શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.50

॥ બ્રહ્મોવાચ॥
તતશ્ચાહં મુનિગણૈશ્શેષકૃત્યં શિવાજ્ઞયા ॥
અકાર્ષં નારદ પ્રીત્યા શિવાશિવવિવાહતઃ

તયોશ્શિરોઽભિષેકશ્ચ બભૂવાદરતસ્તતઃ॥
ધ્રુવસ્યદર્શનં વિપ્રાઃ કારયામાસુરાદરાત

હૃદયાલમ્ભનં કર્મ બભૂવ તદનન્તરમ્ ॥
સ્વસ્તિપાઠશ્ચ વિપ્રેન્દ્ર મહોત્સવપુરસ્સરઃ

શિવાશિરસિ સિન્દૂરં દદૌ શમ્ભુર્દ્વિજાજ્ઞયા ॥
તદાનીં ગિરિજાભિખ્યાદ્ભુતાવર્ણ્યા બભૂવ હ

તતો વિપ્રાજ્ઞયા તૌ દ્વાવેકાસનસમાસ્થિતૌ ॥
લેભાતે પરમાં શોભાં ભક્તચિત્ત મુદાવહામ્

તતઃ સ્વસ્થાનમાગત્ય સંસ્રવપ્રાશનં મુદા ॥
ચક્રતુસ્તૌ નિદેશાન્મેઽદ્ભુતલીલાકરૌ મુને

ઇત્થં નિવૃત્તે વિધિવદ્યાજ્ઞે વૈવાહિકે શિવઃ ॥
બ્રહ્મણે પૂર્ણપાત્રં મે દદૌ લોકકૃતે પ્રભુઃ

ગોદાનં વિધિવચ્છમ્ભુરાચાર્યાય દદૌ તતઃ ॥
મહાદાનાનિ ચ પ્રીત્યા યાનિ મઙ્ગલદાનિ વૈ

તતશ્શતસુવર્ણં ચ વિપ્રેભ્યસ્સ દદૌ પૃથક્॥
બહુભ્યો રત્નકોટીશ્ચ નાનાદ્રવ્યાણ્યનેકશઃ

તદાનીમમરાસ્સર્વે પરે જીવાશ્ચરાચરાઃ॥
મુમુદુશ્ચેતસાતીવ જયધ્વનિઃ

મઙ્ગલધ્વનિગાનશ્ચ બભૂવ બહુ સર્વતઃ ॥
વાદ્યધ્વનિરભૂદ્રમ્યો સર્વાનન્દપ્રવર્દ્ધનઃ

હરિર્મયાથ દેવાશ્ચ મુનયશ્ચાપરેઽખિલાઃ ॥
ગિરિમામન્ત્ર્ય સુપ્રીત્યા સ્વસ્થાનમ્પ્રયયુર્દ્રુતમ્

તદાનીં શૈલનગરે સ્ત્રિયશ્ચ મુદિતા વરમ્ ॥
શિવાશિવૌ સમાનીય યયુઃ કુહ વરાલયમ્

લૌકિકાચારમાજહ્રુસ્તાઃ સ્ત્રિયસ્તત્ર ચાદૃતાઃ ॥
મહોત્સાહો બભૂવાથ સર્વતઃ પ્રમુદાવહઃ

અથ તાસ્તૌ સમાનીય દમ્પતી જનશંકરૌ॥
વાસાલયમ્મહાદિવ્યં ભવાચારં વ્યધુર્મુદા

અથો સમીપમાગત્ય શૈલેન્દ્રનગરસ્ત્રિયઃ ॥
નિર્વૃત્ય મઙ્ગલં કર્મ પ્રાપયન્દમ્પતી ગૃહમ્

કૃત્વા જયધ્વનિં ચક્રુર્ગ્રન્થિનિર્મોચનાદિકમ્ ॥
સસ્મિતાસ્સકટાક્ષાશ્ચ પુલકાઞ્ચિતવિગ્રહાઃ

વાસગેહં સમ્પ્રવિશ્ય મુમુહુઃ કામિનીવરાઃ ॥
પ્રસંશન્ત્યસ્સ્વભાગ્યાનિ પશ્યન્તઃ પરમેશ્વરમ્

મહાસુરૂપવેષશ્ચ સર્વ લાવણ્યસંયુતમ્ ॥
નવીનયૌવનસ્થઞ્ચ કામિનીચિત્તમોહનમ્

ઈષદ્ધાસ્યપ્રસન્નાસ્યં સકટાક્ષં સુસુન્દરમ્ ॥
સુસૂક્ષ્મવાસો બિભ્રાણં નાનારત્ન વિભૂષિતમ્

તદાનીન્દિવ્યનાર્યશ્ચ ષોડશારં સમાયયુઃ ॥
તૌ દમ્પતી ચ સંદ્રષ્ટું મહાદરપુરસ્સરમ્

સરસ્વતી ચ લક્ષ્મીશ્ચ સાવિત્રી જાહ્નવી તથા ॥
અદિતિશ્ચ શચી ચૈવ લોપામુદ્રાપ્યરુન્ધતી

અહલ્યા તુલસી સ્વાહા રોહિણી ચ વસુન્ધરા ॥
શતરૂપા ચ સંજ્ઞા ચ રતિરેતાસ્સુરસ્ત્રિયઃ

દેવકન્યા નાગકન્યા મુનિકન્યા મનોહરાઃ ॥
તત્ર યા યાઃ સ્થિતાસ્તાસાં સઙ્ખ્યાં કર્તું ચ કઃ ક્ષમઃ

