શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 1

દર્શપૂર્ણમાસેષ્ટિઃ

ઇષે ત્વા ઊર્જે ત્વા ।
વાયવ સ્થ ।
દેવો વઃ સવિતા પ્રાર્પયતુ શ્રેષ્ઠતમાય કર્મણઽ આ પ્યાયધ્વમ્ અઘ્ન્યા ઽઇન્દ્રાય ભાગં પ્રજાવતીર્ અનમીવા ઽઅયક્ષ્મા મા વ સ્તેનઽ ઈશત માઘશꣳસો ધ્રુવા ઽઅસ્મિન્ ગોપતૌ સ્યાત બહ્વીઃ ।
યજમાનસ્ય પશૂન્ પાહિ

વસોઃ પવિત્રમ્ અસિ ।
દ્યૌર્ અસિ પૃથિવ્યસિ ।
માતરિશ્વનો ઽઘર્મો સિ વિશ્વધા ઽઅસિ પરમેણ ધામ્ના દૃꣳહસ્વ મા હ્વાર્ મા તે યજ્ઞપતિર્ હ્વાર્ષીત્

વસોઃ પવિત્રમ્ અસિ શતધારં વસોઃ પવિત્રમ્ અસિ સહસ્રધારમ્ ।
દેવસ્ ત્વા સવિતા પુનાતુ વસોઃ પવિત્રેણ શતધારેણ સુપ્વા ।
કામ્ અધુક્ષઃ

સા વિશ્વાયુઃ ।
સા વિશ્વકર્મા ।
સા વિશ્વધાયાઃ ।
ઇન્દ્રસ્ય ત્વા ભાગꣳ સોમેના તનચ્મિ ।
વિષ્ણો હવ્યꣳ રક્ષ

અગ્ને વ્રતપતે વ્રતં ચરિષ્યામિ તચ્ છકેયં તન્ મે રાધ્યતામ્ ।
ઇદમ્ અહમ્ અનૃતાત્ સત્યમ્ ઉપૈમિ

કસ્ ત્વા યુનક્તિ સ ત્વા યુનક્તિ કસ્મૈ ત્વા યુનક્તિ તસ્મૈ ત્વા યુનક્તિ ।
કર્મણે વાં વેષાય વામ્

પ્રત્યુષ્ટꣳ રક્ષઃ પ્રત્યુષ્ટા અરાતયઃ ।
નિષ્ટપ્તꣳ રક્ષો નિષ્ટપ્તા ઽ અરાતયઃ ।
ઉર્વ્ અન્તરિક્ષમ્ અન્વ્ એમિ

ધૂર્ અસિ ધૂર્વ ધૂર્વન્તં ધૂર્વ તં યોઽ સ્માન્ ધૂર્વતિ તં ધૂર્વ યં વયં ધૂર્વામઃ ।
દેવાનામ્ અસિ વહ્નિતમꣳ સમ્નિતમં પપ્રિતમં જુષ્ટતમં દેવહૂતમમ્

અહ્રુતમ્ અસિ હવિર્ધાનં દૃꣳહસ્વ મા હ્વાર્ મા યજ્ઞપતિર્ હ્વાર્ષીત્ ।
વિષ્ણુસ્ ત્વા ક્રમતામ્ ।
ઉરુ વાતાય ।
અપહતꣳ રક્ષઃ ।
યચ્છન્તાં પઞ્ચ

દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ ।
અગ્નયે જુષ્ટં ગૃહ્ણામિ ।
અગ્નીષોમાભ્યાં જુષ્ટં ગૃહ્ણામિ

ભૂતાય ત્વા નારાતયે ।
સ્વર્ અભિવિ ખ્યેષમ્ ।
દૃꣳહન્તાં દુર્યાઃ પૃથિવ્યામ્ ।
ઉર્વ્ અન્તરિક્ષમ્ અન્વ્ એમિ ।
પૃથિવ્યાસ્ ત્વા નાભૌ સાદયામ્ય્ અદિત્યા ઽઉપસ્થેઽ ગ્ને હવ્યꣳ રક્ષ

પવિત્રે સ્થો વૈષ્ણવ્યૌ ।
સવિતુર્ વઃ પ્રસવ ઉત્ પુનામ્ય્ અચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
દેવીર્ આપો અગ્રેગુવોઽ અગ્રેપુવોઽગ્ર ઇમમ્ અદ્ય યજ્ઞં નયતાગ્રે યજ્ઞપતિꣳ સુધાતું યજ્ઞપતિં દેવયુવમ્

યુષ્મા ઽ ઇન્દ્રોઽવૃણીત વૃત્રતૂર્યે યૂયમ્ ઇન્દ્રમ્ અવૃણીધ્વં વૃત્રતૂર્યે ।
પ્રોક્ષિતા સ્થ ।
અગ્નયે ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ ।
અગ્નીષોમાભ્યાં ત્વા જુષ્ટં પ્રોક્ષામિ ।
દૈવ્યાય કર્મણે શુન્ધધ્વં દેવયજ્યાયૈ યદ્ વોઽશુદ્ધાઃ પરાજઘ્નુર્ ઇદં વસ્ તચ્ છુન્ધામિ

