શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 19

સૌત્રામણી। સુરાદીન્દ્રાભિષેકાન્તા મન્ત્રાઃ

સ્વાદ્વીં ત્વા સ્વાદુના તીવ્રાં તીવ્રેણામૃતામ્ અમૃતેન ।
મધુમતીં મધુમતા સૃજામિ સꣳ સોમેન ।
સોમોઽસિ ।
અશ્વિભ્યાં પચ્યસ્વ ।
સરસ્વત્યૈ પચ્યસ્વ ।
ઇન્દ્રાય સુત્રામ્ણે પચ્યસ્વ

પરીતો ષિઞ્ચતા સુતꣳ સોમો ય ઽ ઉત્તમꣳ હવિઃ ।
દધન્વાન્ યો નર્યો અપ્સ્વ્ અન્તર્ આ સુષાવ સોમમ્ અદ્રિભિઃ

વાયોઃ પૂતઃ પવિત્રેણ પ્રત્યઙ્ક્ સોમો ઽ અતિદ્રુતઃ ।
ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા ।
વાયોઃ પૂતઃ પવિત્રેણ પ્રાઙ્ સોમો ઽ અતિદ્રુતઃ ।
ઇન્દ્રસ્ય યુજ્યઃ સખા

પુનાતિ તે પરિસ્રુતꣳ સોમꣳ સૂર્યસ્ય દુહિતા ।
વારેણ શશ્વતા તના

બ્રહ્મ ક્ષત્રં પવતે તેજ ઽ ઇન્દ્રિયꣳ સુરયા સોમઃ સુત ઽ આસુતો મદાય ।
શુક્રેણ દેવ દેવતાઃ પિપૃગ્ધિ રસેનાન્નં યજમાનાય ધેહિ

કુવિદ્ અઙ્ગ યવમન્તો યવં ચિદ્ યથા દાન્ત્ય્ અનુપૂર્વં વિયૂય ।
ઇહેહૈષાં કૃણુહિ ભોજનાનિ યે બર્હિષો નમ ઽ ઉક્તિં યજન્તિ ।
ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ અશ્વિભ્યાં ત્વા સરસ્વત્યૈ ત્વેન્દ્રાય ત્વા સુત્રામ્ણે ।
ઽ એષ તે યોનિસ્ તેજસે ત્વા વીર્યાય ત્વા બલાય ત્વા

નાના હિ વાં દેવહિતꣳ સદસ્ કૃતં મા સꣳ સૃક્ષાથાં પરમે વ્યોમન્ ।
સુરા ત્વમ્ અસિ શુષ્મિણી સોમ ઽ એષ મા મા હિꣳસીઃ સ્વાં યોનિમ્ આવિશન્તી

ઉપયામગૃહીતો ઽસ્ય્ આશ્વિનં તેજઃ સારસ્વતં વીર્યમ્ ઐન્દ્રં બલમ્ ।
એષ તે યોનિર્ મોદાય ત્વાનન્દાય ત્વા મહસે ત્વા

તેજો ઽસિ તેજો મયિ ધેહિ ।
વીર્યમ્ અસિ વીર્યં મયિ ધેહિ ।
બલમ્ અસિ બલં મયિ ધેહિ ।
ઓજો ઽસ્ય્ ઓજો મયિ ધેહિ ।
મન્યુર્ અસિ મન્યું મયિ ધેહિ ।
સહો ઽસિ સહો મયિ ધેહિ

યા વ્યાઘ્રં વિષૂચિકોભૌ વૃકં ચ રક્ષતિ ।
શ્યેનં પતત્રિણꣳ સિꣳહꣳ સેમં પાત્વ્ અꣳહસઃ

યદ્ આપિપેષ માતરં પુત્રઃ પ્રમુદિતો ધયન્ ।
એતત્ તદ્ અગ્ને ઽ અનૃણો ભવામ્ય્ અહતૌ પિતરૌ મયા ।
સમ્પૃચ સ્થ સં મા ભદ્રેણ પૃઙ્ક્ત ।
વિપૃચ સ્થ વિ મા પાપ્મના પૃઙ્ક્ત

