શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.6

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
અથ સંસ્મરતુર્ભક્ત્યા દમ્પતી તૌ ભવામ્બિકામ્ ॥
પ્રસૂતિહેતવે તત્ર દેવકાર્યાર્થમાદરાત્

તતસ્સા ચણ્ડિકા યોગાત્ત્યક્તદેહા પુરા પિતુઃ ॥
ઈહયા ભતિતું ભૂયસ્સમૈચ્છદ્રિરિદારતઃ

સત્યં વિધાતું સ્વવચઃ પ્રસન્નાખિલકામદા ॥
પૂર્ણાંશાચ્છૈલચિત્તે સા વિવેશાથ મહેશ્વરી

વિરરાજ તતસ્સોતિપ્રમદોપૂર્વસુદ્યુતિઃ ॥
હુતાશન ઇવાધૃષ્યસ્તેજોરાશિર્મહામનાઃ

તતો ગિરિસ્સ્વપ્રિયાયાં પરિપૂર્ણં શિવાંશકમ્ ॥
સમાધિમત્વાત્સમયે સમધત્ત સુશંકરે

સમધત્ત ગિરેઃ પત્ની ગર્ભં દેવ્યાઃ પ્રસાદતઃ ॥
ચિત્તે સ્થિતાયાઃ કરુણાકરાયાઃ સુખદં ગિરેઃ

ગિરિપ્રિયા સર્વજગન્નિવાસાસંશ્રયાધિકમ્ ॥
વિરેજે સુતરાં મેના તેજોમણ્ડલગા સદા

સુખોદયં સ્વભર્તુશ્ચ મેના દૌહૃદલક્ષણમ્ ॥
દધૌ નિદાનન્દેવાનામાનન્દસ્યેપ્સિતં શુભમ્

દેહ સાદાદસંપૂર્ણભૂષણા લોધ્રસંમુખા ॥
સ્વલ્પભેન્દુક્ષયે કાલં વિચેષ્યર્ક્ષા વિભાવરી

તદાનનં મૃત્સુરભિનાયં તૃપ્તિં ગિરીશ્વરઃ ॥
મુને રહસ્યુપાઘ્રાય પ્રેમાધિક્યં બભૂવ તત્

મેના સ્પૃહાવતી કેષુ ન મે શંસતિ વસ્તુષુ ॥
કિંચિદિષ્ટં હ્રિયાપૃચ્છદનુવેલં સખી ગિરિઃ

ઉપેત્ય દૌહદં શલ્યં યદ્વવ્રેઽપશ્યદાશુ તત્ ॥
આનીતં નેષ્ટમસ્યાદ્ધા નાસાધ્યં ત્રિદિવૈઽપિ હિ

પ્રચીયમાનાવયવા નિસ્તીર્ય દોહદવ્યથામ્ ॥
રેજે મેના બાલલતા નદ્ધપત્રાધિકા યથા

ગિરિસ્સગર્ભાં મહિષીમમંસ્ત ધરણીમિવ ॥
નિધાનગર્ભામભ્યન્તર્લીનવહ્નિં શમીમિવ

પ્રિયાપ્રીતેશ્ચ મનસઃ સ્વાર્જિતદ્રવિણસ્ય ચ ॥
સમુન્નતૈઃ શ્રુતેઃ પ્રાજ્ઞઃ ક્રિયાશ્ચક્રે યથોચિતાઃ

દદર્શ કાલે મેનાં સ પ્રતીતઃ પ્રસવોન્મુખીમ્ ॥
અભ્રિતાં ચ દિવં ગર્ભગૃહે ભિષગધિષ્ઠિતે

દૃષ્ટ્વા પ્રિયાં શુભાઙ્ગી વૈ મુમોદાતિગિરીશ્વરઃ ॥
ગર્ભસ્થજગદમ્બાં હિ મહાતેજોવતીન્તદા

તસ્મિન્નવસરે દેવા મુને વિષ્ણ્વાદયસ્તથા ॥
મુનયશ્ચ સમાગમ્ય ગર્ભસ્થાં તુષ્ટુવુશ્શિવામ્

