શિવ પુરાણ · અધ્યાય 4.36

॥ સૂત ઉવાચ ॥
શ્રુત્વા વિષ્ણુકૃતં દિવ્યં પરનામવિભૂષિતમ્ ॥
સહસ્રનામસ્વસ્તોત્રં પ્રસન્નોઽભૂન્મહેશ્વરઃ

પરીક્ષાર્થં હરેરીશઃ કમલેષુ મહેશ્વરઃ ॥
ગોપયામાસ કમલં તદૈકં ભુવનેશ્વરઃ

પંકજેષુ તદા તેષુ સહસ્રેષુ બભૂવ ચ ॥
ન્યૂનમેકં તદા વિષ્ણુર્વિહ્વલશ્શિવપૂજને

હૃદા વિચારિતં તેન કુતો વૈ કમલં ગતમ્ ॥
યાતં યાતુ સુખેનૈવ મન્નેત્રં કમલં ન કિમ્

જ્ઞાત્વેતિ નેત્રમુદ્ધૃત્ય સર્વસત્ત્વાવલમ્બનાત્ ॥
પૂજયામાસ ભાવેન સ્તવયામાસ તેન ચ

તતઃ સ્તુતમથો દૃષ્ટ્વા તથાભૂતં હરો હરિમ્ ॥
મા મેતિ વ્યાહરન્નેવ પ્રાદુરાસીજ્જગદ્ગુરુઃ

તસ્માદવતતારાશુ મણ્ડલાત્પાર્થિવસ્ય ચ ॥
પ્રતિષ્ઠિતસ્ય હરિણા સ્વલિંગસ્ય મહેશ્વરઃ

યથોક્તરૂપિણં શમ્ભું તેજોરાશિસમુત્થિતમ્ ॥
નમસ્કૃત્ય પુરઃ સ્થિત્વા સ તુષ્ટાવ વિશેષતઃ

તદા પ્રાહ મહાદેવઃ પ્રસન્નઃ પ્રહસન્નિવ ॥
સમ્પ્રેક્ષ્ય કૃપયા વિષ્ણું કૃતાંજલિપુટં સ્થિતમ્

શઙ્કર ઉવાચ॥
જ્ઞાતં મયેદં સકલં તવ ચિત્તેપ્સિતં હરે ॥
દેવકાર્યં વિશેષેણ દેવકાર્ય્યરતાત્મનઃ

દેવકાર્ય્યસ્ય સિદ્ધ્યર્થં દૈત્યનાશાય ચાશ્રમમ્ ॥
સુદર્શનાખ્યં ચક્રં ચ દદામિ તવ શોભનમ્

યદ્રૂપં ભવતા દૃષ્ટં સર્વલોકસુખાવહમ્ ॥
હિતાય તવ દેવેશ ધૃતં ભાવય તદ્ધ્રુવમ્

રણાજિરે સ્મૃતં તદ્વૈ દેવાનાં દુઃખનાશનમ્ ॥
ઇદં ચક્રમિદં રૂપમિદં નામસહસ્રકમ્

યે શૃણ્વન્તિ સદા ભક્ત્યા સિદ્ધિ સ્યાદનપાયિની ॥
કામાનાં સકલાનાં ચ પ્રસાદાન્મમ સુવ્રત

સૂત ઉવાચ ॥
એવમુક્ત્વા દદૌ ચક્રં સૂર્યાયુતસમપ્રભમ્ ॥
સુદર્શનં સ્વપાદોત્થં સર્વશત્રુવિનાશનમ્

વિષ્ણુશ્ચાપિ સુસંસ્કૃત્ય જગ્રાહોદઙ્મુખસ્તદા॥
નમસ્કૃત્ય મહાદેવં વિષ્ણુર્વચનમબ્રવીત્

વિષ્ણુરુવાચ ॥
શૃણુ દેવ મયા ધ્યેયં પઠનીયં ચ કિં પ્રભો ॥
દુઃખાનાં નાશનાર્થં હિ વદ ત્વં લોકશંકર

સૂત ઉવાચ ॥
ઇતિ પૃષ્ટસ્તદા તેન સન્તુષ્ટસ્તુ શિવોઽબ્રવીત્ ॥
પ્રસન્નમાનસો ભૂત્વા વિષ્ણું દેવસહાયકમ્

॥ શિવ ઉવાચ ॥
રૂપં ધ્યેયં હરે મે હિ સર્વાનર્થપ્રશાન્તયે ॥
અનેકદુઃખનાશાર્થં પઠ નામસહસ્રકમ્

ધાર્ય્યં ચક્રં સદા મે હિ સવાર્ભીષ્ટસ્ય સિદ્ધયે ॥
ત્વયા વિષ્ણો પ્રયત્નેન સર્વચક્રવરં ત્વિદમ્

