શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.47

બ્રહ્મોવાચ ॥
તતઃ શૈલવરઃ સોપિ પ્રીત્યા દુર્ગોપવીતકમ્ ॥
કારયામાસ સોત્સાહં વેદમન્ત્રૈશ્શિવસ્ય ચ

અથ વિષ્ણ્વાદયો દેવા મુનયસ્સકુતૂ હલમ્ ॥
હિમાચલપ્રાર્થનયા વિવેશાન્તર્ગૃહં ગિરેઃ

શ્રુત્યાચારં ભવાચારં વિધાય ચ યથાર્થતઃ ॥
શિવામલંકૃતાં ચક્રુશ્શિવદત્તવિભૂષણૈઃ

પ્રથમં સ્નાપયિત્વા તાં ભૂષયિત્વાથ સર્વશઃ ॥
નીરાજિતા સખીભિશ્ચ વિપ્રપત્નીભિરેવ ચ

અહતામ્બરયુગ્મેન શોભિતા વરવર્ણિની ॥
વિરરાજ મહાશૈલદુહિતા શઙ્કરપ્રિયા

કંચુકી પરમા દિવ્યા નાનારત્નાન્વિતાદ્ભુતા ॥
વિધૃતા ચ તયા દેવ્યા વિલસન્ત્યાધિકં મુને

સા બભાર તથા હારં દિવ્યરત્નસમન્વિતમ્ ॥
વલયાનિ મહાર્હાણિ શુદ્ધચામીકરાણિ ચ

સ્થિતા તત્રૈવ સુભગા ધ્યાયન્તી મનસા શિવમ્ ॥
શુશુભેતિ મહાશૈલકન્યકા ત્રિજગત્પ્રસૂઃ

તદોત્સવો મહાનાસીદુભયત્ર મુદા વહઃ ॥
દાનં બભૂવ વિવિધં બ્રાહ્મણેભ્યો વિવર્ણિતમ્

અન્યેષાં દ્રવ્યદાનં ચ બભૂવ વિવિધમ્મહત્ ॥
ગીતવાદ્યવિનોદશ્ચ તત્રોત્સવપુરસ્સરમ્

અથ વિષ્ણુરહં ધાતા શક્રાદ્યા અમરાસ્તથા ॥
મુનયશ્ચ મહાપ્રીત્યા નિખિલાસ્સોત્સવા મુદા

સુપ્રણમ્ય શિવાં ભક્ત્યા સ્મૃત્વા શિવપદામ્બુજમ્ ॥
સમ્પ્રાપ્ય હિમગિર્ય્યાજ્ઞાં સ્વં સ્વં સ્થાને સમાશ્રિતાઃ

એતસ્મિન્નન્તરે તત્ર જ્યોતિઃશાસ્ત્ર વિશારદઃ ॥
હિમવન્તં ગિરીન્દ્રં તં ગર્ગો વાક્યમભાષત

॥ ગર્ગ ઉવાચ ॥
હિમાચલ ધરાધીશ સ્વામિન્ કાલીપતિઃ પ્રભો ॥
પાણિગ્રહાર્થં શંભું ચાનય ત્વં નિજમંદિરમ્

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
અથ તં સમયં જ્ઞાત્વા કન્યાદાનોચિતં ગિરિઃ ॥
નિવેદિતં ચ ગર્ગેણ મુસુદેઽતીવ ચેતસિ

મહીધરાન્દ્વિજાંશ્ચૈવ પરાનપિ તદા ગિરિઃ ॥
પ્રેષયામાસ સુપ્રીત્યા શિવાનયનકામ્યયા

તે પર્વતા દ્વિજાશ્ચૈવ સર્વમંગલપાણયઃ ॥
સંજગ્મુસ્સોત્સવાઃ પ્રીત્યા યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ

તદા વાદિત્રઘોષેણ બ્રહ્મઘોષેણ ભૂયસા ॥
મહોત્સાહોઽભવત્તત્ર ગીતનૃત્યાન્વિતેન હિ

શ્રુત્વા વાદિત્રનિર્ઘોષં સર્વે શંકરસેવકાઃ ॥
ઉત્થિતાસ્ત્વૈકપદ્યેન સદેવર્ષિગણા મુદા

