શુક્લયજુર્વેદઃ · અધ્યાય 17

અગ્નિચયને ચિત્યપરિષેકાદિ જપપર્યન્તા મન્ત્રાઃ

અશ્મન્ન્ ઊર્જં પર્વતે શિશ્રિયાણામ્ ઽ અદ્ભ્ય ઓષધીભ્યો વનસ્પતિભ્યો ઽધિ સમ્ભૃતં પયઃ ।
તાં ન ઽ ઇષમૂર્જં ધત્ત મરુતઃ સꣳરરાણાઃ ।
ઽ અશ્મꣳસ્ તે ક્ષુત્ ।
મયિ ત ઊર્ક્ ।
યં દ્વિષ્મસ્ તં તે શુગ્ ઋચ્છતુ

ઇમા મે ઽ અગ્ન ઽ ઇષ્ટકા ધેનવઃ સન્ત્વ્ એકા ચ દશ ચ દશ ચ શતં ચ શતં ચ સહસ્રં ચ સહસ્રં ચાયુતં ચાયુતં ચ નિયુતં ચ નિયુતં ચ પ્રયુતં ચાર્બુદં ચ ન્યર્બુદꣳ સમુદ્રશ્ ચ મધ્યં ચાન્તશ્ ચ પરાર્ધશ્ ચૈતા મે ઽ અગ્ન ઇષ્ટકા ધેનવઃ સન્ત્વ્ અમુત્રામુષ્મિંલ્ લોકે

ઋતવ સ્થ ઽ ઋતાવૃધ ઽ ઋતુષ્ઠા સ્થ ઽ ઋતાવૃધઃ ।
ઘૃતશ્ચ્યુતો મધુશ્ચ્યુતો વિરાજો નામ કામદુઘા ઽ અક્ષીયમાણાઃ

સમુદ્રસ્ય ત્વાવકયાગ્ને પરિ વ્યયામસિ ।
પાવકો ઽ અસ્મભ્યꣳ શિવો ભવ

હિમસ્ય ત્વા જરાયુણાગ્ને પરિ વ્યયામસિ ।
પાવકો ઽ અસ્મભ્યꣳ શિવો ભવ

ઉપ જ્મન્ન્ ઉપ વેતસેઽવ તર નદીષ્વ્ આ ।
અગ્ને પિત્તમ્ અપામ્ અસિ ।
મણ્ડૂકિ તાભિર્ આ ગહિ સેમં નો યજ્ઞં પાવકવર્ણꣳ શિવં કૃધિ

અપામ્ ઇદં ન્યયનꣳ સમુદ્રસ્ય નિવેશનમ્ ।
અન્યાꣳસ્ ઽ તે અસ્મત્ તપન્તુ હેતયઃ પાવકો ઽ અસ્મભ્યꣳ શિવો ભવ

અગ્ને પાવક રોચિષા મન્દ્રયા દેવ જિહ્વયા ।
આ દેવાન્ વક્ષિ યક્ષિ ચ

સ નઃ પાવક દીદિવો ગ્ને દેવાꣳ ઽ ઇહા વહ ।
ઉપ યજ્ઞꣳ હવિશ્ ચ નઃ

પાવકયા યશ્ ચિતયન્ત્યા કૃપા ક્ષામન્ રુરુચ ઽ ઉષસો ન ભાનુના ।
તૂર્વન્ ન યામન્ન્ એતશસ્ય નૂ રણ ઽ આ યો ઘૃણે ન તતૃષાણો ઽ અજરઃ

નમસ્ તે હરસે શોચિષે નમસ્ તે ઽ અસ્ત્વ્ અર્ચિષે ।
અન્યાꣳસ્ તે અસ્મત્ તપન્તુ હેતયઃ પાવકો ઽ અસ્મભ્યꣳ શિવો ભવ

