શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 2

દર્શપૂર્ણમાસયાગઃ 2.1-2.28, પિણ્ડપિતૃયજ્ઞઃ 2.29-

કૃષ્ણોઽસ્ય્ આખરેષ્ઠો ઽગ્નયે ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ ।
વેદિર્ અસિ બર્હિષે ત્વા જુષ્ટાં પ્રોક્ષામિ ।
બર્હિર્ અસિ સ્રુગ્ભ્યસ્ ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ

અદિત્યૈ વ્યુન્દનમ્ અસિ ।
વિષ્ણો સ્તુપો ઽસિ ।
ઊર્ણમ્રદસં ત્વા સ્તૃણામિ સ્વાસસ્થાં દેવેભ્યઃ ।
ભુવપતયે સ્વાહા ।
ભુવનપતયે સ્વાહા ।
ભૂતાનાં પતયે સ્વાહા

ગન્ધર્વસ્ ત્વા વિશ્વાવસુઃ પરિ દધાતુ વિશ્વસ્યારિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્ય પરિધિર્ અસ્ય્ અગ્નિર્ ઇડ ઽઈડિતઃ ।
ઇન્દ્રસ્ય બાહુર્ અસિ દક્ષિણો વિશ્વસ્યારિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્ય પરિધિર્ અસ્ય્ અગ્નિર્ ઇડ ઽ ઈડિતઃ ।
મિત્રાવરુણૌ ત્વોત્તરતઃ પરિ ધત્તાં ધ્રુવેણ ધર્મણા વિશ્વસ્યારિષ્ટ્યૈ યજમાનસ્ય પરિધિર્ અસ્ય્ અગ્નિર્ ઇડ ઽ ઈડિતઃ

વીતિહોત્રં ત્વા કવે દ્યુમન્તꣳ સમ્ ઇધીમહિ ।
અગ્ને બૃહન્તમ્ અધ્વરે

સમિદ્ અસિ ।
સૂર્યસ્ ત્વા પુરસ્તાત્ પાતુ કસ્યાશ્ ચિદ્ અભિશસ્ત્યૈ ।
સવિતુર્ બાહૂ સ્થઃ ।
ઽ ઊર્ણમ્રદસં ત્વા સ્તૃણામિ સ્વાસસ્થં દેવેભ્યઃ ।
ઽ આ ત્વા વસવો રુદ્રા ઽ આદિત્યાઃ સદન્તુ

ઘૃતાચ્ય્ અસિ જુહૂર્ નામ્ના સેદં પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયꣳ સદ ઽ આ સીદ ।
ઘૃતાચ્ય્ અસ્ય્ ઉપભૃન્ નામ્ના સેદં પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયꣳ સદ ઽ આ સીદ ।
ઘૃતાચ્ય્ અસિ ધ્રુવા નામ્ના સેદં પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયꣳ સદઽ આ સીદ ।
પ્રિયેણ ધામ્ના પ્રિયꣳ સદ ઽઆ સીદ ।
ધ્રુવા ઽ અસદન્ન્ ઋતસ્ય યોનૌ તા વિષ્ણો પાહિ ।
પાહિ યજ્ઞં ।
પાહિ યજ્ઞપતિમ્ ।
પાહિ માં યજ્ઞન્યમ્

અગ્ને વાજજિદ્ વાજં ત્વા સરિષ્યન્તં વાજજિતꣳ સં માર્જ્મિ ।
નમો દેવેભ્યઃ ।
સ્વધા પિતૃભ્યઃ ।
સુયમે મે ભૂયાસ્તમ્

અસ્કન્નમ્ અદ્ય દેવેભ્યઽ આજ્યꣳ સં ભ્રિયાસમ્ ।
અઙ્ઘ્રિણા વિષ્ણો મા ત્વાવ ક્રમિષમ્ ।
વસુમતીમ્ અગ્ને તે છાયામ્ ઉપ સ્થેષં વિષ્ણો સ્થાનમ્ અસિ ।
ઇત ઽ ઇન્દ્રો વીર્યમ્ અકૃણોદ્ ઊર્ધ્વો ધ્વર ઽઆસ્થાત્

અગ્ને વેર્ હોત્રં વેર્ દૂત્યમ્ ।
અવતાં ત્વાં દ્યાવાપૃથિવી ।
ઽઅવ ત્વં દ્યાવાપૃથિવી સ્વિષ્ટકૃદ્ દેવેભ્યો ઇન્દ્રઽ આજ્યેન હવિષા ભૂત્ સ્વાહા ।
સં જ્યોતિષા જ્યોતિઃ