પરસ્પરં સમૂચુસ્તે હર્ષનિર્ભરમાનસાઃ ॥
અત્રાગચ્છંતિ ગિરયશ્શિવાનયનકામ્યયા

પાણિગ્રહણકાલો હિ નૂનં સદ્યસ્સમાગતઃ ॥
મહદ્ભાગ્યં હિ સર્વેષાં સંપ્રાપ્તમહિ મન્મહે

ધન્યા વયં વિશેષેણ વિવાહં શિવયોર્ધ્રુવમ્॥
દ્રક્ષ્યામઃ પરમપ્રીત્યા જગતાં મંગલાલયમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
એવં યાવદભૂત્તેષાં સંવાદસ્તત્ર ચાદરાત્ ॥
તાવત્સર્વે સમાયાતાઃ પર્વતેંદ્રસ્ય મંત્રિણઃ

તે ગત્વા પ્રાર્થયાંચક્રુશ્શિવ વિષ્ણ્વાદિકાનપિ ॥
કન્યાદાનોચિતઃ કાલો વર્તતે ગમ્યતામિતિ

તે તચ્છ્રુત્વા સુરાસ્સર્વે મુને વિષ્ણ્વાદયોઽખિલાઃ ॥
મુમુદુશ્ચેતસાતીવ જયેત્યૂચુર્ગિરિં દ્રુતમ્

શિવોઽપિ મુમુદેઽતીવ કાલીપ્રાપણલાલસઃ ॥
ગુપ્તં ચકાર તચ્ચિહ્નં મનસ્યેવાદ્ભુતાકૃતિઃ

અથ સ્નાનં કૃતન્તેન મઙ્ગલદ્રવ્યસંયુતમ્ ॥
શૂલિના સુપ્રસન્નેન લોકાનુગ્રહકારિણા

સ્નાતસ્સુવાસસા યુક્તસ્સર્વૈસ્તૈઃ પરિવારિતઃ ॥
આરોપિતો વૃષસ્કન્ધે લોકપાલૈસ્સુસેવિતઃ

પુરસ્કૃત્ય પ્રભું સર્વે જગ્મુર્હિમગિરેર્ગૃહમ્ ॥
વાદ્યાનિ વાદયન્તશ્ચ કૃતવન્તઃ કુતૂહલમ્

હિમાગપ્રેષિતા વિપ્રાસ્તથા તે પર્વતોત્તમાઃ ॥
શમ્ભોરગ્રચરા હ્યાસન્કુતૂહલસમન્વિતાઃ

બભૌ છત્રેણ મહતા ધ્રિયમાણો હિ મૂર્દ્ધનિ॥
ચામરૈર્વીજ્યમાનોઽસૌ સવિતા નો મહેશ્વરઃ

અહં વિષ્ણુસ્તથા ચેન્દ્રો લોકપાલા સ્તથૈવ ચ ॥
અગ્રગાઃ સ્માતિશોભન્તે શ્રિયા પરમયા શ્રિતાઃ

તતશ્શઙ્ખાશ્ચ ભેર્ય્યશ્ચ પટહાનકગોમુખાઃ ॥
પુનઃ પુનરવાદ્યન્ત વાદિત્રાણિ મહોત્સવે

તથૈવ ગાયકાસ્સર્વે જગુઃ પરમમઙ્ગલમ્॥
નર્તક્યો નનૃતુસ્સર્વા નાનાતાલસમન્વિતાઃ

એભિસ્સમેતો જગદેકબન્ધુર્યયૌ તદાનીં પરમેશવર્ચસા ॥
સુસેવ્યમાનસ્સકલૈસ્સુરેશ્વરૈર્વિકીર્યમાણઃ કુસુમૈશ્ચ હર્ષિતૈઃ

સમ્પૂજિતસ્તદા શમ્ભુઃ પ્રવિષ્ટો યજ્ઞમણ્ડપમ્॥
સંસ્તૂયમાનો બહ્વીભિઃ સ્તુતિભિઃ પરમેશ્વરઃ

વૃષાદુત્તારયામાસુર્મહેશમ્પર્વતોત્તમાઃ॥
નિન્યુર્ગૃહાન્તરમ્પ્રીત્યા મહોત્સવપુરસ્સરમ્