દેવા યજ્ઞમ્ અતન્વત ભેષજં ભિષજાશ્વિના ।
વાચા સરસ્વતી ભિષગ્ ઇન્દ્રાયેન્દ્રિયાણિ દધતઃ

દીક્ષાયૈ રૂપꣳ શષ્પાણિ પ્રાયણીયસ્ય તોક્માનિ ।
ક્રયસ્ય રૂપꣳ સોમસ્ય લાજાઃ સોમાꣳશવો મધુ

આતિથ્યરૂપં માસરં મહાવીરસ્ય નગ્નહુઃ ।
રૂપમ્ ઉપસદામ્ એતત્ તિસ્રો રાત્રીઃ સુરાસુતા

સોમસ્ય રૂપ ક્રીતસ્ય પરિસ્રુત્ પરિ ષિચ્યતે ।
અશ્વિભ્યાં દુગ્ધં ભેષજમ્ ઇન્દ્રાયૈન્દ્રꣳ સરસ્વત્યા

આસન્દી રૂપꣳ રાજાસન્દ્યૈ વેદ્યૈ કુમ્ભી સુરાધાની ।
અન્તર ઽ ઉત્તરવેદ્યા રૂપં કારોતરો ભિષક્

વેદ્યા વેદિઃ સમ્ આપ્યતે બર્હિષા બર્હિર્ ઇન્દ્રિયમ્ ।
યૂપેન યૂપ ઽ આપ્યતે પ્રણીતો ઽ અગ્નિર્ અગ્નિના

હવિર્ધાનં યદ્ અશ્વિનાગ્નીધ્રં યત્ સરસ્વતી ।
ઇન્દ્રાયૈન્દ્રꣳ સદસ્ કૃતં પત્નીશાલં ગાર્હપત્યઃ

પ્રૈષેભિઃ પ્રૈષાન્ આપ્નોત્ય્ આપ્રીભિર્ આપ્રીર્ યજ્ઞસ્ય ।
પ્રયાજેભિર્ અનુયાજાન્ વષટ્કારેભિર્ આહુતીઃ

પશુભિઃ પશૂન્ આપ્નોતિ પુરોડાશૈર્ હવીꣳષ્ય્ આ ।
છન્દોભિઃ સામિધેનીર્ યાજ્યાભિર્ વષટ્કારાન્

ધાનાઃ કરમ્ભઃ સક્તવઃ પરીવાપઃ પયો દધિ ।
સોમસ્ય રૂપꣳ હવિષ આમિક્ષા વાજિનં મધુ

ધાનાનાꣳ રૂપં કુવલં પરીવાપસ્ય ગોધૂમાઃ ।
સક્તૂનાꣳ રૂપં બદરમ્ ઉપવાકાઃ કરમ્ભસ્ય

પયસો રૂપં યદ્ યવા દધ્નો રૂપં કર્કન્ધૂનિ ।
સોમસ્ય રૂપં વાજિનꣳ સૌમ્યસ્ય રૂપમ્ આમિક્ષા

આ શ્રાવયેતિ સ્તોત્રિયાઃ પ્રત્યાશ્રાવો ઽ અનુરૂપઃ ।
યજેતિ ધાય્યારૂપં પ્રગાથા યેયજામહાઃ

અર્ધઽઋચૈર્ ઉક્થાનાꣳ રૂપં પદૈર્ આપ્નોતિ નિવિદઃ ।
પ્રણવૈઃ શસ્ત્રાણાꣳ રૂપં પયસા સોમ આપ્યતે

અશ્વિભ્યાં પ્રાતઃસવનમ્ ઇન્દ્રેણૈન્દ્રં માધ્યન્દિનમ્ ।
વૈશ્વદેવꣳ સરસ્વત્યા તૃતીયમ્ આપ્તꣳ સવનમ્

વાયવ્યૈર્ વાયવ્યાન્ આપ્નોતિ સતેન દ્રોણકલશમ્ ।
કુમ્ભીભ્યામ્ અમ્ભૃણૌ સુતે સ્થાલીભિ સ્થાલીર્ આપ્નોતિ