નૃષદે વેટ્ ।
અપ્સુષદે વેટ્ ।
બર્હિષદે વેટ્ ।
વનસદે વેટ્ ।
સ્વર્વિદે વેટ્

યે દેવા દેવાનાં યજ્ઞિયા યજ્ઞિયાનાꣳ સંવત્સરીણમ્ ઉપ ભાગમ્ આસતે ।
અહુતાદો હવિષો યજ્ઞે ઽ અસ્મિન્ત્ સ્વયં પિબન્તુ મધુનો ઘૃતસ્ય

યે દેવા દેવેષ્વ્ અધિ દેવત્વમ્ આયન્ યે બ્રહ્મણઃ પુરએતારો ઽ અસ્ય ।
યેભ્યો ન ઽ ઋતે પવતે ધામ કિં ચન ન તે દિવો ન પૃથિવ્યા ઽ અધિ સ્નુષુ

પ્રાણદા ઽ અપાનદા વ્યાનદા વર્ચોદા વરિવોદાઃ ।
અન્યાꣳસ્ ઽ તે અસ્મત્ તપન્તુ હેતયઃ પાવકો ઽ અસ્મભ્યꣳ શિવો ભવ

અગ્નિસ્ તિગ્મેન શોચિષા યાસદ્ વિશ્વં ન્ય્ અત્રિણમ્ ।
અગ્નિર્ નો વનતે રયિમ્

ય ઽ ઇમા વિશ્વા ભુવનાનિ જુહ્વદ્ ઋષિર્ હોતા ન્ય્ અસીદત્ પિતા નઃ ।
સ ઽ આશિષા દ્રવિણમ્ ઇચ્છમાનઃ પ્રથમચ્છદ્ અવરાꣳ ઽ આ વિવેશ

કિꣳ સ્વિદ્ આસીદ્ અધિષ્ઠાનમ્ આરમ્ભણં કતમત્ સ્વિત્ કથાસીત્ ।
યતો ભૂમિં જનયન્ વિશ્વકર્મા વિ દ્યામ્ ઔર્ણોન્ મહિના વિશ્વચક્ષાઃ

વિશ્વતશ્ચક્ષુર્ ઉત વિશ્વતોમુખો વિશ્વતોબાહુર્ ઉત વિશ્વતસ્પાત્ ।
સં બાહુભ્યાં ધમતિ સં પતત્રૈર્ દ્યાવાભૂમી જનયન્ દેવ ઽ એકઃ

કિꣳ સ્વિદ્ વનં ક ઽ ઉ સ વૃક્ષ ઽ આસ યતો દ્યાવાપૃથિવી નિષ્ટતક્ષુઃ ।
મનીષિણો મનસા પૃચ્છતેદ્ ઉ તદ્ યદ્ અધ્યતિષ્ઠદ્ ભુવનાનિ ધારયન્

યા તે ધામાનિ પરમાણિ યાવમા યા મધ્યમા વિશ્વકર્મન્ન્ ઉતેમા ।
શિક્ષા સખિભ્યો હવિષિ સ્વધાવઃ સ્વયં યજસ્વ તન્વં વૃધાનઃ

વિશ્વકર્મન્ હવિષા વાવૃધાનઃ સ્વયં યજસ્વ પૃથિવીમ્ ઉત દ્યામ્ ।
મુહ્યન્ત્વ્ અન્યે ઽ અભિતો સપત્ના ઽ ઇહાસ્માકં મઘવા સૂરિર્ અસ્તુ

વાચસ્ પતિં વિશ્વકર્માણમૂતયે મનોજુવં વાજે ઽ અદ્યા હુવેમ ।
સ નો વિશ્વાનિ હવનાનિ જોષદ્ વિશ્વશમ્ભૂર્ અવસે સાધુકર્મા

વિશ્વકર્મન્ હવિષા વર્ધનેન ત્રાતારમ્ ઇન્દ્રમ્ અકૃણોર્ અવધ્યમ્ ।
તસ્મૈ વિશઃ સમનમન્ત પૂર્વીર્ અયમ્ ઉગ્રો વિહવ્યો યથાસત્

