શિવ પુરાણ · અધ્યાય 5.5

વ્યાસ ઉવાચ ॥
યે પાપનિરતા જીવા મહાનરકહેતવઃ ॥
ભગવંસ્તાન્સમાચક્ષ્વ બ્રહ્મપુત્ર નમોઽસ્તુ તે

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
યે પાપનિરતા જીવા મહાનરકહેતવઃ ॥
તે સમાસેન કથ્યંતે સાવધાનતયા શૃણુ

।
પરસ્ત્રીદ્રવ્યસંકલ્પશ્ચેતસાઽનિષ્ટચિંતનમ્ ॥
અકાર્યાભિનિવેશશ્ચ ચતુર્દ્ધા કર્મ માનસમ્

તુ. મહાભારતમ્ અનુશાસન ૧૩.૨
અવિબદ્ધપ્રલાપત્વમસત્યં ચાપ્રિયં ચ યત્ ॥
પરોક્ષતશ્ચ પૈશુન્યં ચતુર્દ્ધા કર્મ વાચિકમ્

અભક્ષ્યભક્ષણં હિંસા મિથ્યાકાર્ય્ય નિવેશનમ્ ॥
પરસ્વાનામુપાદાનં ચતુર્દ્ધા કર્મ કાયિકમ્

ઇત્યેતદ્વા દશવિધં કર્મ પ્રોક્તં ત્રિસાધનમ્ ॥
અસ્ય ભેદાન્પુનર્વક્ષ્યે યેષાં ફલમનંતકમ્

યે દ્વિષંતિ મહાદેવં સંસારાર્ણવતારકમ્ ॥
સુમહત્પાતકં તેષાં નિરયાર્ણવગામિનામ્

યે શિવજ્ઞાનવક્તારં નિન્દંતિ ચ તપસ્વિનમ્ ॥
ગુરૂન્પિતૄનથોન્મત્તાસ્તે યાંતિ નિરયાર્ણવમ્

શિવનિન્દા ગુરોર્નિન્દા શિવજ્ઞાનસ્ય દૂષણમ્ ॥
દેવદ્રવ્યાપહરણં દ્વિજદ્રવ્યવિનાશનમ્

હરંતિ યે ચ સંમૂઢાશ્શિવજ્ઞાનસ્ય પુસ્તકમ્ ॥
મહાંતિ પાતકાન્યાહુરનન્તફલદાનિ ષટ્

નાભિનન્દંતિ યે દૃષ્ટ્વા શિવપૂજાં પ્રકલ્પિતામ્ ॥
ન નમંત્યર્ચિતં દૃષ્ટ્વા શિવલિંગં સ્તુવંતિ ન

યથેષ્ટચેષ્ટા નિશ્શંકાસ્સંતિષ્ઠંતે રમંતિ ચ ॥
ઉપચારવિનિર્મુક્તાશ્શિવાગ્રે ગુરુસન્નિધૌ

સ્થાનસંસ્કારપૂજાં ચ યે ન કુર્વંતિ પર્વસુ ॥
વિધિવદ્વા ગુરૂણાં ચ કર્મ્મયોગવ્યવસ્થિતાઃ

યે ત્યજંતિ શિવાચારં શિવભક્તાન્દ્વિષંતિ ચ ॥
અસંપૂજ્ય શિવજ્ઞાનં યેઽધીયંતે લિખંતિ ચ

અન્યાયતઃ પ્રયચ્છંતિ શૃણ્વન્ત્યુચ્ચારયંતિ ચ ॥
વિક્રીડંતિ ચ લોભેન કુજ્ઞાનનિયમેન ચ

અસંસ્કૃતપ્રદેશેષુ યથેષ્ટં સ્વાપયંતિ ચ ॥
શિવજ્ઞાનકથાઽઽક્ષેપં યઃ કૃત્વાન્યત્પ્રભાષતે

ન બ્રવીતિ ચ યઃ સત્યં ન પ્રદાનં કરોતિ ચ ॥
અશુચિર્વાઽશુચિસ્થાને યઃ પ્રવક્તિ શૃણોતિ ચ

ગુરુપૂજામકૃત્વૈવ યશ્શાસ્ત્રં શ્રોતુમિચ્છતિ ॥
ન કરોતિ ચ શુશ્રૂષામાજ્ઞાં ચ ભક્તિભાવતઃ

નાભિનન્દંતિ તદ્વાક્યમુત્તરં ચ પ્રયચ્છતિ ॥
ગુરુકર્મણ્યસાધ્યં યત્તદુપેક્ષાં કરોતિ ચ

ગુરુમાર્ત્તમશક્તં ચ વિદેશં પ્રસ્થિતં તથા ॥
વૈરિભિઃ પરિભૂતં વા યસ્સંત્યજતિ પાપકૃત્