હિમાલયોઽપિ સમ્પ્રાપ્તં સદેવગણમીશ્વરમ્ ॥
પ્રણમ્ય વિધિવદ્ભક્ત્યા નીરાજનમથાકરોત્

સર્વાન્સુરાન્મુનીનન્યાન્પ્રણમ્ય સમહોત્સવઃ ॥
સમ્માનમકરોત્તેષાં પ્રશંસન્સ્વવિધિમ્મુદા

સોઽગસ્સાચ્યુતમીશાનં સુપાદ્યાર્ઘ્યપુરસ્સરમ્ ॥
સદેવમુખ્યવર્ગં ચ નિનાય સ્વાલયાન્તરમ્

પ્રાઙ્ગણે સ્થાપયામાસ રત્નસિંહાસનેષુ તાન્ ॥
સર્વાન્વિષ્ણુ ચ મામીશં વિશિષ્ટાંશ્ચ વિશેષતઃ

સખીભિર્મેનયા પ્રીત્યા બ્રાહ્મણસ્ત્રીભિરેવ ચ ॥
અન્યાભિશ્ચ પુરન્ધીભિશ્ચક્રે નીરાજનમ્મુદા

પુરોધસા કૃત્યવિદા શંકરાય મહાત્મને ॥
મધુપર્કાદિકં યદ્યત્કૃત્યં તત્તત્કૃતં મુદા

મયા સ નોદિતસ્તત્ર પુરોધાઃ કૃતવાઁસ્તદા ॥
સુમંગલં ચ યત્કર્મ પ્રસ્તાવસદૃશમ્મુને

અન્તર્વેદ્યાં મહાપ્રીત્યા સમ્પ્રવિશ્ય હિમાદ્રિણા ॥
યત્ર સા પાર્વતી કન્યા સર્વાભરણભૂષિતા

વેદિકોપરિ તન્વંગી સંસ્થિતા સુવિરાજિતા ॥
તત્ર નીતો મદ્દાદેવો વિષ્ણુના ચ મયા સહ

લગ્નન્નિરીક્ષમાણાસ્તે વાચસ્પતિપુરોગમાઃ ॥
કન્યાદાનોચિતન્તત્ર બભૂવુઃ પરમોત્સવાઃ

તત્રોપવિષ્ટો ગર્ગશ્ચ યત્રાસ્તિ ઘટિકાલયમ્ ॥
યાવચ્છેષા ઘટી તાવત્કૃતમ્પ્રણવભાષણમ્

પુણ્યાહમ્પ્રવદન્ગર્ગસ્સમાધ્રેઽઞ્જલિમ્મુદા॥
પાર્વ્વત્યક્ષતપૂર્ણં ચ વવૃષે ચ શિવોપરિ

તયા સમ્પૂજિતો રુદ્રો દધ્યક્ષતકુશામ્બુભિઃ ॥
પરમોદાઢ્યયા તત્ર પાર્વત્યા રુચિરાસ્યયા

વિલોકયન્તી તં શમ્ભું યસ્યાર્થે પરમન્તપઃ ॥
કૃતમ્પુરા મહાપ્રીત્યા વિરરાજ શિવાતિ સા

મયા મુને તદોક્તસ્તુ ગર્ગાદિમુનિભિશ્ચ સઃ ॥
સમાનર્ચ શિવાં શમ્ભુર્લૌકિકાચારસંરતઃ

એવં પરસ્પરં તૌ વૈ પાર્વ્વતીપરમેશ્વરૌ॥
અર્ચયન્તૌ તદાનીઞ્ચ શુશુભાતે જગન્મયૌ

ત્રૈલોક્યલક્ષ્મ્યા સંવીતૌ નિરીક્ષન્તૌ પરસ્પરમ્ ॥
તદા નીરાજિતૌ લક્ષ્મ્યાદિભિસ્સ્ત્રીભિર્વિશેષતઃ । ૫૪ ॥
તથા પરા વૈ દ્વિજયોષિતશ્ચ નીરાજયામાસુરથો પુરસ્ત્રિયઃ ॥
શિવાઞ્ચ શમ્ભુઞ્ચ વિલોકયન્ત્યોઽવાપુર્મ્મુદન્તાસ્સકલા મહોત્સવમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે શિવ હિમગિરિગૃહાભ્યન્તરગમનોત્સવવર્ણનં નામ સપ્તચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