અન્યે ચ યે પઠિષ્યન્તિ પાઠયિષ્યન્તિ નિત્યશઃ ॥
તેષાં દુઃખં ન સ્વપ્નેઽપિ જાયતે નાત્ર સંશયઃ

રાજ્ઞા ચ સંકટે પ્રાપ્તે શતાવૃત્તિં ચરેદ્યદા ॥
સાઙ્ગઃ ચ વિધિસંયુક્તં કલ્યાણં લભતે નરઃ

રોગનાશકરં હ્યેતદ્વિદ્યાવિત્તદમુત્તમમ્ ॥
સર્વકામપ્રદં પુણ્યં શિવભક્તિપ્રદં સદા

યદુદ્દિશ્ય ફલં શ્રેષ્ઠં પઠિષ્યન્તિ નરાસ્ત્વિહ ॥
સપ્સ્યન્તે નાત્ર સંદેહઃ ફલં તત્સત્યમુત્તમમ્

યશ્ચ પ્રાતસ્સમુત્થાય પૂજાં કૃત્વા મદીયિકામ્ ॥
પઠતે મત્સમક્ષં વૈ નિત્યં સિદ્ધિર્ન દૂરતઃ

ઐહિકીં સિદ્ધિમાપ્નોતિ નિખિલાં સર્વકામિકામ્ ॥
અન્તે સાયુજ્યમુક્તિં વૈ પ્રાપ્નોત્યત્ર ન સંશયઃ

સૂત ઉવાચ ॥
એવમુક્ત્વા તદા વિષ્ણું શંકરઃ પ્રીતમાનસઃ ॥
ઉપસ્પૃશ્ય કરાભ્યાં તમુવાચ ગિરિશઃ પુનઃ

॥ શિવ ઉવાચ ॥
વરદોઽસ્મિ સુરશ્રેષ્ઠ વરાન્વૃણુ યથેપ્સિતાન્ ॥
ભક્ત્યા વશીકૃતો નૂનં સ્તવેનાનેન સુવ્રતઃ

॥ સૂત ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્તો દેવદેવેન દેવદેવં પ્રણમ્ય તમ્ ॥
સુપ્રસન્નતરો વિષ્ણુસ્સાંજલિર્વાક્યમબ્રવીત્

વિષ્ણુરુવાચ ॥
યથેદાનીં કૃપાનાથ ક્રિયતે ચાન્યતઃ પરા ॥
કાર્ય્યા ચૈવ વિશેષેણ કૃપાલુત્વાત્ત્વયા પ્રભો

ત્વયિ ભક્તિર્મહાદેવ પ્રસીદ વરમુત્તમમ્ ॥
નાન્યમિચ્છામિ ભક્તાનામાર્ત્તયો નૈવ યત્પ્રભો

સૂત ઉવાચ ॥
તચ્છ્રુત્વા વચનં તસ્ય દયા વાન્સુતરાં ભવઃ ॥
પસ્પર્શ ચ તદંગં વૈ પ્રાહ શીતાંશુશેખરઃ

શિવ ઉવાચ ॥
મયિ ભક્તિસ્સદા તે તુ હરે સ્યાદનપાયિની ॥
સદા વન્દ્યશ્ચ પૂજ્યશ્ચ લોકે ભવ સુરૈરપિ

વિષ્વંભરેતિ તે નામ સર્વપાપહરં પરમ્ ॥
ભવિષ્યતિ ન સંદેહો મત્પ્રસાદાત્સુરોત્તમ

॥ સૂત ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે રુદ્રસ્સર્વદેવેશ્વરઃ પ્રભુઃ ॥
પશ્યતસ્તસ્ય વિષ્ણોસ્તુ તત્રૈવ ચ મુનીશ્વરાઃ

જનાર્દનોઽપિ ભગવાન્વચનાચ્છઙ્કરસ્ય ચ ॥
પ્રાપ્ય ચક્રં શુભં તદ્વૈ જહર્ષાતિ સ્વચેતસિ

કૃત્વા ધ્યાનં ચ તચ્છમ્ભોઃ સ્તોત્રમેતન્નિરન્તરમ્ ॥
પપાઠાધ્યાપયામાસ ભક્તેભ્યસ્તદુપાદિશત્

ઇતિ પૃષ્ટં મયાખ્યાતં શૃણ્વતામ્પાપહારકમ્॥
અતઃપરં ચ કિં શ્રેષ્ઠાઃ પ્રષ્ટુમિચ્છથ વૈ પુનઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ચતુર્થ્યાં કોટિરુદ્રસંહિતાયાં શિવસહસ્રનામસ્તોત્રફલવર્ણનં નામ ષટ્ત્રિંશોધ્યાયઃ