તદ્ભાર્ય્યાપુત્રમિત્રેષુ યશ્ચાવજ્ઞાં કરોતિ ચ ॥
એવં સુવાચકસ્યાપિ ગુરોર્ધર્માનુદર્શિનઃ

એતાનિ ખલુ સર્વાણિ કર્માણિ મુનિસત્તમ ॥
સુમહત્પાતકાન્યાહુશ્શિવનિન્દાસમાનિ ચ

બ્રહ્મઘ્નશ્ચ સુરાપશ્ચ સ્તેયી ચ ગુરુતલ્પગઃ ॥
મહાપાતકિનસ્ત્વેતે તત્સંયોગી ચ પંચમઃ

ક્રોધાલ્લોભાદ્ભયાદ્દ્વેષાદ્બ્રાહ્મણસ્ય વધે તુ યઃ ॥
મર્માંતિકં મહાદોષમુક્ત્વા સ બ્રહ્મહા ભવેત્

બ્રાહ્મણં યઃ સમાહૂય દત્ત્વા યશ્ચાદદાતિ ચ ॥
નિર્દ્દોષં દૂષયેદ્યસ્તુ સ નરો બ્રહ્મહા ભવેત્

યશ્ચ વિદ્યાભિમાનેન નિસ્તેજયતિ સુદ્વિજમ્ ॥
ઉદાસીનં સભામધ્યે બ્રહ્મહા સ પ્રકીર્તિતઃ

મિથ્યાગુણૈર્ય આત્માનં નયત્યુત્કર્ષતાં બલાત્ ॥
ગુણાનપિ નિરુદ્વાસ્ય સ ચ વૈ બ્રહ્મહા ભવેત્

ગવાં વૃષાભિભૂતાનાં દ્વિજાનાં ગુરુપૂર્વકમ્ ॥
યસ્સમાચરતે વિપ્ર તમાહુર્બ્રહ્મઘાતકમ્

દેવદ્વિજગવાં ભૂમિં પ્રદત્તાં હરતે તુ યઃ ॥
પ્રનષ્ટામપિ કાલેન તમાહુર્બ્રહ્મઘાતકમ્ ॥

દેવદ્વિજસ્વહરણમન્યાયેનાર્જિતં તુ યત્ ॥
બ્રહ્મહત્યાસમં જ્ઞેયં પાતકં નાત્ર સંશયઃ

અધીત્ય યો દ્વિજો વેદં બ્રહ્મજ્ઞાનં શિવાત્મકમ્ ॥
યદિ ત્યજતિ યો મૂઢઃ સુરાપાનસ્ય તત્સમમ્

યત્કિંચિદ્ધિ વ્રતં ગૃહ્ય નિયમં યજનં તથા ॥
સંત્યાગઃ પઞ્ચયજ્ઞાનાં સુરાપાનસ્ય તત્સમમ્

પિતૃમાતૃપરિત્યાગઃ કૂટસાક્ષ્યં દ્વિજાનૃતમ્ ॥
આમિષં શિવભક્તાનામભક્ષ્યસ્ય ચ ભક્ષણમ્

વને નિરપરાધાનાં પ્રાણિનાં ચાપઘાતનમ્ ॥
દ્વિજાર્થં પ્રક્ષિપેત્સાધુર્ન ધર્માર્થં નિયોજયેત્

ગવાં માર્ગે વને ગ્રામે યૈશ્ચૈવાગ્નિઃ પ્રદીયતે ॥
ઇતિ પાપાનિ ઘોરાણિ બ્રહ્મહત્યાસમાનિ ચ

દીનસર્વસ્વહરણં નરસ્ત્રીગજવાજિનામ્ ॥
ગોભૂરજતવસ્ત્રાણામૌષધીનાં રસસ્ય ચ

ચન્દનાગરુકર્પૂરકસ્તૂરીપટ્ટવાસસામ્॥
વિક્રયસ્ત્વવિપત્તૌ યઃ કૃતો જ્ઞાનાદ્ દ્વિજાતિભિઃ

હસ્તન્યાસાપહરણં રુક્મસ્તેયસમં સ્મૃતમ્ ॥
કન્યાનાં વરયોગ્યાનામદાનં સદૃશે વરે

પુત્રમિત્રકલત્રેષુ ગમનં ભગિનીષુ ચ ॥
કુમારીસાહસં ઘોરમદ્યપસ્ત્રીનિષેવણમ્

સવર્ણાયાશ્ચ ગમનં ગુરુભાર્ય્યાસમં સ્મૃતમ્ ॥
મહાપાપાનિ ચોક્તાનિ શૃણુ ત્વમુપપાતકમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે પંચમ્યામુમાસંહિતાયાં મહાપાતકવર્ણનં નામ પંચમોઽધ્યાયઃ