શિવ પુરાણ · અધ્યાય 4.10

સૂત ઉવાચ ॥
શ્રીમતીક્ષ્વાકુવંશે હિ રાજા પરમધાર્મિકઃ ॥
આસીન્મિત્રસહો નામ શ્રેષ્ઠસ્સર્વધનુષ્મતામ્

તસ્ય રાજ્ઞઃ સુધર્મિષ્ઠા મદયન્તી પ્રિયા શુભા॥
દમયન્તી નલસ્યેવ બભૂવ વિદિતા સતી

સ એકદા હિ મૃગયાસ્નેહી મિત્રસહો નૃપઃ ॥
મહદ્બલેન સંયુક્તો જગામ ગહનં વનમ્

વિહરંસ્તત્ર સ નૃપઃ કમઠાહ્વં નિશાચરમ્ ॥
નિજઘાન મહાદુષ્ટં સાધુપીડાકરં ખલમ્

અથ તસ્યાનુજઃ પાપી જયેયં છદ્મનૈવ તમ્॥
મત્વા જગામ નૃપતેરન્તિક ચ્છદ્મકારકઃ

તં વિનમ્રાકૃતિં દૃષ્ટ્વા ભૃત્યતાં કર્તુમાગતમ્॥
ચક્રે મહાનસાધ્યક્ષમજ્ઞાનાત્સ મહીપતિઃ

અથ તસ્મિન્વને રાજા કિયત્કાલં વિહૃત્ય સઃ ॥
નિવૃત્તો મૃગયાં હિત્વા સ્વપુરીમાયયૌ મુદા

પિતુઃ ક્ષયાહે સમ્પ્રાપ્તે નિમંત્ર્ય સ્વગુરું નૃપઃ ॥
વસિષ્ઠં ગૃહમાનિન્યે ભોજયામાસ ભક્તિતઃ

રક્ષસા સૂદરૂપેણ સંમિશ્રિતનરામિષમ્ ॥
શાકામિષં પુરઃ ક્ષિપ્તં દૃષ્ટ્વા ગુરુરથાબ્રવીત્

ગુરુરુવાચ ॥
ધિક્ ત્વાં નરામિષં રાજંસ્ત્વયૈતચ્છદ્મકારિણા ॥
ખલેનોપહૃતં મહ્યં તતો રક્ષો ભવિષ્યસિ

રક્ષઃકૃતં ચ વિજ્ઞાય તદૈવં સ ગુરુસ્તદા ॥
પુનર્વિમૃશ્ય તં શાપં ચકાર દ્વાદશાબ્દિકમ્

સ રાજાનુચિતં શાપં વિજ્ઞાય ક્રોધમૂર્છિતઃ ॥
જલાંજલિં સમાદાય ગુરું શપ્તું સમુદ્યતઃ

તદા ચ તત્પ્રિયા સાધ્વી મદયન્તી સુધર્મિણી ॥
પતિત્વા પાદયોસ્તસ્ય શાપં તં હિ ન્યવારયત્

તતો નિવૃત્તશાપસ્તુ તસ્યા વચનગૌરવાત્ ॥
તત્યાજ પાદયોરંભઃ પાદૌ કલ્મષતાં ગતૌ

તતઃપ્રભૃતિ રાજાભૂત્સ લોકેસ્મિન્મુનીશ્વરાઃ ॥
કલ્મષાંઘ્રિરિતિ ખ્યાતઃ પ્રભાવાત્તજ્જલસ્ય હિ

રાજા મિત્રસહઃ શાપાદ્ગુરો ઋષિવરસ્ય હિ ॥
બભૂવ રાક્ષસો ઘોરો હિંસકો વનગોચરઃ

સ બિભ્રદ્રાક્ષસં રૂપં કાલાન્તકયમોપમમ્ ॥
ચખાદ વિવિધાઞ્જંતૂન્માનુષાદીન્વનેચરઃ

સ કદાચિદ્વને ક્વાપિ રમમાણૌ કિશોરકૌ ॥
અપશ્યદન્તકાકારો નવોઢૌ મુનિદમ્પતી

રાક્ષસઃ સ નરાહારઃ કિશોરં મુનિનન્દનમ્ ॥
જગ્ધું જગ્રાહ શાપાર્ત્તો વ્યાઘ્રો મૃગશિશું યથા