યજુર્ભિર્ આપ્યન્તે ગ્રહા ગ્રહૈ સ્તોમાશ્ ચ વિષ્ટુતીઃ ।
છન્દોભિર્ ઉક્થાશસ્ત્રાણિ સામ્નાવભૃથઽઆપ્યતે

ઇડાભિર્ ભક્ષાન્ આપ્નોતિ સૂક્તવાકેનાશિષઃ ।
શંયુના પત્નીસંયાજાન્ત્ સમિષ્ટયજુષા સꣳસ્થામ્

વ્રતેન દીક્ષામ્ આપ્નોતિ દીક્ષયાપ્નોતિ દક્ષિણામ્ ।
દક્ષિણા શ્રદ્ધામ્ આપ્નોતિ શ્રદ્ધયા સત્યમ્ આપ્યતે

એતાવદ્ રૂપં યજ્ઞસ્ય યદ્ દેવૈર્ બ્રહ્મણા કૃતમ્ ।
તદ્ એતત્ સર્વમ્ આપ્નોતિ યજ્ઞે સૌત્રામણી સુતે

સુરાવન્તં બર્હિષદꣳ સુવીરં યજ્ઞꣳ હિન્વન્તિ મહિષા નમોભિઃ ।
દધાનાઃ સોમં દિવિ દેવતાસુ મદેમેન્દ્રં યજમાનાઃ સ્વર્કાઃ

યસ્ તે રસઃ સમ્ભૃત ઽ ઓષધીષુ સોમસ્ય શુષ્મઃ સુરયા સુતસ્ય ।
તેન જિન્વ યજમાનં મદેન સરસ્વતીમ્ અશ્વિનાવ્ ઇન્દ્રમ્ અગ્નિમ્

યમ્ અશ્વિના નમુચેર્ આસુરાદ્ અધિ સરસ્વત્ય્ અસુનોદ્ ઇન્દ્રિયાય ।
ઇમં તꣳ શુક્રં મધુમન્તમ્ ઇન્દુꣳ સોમꣳ રાજાનમ્ ઇહ ભક્ષયામિ

યદ્ અત્ર રિપ્તꣳ રસિનઃ સુતસ્ય યદ્ ઇન્દ્રો ઽ અપિબચ્છચીભિઃ ।
અહં તદ્ અસ્ય મનસા શિવેન સોમꣳ રાજાનમ્ ઇહ ભક્ષયામિ

પિતૃભ્યઃ સ્વધાયિભ્યઃ સ્વધા નમઃ ।
પિતામહેભ્યઃ સ્વધાયિભ્યઃ સ્વધા નમઃ ।
પ્રપિતામહેભ્યઃ સ્વધાયિભ્યઃ સ્વધા નમઃ ।
અક્ષન્ પિતરઃ ।
ઽઅમીમદન્ત પિતરઃ ।
ઽઅતીતૃપન્ત પિતરઃ ।
પિતરઃ શુન્ધધ્વમ્

પુનન્તુ મા પિતરઃ સોમ્યાસઃ પુનન્તુ મા પિતામહાઃ ।
પુનન્તુ પ્રપિતામહાઃ પવિત્રેણ શતાયુષા ।
પુનન્તુ મા પિતામહાઃ સોમ્યાસઃ પુનન્તુ પ્રપિતામહાઃ ।
પવિત્રેણ શતાયુષા વિશ્વમ્ આયુર્ વ્યશ્નવૈ