ચક્ષુષઃ પિતા મનસા હિ ધીરો ઘૃતમ્ એને અજનન્ નમ્નમાને ।
યદેદ્ અન્તા ઽ અદદૃહન્ત પૂર્વ ઽ આદ્ ઇદ્ દ્યાવાપૃથિવી ઽ અપ્રથેતામ્

વિશ્વકર્મા વિમના ઽ આદ્ વિહાયા ધાતા વિધાતા પરમોત સંદૃક્ ।
તેષામ્ ઇષ્ટાનિ સમ્ ઇષા મદન્તિ યત્રા સપ્તઋષીન્ પર ઽ એકમ્ આહુઃ

યો નઃ પિતા જનિતા યો વિધાતા ધામાનિ વેદ ભુવનાનિ વિશ્વા ।
યો દેવાનાં નામધા ઽ એક ઽ એવ તꣳ સંપ્રશ્નં ભુવના યન્ત્ય્ અન્યા

ત ઽ આયજન્ત દ્રવિણꣳ સમ્ અસ્મા ઽ ઋષયઃ પૂર્વે જરિતારો ન ભૂના ।
અસૂર્તે સૂર્તે રજસિ નિષત્તે યે ભૂતાનિ સમકૃણ્વન્ન્ ઇમાનિ

પરો દિવા પર ઽ એના પૃથિવ્યા પરો દેવેભિર્ અસુરૈર્ યદ્ અસ્તિ ।
કꣳ સ્વિદ્ ગર્ભં પ્રથમં દધ્ર આપો યત્ર દેવાઃ સમપશ્યન્ત પૂર્વે

તમ્ ઇદ્ ગર્ભં પ્રથમં દધ્ર ઽ આપો યત્ર દેવાઃ સમગચ્છન્ત વિશ્વે ।
અજસ્ય નાભાવ્ અધ્ય્ એકમ્ અર્પિતં યસ્મિન્ વિશ્વાનિ ભુવનાનિ તસ્થુઃ

ન તં વિદાથ ય ઽ ઇમા જજાનાન્યદ્ યુષ્માકમ્ અન્તરં બભૂવ ।
નીહારેણ પ્રાવૃતા જલ્પ્યા ચાસુતૃપ ઽ ઉક્થશાસશ્ ચરન્તિ

વિશ્વકર્મા હ્ય્ અજનિષ્ટ દેવ ઽ આદ્ ઇદ્ ગન્ધર્વો ઽ અભવદ્ દ્વિતીયઃ ।
તૃતીયઃ પિતા જનિતૌષધીનામ્ અપાં ગર્ભં વ્યદધાત્ પુરુત્રા

આશુઃ શિશાનો વૃષભો ન ભીમો ઘનાઘનઃ ક્ષોભણશ્ ચર્ષણીનામ્ ।
સંક્રન્દનોઽનિમિષ ઽ એકવીરઃ શતꣳ સેના ઽ અજયત્ સાકમ્ ઇન્દ્રઃ

સંક્રન્દનેનાનિમિષેણ જિષ્ણુના યુત્કારેણ દુશ્ચ્યવનેન ધૃષ્ણુના ।
તદ્ ઇન્દ્રેણ જયત તત્ સહધ્વં યુધો નર ઇષુહસ્તેન વૃષ્ણા

સ ઽ ઇષુહસ્તૈઃ સ નિષઙ્ગિભિર્ વશી સꣳસ્રષ્ટા સ યુધ ઽ ઇન્દ્રો ગણેન ।
સꣳસૃષ્ટજિત્ સોમપા બાહુશર્ધ્ય્ ઉગ્રધન્વા પ્રતિહિતાભિર્ અસ્તા

બૃહસ્પતે પરિ દીયા રથેન રક્ષોહામિત્રાઁ૨ઽ અપબાધમાનઃ ।
પ્રભઞ્જન્ત્ સેનાઃ પ્રમૃણો યુધા જયન્ન્ અસ્માકમ્ એધ્ય્ અવિતા રથાનામ્