કુક્ષૌ ગૃહીતં ભર્તારં દૃષ્ટ્વા ભીતા ચ તત્પ્રિયા॥
સા ચક્રે પ્રાર્થનં તસ્મૈ વદંતી કરુણં વચઃ

પ્રાર્થ્યમાનોઽપિ બહુશઃ પુરુષાદઃ સ નિર્ઘૃણઃ॥
ચખાદ શિર ઉત્કૃત્ય વિપ્રસૂનોર્દુરાશયઃ॥૨૧।
અથ સાધ્વી ચ સા દીના વિલપ્ય ભૃશદુઃખિતા॥
આહૃત્ય ભર્તુરસ્થીનિ ચિતાં ચક્રે કિલોલ્બણામ્

ભર્તારમનુગચ્છન્તી સંવિશંતી હુતાશનમ્॥
રાજાનં રાક્ષસાકારં સા શશાપ દ્વિજાઙ્ગના

અદ્યપ્રભૃતિ નારીષુ યદા ત્વં સંગતો ભવેઃ ॥
તદા મૃતિસ્તવેત્યુક્ત્વા વિવેશ જ્વલનં સતી

સોપિ રાજા ગુરોશ્શાપમનુભૂય કૃતાવધિમ્ ॥
પુનઃ સ્વરૂપમાસ્થાય સ્વગૃહં મુદિતો યયૌ

જ્ઞાત્વા વિપ્રસતીશાપં મદયન્તી રતિપ્રિયમ્ ॥
પતિં નિવારયામાસ વૈધવ્યાદતિબિભ્યતી

અનપત્યો વિનિર્વિણ્ણો રાજ્યભોગેષુ પાર્થિવઃ ॥
વિસૃજ્ય સકલાં લક્ષ્મીં વનમેવ જગામ હ

સ્વપૃષ્ઠતઃ સમાયાન્તીં બ્રહ્મહત્યાં સુદુઃખદામ્ ॥
દદર્શ વિકટાકારાં તર્જયન્તી મુહુર્મુહુઃ

તસ્યા નિર્ભદ્રમન્વિચ્છન્ રાજા નિર્વિણ્ણમાનસઃ ॥
ચકાર નાનોપાયાન્સ જપવ્રતમખાદિકાન્

નાનોપાયૈર્યદા રાજ્ઞસ્તીર્થસ્નાનાદિભિર્દ્વિજાઃ ॥
ન નિવૃત્તા બ્રહ્મહત્યા મિથિલાં સ યયૌ તદા

બાહ્યોદ્યાનગતસ્તસ્યાશ્ચિતયા પરયાર્દિતઃ॥
દદર્શ મુનિમાયાન્તં ગૌતમં પાર્થિવશ્ચ સઃ

અભિસૃત્ય સ રાજેન્દ્રો ગૌતમં વિમલાશયમ્ ॥
તદ્દર્શનાપ્તકિંચિત્કઃ પ્રણનામ મુહુર્મુહુઃ॥॥
અથ તત્પૃષ્ટકુશલો દીર્ઘમુષ્ણં ચ નિશ્વસન્ ॥
તત્કૃપાદૃષ્ટિસંપ્રાપ્તસુખ પ્રોવાચ તં નૃપઃ

રાજોવાચ ॥
મુને માં બાધતે હ્યેષા બ્રહ્મહત્યા દુરત્યયા ॥
અલક્ષિતા પરૈસ્તાત તર્જયંતી પદેપદે

યન્મયા શાપદગ્ધેન વિપ્રપુત્રશ્ચ ભક્ષિતઃ ॥
તત્પાપસ્ય ન શાન્તિર્હિ પ્રાયશ્ચિત્તસહસ્રકૈઃ

