈવાગ્ને ઽ અધિ ધારયા રયિં મા ત્વા નિ ક્રન્ પૂર્વચિતો નિકારિણઃ ।
ક્ષત્રમ્ અગ્ને સુયમમ્ અસ્તુ તુભ્યમ્ ઉપસત્તા વર્ધતાં તે ઽ અનિષ્ટૃતઃ

ક્ષત્રેણાગ્ને સ્વાયુઃ સꣳ રભસ્વ મિત્રેણાગ્ને મિત્રધેયે યતસ્વ ।
સજાતાનાં મધ્યમસ્થા ઽ એધિ રાજ્ઞામ્ અગ્ને વિહવ્યો દીદિહીહ

અતિ નિહો ઽ અતિ સ્રિધો ઽત્ય્ અચિત્તિમ્ અત્ય્ અરાતિમ્ અગ્ને ।
વિશ્વા હ્ય્ અગ્ને દુરિતા સહસ્વાથાસ્મભ્યꣳ સહવીરાꣳ રયિં દાઃ

અનાધૃષ્યો જાતવેદા ઽ અનાધૃષ્ટો વિરાડ્ અગ્ને ક્ષત્રભૃદ્ દીદિહીહ ।
વિશ્વા ઽ આશાઃ પ્રમુઞ્ચન્ માનુષીર્ ભયઃ શિવેભિર્ અદ્ય પરિ પાહિ નો વૃધે

બૃહસ્પતે સવિતર્ બોધયૈનꣳ સꣳશિતં ચિત્ સંતરાꣳ સꣳ શિશાધિ ।
વર્ધયૈનં મહતે સૌભગાય વિશ્વ ઽ એનમ્ અનુ મદન્તુ દેવાઃ

અમુત્રભૂયાદધ યદ્ યમસ્ય બૃહસ્પતે ઽ અભિશસ્તેર્ અમુઞ્ચઃ ।
પ્રત્ય્ ઔહતામ્ અશ્વિના મૃત્યુમ્ અસ્માદ્ દેવાનામ્ અગ્ને ભિષજા શચીભિઃ

ઉદ્ વયં તમસસ્ પરિ સ્વઃ પશ્યન્ત ઽ ઉત્તરમ્ ।
દેવં દેવત્રા સૂર્યમ્ અગન્મ જ્યોતિર્ ઉત્તમમ્

ઊર્ધ્વા ઽ અસ્ય સમિધો ભવન્ત્ય્ ઊર્ધ્વા શુક્રા શોચીꣳષ્ય્ અગ્નેઃ ।
દ્યુમત્તમા સુપ્રતીકસ્ય સૂનોઃ

તનૂનપાદ્ અસુરો વિશ્વવેદા દેવો દેવેષુ દેવઃ ।
પથો અનક્તુ મધ્વા ઘૃતેન

મધ્વા યજ્ઞં નક્ષસે પ્રીણાનો નરાશꣳસો ઽ અગ્ને ।
સુકૃદ્ દેવઃ સવિતા વિશ્વવારઃ

અચ્છાયમ્ એતિ શવસા ઘૃતેનેડાનો વહ્નિર્ નમસા ।
અગ્નિꣳ સ્રુચો ઽ અધ્વરેષુ પ્રયત્સુ

સ યક્ષદ્ અસ્ય મહિમાનમ્ અગ્નેઃ સ ઽ ઈં મન્દ્રા સુપ્રયસઃ ।
વસુશ્ચેતિષ્ઠો વસુધાતમશ્ ચ

દ્વારો દેવીર્ અન્વ્ અસ્ય વિશ્વે વ્રતા દદન્તે ઽ અગ્નેઃ ।
ઉરુવ્યચસો ધામ્ના પત્યમાનાઃ