બલવિજ્ઞાય સ્થવિરઃ પ્રવીરઃ સહસ્વાન્ વાજી સહમાન ઽ ઉગ્રઃ ।
અભિવીરો ઽ અભિસત્વા સહોજા જૈત્રમ્ ઇન્દ્ર રથમ્ આ તિષ્ઠ ગોવિત્

ગોત્રભિદં ગોવિદં વજ્રબાહું જયન્તમ્ અજ્મ પ્રમૃણન્તમ્ ઓજસા ।
ઇમꣳ સજાતા ઽ અનુ વીરયધ્વમ્ ઇન્દ્રꣳ સખાયો ઽ અનુ સꣳ રભધ્વમ્

અભિ ગોત્રાણિ સહસા ગાહમાનો ઽદયો વીરઃ શતમન્યુર્ ઇન્દ્રઃ ।
દુશ્ચ્યવનઃ પૃતનાષાડ્ અયુધ્યો ઽસ્માકꣳ સેના અવતુ પ્ર યુત્સુ

ઇન્દ્ર ઽ આસાં નેતા બૃહસ્પતિર્ દક્ષિણા યજ્ઞઃ પુર ઽ એતુ સોમઃ ।
દેવસેનાનામ્ અભિભઞ્જતીનાં જયન્તીનાં મરુતો યન્ત્વ્ અગ્રમ્

ઇન્દ્રસ્ય વૃષ્ણો વરુણસ્ય રાજ્ઞ ઽ આદિત્યાનાં મરુતાꣳ શર્ધ ઽ ઉગ્રમ્ ।
મહામનસાં ભુવનચ્યવાનાં ઘોષો દેવાનાં જયતામ્ ઉદ્ અસ્થાત્

ઉદ્ ધર્ષય મઘવન્ન્ આયુધાન્ય્ ઉત્ સત્વનાં મામકાનાં મનાꣳસિ ।
ઉદ્ વૃત્રહન્ વાજિનાં વાજિનાન્ય્ ઉદ્ રથાનાં જયતાં યન્તુ ઘોષાઃ

અસ્માકમ્ ઇન્દ્રઃ સમૃતેષુ ધ્વજેષ્વ્ અસ્માકં યા ઽ ઇષવસ્ તા જયન્તુ ।
અસ્માકં વીરા ઽ ઉત્તરે ભવન્ત્વ્ અસ્માꣳઽ ઉ દેવા ઽ અવતા હવેષુ

અમીષાં ચિત્તં પ્રતિલોભયન્તી ગૃહાણાઙ્ગાન્ય્ અપ્વે પરેહિ ।
અભિ પ્રેહિ નિર્ દહ હૃત્સુ શોકૈર્ અન્ધેનામિત્રાસ્ તમસા સચન્તામ્

અવસૃષ્ટા પરા પત શરવ્યે બ્રહ્મસꣳશિતે ।
ગચ્છામિત્રાન્ પ્ર પદ્યસ્વ મામીષાં કં ચનોચ્ છિષઃ

પ્રેતા જયતા નર ઽ ઇન્દ્રો વઃ શર્મ યચ્છતુ ।
ઉગ્રા વઃ સન્તુ બાહવો ઽનાધૃષ્યા યથાસથ

અસૌ યા સેના મરુતઃ પરેષામ્ અભ્યેતિ ન ઽ ઓજસા સ્પર્ધમાના ।
તાં ગૂહત તમસાપવ્રતેન યથામી ઽ અન્યો ઽ અન્યં ન જાનન્

યત્ર વાણાઃ સમ્પતન્તિ કુમારા વિશિખાઽઇવ ।
તન્ન ઽ ઇન્દ્રો બૃહસ્પતિર્ અદિતિઃ શર્મ યચ્છતુ વિશ્વાહા શર્મ યચ્છતુ

મર્માણિ તે વર્મણા છાદયામિ સોમસ્ ત્વા રાજામૃતેનાનુ વસ્તામ્ ।
ઉરોર્ વરીયો વરુણસ્ તે કૃણોતુ જયન્તં ત્વાનુ દેવા મદન્તુ

