શિવ પુરાણ · અધ્યાય 6.10

વ્યાસ ઉવાચ ॥
ગતેઽથ સૂતે મુનયસ્સુવિસ્મિતા વિચિન્ત્ય ચાન્યોન્યમિદન્તુ વિસ્મૃતમ્ ॥
યદ્વામદેવસ્ય મતન્મુનીશ્વર પ્રત્યૂચિતન્તત્ખલુ નષ્ટમદ્ય નઃ

કદાનુભૂયાન્મુનિવર્યદર્શનમ્ભાવાબ્ધિદુઃખૌઘહરમ્પરં હિ તત્ ॥
મહેશ્વરારાધનપુણ્યતોઽધુના મુનીશ્વરસ્સત્વરમાવિરસ્તુ નઃ

ઇતિ ચિન્તાસમાવિષ્ટા મુનયો મુનિપુંગવમ્॥
વ્યાસં સંપૂજ્ય હૃત્પદ્મે તસ્થુસ્તદ્દશર્નોત્સુકાઃ

સમ્વત્સરાન્તે સ પુનઃ કાશીમ્પ્રાપ મહામુનિઃ ॥
શિવભક્તિરતો જ્ઞાની પુરાણાર્થપ્રકાશકઃ

તન્દૃષ્ટ્વા સૂતમાયાન્તમ્મુનયો હૃષ્ટચેતસઃ ॥
અભ્યુત્થાનાસનાર્ઘ્યાદિપૂજયા સમપૂજયન્

સોપિ તાન્મુનિશાર્દૂલાનભિનન્દ્ય સ્મિતોદરમ્ ॥
પ્રીત્યા સ્નાત્વા જાહ્નવીયે જલે પરમપાવને

ઋષીન્સંતર્પ્ય ચ સુરાન્પિતૄંશ્ચ તિલતણ્ડુલૈઃ ॥
તીરમાગત્ય સમ્પ્રોક્ષ્ય વાસસી પરિધાય ચ

દ્વિરાચમ્ય સમાદાય ભસ્મ સદ્યાદિમંત્રતઃ ॥
ઉદ્ધૂલનાદિક્રમતો વિધાર્ય્યાઽથ મુનીશ્વરઃ

રુદ્રાક્ષમાલાભરણઃ કૃતનિત્યક્રિયસ્સુધી ॥
યથોક્તાંગેષુ વિધિના ત્રિપુણ્ડ્રં રચતિ સ્મ હ

વિશ્વેશ્વરમુમાકાન્તં સસુતં સગણાધિપમ્ ॥
પૂજયામાસ સદ્ભક્ત્યા હ્યસ્તૌ ન્નત્વા મુહુર્મુહુઃ

કાલભૈરવનાથં ચ સંપૂજ્યાથ વિધાનતઃ ॥
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનસ્ત્રેધા નત્વા ચ પંચધા

પુનઃ પ્રદક્ષિણી કૃત્ય પ્રણમ્ય ભુવિ દણ્ડવત્ ॥
તુષ્ટાવ પરયા સ્તુત્યા સંસ્મરંસ્તત્પદામ્બુજમ્

શ્રીમત્પંચાક્ષરીમ્વિદ્યામષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્॥
સંજપ્ય પુરતઃ સ્થિત્વા ક્ષમાપય્ય મહેશ્વરમ્

ચણ્ડેશં સમ્પ્રપૂજ્યાઽથ મુક્તિમણ્ડપમધ્યતઃ ॥
નિર્દ્દિષ્ટમાસનં ભેજે મુનિભિર્વેદપારગૈઃ

એવં સ્થિતેષુ સર્વેષુ નમસ્કૃત્ય સમંત્રકમ્ ॥
અથ પ્રાહ મુનીન્દ્રાણાં ભાવવૃદ્ધિકરમ્વચ

સૂત કૃતઃ ॥
ધન્યા યૂયં મહાપ્રાજ્ઞા મુનયશ્શંસિતવ્રતાઃ ॥
ભવદર્થમિહ પ્રાપ્તોઽહન્તદ્વૃત્તમિદં શૃણુ

યદાહમુપદિશ્યાથ ભવતઃ પ્રણવાર્થકમ્॥
ગતસ્તીર્થાટનાર્થાય તદ્વૃત્તાન્તમ્બ્રવીમિ વઃ

ઇતો નિર્ગત્ય સમ્પ્રાપ્ય તીરં દક્ષપયોનિધેઃ ॥
સ્નાત્વા સમ્પૂજ્ય વિધિવદ્દેવીં કન્યામયીં શિવામ્ ॥
પુનરાગત્ય વિપ્રેન્દ્રાસ્સુવર્ણમુખરીતટમ્