તે ઽ અસ્ય યોષણે દિવ્યે ન યોના ઽ ઉષાસાનક્તા ।
ઇમં યજ્ઞમ્ અવતામ્ અધ્વરં નઃ

દૈવ્યા હોતારા ઽ ઊર્ધ્વમ્ અધ્વરં નો ઽગ્નેર્ જિહ્વામ્ અભિ ગૃણીતમ્ ।
કૃણુતમ્ નઃ સ્વિષ્ટમ્

તિસ્રો દેવીર્ બર્હિર્ ઇદꣳ સદન્ત્વ્ ઇડા સરસ્વતી ભારતી ।
મહી ગૃણાના

તન્ નસ્ તુરીપમ્ અદ્ભુતં પુરુક્ષુ ત્વષ્ટા સુવીર્યમ્ ।
રાયસ્પોષં વિ ષ્યતુ નાભિમ્ અસ્મે

વનસ્પતે ઽવ સૃજા રરાણસ્ ત્મના દેવેષુ ।
અગ્નિર્ હવ્યꣳ શમિતા સૂદયાતિ

અગ્ને સ્વાહા કૃણુહિ જાતવેદો ઽ ઇન્દ્રાય હવ્યમ્ ।
વિશ્વે દેવા હવિર્ ઇદં જુષન્તામ્

પીવો ઽ અન્ના રયિવૃધઃ સુમેધાઃ શ્વેતઃ સિષક્તિ નિયુતામ્ અભિશ્રીઃ ।
તે વાયવે સમનસો વિ તસ્થુર્ વિશ્વેન્ નરઃ સ્વપત્યાનિ ચક્રુઃ

રાયે નુ યં જજ્ઞતૂ રોદસીમે રાયે દેવી ધિષણા ધાતિ દેવમ્ ।
અધ વાયું નિયુતઃ સશ્ચત સ્વા ઽ ઉત શ્વેતં વસુધિતિં નિરેકે

આપો હ યદ્ બૃહતીર્ વિશ્વમ્ આયન્ ગર્ભં દધાના જનયન્તીર્ અગ્નિમ્ ।
તતો દેવાનાꣳ સમ્ અવર્તતાસુરેકઃ કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ

યશ્ ચિદ્ આપો મહિના પર્યપશ્યદ્ દક્ષં દધાના જનયન્તીર્ યજ્ઞમ્ ।
યો દેવેષ્વ્ અધિ દેવ ઽ એક ઽ આસીત્ કસ્મૈ દેવાય હવિષા વિધેમ

પ્ર યાભિર્ યાસિ દાશ્વાꣳસમ્ અચ્છા નિયુદ્ભિર્ વાયવિષ્ટયે દુરોણે ।
નિ નો રયિꣳ સુભોજસં યુવસ્વ નિ વીરં ગવ્યમ્ અશ્વ્યં ચ રાધઃ

આ નો નિયુદ્ભિઃ શતિનીભિર્ અધ્વરꣳ સહસ્રિણીભિર્ ઉપ યાહિ યજ્ઞમ્ ।
વાયો ઽ અસ્મિન્ સવને માદયસ્વ યૂયં પાત સ્વસ્તિભિઃ સદા નઃ

નિયુત્વાન્ વાયવા ગહ્ય્ અયꣳ શુક્રો અયામિ તે ।
ગન્તાસિ સુન્વતો ગૃહમ્

વાયો શુક્રો ઽ અયામિ તે મધ્વો ઽ અગ્રં દિવિષ્ટિષુ ।
આ યાહિ સોમપીતયે સ્પાર્હો દેવ નિયુત્વતા

વાયુર્ અગ્રેગા યજ્ઞપ્રીઃ સાકં ગન્ મનસા યજ્ઞમ્ ।
શિવો નિયુદ્ભિઃ શિવાભિઃ

વાયો યે તે સહસ્રિણો રથાસસ્ તેભિર્ આ ગહિ ।
નિયુત્વાન્ત્ સોમપીતયે

એકયા ચ દશભિશ્ ચ સ્વભૂતે દ્વાભ્યામ્ ઇષ્ટયે વિꣳશતી ચ ।
તિસૃભિશ્ ચ વહસે ત્રિꣳશતા ચ નિયુદ્ભિર્ વાયવ્ ઇહ તા વિ મુઞ્ચ