ઉદ્ એનમ્ ઉત્તરાં નયાગ્ને ઘૃતેનાહુત ।
રાયસ્પોષેણ સꣳ સૃજ પ્રજયા ચ બહું કૃધિ

ઇન્દ્રેમં પ્રતરાં નય સજાતાનામ્ અસદ્વશી ।
સમ્ એનં વર્ચસા સૃજ દેવાનાં ભાગદા ઽ અસત્

યસ્ય કુર્મો ગૃહે હવિસ્ તમ્ અગ્ને વર્ધયા ત્વમ્ ।
તસ્મૈ દેવા ઽ અધિ બ્રુવન્ન્ અયં ચ બ્રહ્મણસ્પતિઃ

ઉદ્ ઉ ત્વા વિશ્વે દેવા ઽ અગ્ને ભરન્તુ ચિત્તિભિઃ ।
સ નો બહ્વ શિવસ્ ત્વꣳ સુપ્રતીકો વિભાવસુઃ

પઞ્ચ દિશો દૈવીર્ યજ્ઞમ્ અવન્તુ દેવીર્ અપામતિં દુર્મતિં બાધમાનાઃ ।
રાયસ્પોષે યજ્ઞપતિમ્ આભજન્તી રાયસ્પોષે ઽ અધિ યજ્ઞો ઽ અસ્થાત્

સમિદ્ધે ઽ અગ્નાવ્ અધિ મામહાન ઽ ઉક્થપત્ર ઽ ઈડ્યો ગૃભીતઃ ।
તપ્તં ઘર્મં પરિગૃહ્યાયજન્તોર્જા યદ્ યજ્ઞમ્ અયજન્ત દેવાઃ

દૈવ્યાય ધર્ત્રે જોષ્ટ્રે દેવશ્રીઃ શ્રીમનાઃ શતપયાઃ ।
પરિગૃહ્ય દેવા યજ્ઞમ્ આયન્ દેવા દેવેભ્યો ઽ અધ્વર્યન્તો ઽ અસ્થુઃ

વીતꣳ હવિઃ શમિતꣳ શમિતા યજધ્યૈ તુરીયો યજ્ઞો યત્ર હવ્યમ્ એતિ ।
તતો વાકા ઽ આશિષો નો જુષન્તામ્

સૂર્યરશ્મિર્ હરિકેશઃ પુરસ્તાત્ સવિતા જ્યોતિર્ ઉદ્ અયાꣳઽ અજસ્રમ્ ।
તસ્ય પૂષા પ્રસવે યાતિ વિદ્વાન્ત્ સમ્પશ્યન્ વિશ્વા ભુવનાનિ ગોપાઃ

વિમાન ઽ એષ દિવો મધ્ય ઽ આસ્ત ઽ આપપ્રિવાન્ રોદસી ઽ અન્તરિક્ષમ્ ।
સ વિશ્વાચીર્ અભિ ચષ્ટે ઘૃતાચીર્ અન્તરા પૂર્વમ્ અપરં ચ કેતુમ્

ઉક્ષા સમુદ્રો ઽ અરુણઃ સુપર્ણઃ પૂર્વસ્ય યોનિં પિતુર્ આ વિવેશ ।
મધ્યે દિવો નિહિતઃ પૃશ્નિર્ અશ્મા વિ ચક્રમે રજસસ્ પાત્ય્ અન્તૌ

ઇન્દ્રં વિશ્વા ઽ અવીવૃધન્ત્ સમુદ્રવ્યચસં ગિરઃ ।
રથીતમꣳ રથીનાં વાજાનાꣳ સત્પતિં પતિમ્

દેવહૂર્ યજ્ઞ ઽ આ ચ વક્ષત્ સુમ્નહૂર્ યજ્ઞ ઽ આ ચ વક્ષત્ ।
યક્ષદ્ અગ્નિર્ દેવો દેવાꣳઽ આ ચ વક્ષત્

