શિવ પુરાણ · અધ્યાય 3.39

નન્દીશ્વર ઉવાચ॥
સ્નાનં સ વિધિવત્કૃત્વા ન્યાસાદિ વિધિવત્તથા ॥
ધ્યાનં શિવસ્ય સદ્ભક્ત્યા વ્યાસોક્તં યત્તથાઽકરોત્

એકપાદતલેનૈવ તિષ્ઠન્મુનિવરો યથા ॥
સૂર્ય્યે દૃષ્ટિં નિબધ્યૈકાં મંત્રમાવર્તયન્સ્થિતઃ

તપસ્તેપેતિ સંપ્રીત્યા સંસ્મરન્મનસા શિવમ્ ॥
પંચાક્ષરં મનું શંભોર્જપન્સર્વો ત્તમોત્તમમ્

તપસસ્તેજ એવાસીદ્યથા દેવા વિસિસ્મિયુઃ ॥
પુનશ્ચૈવ શિવં યાતાઃ પ્રત્યૂચુસ્તે સમાહિતાઃ

દેવા ઊચુઃ ॥
નરેણૈકેન સર્વેશ ત્વદર્થે તપ આહિતમ્॥
યદિચ્છતિ નરસ્સોયં કિન્ન યચ્છતિ તત્પ્રભો

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇત્યુક્ત્વા તુ સ્તુતિં ચકુર્વિવિધાન્તે તદા સુરાઃ ॥
તત્પાદયોર્દૃશઃ કૃત્વા તત્ર તસ્થુઃ સ્થિરાધયઃ

શિવસ્તુ તદ્વચઃ શ્રુત્વા મહાપ્રભુરુદારઘીઃ ॥
સુવિહસ્ય પ્રસન્નાત્મા સુરાન્વચનમબ્રવીત્

શિવ ઉવાચ ॥
સ્વસ્થાનં ગચ્છત સુરાઃ સર્વે સત્યન્ન સંશયઃ
સર્વથાહં કરિષ્યામિ કાર્યં વો નાત્ર સંશય

નંદીશ્વર ઉવાચ ॥
તચ્છ્રુત્વા શંભુવચનન્નિશ્ચયં પરમં ગતાઃ ॥
પરાવૃત્ય ગતાઃ સર્વે સ્વસ્વથાનં તે હિ નિર્જરાઃ

એતસ્મિન્નંતરે દૈત્યો મૂકનામાગતસ્તદા ॥
સૌકરં રૂપમાસ્થાય પ્રેષિતશ્ચ દુરાત્મના

દુર્યોધનેન વિપ્રેંદ્ર માયિના ચાર્જુનં તદા ॥
યત્રાર્જુનસ્થિતશ્ચાસીત્તેન માર્ગેણ વૈ તદા

શૃઙ્ગાણિ પર્વતસ્યૈવ ચ્છિન્દન્વૃક્ષાનનેકશઃ ॥
શબ્દં ચ વિવિધં કુર્વ ન્નતિવેગેન સંયુતઃ

અજુનોપિ ચ તં દૃષ્ટ્વા મૂકનામાસુરં તદા ॥
સ્મૃત્વા શિવપદાંભોજં વિચારે તત્પરોઽભવત્

અર્જુન ઉવાચ ॥
કોયં વા કુત આયાતિ ક્રૂરકર્મા ચ દૃશ્યતે ॥
મમાનિષ્ટં ધ્રુવં કર્તું સમાગચ્છત્યસંશયમ્

મમૈવં મન આયાતિ શત્રુરેવ ન સંશયઃ ॥
મયા વિનિહતાઃ પૂર્વમનેકે દૈત્યદાનવાઃ

તદીયઃ કશ્ચિદાયાતિ વૈરં સાધયિતુમ્પુનઃ ॥
અથવા ચ સખા કશ્ચિદ્દુર્યોધનહિતાવહઃ

યસ્મિન્દૃષ્ટે પ્રસીદેત્સ્વં મનઃ સ હિતકૃદ્ધ્રુવમ્॥
યસ્મિન્દૃષ્ટે તદેવ સ્યાદાકુલં શત્રુરેવ સઃ