નાનોપાયાઃ કૃતા મે હિ તચ્છાન્ત્યૈ ભ્રમતા મુને ॥
ન નિવૃત્તા બ્રહ્મહત્યા મમ પાપાત્મનઃ કિમુ

અદ્ય મે જન્મસાફલ્યં સંપ્રાપ્તમિવ લક્ષયે ॥
યતસ્ત્વદ્દર્શનાદેવ મમાનન્દભરોઽભવત્

અદ્ય મે તવપાદાબ્જ શરણસ્ય કૃતૈનસઃ ॥
શાંતિં કુરુ મહાભાગ યેનાહં સુખમાપ્નુયામ્

સૂત ઉવાચ ॥
ઇતિ રાજ્ઞા સમાદિષ્ટો ગૌતમઃ કરુણાર્દ્રધીઃ ॥
સમાદિદેશ ઘોરાણામઘાનાં સાધુ નિષ્કૃતિમ્

ગૌતમ ઉવાચ ॥
સાધુ રાજેન્દ્ર ધન્યોસિ મહાઘેભ્યો ભયન્ત્યજ॥
શિવે શાસ્તરિ ભક્તાનાં ક્વ ભયં શરણૈષિણામ્

શૃણુ રાજન્મહાભાગ ક્ષેત્રમન્યત્પ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥
મહાપાતકસંહારિ ગોકર્ણાખ્યં શિવાલયમ્

તત્ર સ્થિતિર્ન પાપાનાં મહદ્ભ્યો મહતામપિ ॥
મહાબલાભિધાનેન શિવઃ સંનિહિતઃ સ્વયમ્

સર્વેષાં શિવલિંગાનાં સાર્વભૌમો મહાબલઃ ॥
ચતુર્યુગે ચતુર્વર્ણસ્સર્વપાપાપહારકઃ

પશ્ચિમામ્બુધિતીરસ્થં ગોકર્ણં તીર્થમુત્તમમ્ ॥
તત્રાસ્તિ શિવલિંગં તન્મહાપાતકનાશકમ્

તત્ર ગત્વા મહાપાપાઃ સ્નાત્વા તીર્થેષુ ભૂરિશઃ॥
મહાબલં ચ સંપૂજ્ય પ્રયાતાશ્શાંકરમ્પદમ્

તથા ત્વમપિ રાજેન્દ્ર ગોકર્ણ ગિરિશાલયમ્ ॥
ગત્વા સમ્પૂજ્ય તલ્લિંગં કૃતકૃત્યત્વમાપ્નુયાઃ

તત્ર સર્વેષુ તીર્થેષુ સ્નાત્વાભ્યર્ચ્ય મહાબલમ્ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ શિવલોકન્ત્વમાપ્નુયાઃ

સૂત ઉવાચ ॥
ઇત્યાદિષ્ટઃ સ મુનિના ગૌતમેન મહાત્મના ॥
મહાહૃષ્ટમના રાજા ગોકર્ણં પ્રત્યપદ્યત

તત્ર તીર્થેષુ સુસ્નાત્વા સમભ્યર્ચ્ય મહાબલમ્ ॥
નિર્ધૂતાશેષપાપૌઘોઽલભચ્છંભોઃ પરમ્પદમ્

ય ઇમાં શૃણુયાન્નિત્યં મહાબલકથાં પ્રિયામ્ ॥
ત્રિસપ્તકુલજૈસ્સાર્દ્ધં શિવલોકે વ્રજત્યસૌ

ઇતિ વશ્ચ સમાખ્યાતં માહાત્મ્યં પરમાદ્ભુતમ્ ॥
મહાબલસ્ય ગિરિશલિંગસ્ય નિખિલાઘહૃત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે ચતુર્થ્યાં કોટિરુદ્રસંહિતાયાં મહાબાહ્વશિવલિંગમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