તવ વાયવૃતસ્પતે ત્વષ્ટુર્ જામાતર્ અદ્ભુત ।
અવાꣳસ્ય્ આ વૃણીમહે

અભિ ત્વા શૂર નોનુમો ઽદુગ્ધા ઇવ ધેનવઃ ।
ઈશાનમ્ અસ્ય જગતઃ સ્વર્દૃશમ્ ઈશાનમ્ ઇન્દ્ર તસ્થુષઃ

ન ત્વાવાꣳ૨ઽ અન્યો દિવ્યો ન પાર્થિવો ન જાતો ન જનિષ્યતે ।
અશ્વાયન્તો મઘવન્ન્ ઇન્દ્ર વાજિનો ગવ્યન્તસ્ ત્વા હવામહે

ત્વામ્ ઇદ્ધિ હવામહે સાતા વાજસ્ય કારવઃ ।
ત્વાં વૃત્રેષ્વ્ ઇન્દ્ર સત્પતિં નરસ્ ત્વાં કાષ્ઠાસ્વ્ અર્વતઃ

સ ત્વં નશ્ ચિત્ર વજ્રહસ્ત ધૃષ્ણુયા મહ સ્તવાનો ઽ અદ્રિવઃ ।
ગામ્ અશ્વꣳ રથ્યમ્ ઇન્દ્ર સં કિર સત્રા વાજં ન જિગ્યુષે

કયા નશ્ ચિત્ર ઽ આ ભુવદ્ ઊતી સદાવૃધઃ સખા ।
કયા શચિષ્ઠયા વૃતા

કસ્ ત્વા સત્યો મદાનાં મꣳહિષ્ઠો મત્સદ્ અન્ધસઃ ।
દૃઢા ચિદ્ આરુજે વસુ

અભી ષુ ણઃ સખીનામ્ અવિતા જરિતૄણામ્ ।
શતં ભવાસ્ય્ ઊતયે

યજ્ઞા-યજ્ઞા વો ઽ અગ્નયે ગિરા-ગિરા ચ દક્ષસે ।
પ્ર-પ્ર વયમ્ અમૃતં જાતવેદસં પ્રિયં મિત્રં ન શꣳસિષમ્

પાહિ નો ઽ અગ્ન ઽ એકયા પાહ્ય્ ઉત દ્વિતીયયા ।
પાહિ ગીર્ભિસ્ તિસૃભિર્ ઊર્જાં પતે પાહિ ચતસૃભિર્ વસો

ઊર્જો નપાતꣳ સ હિનાયમ્ અસ્મયુર્ દાશેમ હવ્યદાતયે ।
ભુવદ્ વાજેષ્વ્ અવિતા ભુવદ્ વૃધ ઽ ઉત ત્રાતા તનૂનામ્

સંવત્સરો ઽસિ પરિવત્સરોઽસીદાવત્સરો ઽસીદ્વત્સરો ઽસિ વત્સરો ઽસિ ।
ઉષસસ્ તે કલ્પન્તામ્ અહોરાત્રાસ્ તે કલ્પન્તામ્ અર્ધમાસાસ્ તે કલ્પન્તાં માસાસ્ તે કલ્પન્તામ્ ઋતવસ્ તે કલ્પન્તાꣳ સંવત્સરસ્ તે કલ્પતામ્ ।
પ્રેત્યા ઽ એત્યૈ સં ચાઞ્ચ પ્ર ચ સારય ।
સુપર્ણચિદ્ અસિ તયા દેવતયાઙ્ગિરસ્વદ્ ધ્રુવઃ સીદ ॥