શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.45

બ્રહ્મોવાચ ॥
એતસ્મિન્નન્તરે ત્વં હિ વિષ્ણુના પ્રેરિતો દ્રુતમ્ ॥
અનુકૂલયિતું શંભુમયાસ્તન્નિકટે મુને

તત્ર ગત્વા સ વૈ રુદ્રો ભવતા સુપ્રબોધિતઃ ॥
સ્તોત્રૈર્નાનાવિધૈસ્સ્તુત્વા દેવકાર્યચિકીર્ષયા

શ્રુત્વા ત્વદ્વચનં પ્રીત્યા શંભુના ધૃતમદ્ભુતમ્ ॥
સ્વરૂપમુત્તમન્દિવ્યં કૃપાલુત્વં ચ દર્શિતમ્

તદ્દૃષ્ટ્વા સુન્દરં શમ્ભું સ્વરૂપમ્મન્મથા ધિકમ્ ॥
અત્યહૃષ્યો મુને ત્વં હિ લાવણ્યપરમાયનમ્

સ્તોત્રૈર્નાનાવિધૈસ્સ્તુત્વા પરમાનન્દસંયુતઃ ॥
આગચ્છસ્ત્વં મુને તત્ર યત્ર મેના સ્થિતાખિલૈઃ

તત્રાગત્ય સુપ્રસન્નો મુનેઽતિપ્રેમસંકુલઃ ॥
હર્ષયંસ્તાં શૈલપત્ની મેનાન્ત્વં વાક્યમબ્રવીઃ।

નારદ ઉવાચ ॥
મેને પશ્ય વિશાલાક્ષિ શિવરૂપમનુત્તમમ્ ॥
કૃતા શિવેન તેનૈવ સુકૃપા કરુણાત્મના

બ્રહ્મોવાચ ॥
શ્રુત્વા સા તદ્વચો મેના વિસ્મિતા શૈલકામિની ॥
દદર્શ શિવરૂપન્તત્પરમાનન્દદાયકમ્

કોટિસૂર્યપ્રતીકાશં સર્વાવયવસુન્દરમ્ ॥
વિચિત્રવસનં ચાત્ર નાનાભૂષણભૂષિતમ્

સુપ્રસન્નં સુહાસં ચ સુલાવણ્યં મનોહરમ્ ॥
ગૌરાભં દ્યુતિસંયુક્તં ચન્દ્રરેખાવિભૂષિતમ્।

સર્વૈર્દેવગણૈઃ પ્રીત્યા વિષ્ણ્વાદ્યસ્સેવિતં તથા॥
સૂર્યેણ ચ્છત્રિતં મૂર્ધ્નિ ચન્દ્રેણ ચ વિશોભિતમ્

સર્વથા રમણીયં ચ ભૂષિતસ્ય વિભૂષણૈઃ ॥
વાહનસ્ય મહાશોભા વર્ણિતું નૈવ શક્યતે

ગંગા ચ યમુના ચૈવ વિધત્તઃ સ્મ સુચામરે॥
સિદ્ધયોઽષ્ટૌ પુરસ્તસ્ય કુર્વન્તિ સ્મ સુનર્ત્તનમ્

મયા ચૈવ તદા વિષ્ણુરિન્દ્રાદ્યા હ્યમરાસ્તથા ॥
સ્વં સ્વં વેષં સુસમ્ભૂષ્ય ગિરિશેનાચરન્યુતાઃ

તથા જયેતિ ભાષન્તો નાનારૂપા ગણાસ્તદા ॥
સ્વલઙ્કૃતમહામોદા ગિરીશપુરતોઽચરન્

સિદ્ધાશ્ચોપસુરાસ્સર્વે મુનયશ્ચ મહાસુખાઃ ॥
યયુશ્શિવેન સુપ્રીતાસ્સકલાશ્ચાપરે તથા

એવન્દેવાદયસ્સર્વે કુતૂહલસમન્વિતાઃ ॥
પરંબ્રહ્મ ગૃણન્તસ્તે સ્વપત્નીભિરલંકૃતાઃ

વિશ્વાવસુમુખાસ્તત્ર હ્યપ્સરોગણસંયુતાઃ ॥
ગાયન્તોપ્યગ્રતસ્તસ્ય પરમં શાઙ્કરં યશઃ

ઇત્થં મહોત્સવસ્તત્ર બભૂવ મુનિસ ત્તમ ॥
નાનાવિધો મહેશે હિ શૈલદ્વારિ ચ ગચ્છતિ

તસ્મિંશ્ચ સમયે તત્ર સુષમા યા પરાત્મનઃ ॥
વર્ણિતું તાં વિશેષેણ કશ્શક્નોતિ મુનીશ્વર

તથાવિધં ચ તન્દૃષ્ટ્વા મેના ચિત્રગતા ઇવ ॥
ક્ષણમાસીત્તતઃ પ્રીત્યા પ્રોવાચ વચનં મુને