આચારઃ કુલમાખ્યાતિ વપુરાખ્યાતિ ભોજનમ્ ॥
વચનં શ્રુતમાખ્યાતિ સ્નેહમાખ્યાતિ લોચનમ્

આકારેણ તથા ગત્યા ચેષ્ટયા ભાષિતૈરપિ ॥
નેત્રવક્ત્રવિકારાભ્યાં જ્ઞાયતેઽન્તર્હિતં મનઃ

ઉજ્જ્વલં સરસઞ્ચૈવ વક્રમારક્ત કન્તથા ॥
નેત્રં ચતુર્વિધં પ્રોક્તં તસ્ય ભાવં પૃથગ્બુધાઃ

ઉજ્જ્વલં મિત્રસંયોગે સરસમ્પુત્રદર્શને ॥
વક્રં ચ કામિનીયોગે આરક્તં શત્રુદર્શને

અસ્મિન્મમ તુ સર્વાણિ કલુષાનીન્દ્રિયાણિ ચ ॥
અયં શત્રુર્ભવેદેવ મારણીયો ન સંશયઃ

ગુરોશ્ચ વચનં મેદ્ય વર્તતે દુઃખદસ્ત્વયા ॥
હન્તવ્યઃ સર્વથા રાજન્નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એતદર્થં ત્વાયુધાનિ મમ ચૈવ ન સંશયઃ ॥
વિચાર્ય્યેતિ ચ તત્રૈવ બાણં સંસ્થાય સંસ્થિતઃ

એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર રક્ષાર્થં હ્યર્જુનસ્ય વૈ ॥
તદ્ભક્તેશ્ચ પરીક્ષાર્થં શંકરો ભક્તવત્સલઃ

વિદગ્ધભિલ્લરૂપં હિ ગણૈઃ સાર્ધ મહાદ્ભુતમ્ ॥
તસ્ય દૈત્યસ્ય નાશાર્થં દ્રુતં કૃત્વા સમાગતઃ

બદ્ધકચ્છશ્ચ વસ્ત્રીભિર્વદ્ધેશાનધ્વજસ્તદા ॥
શરીરે શ્વેતરેખાશ્ચ ધનુર્બાણયુતઃ સ્વયમ્

બાણાનાન્તૂણકં પૃષ્ઠે ધૃત્વા વૈ સ જગામ હ ॥
ગણશ્ચૈવ તથા જાતો ભિલ્લરાજોઽભવચ્છિવઃ

શબ્દાંશ્ચ વિવિધાન્કૃત્વા નિર્યયૌ વાહિનીપતિઃ ॥
સૂકરસ્ય સસારાથ શબ્દશ્ચ પ્રદિશો દશ

વનેચરેણ શબ્દેન વ્યાકુલશ્ચાર્જુનસ્તદા ॥
પર્વતાદ્યાશ્ચ તૈશ્શબ્દૈસ્તે સર્વે વ્યાકુલાસ્તદા

અહો કિન્નુ ભવેદેષ શિવઃ શુભકરસ્ત્વિહ॥
મયા ચૈવ શ્રુતમ્પૂર્વં કૃષ્ણેન કથિતમ્પુનઃ

વ્યાસેન કથિતં ચૈવં સ્મૃત્વા દેવૈ સ્તથા પુનઃ ॥
શિવઃ શુભકરઃ પ્રોક્તઃ શિવઃ સુખકરસ્તથા

મુક્તિદશ્ચ સ્વયં પ્રોક્તો મુક્તિદાનાન્ન સંશયઃ ॥
તન્નામસ્મરણાત્પુંસાં કલ્યાણં જાયતે ધુવમ્

ભજતાં સર્વભાવેન દુઃખં સ્વપ્નેઽપિ નો ભવેત્॥
યદા કદાચિજ્જાયેત તદા કર્મસમુદ્ભવમ્

તદેતદ્બહ્વપિ જ્ઞેયં નૂનમલ્પં ન સંશયઃ ॥
પ્રારબ્ધસ્યાથ વા દોષો નૂનં જ્ઞેયો વિશેષતઃ

અથ વા બહુ ચાલ્પં હિ ભોગ્યં નિસ્તીર્ય શંકરઃ ॥
કદાચિદિચ્છયા તસ્ય દૂરીકુર્ય્યાન્ન સંશયઃ ॥

