શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.4.16

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇતિ શ્રુત્વા મહેશાનો ભક્તાનુગ્રહકારકઃ ॥
ત્વદ્વાચા યુદકામોભૂત્તેન બાલેન નારદ

વિષ્ણુમાહૂય સંમંત્ર્ય બલેન મહતા યુતઃ ॥
સામરસ્સમ્મુખસ્તસ્યાપ્યભૂદ્દેવસ્ત્રિલોચનઃ

દેવાશ્ચ યુયુધુસ્તેન સ્મૃત્વા શિવપદામ્બુજમ્ ॥
મહાબલા મહોત્સાહાશ્શિવસદ્દૃષ્ટિલોકિતાઃ

યુયુધેઽથ હરિસ્તેન મહાબલપરાક્રમઃ॥
મહાદેવ્યાયુધો વીરઃ પ્રવણઃ શિવરૂપકઃ

યષ્ટ્યા ગણાધિપસ્સોથ જઘાનામરપુઙ્ગવાન્॥
હરિં ચ સહસા વીરશ્શક્તિદત્તમહાબલઃ

સર્વેઽમરગણાસ્તત્ર વિકુંઠિતબલા મુને ॥
અભૂવન્ વિષ્ણુના તેન હતા યષ્ટ્યા પરાઙ્મુખાઃ

શિવોપિ સહ સૈન્યેન યુદ્ધં કૃત્વા ચિરં મુને ॥
વિકરાલં ચ તં દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં પરમં ગતઃ

છલેનૈવ ચ હંતવ્યો નાન્યથા હન્યતે પુનઃ ॥
ઇતિ બુદ્ધિં સમાસ્થાય સૈન્યમધ્યે વ્યવસ્થિતઃ

શિવે દૃષ્ટે તદા દેવે નિર્ગુણે ગુણરૂપિણિ॥
વિષ્ણૌ ચૈવાથ સંગ્રામે આયાતે સર્વદેવતાઃ

ગણાશ્ચૈવ મહેશસ્ય મહાહર્ષં તદા યયુઃ॥
સર્વે પરસ્પરં પ્રીત્યા મિલિત્વા ચક્રુરુત્સવમ્

અથ શક્તિસુતો વીરો વીરગત્યા સ્વયષ્ટિતઃ ॥
પ્રથમ પૂજયામાસ વિષ્ણું સર્વસુખાવહમ્

અહં ચ મોહયિષ્યામિ હન્યતાં ચ ત્વયા વિભો ॥
છલં વિના ન વધ્યોઽયં તામસોયં દુરાસદઃ

ઇતિ કૃત્વા મતિં તત્ર સુસંમંત્ર્ય ચ શંભુના ॥
આજ્ઞાં પ્રાપ્યાઽભવચ્છૈવી વિષ્ણુર્મોહપરાયણઃ

શક્તિદ્વયં તથા લીનં હરિં દૃષ્ટ્વા તથાવિધમ્ ॥
દત્ત્વા શક્તિબલં તસ્મૈ ગણેશાયાભવન્મુને

શક્તિદ્વયેઽથ સંલીને યત્ર વિષ્ણુઃ સ્થિતસ્સ્વયમ્ ॥
પરિઘં ક્ષિપ્તવાંસ્તત્ર ગણેશો બલવત્તરઃ

કૃત્વા યત્નં કિમપ્યત્ર વંચયામાસ તદ્ગતિમ્॥
શિવં સ્મૃત્વા મહેશાનં સ્વપ્રભું ભક્તવત્સલમ્

એકતસ્તન્મુખં દૃષ્ટ્વા શંકરોપ્યાજગામ હ ॥
સ્વત્રિશૂલં સમાદાય સુક્રુદ્ધો યુદ્ધકામ્યયા

સ દદર્શાગતં શંભું શૂલહ્સ્તં મહેશ્વરમ્ ॥
હંતુકામં નિજં વીરશ્શિવાપુત્રો મહાબલઃ

શક્ત્યા જઘાન તં હસ્તે સ્મૃત્વા માતૃપદાંબુજમ્ ॥
સ ગણશો મહાવીરશ્શિવશક્તિપ્રવર્દ્ધિતઃ