શર્માસિ ।
અવધૂતꣳ રક્ષોઽવધૂતા ઽ અરાતયઃ ।
ઽઅદિત્યાસ્ ત્વગ્ અસિ પ્રતિ ત્વાદિતિર્ વેત્તુ ।
અદ્રિર્ અસિ વાનસ્પત્યઃ ।
ગ્રાવાસિ પૃથુબુધ્નઃ પ્રતિ ત્વાદિત્યાસ્ ત્વગ્ વેત્તુ

અગ્નેસ્ તનૂર્ અસિ વાચો વિસર્જનં દેવવીતયે ત્વા ગૃહ્ણામિ ।
બૃહદ્ગ્રાવાસિ વાનસ્પત્યઃ ।
સઽઇદં દેવેભ્યો હવિઃ શમીષ્વ સુશમિ શમીષ્વ ।
હવિષ્કૃદ્ એહિ હવિષ્કૃદ્ એહિ હવિષ્કૃદ્ એહિ

કુક્કુટોઽસિ મધુજિહ્વઽઇષમૂર્જમ્ આ વદ ત્વયા વયꣳ સંઘાતꣳ-સંઘાતં જેષ્મ ।
વર્ષવૃદ્ધમ્ અસિ ।
પ્રતિ ત્વા વર્ષવૃદ્ધં વેત્તુ ।
પરાપૂતꣳ રક્ષઃ પરાપૂતા અરાતયઃ ।
ઽઅપહતꣳ રક્ષઃ ।
વાયુર્ વો વિ વિનક્તુ ।
દેવો વઃ સવિતા હિરણ્યપાણિઃ પ્રતિ ગૃભ્ણાત્વ્ અચ્છિદ્રેણ પાણિના

ધૃષ્ટિર્ અસિ ।
અપાઽગ્ને ઽ અગ્નિમ્ આમાદં જહિ નિષ્ ક્રવ્યાદꣳ સેધ ।
આ દેવયજં વહ ।
ધ્રુવમ્ અસિ પૃથિવીં દૃꣳહ બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ સજાતવન્ય્ ઉપ દધામિ ભ્રાતૃવ્યસ્ય વધાય

અગ્ને બ્રહ્મ ગૃભ્ણીષ્વ ।
ધરુણમ્ અસ્ય્ અન્તરિક્ષં દૃꣳહ બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ સજાતવન્ય્ ઉપ દધામિ ભ્રાતૃવ્યસ્ય વધાય ।
ધર્ત્રમ્ અસિ દિવં દૃꣳહ બ્રહ્મવનિ ત્વા ક્ષત્રવનિ સજાતવન્ય્ ઉપ દધામિ ભ્રાતૃવ્યસ્ય વધાય ।
વિશ્વાભ્યસ્ ત્વાશાભ્યઽ ઉપ દધામિ ।
ચિત સ્થોર્ધ્વચિતઃ ।
ભૃગૂણામ્ અઙ્ગિરસાં તપસા તપ્યધ્વમ્

શર્માસિ ।
અવધૂતꣳ રક્ષોઽવધૂતા ઽ અરાતયઃ ।
ઽઅદિત્યાસ્ ત્વગ્ અસિ પ્રતિ ત્વાદિતિર્ વેત્તુ ।
ધિષણાસિ પર્વતી પ્રતિ ત્વાદિત્યાસ્ ત્વગ્ વેત્તુ ।
દિવ સ્કમ્ભનીર્ અસિ ।
ધિષણાસિ પાર્વતેયી પ્રતિ ત્વા પર્વતી વેત્તુ

ધાન્યમ્ અસિ ધિનુહિ દેવાન્ ।
પ્રાણાય ત્વા ।
ઉદાનાય ત્વા ।
વ્યાનાય ત્વા ।
દીર્ઘામ્ અનુ પ્રસિતિમ્ આયુષે ધાં દેવો વઃ સવિતા હિરણ્યપાણિઃ પ્રતિ ગૃભ્ણાત્વ્ અચ્છિદ્રેણ પાણિના ।
ચક્ષુષે ત્વા ।
મહીનાં પયોઽસિ

દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવેઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ ।
સં વપામિ ।
સમ્ આપઽઓષધીભિઃ સમ્ ઓષધયો રસેન ।
સꣳ રેવતીર્ જગતીભિઃ પૃચ્યન્તાꣳ સં મધુમતીર્ મધુમતીભિઃ પૃચ્યન્તામ્

જનયત્યૈ ત્વા સં યૌમિ ।
ઇદમ્ અગ્નેઃ ।
ઇદમ્ અગ્નીષોમયોઃ ।
ઇષે ત્વા ।
ઘર્મોઽસિ વિશ્વાયુઃ ।
ઉરુપ્રથાઽ ઉરુ પ્રથસ્વોરુ તે યજ્ઞપતિઃ પ્રથતામ્ ।
અગ્નિષ્ટે ત્વચં મા હિꣳસીત્ ।
દેવસ્ ત્વા સવિતા શ્રપયતુ વર્ષિષ્ઠેઽધિ નાકે