વાજસ્ય મા પ્રસવ ઽ ઉદ્ગ્રાભેણોદ્ અગ્રભીત્ ।
અધ સપત્નાન્ ઇન્દ્રો મે નિગ્રાભેણાધરાꣳઽ અકઃ

ઉદ્ગ્રાભં ચ નિગ્રાભં ચ બ્રહ્મ દેવા ઽ અવીવૃધન્ ।
અધા સપત્નાન્ ઇન્દ્રાગ્ની મે વિષૂચીનાન્ વ્યસ્યતામ્

ક્રમધ્વમ્ અગ્નિના નાકમ્ ઉખ્યꣳ હસ્તેષુ બિભ્રતઃ ।
દિવસ્ પૃષ્ઠꣳ સ્વર્ ગત્વા મિશ્રા દેવેભિર્ આધ્વમ્

પ્રાચીમ્ અનુ પ્રદિશં પ્રેહિ વિદ્વાન્ અગ્નેર્ અગ્ને પુરો ઽ અગ્નિર્ ભવેહ ।
વિશ્વા ઽ આશા દીદ્યાનો વિ ભાહ્ય્ ઊર્જં નો ધેહિ દ્વિપદે ચતુષ્પદે

પૃથિવ્યા ઽ અહમ્ ઉદ્ અન્તરિક્ષમ્ આરુહમ્ અન્તરિક્ષાદ્ દિવમ્ આરુહમ્ ।
દિવો નાકસ્ય પૃષ્ઠાત્ સ્વર્ જ્યોતિર્ અગામ્ અહમ્

સ્વર્ યન્તો નાપેક્ષન્ત ઽ આ દ્યાꣳ રોહન્તિ રોદસી ।
યજ્ઞં યે વિશ્વતોધારꣳ સુવિદ્વાꣳસો વિતેનિરે

અગ્ને પ્રેહિ પ્રથમો દેવયતાં ચક્ષુર્ દેવાનામ્ ઉત મર્ત્યાનામ્ ।
ઇયક્ષમાણા ભૃગુભિઃ સજોષાઃ સ્વર્ યન્તુ યજમાનાઃ સ્વસ્તિ

નક્તોષાસા સમનસા વિરૂપે ધાપયેતે શિશુમ્ એકꣳ સમીચી ।
દ્યાવાક્ષામા રુક્મો ઽ અન્તર્ વિ ભાતિ દેવા ઽ અગ્નિં ધારયન્ દ્રવિણોદાઃ

અગ્ને સહસ્રાક્ષ શતમૂર્ધઞ્ છતં તે પ્રાણાઃ સહસ્રં વ્યાનાઃ ।
ત્વꣳ સાહસ્રસ્ય રાય ઽ ઈશિષે તસ્મૈ તે વિધેમ વાજાય સ્વાહા

સુપર્ણો ઽસિ ગરુત્માન્ પૃષ્ઠે પૃથિવ્યાઃ સીદ ।
ભાસાન્તરિક્ષમ્ આ પૃણ જ્યોતિષા દિવમ્ ઉત્ તભાન તેજસા દિશ ઽ ઉદ્ દૃꣳહ

આજુહ્વાનઃ સુપ્રતીકઃ પુરસ્તાદ્ અગ્ને યોનિમ્ આ સીદ સાધુયા ।
અસ્મિન્ત્સધસ્થે ઽ અધ્ય્ ઉત્તરસ્મિન્ વિશ્વે દેવા યજમાનશ્ ચ સીદત

તꣳ સવિતુર્ વરેણ્યસ્ય ચિત્રામ્ આહં વૃણે સુમતિં વિશ્વજન્યામ્ ।
યામ્ અસ્ય કણ્વો અદુહત્ પ્રપીનાꣳ સહસ્રધારાં પયસા મહીં ગામ્

વિધેમ તે પરમે જન્મન્ન્ અગ્ને વિધેમ સ્તોમૈર્ અવરે સધસ્થે ।
યસ્માદ્ યોનેર્ ઉદારિથા યજે તં પ્ર ત્વે હવીꣳષિ જુહુરે સમિદ્ધે

