શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.4.10

બ્રહ્મોવાચ ॥
નિવાર્ય વીરભદ્રં તં કુમારઃ પરવીરહા॥
સમૈચ્છત્તારકવધં સ્મૃત્વા શિવપદામ્બુજૌ

જગર્જાથ મહાતેજાઃ કાર્તિકેયો મહાબલઃ ॥
સન્નદ્ધઃ સોઽભવત્ક્રુદ્ધ સૈન્યેન મહતા વૃતઃ

તદા જયજયેત્યુક્તં સર્વૈર્દેર્વેર્ગણૈ સ્તથા ॥
સંસ્તુતો વાગ્ભિરિષ્ટાભિસ્તદૈવ ચ સુરર્ષિભિઃ

તારકસ્ય કુમારસ્ય સંગ્રામોઽતીવ દુસ્સહઃ॥
જાતસ્તદા મહાઘોરસ્સર્વભૂત ભયંકરઃ

શક્તિહસ્તૌ ચ તૌ વીરૌ યુયુધાતે પરસ્પરમ્ ॥
સર્વેષાં પશ્યતાં તત્ર મહાશ્ચર્યવતાં મુને

શક્તિનિર્ભિન્નદેહૌ તૌ મહાસાધનસંયુતૌ॥
પરસ્પરં વંચયંતૌ સિંહાવિવ મહાબલૌ

વૈતાલિકં સમાશ્રિત્ય તથા ખેચરકં મતમ્ ॥
પાપં તં ચ સમાશ્રિત્ય શક્ત્યા શક્તિં વિજઘ્નતુઃ

એભિર્મંત્રૈર્મહાવીરૌ ચક્રતુર્યુદ્ધમદ્ભુતમ્ ॥
અન્યોન્યં સાધકૌ ભૂત્વા મહાબલપરાક્રમૌ

મહાબલં પ્રકુર્વતૌ પરસ્પરવધૈષિણૌ॥
જઘ્નતુશ્શક્તિધારાભી રણે રણવિશારદૌ

મૂર્ધ્નિ કંઠે તથા ચોર્વોર્જાન્વોશ્ચૈવ કટીતટે॥
વક્ષસ્યુરસિ પૃષ્ઠે ચ ચિચ્છિદુશ્ચ પરસ્પરમ્

તદા તૌ યુધ્યમાનૌ ચ હન્તુકામૌ મહાબલૌ ॥
વલ્ગન્તૌ વીરશબ્દૈશ્ચ નાનાયુદ્ધવિશારદૌ

।
અભવન્પ્રેક્ષકાસ્સર્વે દેવા ગંધર્વકિન્નરાઃ ॥
ઊચુઃ પરસ્પરં તત્ર કોસ્મિન્યુદ્ધે વિજેષ્યતે

તદા નભોગતા વાણી જગૌ દેવાંશ્ચ સાંત્વયન્ ॥
અસુરં તારકં ચાત્ર કુમારોઽયં હનિષ્યતિ

મા શોચ્યતાં સુરૈઃ સર્વૈ સુખેન સ્થીયતામિતિ॥
યુષ્મદર્થં શંકરો હિ પુત્રરૂપેણ સંસ્થિતઃ

શ્રુત્વા તદા તાં ગગને સમીરિતાં વાચં શુભાં સપ્રમથેસ્સમાવૃતઃ ॥
નિહંતુકામઃ સુખિતઃ કુમારકો દૈત્યાધિપં તારકમાશ્વભૂત્તદા

શક્ત્યા તયા મહાબાહુરાજઘાનસ્તનાંતરે ॥
કુમારઃ સ્મ રુષાવિષ્ટસ્તારકાસુરમોજસા

તં પ્રહારમનાદૃત્ય તારકો દૈત્યપુંગવઃ ॥
કુમારં ચાપિ સંક્રુદ્ધસ્સ્વશક્ત્યા સંજઘાન સઃ

