શિવ પુરાણ · અધ્યાય 3.36

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
સનત્કુમાર સર્વજ્ઞ શિવસ્ય પરમાત્મનઃ ॥
અવતારં શૃણુ વિભોરશ્વત્થામાહ્વયં પરમ્

બૃહસ્પતેર્મહાબુદ્ધેર્દેવર્ષેરંશતો મુને ॥
ભરદ્વાજાત્સમુત્પન્નો દ્રોણોઽયોનિજ આત્મવાન્

ધનુર્ભૃતાં વરઃ શૂરો વિપ્રર્ષિસ્સર્વશાસ્ત્રવિત્ ॥
બૃહત્કીર્તિર્મહાતેજા યઃ સર્વાસ્ત્રવિદુત્તમઃ

ધનુર્વેદે ચ વેદે ચ નિષ્ણાતં યં વિદુર્બુધાઃ॥
વરિષ્ઠં ચિત્રકર્માણં દ્રોણં સ્વકુલવર્ધનમ્

કૌરવાણાં સ આચર્ય્યં આસીત્સ્વબલતો દ્વિજ ॥
મહારથિષુ વિખ્યાતઃ ષટ્સુ કૌરવમધ્યતઃ

સાહાય્યાર્થં કૌરવાણાં સ તેપે વિપુલન્તપઃ ॥
શિવમુદ્દિશ્ય પુત્રાર્થં દ્રોણાચાર્ય્યો દ્વિજોત્તમઃ

તતઃ પ્રસન્નો ભગવાચ્છંકરો ભક્તવત્સલઃ॥
આવિર્બભૂવ પુરતો દ્રોણસ્ય મુનિસત્તમ

તન્દૃષ્ટ્વા સ દ્વિજો દ્રોણસ્તુષ્ટાવાશુ પ્રણમ્ય તમ્ ॥
મહાપ્રસન્નહૃદયો નતકસ્સુકૃતાઞ્જલિઃ

તસ્ય સ્તુત્યા ચ તપસા સન્તુષ્ટઃ શંકર પ્રભુઃ॥
વરમ્બ્રૂહીતિ ચોવાચ દ્રોણન્તં ભક્તવત્સલઃ

તચ્છ્રુત્વા શમ્ભુવચનં દ્રોણઃ પ્રાહાથ સન્નતઃ॥
સ્વાંશજન્તનયન્દેહિ સર્વાજેયમ્મહાબલમ્

તચ્છ્રુત્વા દ્રોણવચનં શમ્ભુઃ પ્રોચે તથાસ્ત્વિતિ ॥
અભૂદન્તર્હિતસ્તાત કૌતુકી સુખકૃન્મુને

દ્રોણોઽપગચ્છત્સ્વન્ધામ મહાહૃષ્ટો ગતભ્રમઃ ॥
સ્વપત્ન્યૈ કથયામાસ તદ્વૃતં સકલં મુદા

અથાવસરમાસાદ્ય રુદ્રઃ સર્વાન્તકઃ પ્રભુઃ ॥
સ્વાંશેન તનયો જજ્ઞે દ્રોણસ્ય સ મહાબલઃ।

અશ્વત્થામેતિ વિખ્યાતસ્તસ્ય બભૂવ ક્ષિતૌ મુને ॥
પ્રવીરઃ કંજપત્રાક્ષશ્શત્રુપક્ષક્ષયઙ્કરઃ

યો ભારતે રણે ખ્યાતઃ પિતુરાજ્ઞામવાપ્ય ચ ॥
સહાયકૃદ્બભૂવાત કૌરવાણાં મહાબલઃ

યમાશ્રિત્ય મહાવીરં કૌરવાસ્સુમ હાબલાઃ ॥
ભીષ્માદયો બભૂવુસ્તેઽજેયા અપિ દિવૌકસામ્

યદ્ભયાત્પાણ્ડવાસ્સર્વે કૌરવાઞ્જેતુમક્ષમાઃ ॥
આસન્નષ્ટામહાવીરા અપિ સર્વે ચ કોવિદાઃ

કૃષ્ણોપદેશતશ્શમ્ભોસ્તપઃ કૃત્વાતિદારુણમ્ ॥
પ્રાપ્ય ચાસ્ત્રં શમ્ભુવરાજ્જિગ્યે તાનર્જુનસ્તતઃ

અશ્વત્થામા મહાવીરો મહાદેવાંશજો મુને ॥
તદાપિ તદ્ભક્તિવશઃ સ્વપ્રતાપમદર્શયત્

વિનાશ્ય પાણ્ડવસુતાઞ્છિક્ષિતાનપિ યત્નતઃ ॥
કૃષ્ણાદિભિર્મહાવીરૈરનિવાર્ય્યબલઃ પરૈઃ

પુત્રશોકેન વિકલમાપતન્તં તમર્જુનમ્ ॥
રથેનાચ્યુતવંતં હિ દૃષ્ટ્વા સ ચ પરાદ્રવત્

અસ્ત્રં બ્રહ્મશિરો નામ તદુપર્ય્યસૃજત્સ હિ ॥
તતઃ પ્રાદુરભૂત્તેજઃ પ્રચણ્ડં સર્વતો દિશમ્

પ્રાણાપદમભિપ્રેક્ષ્ય સોર્જુનઃ ક્લેશસંયુતઃ ॥
ઉવાચ કૃષ્ણં વિક્લાન્તો નષ્ટતેજા મહાભયઃ