પ્રેદ્ધો ઽ અગ્ને દીદિહિ પુરો નો ઽજસ્રયા સૂર્મ્યા યવિષ્ઠ ।
ત્વાꣳ શશ્વન્ત ઽ ઉપ યન્તિ વાજાઃ

અગ્ને તમ્ અદ્યાશ્વં ન સ્તોમૈઃ ક્રતું ન ભદ્રꣳ હૃદિસ્પૃશમ્ ।
ઋધ્યામા ત ઽ ઓહૈઃ

ચિત્તિં જુહોમિ મનસા ઘૃતેન યથા દેવા ઽ ઇહાગમન્ વીતિહોત્રા ઽ ઋતાવૃધઃ ।
પત્યે વિશ્વસ્ય ભૂમનો જુહોમિ વિશ્વકર્મણે વિશ્વાહાદાભ્યꣳ હવિ

સપ્ત તે ઽ અગ્ને સમિધઃ સપ્ત જિહ્વાઃ સપ્ત ઽ ઋષયઃ સપ્ત ધામ પ્રિયાણિ ।
સપ્ત હોત્રાઃ સપ્તધા ત્વા યજન્તિ સપ્ત યોનીર્ આ પૃણસ્વ ઘૃતેન સ્વાહા

શુક્રજ્યોતિશ્ ચ ચિત્રજ્યોતિશ્ ચ સત્યજ્યોતિશ્ ચ જ્યોતિષ્માꣳશ્ ચ ।
શુક્રશ્ ચ ઽ ઋતપાશ્ ચાત્યꣳહાઃ

ઈદૃઙ્ ચાન્યદૃઙ્ ચ સદૃઙ્ ચ પ્રતિસદૃઙ્ ચ ।
મિતશ્ ચ સંમિતશ્ ચ સભરાઃ

ઋતશ્ ચ સત્યશ્ ચ ધ્રુવશ્ ચ ધરુણશ્ ચ ।
ધર્તા ચ વિધર્તા ચ વિધારયઃ

ઋતજિચ્ ચ સત્યજિચ્ ચ સેનજિચ્ ચ સુષેણશ્ ચ ।
અન્તિમિત્રશ્ ચ દૂરેઽઅમિત્રશ્ ચ ગણઃ

ઈદૃક્ષાસ ઽ એતાદૃક્ષાસ ઽ ઊ ષુ ણઃ સદૃક્ષાસઃ પ્રતિસદૃક્ષાસ ઽ એતન ।
મિતાસશ્ ચ સંમિતાસો નો ઽ અદ્ય સભરસો મરુતો યજ્ઞે ઽ અસ્મિન્

સ્વતવાꣳશ્ ચ પ્રઘાસી ચ સાંતપનશ્ ચ ગૃહમેધી ચ ।
ક્રીડી ચ શાકી ચોજ્જેષી

ઉગ્રશ્ ચ ભીમશ્ ચ ધ્વાન્તશ્ ચ ધુનિશ્ ચ ।
સાસહ્વાꣳશ્ ચાભિયુગ્વા ચ વિક્ષિપઃ સ્વાહા ।
ઇન્દ્રં દૈવીર્ વિશો મરુતો ઽનુવર્ત્માનો ઽભવન્ યથેન્દ્રં દૈવીર્ વિશો મરુતો ઽનુવર્ત્માનો ઽભવન્ ।
એવમ્ ઇમં યજમાનં દૈવીશ્ ચ વિશો માનુષીશ્ ચાનુવર્ત્માનો ભવન્તુ

ઇમꣳ સ્તનમૂર્જસ્વન્તં ધયાપાં પ્રપીનમ્ અગ્ને સરિરસ્ય મધ્યે ।
ઉત્સં જુષસ્વ મધુમન્તમ્ અર્વન્ત્ સમુદ્રિયꣳ સદનમ્ આ વિશસ્વ