અગ્ન ઽ આયૂꣳષિ પવસ ઽ આ સુવોર્જમ્ ઇષં ચ નઃ ।
આરે બાધસ્વ દુચ્છુનામ્

પુનન્તુ મા દેવજનાઃ પુનન્તુ મનસા ધિયઃ ।
પુનન્તુ વિશ્વા ભૂતાનિ જાતવેદઃ પુનીહિ મા

પવિત્રેણ પુનીહિ મા શુક્રેણ દેવ દીદ્યત્ ।
અગ્ને ક્રત્વા ક્રતૂઁ૨ઽર્ અનુ

યત્ તે પવિત્રમ્ અર્ચિષ્ય્ અગ્ને વિતતમ્ અન્તરા ।
બ્રહ્મ તેન પુનાતુ મા

પવમાનઃ સો ઽ અદ્ય નઃ પવિત્રેણ વિચર્ષણિઃ ।
યઃ પોતા સ પુનાતુ મા

ઉભાભ્યાં દેવ સવિતઃ પવિત્રેણ સવેન ચ ।
માં પુનીહિ વિશ્વતઃ

વૈશ્વદેવી પુનતી દેવ્ય્ આગાદ્ યસ્યામ્ ઇમા બહ્વ્યસ્ તન્વો વીતપૃષ્ઠાઃ ।
તયા મદન્તઃ સધમાદેષુ વયꣳ સ્યામ પતયો રયીણામ્

યે સમાનાઃ સમનસઃ પિતરો યમરાજ્યે ।
તેષાં લોકઃ સ્વધા નમો યજ્ઞો દેવેષુ કલ્પતામ્

યે સમાનાઃ સમનસો જીવા જીવેષુ મામકાઃ ।
તેષાꣳ શ્રીર્ મયિ કલ્પતામ્ અસ્મિઁલ્લોકે શતꣳ સમાઃ

દ્વે સૃતી ઽ અશૃણવં પિતૄણામ્ અહં દેવાનામ્ ઉત મર્ત્યાનામ્ ।
તાભ્યામ્ ઇદં વિશ્વમ્ એજત્ સમ્ એતિ યદ્ અન્તરા પિતરં માતરં ચ

ઇદꣳ હવિઃ પ્રજનનં મે ઽ અસ્તુ દશવીરꣳ સર્વગણꣳ સ્વસ્તયે ।
આત્મસનિ પ્રજાસનિ પશુસનિ લોકસન્ય્ અભયસનિ ।
અગ્નિઃ પ્રજાં બહુલાં મે કરોત્વ્ અન્નં પયો રેતો ઽ અસ્માસુ ધત્ત

ઉદ્ ઈરતામ્ ઽ અવર ઉત્ પરાસ ઽ ઉન્ મધ્યમાઃ પિતરઃ સોમ્યાસઃ ।
અસું ય ઽ ઈયુર્ અવૃકા ઽ ઋતજ્ઞાસ્ તે નો ઽવન્તુ પિતરો હવેષુ

અઙ્ગિરસો નઃ પિતરો નવગ્વા ઽ અથર્વાણો ભૃગવઃ સોમ્યાસઃ ।
તેષાં વયꣳ સુમતૌ યજ્ઞિયાનામ્ અપિ ભદ્રે સૌમનસે સ્યામ

યે નઃ પૂર્વે પિતરઃ સોમ્યાસો ઽનૂહિરે સોમપીથં વસિષ્ઠાઃ ।
તેભિર્ યમઃ સꣳરરાણો હવીꣳષ્ય્ ઉશન્ન્ ઉશદ્ભિઃ પ્રતિકામમ્ અત્તુ

ત્વꣳ સોમ પ્ર ચિકિતો મનીષા ત્વꣳ રજિષ્ઠમ્ અનુ નેષિ પન્થામ્ ।
તવ પ્રણીતી પિતરો ન ઽ ઇન્દો દેવેષુ રત્નમ્ અભજન્ત ધીરાઃ

ત્વયા હિ નઃ પિતરઃ સોમ પૂર્વે કર્માણિ ચક્રુઃ પવમાન ધીરાઃ ।
વન્વન્ન્ અવાતઃ પરિધીઁ૨ઽર્ અપોર્ણુ વીરેભિર્ અશ્વૈર્ મઘવા ભવા નઃ

ત્વꣳ સોમ પિતૃભિઃ સંવિદાનો ઽનુ દ્યાવાપૃથિવી ઽ આ તતન્થ ।
તસ્મૈ ત ઽ ઇન્દો હવિષા વિધેમ વયꣳ સ્યામ પતયો રયીણામ્