મા ભેર્ મા સંવિક્થાઃ ।
ઽ અતમેરુર્ યજ્ઞો ઽતમેરુર્ યજમાનસ્ય પ્રજા ભૂયાત્ ।
ત્રિતાય ત્વા ।
દ્વિતાય ત્વા ।
એકતાય ત્વા

દેવસ્ય ત્વા સવિતુઃ પ્રસવે ઽશ્વિનોર્ બાહુભ્યાં પૂષ્ણો હસ્તાભ્યામ્ ।
આ દદે ઽધ્વરકૃતં દેવેભ્યઃ ।
ઽઇન્દ્રસ્ય બાહુર્ અસિ દક્ષિણઃ સહસ્રભૃષ્ટિઃ શતતેજા વાયુર્ અસિ તિગ્મતેજા દ્વિષતો વધઃ

પૃથિવિ દેવયજન્ય્ ઓષધ્યાસ્ તે મૂલં મા હિꣳસિષમ્ ।
વ્રજં ગચ્છ ગોષ્ઠાનમ્ ।
વર્ષતુ તે દ્યૌઃ ।
બધાન દેવ સવિતઃ પરમસ્યાં પૃથિવ્યાꣳ શતેન પાશૈર્ યો સ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મસ્ તમ્ અતો મા મૌક્

અપારરું પૃથિવ્યૈ દેવયજનાદ્ વધ્યાસમ્ ।
વ્રજં ગચ્છ ગોષ્ઠાનમ્ ।
વર્ષતુ તે દ્યૌઃ ।
બધાન દેવ સવિતઃ પરમસ્યાં પૃથિવ્યા શતેન પાશૈર્ યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મસ્ તમ્ અતો મા મૌક્ ।
અરરો દિવં મા પપ્તઃ ।
દ્રપ્સસ્ તે દ્યાં મા સ્કન્ ।
વ્રજં ગચ્છ ગોષ્ઠાનમ્ ।
વર્ષતુ તે દ્યૌઃ ।
બધાન દેવ સવિતઃ પરમસ્યાં પૃથિવ્યાꣳ શતેન પાશૈર્ યોઽસ્માન્ દ્વેષ્ટિ યં ચ વયં દ્વિષ્મસ્ તમ્ અતો મા મૌક્

ગાયત્રેણ ત્વા છન્દસા પરિ ગૃહ્ણામિ ।
ત્રૈષ્ટુભેન ત્વા છન્દસા પરિ ગૃહ્ણામિ ।
જાગતેન ત્વા છન્દસા પરિ ગૃહ્ણામિ ।
સુક્ષ્મા ચાસિ શિવા ચાસિ ।
સ્યોના ચાસિ સુષદા ચાસિ ।
ઊર્જસ્વતી ચાસિ પયસ્વતી ચ

પુરા ક્રૂરસ્ય વિસૃપો વિરપ્શિન્ન્ ઉદાદાય પૃથિવીં જીવદાનુમ્ ।
યામ્ ઐરયꣳશ્ ચન્દ્રમસિ સ્વધાભિસ્ તામ્ ઉ ધીરાસો ઽઅનુદિશ્ય યજન્તે ।
પ્રોક્ષણીર્ આ સાદય ।
દ્વિષતો વધોઽ સિ

પ્રત્યુષ્ટꣳ રક્ષઃ પ્રત્યુષ્ટા ઽઅરાતયઃ ।
નિષ્ટપ્તꣳ રક્ષો નિષ્ટપ્તા ઽ અરાતયઃ ।
અનિશિતોઽ સિ સપત્નક્ષિદ્ વાજિનં ત્વા વાજેધ્યાયૈ સં માર્જ્મિ ।
પ્રત્યુષ્ટꣳ રક્ષઃ પ્રત્યુષ્ટાઽ અરાતયઃ ।
નિષ્ટપ્તꣳ રક્ષો નિષ્ટપ્તાઽ અરાતયઃ ।
અનિશિતાઽસિ સપત્નક્ષિદ્ વાજિનીં ત્વા વાજેધ્યાયૈ સં માર્જ્મિ

અદિત્યૈ રાસ્નાસિ ।
વિષ્ણોર્ વેષ્યો સિ ।
ઊર્જે ત્વા ।
ઽઅદબ્ધેન ત્વા ચક્ષુષાવ પશ્યામિ ।
અગ્નેર્ જિહ્વાસિ સુહૂર્ દેવેભ્યો ધામ્ને-ધામ્ને મે ભવ યજુષે-યજુષે

સવિતુસ્ ત્વા પ્રસવઽ ઉત્ પુનામ્ય્ અચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
સવિતુર્ વઃ પ્રસવ ઽ ઉત્ પુનામ્ય્ અચ્છિદ્રેણ પવિત્રેણ સૂર્યસ્ય રશ્મિભિઃ ।
તેજો ઽસિ શુક્રમ્ અસ્ય્ અમૃતમ્ અસિ ।
ધામ નામાસિ પ્રિયં દેવાનામ્ અનાધૃષ્ટં દેવયજનમ્ અસિ ॥