વિષં ચૈવામૃતં કુર્યાદમૃતં વિષમેવ વા ॥
યદિચ્છતિ કરોત્યેવ સમર્થઃ કિન્નિષિધ્યતે

ઇત્થં વિચાર્ય્યમાણેઽપિ ભક્તૈરન્યૈઃ પુરાતનૈઃ ॥
ભાવિભિશ્ચ સદા ભક્તૈરિહાનીય મનઃ સ્થિરમ્

લક્ષ્મીર્ગચ્છેચ્ચાવતિષ્ઠેન્મરણં નિકટે પુરઃ ॥
નિન્દાં વાથ પ્રકુર્વન્તુ સ્તુતિં વા દુઃખસંક્ષયમ્

જયતે પુણ્યપાપાભ્યાં શંકરસ્સુખદઃ સદા ॥
કદાચિચ્ચ પરીક્ષાર્થં દુઃખં યચ્છતિ વૈ શિવઃ

અંતે ચ સુખદઃ પ્રોક્તો દયાલુત્વાન્ન સંશયઃ ॥
યથા ચૈવ સુવર્ણં ચ શોધિ તં શુદ્ધતાં વ્રજેત્

એવં ચૈવં મયા પૂર્વં શ્રુતં મુનિમુખાત્તથા॥
અતસ્તદ્ભજનેનૈવ લપ્સ્યેઽહં સુખમુત્તમમ્

ઇત્યેવન્તુ વિચારં સ કરોતિ યાવદેવ હિ ॥
તાવચ્ચ સૂકરઃ પ્રાપ્તો બાણસંમોચનાવધિઃ

શિવોપિ પૃષ્ઠતો લગ્નો હ્યાયાતઃ શૂકરસ્ય હિ ॥
તયોર્મધ્યે તદા સોયં દૃશ્યતે શૃંગમદ્ભુતમ્

તસ્ય પ્રોક્તં ચ માહાત્મ્યં શિવઃ શીઘ્રતરં ગતઃ॥
અર્જુનસ્ય ચ રક્ષાર્થં શંકરો ભક્તવ ત્સલઃ

એતસ્મિન્સમયે તાભ્યાં કૃતં બાણવિમોચનમ્ ॥
શિવબાણસ્તુ પુચ્છે વૈ હ્યર્જુનસ્ય મુખે તથા

શિવસ્ય પુચ્છતો ગત્વા મુખાન્નિસ્સૃત્ય શીઘ્રતઃ ॥
ભૂમૌ વિલીનઃ સંયાતસ્તસ્ય વૈ પુચ્છતો ગતઃ

પપાત પાર્શ્વતશ્ચૈવ બાણશ્ચૈવાર્જુનસ્ય ચ॥
સૂકરસ્તત્ક્ષણં દૈત્યો મૃતો ભૂમૌ પપાત હ

દેવા હર્ષં પરમ્પ્રાપુઃ પુષ્પવૃષ્ટિં ચ ચક્રિરે ॥
જયપૂર્વ સ્તુતિકરાઃ પ્રણમ્ય ચ પુનઃપુનઃ

શિવસ્તુષ્ટમના આસીદર્જુનઃ સુખમાગતઃ॥
દૈત્યસ્ય ચ તદા દૃષ્ટ્વા ક્રરરૂપં ચ તૌ તદા

અર્જુનસ્તુ વિશેષેણ સુખિના પ્રાહ ચેતસા॥
અહો દૈત્યવરશ્ચાયં રૂપં તુ પરમાદ્ભુતમ્

કૃત્વાગતો મદ્વધાર્થૈં શિવેનાહં સુરક્ષિતઃ ॥
ઈશ્વરેણ મમાદ્યૈવ બુદ્ધિર્દત્તા ન સંશયઃ

વિચાર્ય્યેત્યર્જુનસ્તત્ર જગૌ શિવશિવેતિ ચ ॥
પ્રણનામ શિવં ભૂયસ્તુષ્ટાવ ચ પુનઃ પુનઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે તૃતીયાયાં શતરુદ્રસંહિતાયાં કિરાતાવતારવર્ણને મૂકદૈત્યવધોનામૈકોનચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