શિવ પુરાણ · શ્લોક 7.14-2

વાયુરુવાચ
પ્રતિકલ્પં પ્રવક્ષ્યામિ રુદ્રાવિર્ભાવકારણમ્

યતો વિચ્છિન્નસંતાના બ્રહ્મસૃષ્ટિઃ પ્રવર્તતે

કલ્પેકલ્પે પ્રજાઃ સૃષ્ટ્વા બ્રહ્મા બ્રહ્માંડસંભવઃ

અવૃદ્ધિહેતોર્ભૂતાનાં મુમોહ ભૃશદુઃખિતઃ

તસ્ય દુઃખપ્રશાંત્યર્થં પ્રજાનાં ચ વિવૃદ્ધયે

તત્તત્કલ્પેષુ કાલાત્મા રુદ્રો રુદ્રગણાધિપઃ

નિર્દિષ્ટઃ પમમેશેન મહેશો નીલલોહિતઃ

પુત્રો ભૂત્વાનુગૃહ્ણાતિ બ્રહ્માણં બ્રહ્મણોનુજઃ

સ એવ ભગવાનીશસ્તેજોરાશિરનામયઃ

અનાદિનિધનોધાતા ભૂતસંકોચકો વિભુઃ

પરમૈશ્વર્યસંયુક્તઃ પરમેશ્વરભાવિતઃ

તચ્છક્ત્યાધિષ્ઠિતશ્શશ્વત્તચ્ચિહ્નૈરપિ ચિહ્નિતઃ

તન્નામનામા તદ્રૂપસ્તત્કાર્યકરણક્ષમઃ

તત્તુલ્યવ્યવહારશ્ચ તદાજ્ઞાપરિપાલકઃ

સહસ્રાદિત્યસંકાશશ્ચન્દ્રાવયવભૂષણઃ

ભુજંગહારકેયૂરવલયો મુંજમેખલઃ

જલંધરવિરિંચેન્દ્રકપાલશકલોજ્જ્વલઃ

ગઙ્ગાતુંગતરંગાર્ધપિંગલાનનમૂર્ધજઃ

ભગ્નદંષ્ટ્રાંકુરાક્રાન્તપ્રાન્તકાન્તધરાધરઃ

સવ્યશ્રવણપાર્શ્વાંતમંડલીકૃતકુણ્ડલઃ

મહાવૃષભનિર્યાણો મહાજલદનિઃસ્વનઃ

મહાનલસમપ્રખ્યો મહાબલપરાક્રમઃ

એવં ઘોરમહારૂપો બ્રહ્મપુત્રીં મહેશ્વરઃ

વિજ્ઞાનં બ્રહ્મણે દત્ત્વા સર્ગે સહકરોતિ ચ

તસ્માદ્રુદ્રપ્રસાદેન પ્રતિકલ્પં પ્રજાપતેઃ

પ્રવાહરૂપતો નિત્યા પ્રજાસૃષ્ટિઃ પ્રવર્તતે

કદાચિત્પ્રાર્થિતઃ સ્રષ્ટું બ્રહ્મણા નીલલોહિતઃ

સ્વાત્મના સદૃશાન્ સર્વાન્ સસર્જ મનસા વિભુઃ

કપર્દિનો નિરાતંકાન્નીલગ્રીવાંસ્ત્રિલોચનાન્

જરામરણનિર્મુક્તાન્ દીપ્તશૂલવરાયુધાન્

તૈસ્તુ સંચ્છાદિતં સર્વં ચતુર્દશવિધં જગત્

તાન્દૃષ્ટા વિવિધાન્રુદ્રાન્ રુદ્રમાહ પિતામહઃ

નમસ્તે દેવદેવેશ માસ્રાક્ષીરીદૃશીઃ પ્રજાઃ

અન્યાઃ સૃજ ત્વં ભદ્રં તે પ્રજા મૃત્યુસમન્વિતાઃ

ઇત્યુક્તઃ પ્રહસન્પ્રાહ બ્રહ્માણં પરમેશ્વરઃ

નાસ્તિ મે તાદૃશસ્સર્ગસ્સૃજ ત્વમશુભાઃ પ્રજાઃ

યે ત્વિમે મનસા સૃષ્ટા મહાત્માનો મહાબલાઃ

ચરિષ્યંતિ મયા સાર્ધં સર્વ એવ હિ યાજ્ઞિકાઃ

ઇત્યુક્ત્વા વિશ્વકર્માણં વિશ્વભૂતેશ્વરો હરઃ

સહ રુદ્રૈઃ પ્રજાસર્ગાન્નિવૃત્તાત્મા વ્યતિષ્ઠત

તતઃ પ્રભૃતિ દેવો ઽસૌ ન પ્રસૂતે પ્રજાઃ શુભાઃ

ઊર્ધ્વરેતાઃ સ્થિતઃ સ્થાણુર્યાવદાભૂતસંપ્લવમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે સપ્તમ્યાં વાયવીયસંહિતાયાં પૂર્વખણ્ડે રુદ્રાવિર્ભાવવર્ણનં નામ ચતુર્દશો ઽધ્યાયઃ