શ્રીકાલહસ્તિશૈલાખ્યનગરે પરમાદ્ભુતે ॥
સુવર્ણમુખરીતોયે સ્નાત્વા દેવાનૃષીનપિ

સન્તર્પ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા સમુદં ગિરિશં સ્મરન્ ॥
સમર્ચ્ય કાલહસ્તીશં ચન્દ્રકાંતસમપ્રભમ્

પશ્ચિમાભિમુખમ્પંચશિરસમ્પરમાદ્ભુતમ્ ॥
સકૃદ્દર્શનમાત્રેણ સર્વાઘક્ષયકારણમ્

સર્વસિદ્ધિપ્રદમ્ભુક્તિમુક્તિદન્ત્રિગુણેશ્વરમ્ ॥
તતશ્ચ પરયા ભક્ત્યા તસ્ય દક્ષિણગાં શિવામ્

જ્ઞાનપ્રસૂનકલિકાં સમર્ચ્ય હિ જગત્પ્રસૂમ્ ॥
શ્રીમત્પંચાક્ષરીં વિદ્યામષ્ટોત્તરસહસ્રકમ્

જપ્ત્વા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સ્તુત્વા નત્વા મુહુર્મુહુઃ

તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય ગિરિમ્પ્રત્યહમાદરાત્ ॥
આમોદતીવ મનસિ પ્રત્યહન્નિયમાસ્થિતઃ

અનયઞ્ચતુરો માસાનેવન્તત્ર મુનીશ્વરાઃ ॥
જ્ઞાનપ્રસૂનકલિકા મહાદેવ્યાઃ પ્રસાદતઃ

એકદા તુ સમાસ્તીર્ય ચૈલાજિનકુશોત્તરમ્ ॥
આસનમ્પરમન્તસ્મિન્સ્થિત્વા રુદ્ધેન્દ્રિયો મુનિ

સમાધિમાસ્થાય સદા પરમાનંદચિદ્ધનઃ ॥
પરિપૂર્ણશ્શિવોસ્મીતિ નિર્વ્યગ્રહૃદયોઽભવમ્

એતસ્મિન્નેવ સમયે સદ્ગુરુઃ કરુણાનિધિઃ ॥
નીલજીમૂતસઙ્કાશો વિદ્યુત્પિઙ્ગજટાધરઃ

પ્રાંશુઃ કમણ્ડલૂદ્દણ્ડકૃષ્ણાજિનધરસ્સ્વયમ્ ॥
ભસ્માવદાતસર્વાઙ્ગસ્સર્વલક્ષણલક્ષિતઃ

ત્રિપુણ્ડ્રવિલસદ્ભાલો રુદ્રાક્ષાલઙ્કૃતાકૃતિઃ ॥
પદ્મપત્રારુણાયામવિસ્તીર્ણનયનદ્વયઃ

પ્રાદુર્ભૂય હૃદમ્ભોજે તદાનીમેવ સત્વરમ્ ॥
વિમોહિતસ્તદૈવાસમેતદદ્ભુતમાસ્તિકાઃ

તત ઉન્મીલ્ય નયને વિલાપં કૃતવાનહમ્ ॥
આસીન્મમાશ્રુપાતશ્ચ ગિરિનિર્ઝરસન્નિભઃ

એતસ્મિન્નેવ સમયે શ્રુતા વાગશરીરિણી ॥
વ્યોમ્નો મહાદ્ભુતા વિપ્રાસ્તામેવ શૃણુતાદરાત્

સૂતપુત્ર મહાભાગ ગચ્છ વારાણસીમ્પુરીમ્ ॥
તત્રાસન્મુનયઃ પૂર્વમુપદિષ્ટાસ્ત્વયાઽધુના

ત્વદુપાગમકલ્યાણં કાંક્ષંતે વિવશા ભૃશમ્ ॥
તિષ્ઠન્તિ તે નિરાહારા ઇત્યુક્ત્વા વિરરામ સા

તત ઉત્થાય તરસા દેવન્દેવીઞ્ચ ભક્તિતઃ ॥
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય પુનઃ પ્રણમ્ય ભુવિ દણ્ડવત્

દ્વિષડ્વારં ગુરોરાજ્ઞાં વિજ્ઞાય શિવયોરથ ॥
ક્ષેત્રાન્નિર્ગત્ય તરસા ચત્વારિંશદ્દિનાન્તરે

આગતોઽસ્મિ મુનિશ્રેષ્ઠા અનુગૃહ્ણન્તુ મામિહ ॥
મયા કિમદ્ય વક્તવ્યં ભવન્તસ્તદ્બ્રુવન્તુ મે

ઇતિ સૂતવચશ્શ્રુત્વા ઋષયો હૃષ્ટમાનસાઃ ॥
અવોચન્મુનિશાર્દૂલં વ્યાસન્નત્વા મુહુર્મુહુઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ષષ્ઠ્યાં કૈલાસસંહિતાયાં સૂતોપદેશો નામ દશમોઽધ્યાયઃ