બર્હિષદઃ પિતર ઽ ઊત્ય્ અર્વાગ્ ઇમા વો હવ્યા ચકૃમા જુષધ્વમ્ ।
ત ઽ આ ગતાવસા શંતમેનાથા નઃ શં યોર્ અરપો દધાત

આહં પિતૄન્ સુવિદત્રાꣳ૨ઽ અવિત્સિ નપાતં ચ વિક્રમણં ચ વિષ્ણોઃ ।
બર્હિષદો યે સ્વધયા સુતસ્ય ભજન્ત પિત્વસ્ત ઽ ઇહાગમિષ્ઠાઃ

ઉપહૂતાઃ પિતરઃ સોમ્યાસો બર્હિષ્યેષુ નિધિષુ પ્રિયેષુ ।
ત ઽ આ ગમન્તુ ત ઽ ઇહ શ્રુવન્ત્વ્ અધિ બ્રુવન્તુ તે ઽવન્ત્વ્ અસ્માન્

આ યન્તુ નઃ પિતરઃ સોમ્યાસોઽગ્નિષ્વાત્તાઃ પથિભિર્ દેવયાનૈઃ ।
અસ્મિન્ યજ્ઞે સ્વધયા મદન્તો ઽધિ બ્રુવન્તુ તે ઽવન્ત્વ્ અસ્માન્

અગ્નિષ્વાત્તાઃ પિતર ઽ એહ ગચ્છત સદઃ-સદઃ સદત સુપ્રણીતયઃ ।
અત્તા હવીꣳષિ પ્રયતાનિ બર્હિષ્ય્ અથા રયિꣳ સર્વવીરં દધાતન

યે ઽ અગ્નિષ્વાત્તા યે ઽ અનગ્નિષ્વાત્તા મધ્યે દિવઃ સ્વધયા માદયન્તે ।
તેભ્યઃ સ્વરાડ્ અસુનીતિમ્ એતાં યથાવશં તન્વં કલ્પયાતિ

અગ્નિષ્વાત્તાꣳ ઋતુમતો હવામહે નારાશꣳસે સોમપીથં ય ઽ આશુઃ ।
તે નો વિપ્રાસઃ સુહવા ભવન્તુ વયꣳ સ્યામ પતયો રયીણામ્

આચ્યા જાનુ દક્ષિણતો નિષદ્યેમં યજ્ઞમ્ અભિ ગૃણીત વિશ્વે ।
મા હિꣳસિષ્ટ પિતરઃ કેન ચિન્ નો યદ્વ ઽ આગઃ પુરુષતા કરામ

આસીનાસો ઽ અરુણીનામ્ ઉપસ્થે રયિં ધત્ત દાશુષે મર્ત્યાય ।
પુત્રેભ્યઃ પિતરસ્ તસ્ય વસ્વઃ પ્ર યચ્છત ત ઽ ઇહોર્જં દધાત

યમ્ અગ્ને કવ્યવાહન ત્વં ચિન્ મન્યસે રયિમ્ ।
તં નો ગીર્ભિઃ શ્રવાય્યં દેવત્રા પનયા યુજમ્

યો ઽ અગ્નિઃ કવ્યવાહનઃ પિતૄન્ યક્ષદ્ ઋતાવૃધઃ ।
પ્રેદ્ ઉ હવ્યાનિ વોચતિ દેવેભ્યશ્ ચ પિતૃભ્ય ઽ આ

ત્વમ્ અગ્ન ઽ ઈડિતઃ કવ્યવાહનાવાડ્ હવ્યાનિ સુરભીણિ કૃત્વી ।
પ્રાદાઃ પિતૃભ્યઃ સ્વધયા તે ઽ અક્ષન્ન્ અદ્ધિ ત્વં દેવ પ્રયતા હવીꣳષિ

યે ચેહ પિતરો યે ચ નેહ યાꣳશ્ ચ વિદ્મ યાꣳ૨ઽ ઉ ચ ન પ્રવિદ્મ ।
ત્વં વેત્થ યતિ તે જાતવેદઃ સ્વધાભિર્ યજ્ઞꣳ સુકૃતં જુષસ્વ