ઘૃતં મિમિક્ષે ઘૃતમ્ અસ્ય યોનિર્ ઘૃતે શ્રિતો ઘૃતમ્ વ્ અસ્ય ધામ ।
અનુષ્વધમ્ આ વહ માદયસ્વ સ્વાહાકૃતં વૃષભ વક્ષિ હવ્યમ્

સમુદ્રાદ્ ઊર્મિર્ મધુમાꣳઽ ઉદ્ આરદ્ ઉપાꣳશુના સમ્ અમૃતત્વમ્ આનટ્ ।
ઘૃતસ્ય નામ ગુહ્યં યદ્ અસ્તિ જિહ્વા દેવાનામ્ અમૃતસ્ય નાભિઃ

વયં નામ પ્ર બ્રવામા ઘૃતસ્યાસ્મિન્ યજ્ઞે ધારયામા નમોભિઃ ।
ઉપ બ્રહ્મા શૃણવચ્ છસ્યમાનં ચતુઃશૃઙ્ગો ઽવમીદ્ ગૌર એતત્

ચત્વારિ શૃઙ્ગા ત્રયો ઽ અસ્ય પાદા દ્વે શીર્ષે સપ્ત હસ્તાસો ઽ અસ્ય ।
ત્રિધા બદ્ધો વૃષભો રોરવીતિ મહો દેવો મર્ત્યાꣳ ઽ આ વિવેશ

ત્રિધા હિતં પણિભિર્ ગુહ્યમાનં ગવિ દેવાસો ઘૃતમ્ અન્વ્ અવિન્દન્ ।
ઇન્દ્ર ઽ એકꣳ સૂર્ય ઽ એકં જજાન વેનાદ્ એકꣳ સ્વધયા નિષ્ટતક્ષુઃ

એતા ઽઅર્ષન્તિ હૃદ્યાત્ સમુદ્રાચ્ છતવ્રજા રિપુણા નાવચક્ષે ।
ઘૃતસ્ય ધારા ઽ અભિ ચાકશીમિ હિરણ્યયો વેતસો મધ્ય ઽ આસામ્

સમ્યક્ સ્રવન્તિ સરિતો ન ધેના ઽ અન્તર્ હૃદા મનસા પૂયમાનાઃ ।
એતે ઽ અર્ષન્ત્ય્ ઊર્મયો ઘૃતસ્ય મૃગા ઽઇવ ક્ષિપણોર્ ઈષમાણાઃ

સિન્ધોર્ ઇવ પ્રાધ્વને શૂઘનાસો વાતપ્રમિયઃ પતયન્તિ યહ્વાઃ ।
ઘૃતસ્ય ધારા ઽ અરુષો ન વાજી કાષ્ઠા ભિન્દન્ન્ ઊર્મિભિઃ પિન્વમાનઃ

અભિ પ્રવન્ત સમનેવ યોષાઃ કલ્યાણ્યઃ સ્મયમાનાસો ઽ અગ્નિમ્ ।
ઘૃતસ્ય ધારાઃ સમિધો નસન્ત તા જુષાણો હર્યતિ જાતવેદાઃ

કન્યા ઽઇવ વહતુમ્ એતવા ઽ ઉ ઽ અઞ્જ્ય્ અઞ્જાના ઽ અભિ ચાકશીમિ ।
યત્ર સોમઃ સૂયતે યત્ર યજ્ઞો ઘૃતસ્ય ધારા ઽ અભિ તત્ પવન્તે

અભ્ય્ અર્ષત સુષ્ટુતિં ગવ્યમ્ આજિમ્ અસ્માસુ ભદ્રા દ્રવિણાનિ ધત્ત ।
ઇમં યજ્ઞં નયત દેવતા નો ઘૃતસ્ય ધારા મધુમત્ પવન્તે

ધામન્ તે વિશ્વં ભુવનમ્ અધિ શ્રિતમ્ અન્તઃ સમુદ્રે હૃદ્યન્તર્ આયુષિ ।
અપામ્ અનીકે સમિથે ય ઽ આભૃતસ્ તમ્ અશ્યામ મધુમન્તં ત ઽ ઊર્મિમ્ ॥