ત્રિશૂલં પતિતં હસ્તાચ્છિવસ્ય પરમાત્મનઃ ॥
દૃષ્ટ્વા સદૂતિકસ્તં વૈ પિનાકં ધનુરાદદે

તમપ્યપાતયદ્ભૂમૌ પરિઘેણ ગણેશ્વરઃ ॥
હતાઃ પંચ તથા હસ્તાઃ પઞ્ચભિશ્શૂલમાદદે

અહો દુઃખતરં નૂનં સંજાતમધુના મમ ॥
ભવેત્પુનર્ગણાનાં કિં ભવાચારી જગાવિતિ

એતસ્મિન્નંતરે વીરઃ પરિઘેણ ગણેશ્વરઃ ॥
જઘાન સગણાન્ દેવાન્શક્તિદત્તબલાન્વિતઃ

ગતા દશદિશો દેવાસ્સગણા. પરિઘાર્દ્દિતાઃ॥
ન તસ્થુસ્સમરે કેપિ તેનાદ્ભુતપ્રહા રિણા

વિષ્ણુસ્તં ચ ગણં દૃષ્ટ્વા ધન્યોયમિતિ ચાબ્રવીત્॥
મહાબલો મહાવીરો મહાશૂરો રણપ્રિયઃ

બહવો દેવતાશ્ચૈવ મયા દૃષ્ટાસ્તથા પુનઃ ॥
દાનવા બહવો દૈત્યા યક્ષગંધર્વરાક્ષસાઃ

નૈતેન ગણનાથેન સમતાં યાંતિ કેપિ ચ ॥
ત્રૈલોક્યેઽપ્યખિલે તેજો રૂપશૌર્યગુણાદિભિઃ

એવં સંબ્રુવતેઽમુષ્મૈ પરિઘં ભ્રામયન્ સ ચ ॥
ચિક્ષેપ વિષ્ણવે તત્ર શક્તિપુત્રો ગણેશ્વરઃ

ચક્રં ગૃહીત્વા હરિણા સ્મૃત્વા શિવપદામ્બુજમ્ ॥
તેન ચક્રેણ પરિઘો દ્રુતં ખંડીકૃતસ્તદા

ખંડં તુ પરિઘસ્યાપિ હરયે પ્રાક્ષિપદ્ગણઃ॥
ગૃહીત્વા ગરુડેનાપિ પક્ષિણા વિફલીકૃતઃ

એવં વિચરિતં કાલં મહાવીરાવુભાવપિ ॥
વિષ્ણુશ્ચાપિ ગણશ્ચૈવ યુયુધાતે પરસ્પરમ્

પુનર્વીરવરશ્શક્તિસુતસ્સ્મૃતશિવો બલી ॥
ગૃહીત્વા યષ્ટિમતુલાં તયા વિષ્ણું જઘાન હ

અવિષહ્ય પ્રહારં તં સ ભૂમૌ નિપપાત હ ॥
દ્રુતમુત્થાય યુયુધે શિવાપુત્રેણ તેન વૈ

એતદંતરમાસાદ્ય શૂલપાણિસ્તથોત્તરે ॥
આગત્ય ચ ત્રિશૂલેન તચ્છિરો નિરકૃંતત

છિન્ને શિરસિ તસ્યૈવ ગણનાથસ્ય નારદ ॥
ગણસૈન્યં દેવસૈન્યમભવચ્ચ સુનિશ્ચલમ્

નારદેન ત્વયાઽઽગત્ય દેવ્યૈ સર્વં નિવેદિતમ્ ॥
માનિનિ શ્રૂયતાં માનસ્ત્યાજ્યો નૈવ ત્વયાધુના

ઇત્યુક્ત્વાઽન્તર્હિતસ્તત્ર નારદ ત્વં કલિપ્રિયઃ ॥
અવિકારી સદા શંભુર્મનોગતિકરો મુનિઃ

ઇતિ શ્રીશિવપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં ચતુર્થે કુમારખણ્ડે ગણેશયુદ્ધગણેશશિરશ્છેદન વર્ણનં નામ ષોડશોઽધ્યાયઃ