દેવા ઊચુઃ ॥
દુર્ગે જય જય પ્રાજ્ઞે જગદમ્બ મહેશ્વરિ ॥
સત્યવ્રતે સત્યપરે ત્રિસત્યે સત્યરૂપિણી

સત્યસ્થે સત્યસુપ્રીતે સત્યયોને ચ સત્યતઃ ॥
સત્યસત્યે સત્યનેત્રે પ્રપન્નાઃ શરણં ચ તે

શિવપ્રિયે મહેશાનિ દેવદુઃખક્ષયંકરિ ॥
ત્રૈલોક્યમાતા શર્વાણી વ્યાપિની ભક્તવત્સલા

આવિર્ભૂય ત્રિલોકેશિ દેવકાર્યં કુરુષ્વ હ ॥
સનાથાઃ કૃપયા તે હિ વયં સર્વે મહેશ્વરિ

ત્વત્તઃ સર્વે ચ સુખિનો લભન્તે સુખમુત્તમમ્ ॥
ત્વામ્વિના ન હિ કિંચિદ્વૈ શોભતે ત્રિભવેષ્વપિ

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્થં કૃત્વા મહેશાન્યા ગર્ભસ્થાયા બહુસ્તુતિમ્ ॥
પ્રસન્નમનસો દેવાસ્સ્વં સ્વં ધામ યયુસ્તદા

વ્યતીતે નવમે માસે દશમે માસિ પૂર્ણતઃ ॥
ગર્ભસ્થાયા ગતિન્દ્રધ્રે કાલિકા જગદમ્બિકા

તદા સુસમયશ્ચાસીચ્છાન્તભગ્રહતારકઃ ॥
નભઃ પ્રસન્નતાં યાતં પ્રકાશસ્સર્વદિક્ષુ હિ

મહી મંગલભૂયિષ્ઠા સવનગ્રામસાગરા ॥
સરસ્સ્રવન્તીવાપીષુ પુફુલ્લુઃ પંકજાનિ વૈ

વવુશ્ચ વિવિધા વાતાસ્સુખસ્પર્શા મુનીશ્વર ॥
મુમુદુસ્સાધવસ્સર્વેઽસતાન્દુઃખમભૂદ્દ્રુતમ્

દુન્દુભીન્વાદયામાસુર્નભસ્યાગત્ય નિર્જરાઃ ॥
પુષ્પવૃષ્ટિરભૂત્તત્ર જગુર્ગન્ધર્વસત્તમાઃ

વિદ્યાધરસ્ત્રિયો વ્યોમ્નિ નનૃતુશ્ચાપ્સરાસ્તથા ॥
તદોત્સવો મહાનાસીદ્દેવાદીનાં નભઃસ્થલે

તસ્મિન્નવસરે દેવી પૂર્વશક્તિશ્શિવા સતી ॥
આવિર્બભૂવ પુરતો મેનાયા નિજરૂપતઃ

વસંતર્તૌ મધૌ માસે નવમ્યાં મૃગધિષ્ણ્યકે ॥
અર્દ્ધરાત્રે સમુત્પન્ના ગંગેવ શશિમણ્ડલાત્

સમયે તત્સ્વરૂપેણ મેનકા જઠરાચ્છિવા ॥
સમુદ્ભૂય સમુત્પન્ના સા લક્ષ્મીરિવ સાગરાત્

તતસ્તસ્યાં તુ જાતાયાં પ્રસન્નોઽભૂત્તદા ભવઃ ॥
અનુકૂલો વવૌ વાયુર્ગમ્ભીરો ગંધયુક્શુભઃ

બભૂવ પુષ્પવૃષ્ટિશ્ચ તોયવૃષ્ટિ પુરસ્સરમ્ ॥
જજ્વલુશ્ચાગ્નયઃ શાન્તા જગર્જુશ્ચ તદા ઘનાઃ

તસ્યાં તુ જાયમાનાયાં સર્વસ્વં સમપદ્યત ॥
હિમવન્નગરે તત્ર સર્વ દુઃખં ક્ષયં ગતમ્

તસ્મિન્નવસરે તત્ર વિષ્ણ્વાદ્યાસ્સકલાસ્સુરાઃ ॥
આજગ્મુઃ સુખિનઃ પ્રીત્યા દદૃશુર્જગદમ્બિકામ્॥ ।

