શિવ પુરાણ · અધ્યાય 3.12

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
નન્દીશ્વર મહાપ્રાજ્ઞ વિજ્ઞાતન્તદનન્તરમ્ ॥
મમોપરિ કૃપાં કૃત્વા પ્રીત્યા ત્વન્તદ્વદાધુના

નન્દીશ્વર ઉવાચ॥
ઇત્યુક્તો વીરભદ્રેણ નૃસિંહઃ ક્રોધવિહ્વલઃ ॥
નિનદન્નનુ વેગેન તં ગ્રહીતુમ્પ્રચક્રમે

અત્રાન્તરે મહાઘોરં પ્રત્યક્ષભયકારણમ્ ॥
ગગનવ્યાપિ દુર્ધર્ષં શૈવતેજસ્સમુદ્ભવમ્

વીરભદ્રસ્ય તદ્રૂમદૃશ્યન્તુ તતઃ ક્ષણાત્ ॥
તદ્વૈ હિરણ્મયં સૌમ્યં ન સૌરન્નાગ્નિસમ્ભવમ્

ન તડિચ્ચન્દ્રસદૃશમનૌપમ્યમ્મહેશ્વરમ્ ॥
તદા તેજાંસિ સર્વાણિ તસ્મિઁલ્લીનાનિ શંકરે

ન તદ્વ્યોમ મહત્તેજો વ્યક્તાન્તશ્ચાભવત્તતઃ ॥
રુદ્રસાધારણં ચૈવ ચિહ્નિતં વિકૃતાકૃતિ

તતસ્સંહારરૂપેણ સુવ્યક્તં પરમેશ્વરઃ ॥
પશ્યતાં સર્વદેવાનાં જયશબ્દાદિમંગલૈઃ

સહસ્રબાહુર્જટિલશ્ચન્દ્રાર્દ્ધકૃતશેખરઃ ॥
સમૃદ્ધોગ્રશરીરેણ પક્ષાભ્યાઞ્ચઞ્ચુના દ્વિજઃ

અતિતીક્ષ્ણો મહાદંષ્ટ્રો વજ્રતુલ્યનખાયુધઃ ॥
કણ્ઠે કાલો મહાબાહુશ્ચતુષ્પાદ્વહ્નિસન્નિભઃ

યુગાન્તોદ્યતજીમૂતભીમગમ્ભીરનિસ્વનઃ॥
મહાકુપિતકૃત્યાગ્નિવ્યાવૃત્તનયનત્રયઃ

સ્પષ્ટદંષ્ટ્રાધરોષ્ઠશ્ચ હુંકારસંયુતો હરઃ ॥
ઈદૃગ્વિધસ્વરૂપશ્ચ હ્યુગ્ર આવિર્બભૂવ હ

અરિસ્તદ્દર્શનાદેવ વિનષ્ટબલવિક્રમઃ ॥
બિભ્રદ્ધામ સહસ્રાંશોરધઃ ખદ્યોતવિભ્રમમ્

અથ વિભ્રમ્ય પક્ષાભ્યાં નાભિપાદાન્વિદારયન્ ॥
પાદાન્બબંધ પુચ્છેન બાહુભ્યામ્બાહુ મણ્ડલમ્

ભિન્દન્નુરસિ બાહુભ્યાન્નિજગ્રાહ હરો હરિમ્ ॥
તતો જગામ ગગનન્દેવૈસ્સહ મહર્ષિભિઃ

સહસૈવાભયાદ્વિષ્ણું સ હિ શ્યેન ઇવોરગમ્ ॥
ઉત્ક્ષિપ્યોત્ક્ષિપ્ય સંગૃહ્ય નિપાત્ય ચ નિપાત્ય ચ

ઉડ્ડીયોડ્ડીય ભગવાન્પક્ષઘાતવિમોહિતમ્ ॥
હરીં હરસ્તં વૃષભં વિવેશાનન્ત ઈશ્વરઃ

અનુયાન્તં સુરાસ્સર્વે નમોવાક્યેન તુષ્ટુવુઃ ॥
પ્રણેમુસ્સાદરં પ્રીત્યા બ્રહ્માદ્યાશ્ચ મુનીશ્વરાઃ

નીયમાનઃ પરવશો દીનવક્ત્રઃ કૃતાઞ્જલિઃ ॥
તુષ્ટાવ પરમેશાનં હરિસ્તં લલિતાક્ષરૈઃ

નામ્નામષ્ટશતેનૈવ સ્તુત્વા તામ્મૃડમેવ ચ ॥
પુનશ્ચ પ્રાર્થયામાસ નૃસિંહઃ શરભેશ્વરમ્

યદાયદા મમાજ્ઞેયં મતિસ્સ્યાદ્ગર્વદૂષિતા ॥
તદાતદાઽપનેતવ્યા ત્વયૈવ પરમેશ્વર

॥
નન્દીશ્વર ઉવાચ॥
એવં વિજ્ઞાપયન્પ્રીત્યા શઙ્કરં નરકેસરી॥
નત્વાઽશક્તોઽભવદ્વિષ્ણુ જીવિતાન્ત પરાજિતઃ

તદ્વક્ત્રં શેષગાત્રાન્તં કૃત્વા સર્વસ્વવિગ્રહમ્॥
શક્તિયુક્તં તદીયાંગં વીરભદ્રઃ ક્ષણાત્તતઃ

નન્દીશ્વર ઉવાચ॥
અથ બ્રહ્માદયો દેવાશ્શારભં રૂપમાસ્થિતમ્॥
તુષ્ટુવુઃ શંકરં દેવં સર્વલોકૈકશંકરમ્