અર્જુન ઉવાચ ॥
કિમિદં સ્વિત્કુતો વેતિ કૃષ્ણ કૃષ્ણ ન વેદ્મ્યહમ્ ॥
સર્વતોમુખમાયાતિ તેજશ્ચેદં સુદુસ્સહમ્

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
શ્રુત્વાર્જુનવચશ્ચેદં સ કૃષ્ણશ્શૈવસત્તમઃ ॥
દધ્યૌ શિવં સદારં ચ પ્રત્યાહાર્જુનમાદરાત્

કૃષ્ણ ઉવાચ ॥
વેત્થેદન્દ્રોણપુત્રસ્ય બ્રાહ્મમસ્ત્રં મહોલ્બણમ્ ॥
ન હ્યસ્યાન્યતમં કિઞ્ચિદસ્ત્રં પ્રત્યવકર્શનમ્

શિવં સ્મર દ્રુતં શમ્ભું સ્વપ્રભુમ્ભક્તરક્ષકમ્ ॥
યેન દત્તં હિ તે સ્વાસ્ત્રં સર્વકાર્ય્યકરમ્પરમ્

જહ્યસ્ત્રતેજ ઉન્નદ્ધન્ત્વન્તચ્છૈવાસ્ત્રતેજસા ॥
ઇત્યુક્ત્વા ચ સ્વયં કૃષ્ણશ્શિવન્દધ્યૌ તદર્થકઃ

તચ્છ્રુત્વા કૃષ્ણવચનં પાર્થસ્સ્મૃત્વા શિવં હૃદિ ॥
સ્પૃષ્ટ્વાપસ્તં
પ્રણમ્યાશુ ચિક્ષેપાસ્ત્રન્તતો મુને

યદ્યપ્યસ્ત્રં બ્રહ્મશિરસ્ત્વમોઘઞ્ચાપ્રતિક્રિયમ્ ॥
શૈવાસ્ત્રતેજસા સદ્યસ્સમશામ્યન્મહામુને

મંસ્થા મા હ્યેતદાશ્ચર્ય્યં સર્વચિત્રમયે શિવે ॥
યસ્સ્વશક્ત્યાખિલં વિશ્વં સૃજત્યવતિ હન્ત્યજઃ

અશ્વત્થામા તતો જ્ઞાત્વા વૃત્તમેતચ્છિવાંશજઃ ॥
શૈવન્ન વિવ્યથે કિઞ્ચિચ્છિવેચ્છાતુષ્ટધીર્મુને

અથ દ્રૌણિરિદં વિશ્વં કૃત્સ્નં કર્તુમપાણ્ડવમ્॥
ઉત્તરાગર્ભગં બાલં નાશિતુમ્મન આદધે

બ્રહ્માસ્ત્રમનિવાર્ય્યં તદન્યૈરસ્ત્રૈર્મહાપ્રભમ્ ॥
ઉત્તરાગર્ભમુદ્દિશ્ય ચિક્ષેપ સ મહાપ્રભુઃ

તતશ્ચ સોત્તરા જિષ્ણુવધૂર્વિકલમાનસા ॥
કૃષ્ણન્તુષ્ટાવ લક્ષ્મીશન્દહ્યમાના તદસ્ત્રતઃ

તતઃ કૃષ્ણઃ શિવં ધ્યાત્વા હૃદા નુત્વા પ્રણમ્ય ચ ॥
અપાણ્ડવમિદં કર્તું દ્રૌણેરસ્ત્રમબુધ્યત

સ્વરક્ષાર્થેન્દ્રદત્તેન તદસ્ત્રેણ સુવર્ચસા ॥
સુદર્શનેન તસ્યાશ્ચ વ્યધાદ્રક્ષાં શિવાજ્ઞયા

સ્વરૂપં શંકરાદેશાત્કૃતં શૈવવરેણ હ ॥
કૃષ્ણેન ચરિતં જ્ઞાત્વા વિમનસ્કઃ શનૈરભૂત્

તતસ્સ કૃષ્ણઃ પ્રીતાત્મા પાણ્ડવાન્સકલાનપિ ॥
અપાતયત્તદંઘ્ર્યોસ્તુ તુષ્ટયે તસ્ય શૈવરાટ્

અથ દ્રૌણિઃ પ્રસન્નાત્મા પાણ્ડવાન્કૃષ્ણમેવ ચ ॥
નાનાવરાન્દદૌ પ્રીત્યા સોઽશ્વત્થામાનુગૃહ્ય ચ

ઇત્થં મહેશ્વરસ્તાત ચક્રે લીલામ્પરામ્પ્રભુઃ ॥
અવતીર્ય્ય ક્ષિતૌ દ્રૌણિરૂપેણ મુનિસત્તમ

શિવાવતારોઽશ્વત્થામા મહાબલપરાક્રમઃ ॥
ત્રૈલોક્યમુખદોઽદ્યાપિ વર્તતે જાહ્નવીતટે

અશ્વત્થામાવતારસ્તે વર્ણિતશ્શંકર પ્રભોઃ ॥
સર્વસિદ્ધિકરશ્ચાપિ ભક્તાભીષ્ટફલપ્રદઃ

ય ઇદં શૃણુયાદ્ભક્ત્યા કીર્તયેદ્વા સમાહિતઃ ॥
સ સિદ્ધિમ્પ્રાપ્નુયાદિષ્ટામન્તે શિવપુરં વ્રજેત્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે તૃતીયાયાં શતરુદ્રસંહિતાયામશ્વત્થામશિવાવતારવર્ણનં નામ ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