ઇદં પિતૃભ્યો નમો ઽ અસ્ત્વ્ અદ્ય યે પૂર્વાસો ય ઽ ઉપરાસ ઈયુઃ ।
યે પાર્થિવે રજસ્ય્ આ નિષત્તા યે વા નૂનꣳ સુવૃજનાસુ વિક્ષુ

અધા યથા નઃ પિતરઃ પરાસઃ પ્રત્નાસો ઽ અગ્ન ઽ ઋતમ્ આશુષાણાઃ ।
શુચીદયન્ દીધિતિમ્ ઉક્થશાસઃ ક્ષામા ભિન્દન્તો ઽ અરુણીર્ અપ વ્રન્

ઉશન્તસ્ ત્વા નિ ધીમહ્ય્ ઉશન્તઃ સમ્ ઇધીમહિ ।
ઉશન્ન્ ઉશત ઽ આ વહ પિતૄન્ હવિષે ઽ અત્તવે

અપાં ફેનેન નમુચેઃ શિર ઽ ઇન્દ્રોદ્ અવર્તયઃ ।
વિશ્વા યદ્ અજય સ્પૃધઃ

સોમો રાજામૃતꣳ સુત ઽ ઋજીષેણાજહાન્ મૃત્યુમ્ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

અદ્ભ્યઃ ક્ષીરં વ્યપિબત્ ક્રુઙ્ઙ્ આઙ્ગિરસો ધિયા ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

સોમમ્ અદ્ભ્યો વ્યપિબચ્ છન્દસા હꣳસઃ શુચિષત્ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

અન્નાત્ પરિસ્રુતો રસં બ્રહ્મણા વ્યપિબત્ ક્ષત્રં પયઃ સોમં પ્રજાપતિઃ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

રેતો મૂત્રં વિ જહાતિ યોનિં પ્રવિશદ્ ઇન્દ્રિયમ્ ।
ગર્ભો જરાયુણાવૃત ઽ ઉલ્વં જહાતિ જન્મના ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

દૃષ્ટ્વા રૂપે વ્યાકરોત્ સત્યાનૃતે પ્રજાપતિઃ ।
અશ્રદ્ધામ્ અનૃતે ઽદધાચ્ છ્રદ્ધાꣳ સત્યે પ્રજાપતિઃ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

વેદેન રૂપે વ્યપિબત્ સુતાસુતૌ પ્રજાપતિઃ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

દૃષ્ટ્વા પરિસ્રુતો રસꣳ શુક્રેણ શુક્રં વ્યપિબત્ ।
પયઃ સોમં પ્રજાપતિઃ ।
ઋતેન સત્યમ્ ઇન્દ્રિયં વિપાનꣳ શુક્રમ્ અન્ધસ ઽ ઇન્દ્રસ્યેન્દ્રિયમ્ ઇદં પયો ઽમૃતં મધુ

સીસેન તન્ત્રં મનસા મનીષિણ ઽ ઊર્ણાસૂત્રેણ કવયો વયન્તિ ।
અશ્વિના યજ્ઞꣳ સવિતા સરસ્વતીન્દ્રસ્ય રૂપં વરુણો ભિષજ્યન્

તદ્ અસ્ય રૂપમ્ અમૃતꣳ શચીભિસ્ તિસ્રો દધુર્ દેવતાઃ સꣳરરાણાઃ ।
લોમાનિ શષ્પૈર્ બહુધા ન તોક્મભિસ્ ત્વગ્ અસ્ય માꣳસમ્ અભવન્ ન લાજાઃ

તદ્ અશ્વિના ભિષજા રુદ્રવર્તની સરસ્વતી વયતિ પેશો ઽ અન્તરમ્ ।
અસ્થિ મજ્જાનં માસરૈઃ કારોતરેણ દધતો ગવાં ત્વચિ

સરસ્વતી મનસા પેશલં વસુ નાસત્યાભ્યાં વયતિ દર્શતં વપુઃ ।
રસં પરિસ્રુતા ન રોહિતં નગ્નહુર્ ધીરસ્ તસરં ન વેમ