તેન શક્તિપ્રહારેણ શાંકરિર્મૂચ્છિ તોઽભવત્ ॥
મુહૂર્તાચ્ચેતનાં પ્રાપ સ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ

યથા સિંહો મદોન્મત્તો હંતુકામસ્તથાસુરમ્॥
કુમારસ્તારકં શક્ત્યા સ જઘાન પ્રતાપવાન્

એવં પરસ્પરં તૌ હિ કુમારશ્ચાપિ તારકઃ ॥
યુયુધાતેઽતિસંરબ્ધૌ શક્તિયુદ્ધવિશારદૌ

અભ્યાસપરમાવાસ્તામન્યોન્યં વિજિગીષયા ॥
પદાતિનૌ યુધ્યમાન્નૌ ચિત્રરૂપૌ તરસ્વિનૌ

વિવિધૈર્ઘાતપુંજૈસ્તાવન્યોન્યં વિનિ જઘ્નતુઃ ॥
નાનામાર્ગાન્પ્રકુર્વન્તૌ ગર્જંતૌ સુપરાક્રમૌ

અવલોકપરાસ્સર્વે દેવગંધર્વકિન્નરાઃ॥
વિસ્મયં પરમં જગ્મુર્નોચુઃ કિંચન તત્ર તે

ન વવૌ પવમાનશ્ચ નિષ્પ્રભોઽભૂદ્દિવાકરઃ ॥
ચચાલ વસુધા સર્વા સશૈલવનકાનના

એતસ્મિન્નંતરે તત્ર હિમાલયમુખા ધરાઃ ॥
સ્નેહાર્દિતાસ્તદા જગ્મુઃ કુમારં ચ પરીપ્સવઃ

તતસ્સ દૃષ્ટ્વા તાન્સર્વાન્ભયભીતાંશ્ચ શાંકરિઃ॥
પર્વતાન્ગિરિજાપુત્રો બભાષે પરિબોધયન્

કુમાર ઉવાચ॥
મા ખિદ્યતાં મહાભાગા મા ચિંતાં કુર્વતાં નગાઃ ॥
ઘાતયામ્યદ્ય પાપિષ્ઠં સર્વેષાં વઃ પ્રપશ્ય તામ્

એવં સમાશ્વાસ્ય તદા પર્વતાન્નિર્જરાન્ગણાન્ ॥
પ્રણમ્ય ગિરિજાં શંભુમાદદે શક્તિમુત્પ્રભામ્

તં તારકં હંતુમનાઃ કરશક્તિર્મહાપ્રભુઃ ॥
વિરરાજ મહાવીરઃ કુમારશ્શંભુબાલકઃ

શક્ત્યા તયા જઘાનાથ કુમારસ્તારકાસુરમ્ ॥
તેજસાઢ્યશ્શંકરસ્ય લોકક્લેશકરં ચ તમ્

પપાત સદ્યસ્સહસા વિશીર્ણાંગોઽસુરઃ ક્ષિતૌ ॥
તારકાખ્યો મહાવીરસ્સર્વાસુરગણાધિપઃ

કુમારેણ હતસ્સોતિવીરસ્સ ખલુ તારકઃ ॥
લયં યયૌ ચ તત્રૈવ સર્વેષાં પશ્યતાં મુને

તથા તં પતિતં દૃષ્ટ્વા તારકં બલવત્તરમ્ ॥
ન જઘાન પુનર્વીરસ્સ ગત્વા વ્યસુમાહવે

હતે તસ્મિન્મહાદૈત્યે તારકાખ્યે મહાબલે ॥
ક્ષયં પ્રણીતા બહવોઽસુરા દેવગણૈસ્તદા

કેચિદ્ભીતાઃ પ્રાંજલયો બભૂવુસ્તત્ર ચાહવે॥
છિન્નભિન્નાંગકાઃ કેચિન્મૃતા દૈત્યાસ્સહસ્રશઃ

