શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.49

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
અથો મમાજ્ઞયા વિપ્રૈસ્સંસ્થાપ્યાનલમીશ્વરઃ ॥
હોમં ચકાર તત્રૈવમઙ્કે સંસ્થાપ્ય પાર્વતીમ્

ઋગ્યજુસ્સામમન્ત્રૈશ્ચાહુતિં વહ્નૌ દદૌ શિવઃ ॥
લાજાઞ્જલિં દદૌ કાલીભ્રાતા મૈનાકસંજ્ઞકઃ

અથ કાલી શિવશ્ચોભૌ ચક્રતુર્વિધિવન્મુદા॥
વહ્નિપ્રદક્ષિણાં તાત લોકાચારં વિધાય ચ

તત્રાદ્ભુતમલઞ્ચક્રે ચરિતં ગિરિજાપતિઃ ॥
તદેવ શૃણુ દેવર્ષે તવસ્નેહાદ્બ્રવીમ્યહમ્

તસ્મિન્નવસરે ચાહં શિવમાયાવિમોહિતઃ ॥
અપશ્યઞ્ચરણે દેવ્યા નખેન્દુઞ્ચ મનોહરમ્

દર્શનાત્તસ્ય ચ તદાઽભૂવં દેવમુને હ્યહમ્ ॥
મદનેન સમાવિષ્ટોઽતીવ ક્ષુભિતમાનસઃ

મુહુર્મુહુરપશ્યં વૈ તદંગં સ્મરમોહિતઃ ॥
તતસ્તદ્દર્શનાત્સદ્યો વીર્યં મે પ્રાચ્યુતદ્ભુવિ

રેતસા ક્ષરતા તેન લજ્જિતોહં પિતામહઃ ॥
મુને વ્યમર્દ તચ્છિન્નં ચરણાભ્યાં હિ ગોપયન્

તજ્જ્ઞાત્વા ચ મહાદેવશ્ચુકોપાતીવ નારદ ॥
હન્તુમૈચ્છત્તદા શીઘ્રં વાં વિધિં કામમોહિતમ્

હાહાકારો મહાનાસીત્તત્ર સર્વત્ર નારદ ॥
જનાશ્ચ કમ્પિરે સર્વ્વે ભય માયાતિ વિશ્વભૃત્

તતસ્તંન્તુષ્ટુવુશ્શમ્ભું વિષ્ણ્વાદ્યા નિર્જરા મુને ॥
સકોપમ્પ્રજ્વલન્તન્તન્તેજસા હન્તુમુદ્યતમ્

દેવા ઊચુઃ ॥
દેવદેવ જગદ્વ્યાપિન્પરમેશ સદાશિવ ॥
જગદીશ જગન્નાથ સમ્પ્રસીદ જગન્મય

સર્વેષામપિ ભાવાનાન્ત્વમાત્મા હેતુરીશ્વરઃ ॥
નિર્વિકારોઽવ્યયો નિત્યો નિર્વિકલ્પોઽક્ષરઃ પરઃ

આદ્યન્તાવસ્ય યન્મધ્યમિદમન્યદહમ્બહિઃ ॥
યતોઽવ્યયઃ સનૈતાનિ તત્સત્યમ્બ્રહ્મ ચિદ્ભવાન્ । ૧૪ ॥
તવૈવ ચરણામ્ભોજમ્મુક્તિકામા દૃઢવ્રતાઃ ॥
વિસૃજ્યોભયતસ્સંગં મુનયસ્સમુપાસતે

ત્વમ્બ્રહ્મ પૂર્ણમમૃતં વિશોકં નિર્ગુણમ્પરમ્ ॥
આનંદમાત્રમવ્યગ્રમવિકારમનાત્મકમ્

વિશ્વસ્ય હેતુરુદયસ્થિતિસંયમનસ્ય હિ ॥
તદપેક્ષતયાત્મેશોઽનપેક્ષસ્સર્વદા વિભુઃ

એકસ્ત્વમેવ સદસદ્વયમદ્વયમેવ ચ ॥
સ્વર્ણં કૃતાકૃતમિવ વસ્તુભેદો ન ચૈવ હિ

અજ્ઞાનતસ્ત્વયિ જનૈર્વિકલ્પો વિદિતો યતઃ ॥
તસ્માદ્ભ્રમપ્રતીકારો નિરુપાધેર્ન હિ સ્વતઃ

ધન્યા વયં મહેશાન તવ દર્શનમાત્રતઃ ॥
દૃઢભક્તજનાનન્દપ્રદશ્શમ્ભો દયાં કુરુ

ત્વમાદિસ્ત્વમનાદિશ્ચ પ્રકૃતેસ્ત્વં પરઃ પુમાન્ ॥
વિશ્વેશ્વરો જગન્નાથો નિર્વિકારઃ પરાત્પરઃ

યોઽયં બ્રહ્માસ્તિઽ રજસા વિશ્વમૂર્તિઃ પિતામહઃ ॥
ત્વત્પ્રસાદાત્પ્રભો વિષ્ણુસ્સત્ત્વેન પુરુષોત્તમઃ

કાલાગ્નિરુદ્રસ્તમસા પરમાત્મા ગુણઃ પરઃ ॥
સદા શિવો મહેશાનસ્સર્વવ્યાપી મહેશ્વરઃ

વ્યક્તં મહચ્ચ ભૂતાદિસ્તન્માત્રાણીન્દ્રિયાણિ ચ॥
ત્વયૈવાધિષ્ઠિતાન્યેવ વિશ્વમૂર્તે મહેશ્વર