પયસા શુક્રમ્ અમૃતં જનિત્રꣳ સુરયા મૂત્રાજ્ જનયન્ત રેતઃ ।
અપામતિં દુર્મતિં બાધમાના ઽ ઊવધ્યં વાતꣳ સબ્વં તદ્ આરાત્

ઇન્દ્રઃ સુત્રામા હૃદયેન સત્યં પુરોડાશેન સવિતા જજાન ।
યકૃત્ ક્લોમાનં વરુણો ભિષજ્યન્ મતસ્ને વાયવ્યૈર્ ન મિનાતિ પિત્તમ્

આન્ત્રાણિ સ્થાલીર્ મધુ પિન્વમાના ગુદાઃ પાત્રાણિ સુદુઘા ન ધેનુઃ ।
શ્યેનસ્ય પત્રં ન પ્લીહા શચીભિર્ આસન્દી નાભિર્ ઉદરં ન માતા

કુમ્ભો વનિષ્ઠુર્ જનિતા શચીભિર્ યસ્મિન્ન્ અગ્રે યોન્યાં ગર્ભો ઽ અન્તઃ ।
પ્લાશિર્ વ્યક્તઃ શતધાર ઽ ઉત્સો દુહે ન કુમ્ભી સ્વધાં પિતૃભ્યઃ

મુખꣳ સદ્ અસ્ય શિર ઽ ઇત્ સતેન જિહ્વા પવિત્રમ્ અશ્વિનાસન્ત્ સરસ્વતી ।
ચપ્યં ન પાયુર્ ભિષગ્ અસ્ય વાલો વસ્તિર્ ન શેપો હરસા તરસ્વી

અશ્વિભ્યાં ચક્ષુર્ અમૃતં ગ્રહાભ્યાં છાગેન તેજો હવિષા શૃતેન ।
પક્ષ્માણિ ગોધૂમૈઃ કુવલૈર્ ઉતાનિ પેશો ન શુક્રમ્ અસિતં વસાતે

અવિર્ ન મેષો નસિ વીર્યાય પ્રાણસ્ય પન્થા ઽ અમૃતો ગ્રહાભ્યામ્ ।
સરસ્વત્ય્ ઉપવાકૈર્ વ્યાનં નસ્યાનિ બર્હિર્ બદરૈર્ જજાન

ઇન્દ્રસ્ય રૂપં વૃષભો બલાય કર્ણાભ્યાꣳ શ્રોત્રમ્ અમૃતં ગ્રહાભ્યાં ।
યવા ન બર્હિર્ ભ્રુવિ કેસરાણિ કર્કન્ધુ જજ્ઞે મધુ સારઘં મુખાત્

આત્મન્ન્ ઉપસ્થે ન વૃકસ્ય લોમ મુખે શ્મશ્રૂણિ ન વ્યાઘ્રલોમ ।
કેશા ન શીર્ષન્ યશસે શ્રિયૈ શિખા સિꣳહસ્ય લોમ ત્વિષિર્ ઇન્દ્રિયાણિ

અઙ્ગાન્ય્ આત્મન્ ભિષજા તદ્ અશ્વિનાત્માનમ્ અઙ્ગૈઃ સમ્ અધાત્ સરસ્વતી ।
ઇન્દ્રસ્ય રૂપꣳ શતમાનમ્ આયુશ્ ચન્દ્રેણ જ્યોતિર્ અમૃતં દધાનાઃ

સરસ્વતી યોન્યાં ગર્ભમ્ અન્તર્ અશ્વિભ્યાં પત્ની સુકૃતં બિભર્તિ ।
અપાꣳ રસેન વરુણો ન સામ્નેન્દ્રꣳ શ્રિયૈ જનયન્ન્ અપ્સુ રાજા

તેજઃ પશૂનાꣳ હવિર્ ઇન્દ્રિયાવત્ પરિસ્રુતા પયસા સારઘં મધુ ।
અશ્વિભ્યાં દુગ્ધં ભિષજા સરસ્વત્યા સુતાસુતાભ્યામ્ અમૃતઃ સોમ ઽ ઇન્દુઃ ॥