તાભી રત્નાસને દત્તે તત્રોવાસ શિવો મુદા ॥
તમૂચુઃ ક્રમતો દેવ્યસ્સુહાસ મધુરં વચઃ

સરસ્વત્યુવાચ ॥
પ્રાપ્તા સતી મહાદેવાધુના પ્રાણાધિકા મુદા ॥
દૃષ્ટ્વા પ્રિયાસ્યઞ્ચન્દ્રાભં સન્તાપન્ત્યજ કામુક

કાલં ગમય કાલેશ સતીસંશ્લેષપૂર્વકમ્ ॥
વિશ્લેષસ્તે ન ભવિતા સર્વકાલં મમાશ્રિતા

લક્ષ્મીરુવાચ ॥
લજ્જાં વિહાય દેવેશ સતીં કૃત્વા સ્વવક્ષસિ ॥
તિષ્ઠ તામ્પ્રતિ કા લજ્જા પ્રાણા યાન્તિ યયા વિના

સાવિત્ર્યુવાચ ॥
ભોજયિત્વા સતી શમ્ભો શીઘ્રં ત્વં ભુંક્ષ્વ મા ખિદ ॥
તદાચમ્ય સકર્પૂરન્તાંબૂલં દેહિ સાદરમ્

જાહ્નવ્યુવાચ ॥
સ્વર્ણકાંતિકરાં ધૃત્વા કેશાન્માર્જય યોષિતઃ ॥
કામિન્યાસ્સ્વામિસૌભાગ્યસુખં નાતઃ પરં ભવેત્

અદિતિરુવાચ ॥
ભોજનાન્તે શિવઃ શમ્ભું મુખં શુદ્ધ્યર્થમાદરાત્ ॥
જલં દેહિ મહાપ્રીત્યા દમ્પતિપ્રેમ દુર્લભમ્

શચ્યુવાચ ॥
કૃત્વા વિલાપં યદ્ધેતોઃ શિવાં કૃત્વા ચ વક્ષસિ ॥
યો બભ્રામાનિશં મોહાત્ કા લજ્જા તે પ્રિયામ્પ્રતિ

લોપામુદ્રોવાચ ॥
વ્યવહારોઽસ્તિ ચ સ્ત્રીણાં ભુક્ત્વા વાસગૃહે શિવ ॥
દત્ત્વા શિવાયૈ તામ્બૂલં શયનં કર્તુમર્હસિ

અરુન્ધત્યુવાચ ॥
મયા દત્તાં સતીમેનાં તુભ્યન્દાતુમનીપ્સિતામ્॥
વિવિધં બોધયિત્વેમાં સુરતિં કર્તુમર્હસિ

અહલ્યોવાચ ॥
વૃદ્ધાવસ્થામ્પરિત્યજ્ય હ્યતીવ તરુણો ભવ॥
યેન મેનાનુમન્યેત ત્વાં સુતાર્પિતમાનસા

તુલસ્યુવાચ ॥
સતી ત્વયા પરિત્યક્તા કામો દગ્ધઃ પુરા કૃતઃ ॥
કથન્તદા વસિષ્ઠશ્ચ પ્રભો પ્રસ્થાપિતોઽધુના

સ્વાહોવાચ ॥
સ્થિરો ભવ મહાદેવ સ્ત્રીણાં વચસિ સામ્પ્રતમ્ ॥
વિવાહે વ્યવહારોઽસ્તિ પુરન્ધ્રીણાં પ્રગલ્ભતા

રોહિણ્યુવાચ ॥
કામમ્પૂરય પાર્વત્યાઃ કામશાસ્ત્રવિશારદ ॥
કુરુ પારં સ્વયં કામી કામિનીકામસાગરમ્

॥ વસુન્ધરોવાચ ॥
જાનાસિ ભાવં ભાવજ્ઞ કામાર્તાનાં ચ યોષિતામ્॥
ન ચ સ્વં સ્વામિનં શમ્ભો ઈશ્વરં પાતિ સન્તતમ્।૩૯
શતરૂપોવાચ ॥
ભોગં દિવ્યં વિના ભુક્ત્વા ન હિ તુષ્યેત્ક્ષુધાતુરઃ ॥
યેન તુષ્ટિર્ભવેચ્છંભો તત્કર્તુમુચિતં સ્ત્રિયાઃ

॥ સંજ્ઞોવાચ ॥
તૂર્ણં પ્રસ્થાપય પ્રીત્યા પાર્વત્યા સહ શઙ્કરમ્ ॥
રત્નપ્રદીપન્તામ્બૂલં તલ્પં નિર્માય નિર્જને

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
સ્ત્રીણાન્તદ્વચનં શ્રુત્વા તા ઉવાચ શિવઃ સ્વયમ્ ॥
નિર્વિકારશ્ચ ભગવાન્યોગીન્દ્રાણાં ગુરોર્ગુરુઃ

શંકર ઉવાચ ॥
દેવ્યો ન બ્રૂત વચનમેવંભૂતં મમાન્તિકમ્ ॥
જગતાં માતરઃ સાધ્વ્યઃ પુત્રે ચપલતા કથમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
શઙ્કરસ્ય વચઃ શ્રુત્વા લજ્જિતાસ્સુરયોષિતઃ ॥
બભૂવુઃ સમ્ભ્રમાત્તૂષ્ણીં ચિત્રપુત્તલિકા યથા

ભુક્ત્વા મિષ્ટાન્નમાચમ્ય મહેશો હૃષ્ટમાનસઃ ॥
સકર્પૂરં ચ તાંબૂલં બુભુજે ભાર્ય યા સહ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીય પાર્વતીખણ્ડે પરિહાસવર્ણનંનામ પઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