શિવ પુરાણ · અધ્યાય 5.33

સૂત ઉવાચ ॥
એષ મન્વન્તરે તાત સર્ગસ્સ્વારોચિષે સ્મૃતઃ ॥
વૈવસ્વતે તુ મહતિ વારુણે વિતતે ક્રતૌ

જુહ્વાનસ્ય બ્રહ્મણો વૈ પ્રજાસર્ગ ઇહોચ્યતે ॥
પૂર્વં યાનથ બ્રહ્મર્ષીનુત્પન્નાન્સપ્ત માનસાન્

પુત્રાન્વૈ કલ્પયામાસ સ્વયમેવ પિતામહઃ ॥
તેષાં વિરોધો દેવાનાં દાનવાનાં મહાનૃષે

દિતિ વિનષ્ટપુત્રા તુ કશ્યપં સમુપસ્થિતા ॥
સ કશ્યપઃ પ્રસન્નાત્મા સમ્ગયગારાધિતસ્તયા

વરેણચ્છંદયામાસ સા ચ વવ્રે વરં તદા॥
પુત્રમિન્દ્રવધાર્થાય સમર્થમમિતૌજસમ્

સ તસ્યૈ ચ વરં પ્રાદાત્પ્રાર્થિતં સુમહાતપાઃ ॥
બ્રહ્મચર્ય્યાદિનિયમં પ્રાહ ચૈવ શતં સમાઃ

ધારયામાસ ગર્ભં તુ શુચિસ્સા વરવર્ણિની ॥
બ્રહ્મચર્ય્યાદિનિયમં દિતિર્દધ્રે તથૈવ વૈ

તતસ્ત્વાધાય સોઽદિત્યાં ગર્ભં તં શંસિતવ્રતઃ ॥
જગામ કશ્યપસ્તપ્તું તપસ્સંહૃષ્ટમાનસઃ

તસ્યાશ્ચૈવાંતરં પ્રેપ્સુસ્સોઽભવત્પાકશાસનઃ ॥
ઊનવર્ષે શતે ચાસ્યા દદર્શાન્તરમેવ સઃ

અકૃત્વા પાદયોઃ શૌચં દિતિરર્વાક્શિરાસ્તદા ॥
નિદ્રામાહારયામાસ ભાવિનોઽર્થસ્ય ગૌરવાત્

એતસ્મિન્નન્તરે શક્રસ્તસ્યાઃ કુક્ષિં પ્રવિશ્ય સઃ ।
વજ્રપાણિસ્તુ તં ગર્ભં સપ્તધા હિ ન્યકૃન્તત

સ પાટ્યમાનો ગર્ભોઽથ વજ્રેણ પ્રરુરોદ હ ॥
રુદન્તં સપ્તધૈકૈકં મારોદીરિતિ તાન્પુનઃ ॥
ચકર્ત વજ્રપાણિસ્તાન્નેવ મમ્રુસ્તથાપિ તે

તે તમૂચુઃ પાત્યમાનાસ્સર્વે પ્રાંજલયો મુને ॥
નો જિઘાંસસિ કિં શક્ર ભ્રાતરો મરુતસ્તવ

ઇંદ્રેણ સ્વીકૃતાસ્તે હિ ભ્રાતૃત્વે સર્વ એવ ચ ॥। ।
તત્યજુર્દ્દૈત્યભાવં તે વિપ્રર્ષે શંકરેચ્છયા

મરુતો નામ તે દેવા બભૂવુસ્તુ મહાબલાઃ॥
ખગા એકોનપંચાશત્સહાયા વજ્રપાણિનઃ

। ।
તેષામેવ પ્રવૃદ્ધાનાં હરિઃ પ્રાદાત્પ્રજાપતિઃ ॥
ક્રમશસ્તાનિ રાજ્યાનિ પૃથુપૂર્વં શૃણુષ્વ તત્

અરિષ્ટપુરુષો વીરઃ કૃષ્ણો જિષ્ણુઃ પ્રજાપતિઃ ॥
પર્જન્યસ્તુ ધનાધ્યક્ષસ્તસ્ય સર્વમિદં જગત્

ભૂતસર્ગમિમં સમ્યગવોચં તે મહામુને ॥
વિભાગં શૃણુ રાજ્યાનાં ક્રમશસ્તં બ્રુવેઽધુના

અભિષિચ્યાધિરાજ્યે તુ પૃથું વૈન્યં પિતામહઃ ॥
તતઃ ક્રમેણ રાજ્યાનિ વ્યાદેષ્ટુમુપચક્રમે

દ્વિજાનાં વીરુધાં ચૈવ નક્ષત્રગ્રહયોસ્તથા ॥
યજ્ઞાનાં તપસાં ચૈવ સોમં રાજ્યેઽભ્યષેચયત્

અપાં તુ વરુણં રાજ્યે રાજ્ઞાં વૈશ્રવણં પ્રભુમ્॥
આદિત્યાનાં તથા વિષ્ણું વસૂનામથ પાવકમ્

પ્રજાપતીનાં દક્ષં તુ મરુતામથ વાસવમ્ ॥
દૈત્યાનાં દાનવાનાં ચ પ્રહ્લાદમમિતૌજસમ્

વૈવસ્વતં પિતૄણાં ચ યમં રાજ્યેઽભ્યષેચયત્ ॥
માતૄણાં ચ વ્રતાનાં ચ મન્ત્રાણાં ચ તથા ગવામ્

યક્ષાણાં રાક્ષસાનાં ચ પાર્થિવાનાં તથૈવ ચ ॥
સર્વભૂતપિશાચાનાં ગિરિશં શૂલપાણિનમ્

શૈલાનાં હિમવન્તં ચ નદીનામથ સાગરમ્ ॥
મૃગાણામથ શાર્દૂલં ગોવૃષં તુ ગવામપિ

વનસ્પતીનાં વૃક્ષાણાં વટં રાજ્યેઽભ્યષેચયત્ ॥
ઇતિ દત્તં પ્રજેશેન રાજ્યં સર્વત્ર વૈ ક્રમાત્

।
પૂર્વસ્યાં દિશિ પુત્રં તુ વૈરાજસ્ય પ્રજાપતેઃ ॥
સ્થાપયામાસ સર્વાત્મા રાજ્યે વિશ્વપતિર્વિભુઃ

તથૈવ મુનિશાર્દૂલ કર્દમસ્ય પ્રજાપતેઃ ॥
દક્ષિણસ્યાં તથા પુત્રં સુધન્વાનમચીક્લૃપત્

પશ્ચિમાયાં દિશિ તથા રજસઃ પુત્રમચ્યુતમ્॥
કેતુમન્તં મહાત્માનં રાજાનં વ્યાદિશત્પ્રભુઃ

તથા હિરણ્યરોમાણં પર્જન્યસ્ય પ્રજાપતેઃ ॥
ઉદીચ્યાં દિશિ રાજાનં દુર્ધર્ષં સોઽભ્યષેચયત્

તસ્ય વિસ્તારમાખ્યાતં પૃથોર્વેન્યસ્ય શૌનક॥
મહર્ધ્યે તદધિષ્ઠાનં પુરાણે પરિકીર્તિતમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે પઞ્ચમ્યામુમાસંહિતાયાં સર્ગવર્ણનં નામ ત્રયસ્ત્રિંશત્તમોધ્યાયઃ