તુષ્ટુવુસ્તાં શિવામમ્બાં કાલિકાં શિવકામિનીમ્ ॥
દિવ્યારૂપાં મહામાયાં શિવલોકનિવાસિનીમ્

।
॥ દેવા ઊચુઃ ॥
જગદમ્બ મહાદેવિ સર્વસિદ્ધિવિધાયિનિ ॥
દેવકાર્યકરી ત્વં હિ સદાતસ્ત્વાં નમામહે

સર્વથા કુરુ કલ્યાણં દેવાનાં ભક્તવત્સલે ॥
મેનામનોરથઃ પૂર્ણઃ કૃતઃ કુરુ હરસ્ય ચ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્થં સ્તુત્વા શિવાં દેવીં વિષ્ણ્વાદ્યા સુપ્રણમ્ય તામ્ ॥
સ્વંસ્વં ધામ યયુઃ પ્રીતાશ્શંસન્તસ્તદ્ગતિં પરામ્

તાન્તુ દૃષ્ટ્વા તથા જાતાં નીલોત્પલદલપ્રભામ॥
શ્યામા સા મેનકા દેવી મુદમાપાતિ નારદ

દિવ્યરૂપં વિલોક્યાનુ જ્ઞાનમાપ ગિરિપ્રિયા ॥
વિજ્ઞાય પરમેશાનીં તુષ્ટાવાતિપ્રહર્ષિતા

મેનોવાચ ॥
જગદમ્બ મહેશાનિ કૃતાતિકરુણા ત્વયા ॥
આવિર્ભૂતા મમ પુરો વિલસન્તી યદમ્બિકે

ત્વમાદ્યા સર્વશક્તીનાં ત્રિલોકજનની શિવે ॥
શિવપ્રિયા સદા દેવી સર્વદેવસ્તુતા પરા

કૃપાં કુરુ મહેશાનિ મમ ધ્યાનસ્થિતા ભવ ॥
એતદ્રૂપેણ પ્રત્યક્ષં રૂપં ધેહિ સુતાસમમ્

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તસ્યા મેનાયા ભૂધરસ્ત્રિયાઃ॥
પ્રત્યુવાચ શિવા દેવી સુપ્રસવામઅરિપ્રિયામ્

દેવ્યુવાચ॥
હે મેને ત્વં પુરા માં ચ સુસેવિતવતી રતા ॥
ત્વદ્ભક્ત્યા સુપ્રસન્નાહં વરન્દાતું ગતાન્તિકમ્

વરં બ્રૂહીતિ મદ્વાણીં શ્રુત્વા તે તદ્વરો વૃતઃ ॥
સુતા ભવ મહાદેવી સા મે દેવહિતં કુરુ

તથા દત્ત્વા વરં તેઽહં ગતા સ્વમ્પદમાદરાત્ ॥
સમયં પ્રાપ્ય તનયા ભવન્તે ગિરિકામિનિ

દિવ્યરૂપં ધૃતં મેદ્ય યત્તે મત્સ્મરણં ભવેત્॥
અન્યથા મર્ત્યભાવેન તવાજ્ઞાનં ભવેન્મયિ

યુવાં માં પુત્રિભાવેન દિવ્યભાવેન વા સકૃત્ ॥
ચિન્તયન્તૌ કૃતસ્નેહૌ યાતાસ્સ્થો મદ્ગતિમ્પરામ્

દેવકાર્યં કરિષ્યામિ લીલાં કૃત્વા દ્ભુતાં ક્ષિતૌ ॥
શમ્ભુપત્ની ભવિષ્યામિ તારયિષ્યામિ સજ્જનાન્

બ્રહ્મોવાચ॥
ઇત્યુક્ત્વાસીચ્છિવા તૂષ્ણીમમ્બિકા સ્વાત્ત્મમાયયા॥
પશ્યન્ત્યાં માતરિ પ્રીત્યા સદ્યોઽઽભૂત્તનયા તનુઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે પાર્વતીજન્મવર્ણનં નામ ષષ્ટોઽધ્યાયઃ