મહાદેવ પરેશાન કરુણાકર શંકર ।
પ્રસીદ દેવદેવેશ પ્રસીદ પુરુષોત્તમ

વાસાંસિ સાગરાસ્સપ્ત દિશશ્ચૈવ મહાભુજાઃ ॥
દ્યૌર્મૂર્દ્ધા તે વિભોર્નાભિઃ ખં વાયુર્નાસિકા તતઃ

ચક્ષૂંષ્યગ્ની રવિસ્સોમઃ કેશા મેઘાસ્તવ પ્રભો ॥
નક્ષત્રતારકાદ્યાશ્ચ ગ્રહાશ્ચૈવ વિભૂષણમ્

કથં સ્તોષ્યામિ દેવેશ ત્વાં વિભો પરમેશ્વર ॥
વાચામગોચરોઽસિ ત્વં મનસા ચાપિ શંકર

પઞ્ચાસ્યાય ચ રુદ્રાય પઞ્ચાશત્કોટિમૂર્તયે ॥
ત્ર્યધિપાય વરિષ્ઠાય વિદ્યાતત્ત્વાય તે નમઃ

અનિદેંશ્યાય નિત્યાય વિદ્યુજ્જ્વાલાય રૂપિણે ॥
અગ્નિવર્ણાય દેવાય શંકરાય નમોનમઃ

વિદ્યુત્કોટિપ્રતીકાશમષ્ટકોણં સુશોભનમ્ ॥
રૂપમાસ્થાય લોકેઽસ્મિન્સંસ્થિતાય નમો નમઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય વચસ્તેષાં પ્રસન્નઃ પરમેશ્વરઃ ॥
બ્રહ્મણો મે દદૌ શીઘ્રમભયં ભક્તવત્સલઃ

અથ સર્વે સુરાસ્તત્ર વિષ્ણ્વાદ્યા મુનયસ્તથા ॥
અભવન્સુસ્મિતાસ્તાત ચક્રુશ્ચ પરમોત્સવમ્

મમ તદ્રેતસા તાત મર્દિતેન મુહુર્મુહુઃ ॥
અભવન્કણકાસ્તત્ર ભૂરિશઃ પરમોજ્જ્વલાઃ

ઋષયો બહવો જાતા વાલખિલ્યાસ્સહસ્રશઃ ॥
કણકૈસ્તૈશ્ચ વીર્યસ્ય પ્રજ્વલદ્ભિઃ સ્વતેજસા

અથ તે હ્યૃષયસ્સર્વે ઉપતસ્થુસ્તદા મુને ॥
મમાન્તિકં પરપ્રીત્યા તાત તાતેતિ ચાબ્રુવન્

ઈશ્વરેચ્છાપ્રયુક્તેન પ્રોક્તાસ્તે નારદેન હિ ॥
વાલખિલ્યાસ્તુ તે તત્ર કોપયુક્તેન ચેતસા

॥ નારદ ઉવાચ ॥
ગચ્છધ્વં સંગતા યૂયં પર્વતં ગન્ધમાદનમ્ ॥
ન સ્થાતવ્યમ્ભવદ્ભિશ્ચ ન હિ વોઽત્ર પ્રયોજનમ્

તત્ર તપ્ત્વા તપશ્ચાતિ ભવિતારો મુનીશ્વરાઃ ॥
સૂર્ય્યશિષ્યાશ્શિવસ્યૈવાજ્ઞયા મે કથિતન્ત્વિદમ્

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યુક્તાસ્તે તદા સર્વે બાલખિલ્યાશ્ચ પર્વતમ્ ॥
સત્વરમ્પ્રયયુર્નત્વા શંકરં ગન્ધમાદનમ્

વિષ્ણ્વાદિભિસ્તદાભૂવં શ્વાસિતોહં મુનીશ્વર ॥
નિર્ભયઃ પરમેશાનપ્રેરિતૈસ્તૈર્મહાત્મભિઃ

અસ્તવઞ્ચાપિ સર્વેશં શંકરમ્ભક્તવત્સલમ્ ॥
સર્વકાર્યકરં જ્ઞાત્વા દુષ્ટગર્વાપહારકમ્

દેવદેવ મહાદેવ કરુણાસાગર પ્રભો ॥
ત્વમેવ કર્તા સર્વસ્ય ભર્તા હર્ત્તા ચ સર્વથા ॥૪૩।
ત્વદિચ્છયા હિ સકલં સ્થિતં હિ સચરાચરમ્॥
તન્ત્યાં યથા બલીવર્દા મયા જ્ઞાતં વિશેષતઃ

ઇત્યેવમુક્ત્વા સોહં વૈ પ્રણામં ચ કૃતાઞ્જલિઃ ॥
અન્યેઽપિ તુષ્ટુવુસ્સર્વે વિષ્ણ્વાદ્યાસ્તં મહેશ્વરમ્

અથાકર્ણ્ય નુતિં શુદ્ધાં મમ દીનતયા તદા ॥
વિષ્ણ્વાદીનાઞ્ચ સર્વેષાં પ્રસન્નોઽભૂન્મહેશ્વરઃ

દદૌ સોતિવરં મહ્યમભયં પ્રીતમાનસઃ ॥
સર્વે સુખમતીવાપુરત્યમોદમહં મુને

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે વિધિમોહવર્ણનં નામ નવચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