મયીદમ્ ઇન્દ્ર ઽઇન્દ્રિયં દધાત્વ્ અસ્માન્ રાયો મઘવાનઃ સચન્તામ્ ।
અસ્માકꣳ સન્ત્વ્ આશિષઃ સત્યા નઃ સન્ત્વ્ આશિષઃ ।
ઽઉપહૂતા પૃથિવી માતોપ માં પૃથિવી માતા હ્વયતામ્ ।
અગ્નિર્ આગ્નીધ્રાત્ સ્વાહા

ઉપહૂતો દ્યૌષ્ પિતોપ માં દ્યૌષ્ પિતા હ્વયતામ્ અગ્નિર્ આગ્નીધ્રાત્ સ્વાહા ।
દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ ।
પ્રતિ ગૃહ્ણામિ ।
અગ્નેષ્ ટ્વાસ્યેન પ્રાશ્નામિ

એતં તે દેવ સવિતર્ યજ્ઞં પ્રાહુર્ બૃહસ્પતયે બ્રહ્મણે ।
તેન યજ્ઞમ્ અવ તેન યજ્ઞપતિં તેન મામ્ અવ

મનો જૂતિર્ જુષતામ્ આજ્યસ્ય બૃહસ્પતિર્ યજ્ઞમ્ ઇમં તનોતુ ।
અરિષ્ટં યજ્ઞꣳ સમ્ ઇમં દધાતુ વિશ્વે દેવાસઽ ઇહ માદયન્તામ્ ઓ3ં પ્ર તિષ્ઠ

એષા તેઽ અગ્ને સમિત્ તયા વર્ધસ્વ ચા ચ પ્યાયસ્વ ।
વર્ધિષીમહિ ચ વયમ્ આ ચ પ્યાસિષીમહિ ।
અગ્ને વાજજિદ્ વાજં ત્વા સસૃવાꣳસં વાજજિતꣳ સં માર્જ્મિ

અગ્નીષોમયોર્ ઉજ્જિતિમ્ અનૂજ્જેષં વાજસ્ય મા પ્રસવેન પ્રોહામિ ।
અગ્નીષોમૌ તમ્ અપનુદતાં યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મો વાજસ્યૈનં પ્રસવેનાપોહામિ ।
ઇન્દ્રાગ્ન્યોર્ ઉજ્જિતિમ્ અનૂજ્જેષં વાજસ્ય મા પ્રસવેન પ્રોહામિ ।
ઇન્દ્રાગ્ની તમ્ અપ નુદતાં યો ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મો વાજસ્યૈનં પ્રસવેનાપોહામિ

વસુભ્યસ્ ત્વા ।
રુદ્રેભ્યસ્ ત્વા ।
આદિત્યેભ્યસ્ ત્વા ।
સં જાનાથાં દ્યાવાપૃથિવી ।
મિત્રાવરુણૌ ત્વા વૃષ્ટ્યાવતામ્ ।
વ્યન્તુ વયો ક્તꣳ રિહાણાઃ ।
મરુતાં પૃષતીર્ ગચ્છ વશા પૃશ્નિર્ ભૂત્વા દિવં ગચ્છ તતો નો વૃષ્ટિમ્ આ વહ ।
ચક્ષુષ્પા ઽઅગ્ને ઽસિ ચક્ષુર્ મે પાહિ

યં પરિધિં પર્યધત્થાઽ અગ્ને દેવ પણિભિર્ ગુહ્યમાનઃ ।
તં તઽ એતમ્ અનુ જોષં ભરામ્ય્ નેત્ ત્વદ્ અપચેતયાતૈ ।
ઽઅગ્નેઃ પ્રિયં પાથોઽપીતમ્

સꣳસ્રવભાગા સ્થેષા બૃહન્તઃ પ્રસ્તરેષ્ઠાઃ પરિધેયાશ્ ચ દેવાઃ ।
ઇમાં વાચમ્ અભિ વિશ્વે ગૃણન્ત ઽઆસદ્યાસ્મિન્ બર્હિષિ માદયધ્વમ્ ।
સ્વાહા વાટ્

ઘૃતાચી સ્થો ધુર્યૌ પાતꣳ સુમ્ને સ્થઃ સુમ્ને મા ધત્તમ્ ।
યજ્ઞ નમશ્ ચ તઽ ઉપ ચ યજ્ઞસ્ય શિવે સં તિષ્ઠસ્વ સ્વિષ્ટે મે સંતિષ્ઠસ્વ

અગ્નેઽ દબ્ધાયો ઽશીતમ પાહિ મા દિદ્યોઃ ।
પાહિ પ્રસિત્યૈ ।
પાહિ દુરિષ્ટ્યૈ ।
પાહિ દુરદ્મન્યાઽ અવિષં નઃ પિતું કૃણુ ।
સુષદા યોનૌ સ્વાહા વાટ્ ।
અગ્નયે સંવેશપતયે સ્વાહા ।
સરસ્વત્યૈ યશોભગિન્યૈ સ્વાહા