॥ દેવા ઊચુઃ ॥
બ્રહ્મવિષ્ણ્વિન્દ્રચન્દ્રાદિસુરાઃ સર્વે મહર્ષયઃ ॥
દિતિજાદ્યાઃ સમ્પ્રસૂતાસ્ત્વત્તસ્સર્વે મહેશ્વર

બ્રહ્મવિષ્ણુમહેન્દ્રાશ્ચ સૂર્યાદ્યાનસુરાન્સુરામ્ ॥
ત્વં વૈ સૃજસિ પાસ્યત્સિ ત્વમેવ સકલેશ્વરઃ

યતો હરસિ સંસારં હર ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ॥
નિગૃહીતો હરિર્યસ્માદ્ધર ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ

યતો બિભર્ષિ સકલં વિભજ્ય તનુમષ્ટધા॥
અતોઽસ્માન્પાહિ ભગવન્ સુરાદાનૈરભીપ્સિતૈઃ

ત્વં મહાપુરુષઃ શમ્ભુઃ સર્વેશસ્સુરનાયકઃ ॥
નિઃસ્વાત્મા નિર્વિકારાત્મા પરબ્રહ્મ સતાં ગતિઃ

દીનબન્ધુર્દયા સિન્ધુઽરદ્ભુતોતિઃ પરાત્મદૃક્॥
પ્રાજ્ઞો વિરાટ્વિભુસ્સત્યઃ સચ્ચિદાનન્દલક્ષણઃ

॥ નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચઃ શમ્ભુર્દેવાનાં પરમેશ્વરઃ ॥
ઉવાચ તાન્ સુરાન્દેવમહર્ષીંશ્ચ પુરાતનાન્

યથા જલં જલે ક્ષિપ્તં ક્ષીરે ક્ષીરં ઘૃતે ઘૃતમ્ ॥
એક એવ તદા વિષ્ણુઃ શિવે લીનો ન ચાન્યથા

એકો વિષ્ણુર્નૃસિંહાત્મા સદર્પશ્ચ મહાબલઃ ॥
જગત્સંહારકરણે પ્રવૃત્તો નરકેસરી

પ્રાર્થનીયો નમસ્તસ્મૈ મદ્ભક્તૈસ્સિદ્ધિકારિભિઃ ॥
મદ્ભક્તપ્રવરશ્ચૈવ મદ્ભક્તવર દાયકઃ

નન્દીશ્વર ઉવાચ ॥
એતાવદુક્ત્વા ભગવાન્ પક્ષિરાજો મહાબલઃ ॥
પશ્યતાં સર્વદેવાનાન્તત્રૈવાન્તરધીયત

વીરભદ્રોઽપિ ભગવાન્ગણાધ્યક્ષો મહાબલઃ ॥
નૃસિંહકૃત્તિં નિષ્કૃષ્ય સમાદાય યયૌ ગિરિમ્

નૃસિંહકૃત્તિવસનસ્તદાપ્રભૃતિ શંકરઃ ॥
તદ્વક્ત્રં મુણ્ડમાલાયાં નાયકત્વેન કલ્પિતમ્

તતો દેવા નિરાતઙ્કા કીર્ત્તયન્તઃ કથામિમામ્ ॥
વિસ્મયોત્ફુલ્લનયના જગ્મુઃ સર્વે યથાગતમ્

ય ઇદમ્પરમાખ્યાનં પુણ્યં વેદરસાન્વિતમ્ ॥
પઠતિ શૃણુયાચ્ચૈવ સર્વ્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્

ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યમારોગ્યમ્પુષ્ટિવર્દ્ધનમ્ ॥
સર્વવિઘ્રપ્રશમનં સર્વવ્યાધિવિનાશનમ્

દુઃખપ્રશમનં વાઞ્છાસિદ્ધિદં મંગલાલયમ્ ॥
અપમૃત્યુહરં બુદ્ધિપ્રદં શત્રુવિનાશનમ્

ઇદન્તુ શરભાકારં પરં રૂપમ્પિનાકિનઃ ॥
પ્રકાશનીયં ભક્તેષુ શંકરસ્ય ચરેષુ વૈ

તૈરેવ પઠિતવ્યં ચ શ્રોતવ્યં ચ શિવાત્મભિઃ ॥
નવધા ભક્તિદં દિવ્યમન્તઃકરણબુદ્ધિદમ્

શિવોત્સવેષુ સર્વેષુ ચતુર્દશ્યષ્ટમીષુ ચ ॥
પઠેત્પ્રતિષ્ઠાકાલે તુ શિવસન્નિધિકારણમ્

ચૌરવ્યાઘ્રનૃસિંહાત્મકૃત રાજભયેષુ ચ ॥
અન્યેષૂત્પાતભૂકમ્પદસ્ય્વાદિપાંસુવૃષ્ટિષુ

ઉલ્કાપાતે મહાવાતે વિનાવૃષ્ટ્યતિવૃષ્ટિષુ ॥
પઠેદ્યઃ પ્રયતો વિદ્વાઞ્ શિવભક્તો દૃઢવ્રતઃ

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ નિષ્કામો વ્રતમૈશ્વરમ્ ॥
રુદ્રલોકં સમાસાદ્ય રુદ્રસ્યાનુચરો ભવેત્

રુદ્રલોકમનુપ્રાપ્ય રુદ્રેણ સહ મોદતે ॥
તતસ્સાયુજ્યમાપ્નોતિ શિવસ્ય કૃપયા મુને

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે તૃતીયાયાં શતરુદ્રસંહિતાયાં શરભાવતારવર્ણનં નામ દ્વાદશોઽધ્યાયઃ