કેચિજ્જાતાઃ કુમારસ્ય શરણં શરણાર્થિનઃ ॥
વદન્તઃ પાહિ પાહીતિ દૈત્યાઃ સાંજલયસ્તદા

કિયંતશ્ચ હતાસ્તત્ર કિયંતશ્ચ પલાયિતાઃ ॥
પલાયમાના વ્યથિતા સ્તાડિતા નિર્જ્જરૈર્ગણૈઃ

સહસ્રશઃ પ્રવિષ્ટાસ્તે પાતાલે ચ જિજીષવઃ॥
પલાયમાનાસ્તે સર્વે ભગ્નાશા દૈન્યમાગતાઃ

એવં સર્વં દૈત્યસૈન્યં ભ્રષ્ટં જાતં મુનીશ્વર ॥
ન કેચિત્તત્ર સંતસ્થુર્ગણદેવભયાત્તદા

આસીન્નિષ્કંટકં સર્વં હતે તસ્મિન્દુરાત્મનિ॥
તે દેવાઃ સુખમાપન્નાસ્સર્વે શક્રાદયસ્તદા

એવં વિજયમાપન્નં કુમારં નિખિલાસ્સુરાઃ ॥
બભૂવુર્યુગપદ્ધૃષ્ટાસ્ત્રિલોકાશ્ચ મહાસુખા

તદા શિવોઽપિ તં જ્ઞાત્વા વિજયં કાર્તિકસ્ય ચ ॥
તત્રાજગામ સ મુદા સગણઃ પ્રિયયા સહ

સ્વાત્મજં સ્વાંકમારોપ્ય કુમારં સૂર્યવર્ચસમ્ ॥
લાલયામાસ સુપ્રીત્યા શિવા ચ સ્નેહસંકુલા

હિમાલયસ્તદાગત્ય સ્વપુત્રૈઃ પરિવારિતઃ ॥
સબંધુસ્સાનુગશ્શંભું તુષ્ટાવ ચ શિવાં ગુહમ્

તતો દેવગણાસ્સર્વે મુનયસ્સિદ્ધચારણાઃ ॥
તુષ્ટુવુશ્શાંકરિં શંભું ગિરિજાં તુષિતાં ભૃશમ્

પુષ્પવૃષ્ટિં સુમહતીં ચક્રુશ્ચોપસુરાસ્તદા ॥
જગુર્ગંધર્વપતયો નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

વાદિત્રાણિ તથા નેદુસ્તદાનીં ચ વિશેષતઃ ॥
જયશબ્દો નમઃ શબ્દો બભૂવોચ્ચૈર્મુહુર્મુહુઃ

તતો મયાચ્યુતશ્ચાપિ સંતુષ્ટોભૂદ્વિશેષતઃ ॥
શિવં શિવાં કુમારં ચ સંતુષ્ટાવ સમાદરાત્

કુમારમગ્રતઃ કૃત્વા હરિકેન્દ્રમુખાસ્સુરાઃ ॥
ચક્રુર્નીરાજનં પ્રીત્યા મુનયશ્ચાપરે તથા

ગીતવાદિત્રઘોષેણ બ્રહ્મઘોષેણ ભૂયસા ॥
તદોત્સવો મહાનાસીત્કીર્તનં ચ વિશેષતઃ

ગીતવાદ્યૈસ્સુપ્રસન્નૈસ્તથા સાઞ્જલિભિર્મુને ॥
સ્તૂયમાનો જગન્નાથસ્સર્વૈર્દૈવૈર્ગણૈરભૂત

તતસ્સ ભગવાન્રુદ્રો ભવાન્યા જગદંબયા ॥
સર્વૈઃ સ્તુતો જગામાથ સ્વગિરિં સ્વગણૈર્વૃતઃ

ઇતિ શ્રી શિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં ચતુર્થે કુમારખણ્ડે તારકા સુરવધદેવોત્સવવર્ણનં નામ દશમોઽધ્યાયઃ