વેદો ઽસિ યેન ત્વં દેવ વેદ દેવેભ્યો વેદોઽ ભવસ્ તેન મહ્યં વેદો ભૂયાઃ ।
દેવા ગાતુવિદો ગાતું વિત્ત્વા ગાતુમ્ ઇત ।
મનસસ્ પતઽ ઇમં દેવ યજ્ઞꣳ સ્વાહા વાતે ધાઃ

સં બર્હિર્ અઙ્ક્તાꣳ હવિષા ઘૃતેન સમ્ આદિત્યૈર્ વસુભિઃ સં મરુદ્ભિઃ ।
સમ્ ઇન્દ્રો વિશ્વદેવેભિર્ અઙ્ક્તાં દિવ્યં નભો ગચ્છતુ યત્ સ્વાહા

કસ્ ત્વા વિ મુઞ્ચતિ સ ત્વા વિ મુઞ્ચતિ કસ્મૈ ત્વા વિ મુઞ્ચતિ તસ્મૈ ત્વા વિ મુઞ્ચતિ ।
પોષાય ।
રક્ષસાં ભાગો ઽસિ

સં વર્ચસા પયસા સં તનૂભિર્ અગન્મહિ મનસા સꣳ શિવેન ।
ત્વષ્ટા સુદત્રો વિ દધાતુ રાયોઽ નુમાર્ષ્ટુ તન્વો યદ્ વિલિષ્ટમ્

દિવિ વિષ્ણુર્ વ્યક્રꣳસ્ત જાગતેન છન્દસા તતો નિર્ભક્તો યો ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મઃ ।
અન્તરિક્ષે વિષ્ણુર્ વ્યક્રꣳસ્ત જાગતેન છન્દસા તતો નિર્ભક્તો યોઽ સ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મઃ ।
પૃથિવ્યાં વિષ્ણુર્ વ્યક્રꣳસ્ત જાગતેન છન્દસા તતો નિર્ભક્તો યો ઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મઃ ।
અસ્માદ્ ઽઅન્નાદસ્યૈ પ્રતિષ્ઠાયૈ ।
ઽ અગન્મ સ્વઃ ।
સં જ્યોતિષાભૂમ

સ્વયમ્ભૂર્ અસિ શ્રેષ્ઠો રશ્મિર્ ઽવર્ચોદા અસિ વર્ચો મે દેહિ ।
સૂર્યસ્યાવૃતમ્ અન્વ્ આવર્તે

અગ્ને ગૃહપતે સુગૃહપતિસ્ ત્વયાઽગ્ને ઽહં ગૃહપતિના ભૂયાસꣳ સુગૃહપતિસ્ ત્વં મયાઽગ્ને ગૃહપતિના ભૂયાઃ ।
અસ્થૂરિ ણૌ ગાર્હપત્યાનિ સન્તુ શતꣳ હિમાઃ ।
સૂર્યસ્યાવૃતમ્ અન્વ્ આવર્તે

અગ્ને વ્રતપતે વ્રતમ્ અચારિષં તદ્ અશકં તન્ મેઽ રાધિ ।
ઇદમ્ અહં યઽ એવાઽસ્મિ સોઽસ્મિ

અગ્નયે કવ્યવાહનાય સ્વાહા ।
સોમાય પિતૃમતે સ્વાહા ।
અપહતા ઽ અસુરા રક્ષાꣳસિ વેદિષદઃ

યે રૂપાણિ પ્રતિમુઞ્ચમાના ઽ અસુરાઃ સન્તઃ સ્વધયા ચરન્તિ ।
પરાપુરો નિપુરો યે ભરન્ત્ય્ અગ્નિષ્ટાઁન્ લોકાત્ પ્ર ણુદાત્ય્ અસ્માત્

અત્ર પિતરો માદયધ્વં યથાભાગમ્ આ વૃષાયધ્વમ્ ।
અમીમદન્ત પિતરો યથાભાગમ્ આ વૃષાયિષત

નમો વઃ પિતરો રસાય નમો વઃ પિતરઃ શોષાય નમો વઃ પિતરો જીવાય નમો વઃ પિતરઃ સ્વધાયૈ નમો વઃ પિતરો ઘોરાય નમો વઃ પિતરો મન્યવે નમો વઃ પિતરઃ પિતરો નમો વો ગૃહાન્નઃ પિતરો દત્ત સતો વઃ પિતરો દેષ્મૈતદ્વઃ પિતરો વાસઃ

આ ધત્ત પિતરો ગર્ભં કુમારં પુષ્કરસ્રજમ્ ।
યથેહ પુરુષો ઽસત્

ઊર્જં વહન્તીર્ અમૃતં ઘૃતં પયઃ કીલાલં પરિસ્રુતમ્ ।
સ્વધા સ્થ તર્પયત મે પિતૄન્ ॥