મેનોવાચ ॥
ધન્યા પુત્રી મદીયા ચ યયા તપ્તં મહત્તપઃ ॥
યત્પ્રભાવાન્મહેશાન ત્વં પ્રાપ્ત ઇહ મદ્ગૃહે

મયા કૃતા પુરા યા વૈ શિવનિન્દા દુરત્યયા ॥
તાં ક્ષમસ્વ શિવાસ્વામિન્સુપ્રસન્નો ભવાધુના

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્થં સમ્ભાષ્ય સા મેના સંસ્તૂયેન્દુલલાટકમ્ ॥
સાઞ્જલિઃ પ્રણતા શૈલપ્રિયા લજ્જાપરાઽભવત્

તાવત્સ્ત્રિયસ્સમાજગ્મુર્હિત્વા કામાનનેકશઃ ॥
બહ્વ્યસ્તાઃ પુરવાસિન્યશ્શિવદર્શનલાલસાઃ

મજ્જનં કુર્વતી કાચિત્તચ્ચૂર્ણસહિતા યયૌ ॥
દ્રષ્ટું કુતૂહલાઢ્યા ચ શઙ્કરં ગિરિજાવરમ્

કાચિત્તુ સ્વામિનસ્સેવાં સખીયુક્તા વિહાય ચ ॥
સુચામરકરા પ્રીત્યાગાચ્છમ્ભોર્દર્શનાય વૈ

કાચિત્તુ બાલકં હિત્વા પિબન્તં સ્તન્યમાદરાત્॥
અતૃપ્તં શઙ્કરન્દ્રષ્ટું યયૌ દર્શનલાલસા

રશનાં બધ્નતી કાચિત્તયૈવ સહિતા યયૌ ॥
વસનં વિપરીતં વૈ ધૃત્વા કાચિદ્યયૌ તતઃ

ભોજનાર્થં સ્થિતં કાન્તં હિત્વા કાચિદ્યયૌ પ્રિયા॥
દ્રષ્ટું શિવાવરં પ્રીત્યા સતૃષ્ણા સકુતૂહલા

કાચિદ્ધસ્તે શલાકાં ચ ધૃત્વાંજનકરા પ્રિયા ॥
અઞ્જિત્વૈકાક્ષિ સન્દ્રષ્ટું યયૌ શૈલસુતાવરમ્

કાચિત્તુ કામિની પાદૌ રઞ્જયન્તી હ્યલક્તકૈઃ ॥
શ્રુત્વા ઘોષં ચ તદ્ધિત્વા દર્શનાર્થમુપાગતા

ઇત્યાદિ વિવિધં કાર્યં હિત્વા વાસં સ્ત્રિયો યયુઃ ॥
દૃષ્ટ્વા તુ શાંકરં રૂપં મોહં પ્રાપ્તાસ્તદાઽભવન્

તતસ્તાઃ પ્રેમસંવિગ્નાશ્શિવદર્શનહર્ષિતાઃ ॥
નિધાય હૃદિ તન્મૂર્તિં વચનં ચેદમબ્રુવન્

પુરવાસિન્ય ઊચુઃ॥
નેત્રાણિ સફલાન્યાસન્હિમવત્પુરવાસિનામ્ ॥
યો યોઽપશ્યદદો રૂપં તસ્ય વૈ સાર્થકં જનુઃ

તસ્યૈવ સફલં જન્મ તસ્યૈવ સફલાઃ ક્રિયાઃ ॥
યેન દૃષ્ટશ્શિવસ્સાક્ષાત્સર્વપાપપ્રણાશકઃ

પાર્વત્યા સાધિતં સર્વં શિવાર્થં યત્તપઃ કૃતમ્ ॥
ધન્યેયં કૃતકૃત્યેયં શિવા પ્રાપ્ય શિવમ્પતિમ્

યદીદં યુગલં બ્રહ્મા ન યુંજ્યાચ્છિવયોર્મુદા ॥
તદા ચ સકલોઽપ્યસ્ય શ્રમો નિષ્ફલતામિયાત્

સમ્યક્ કૃતં તથા ચાત્ર યોજિતં યુગ્મમુત્તમમ્ ॥
સર્વેષાં સાર્થતા જાતા સર્વકાર્યસમુદ્ભવા

વિના તુ તપસા શમ્ભોર્દર્શનં દુર્લભન્નૃણામ્ ॥
દર્શનાચ્છંકરસ્યૈવ સર્વે યાતાઃ કૃતાર્થતામ્

લક્ષ્મીર્નારાયણં લેભે યથા વૈ સ્વામિનમ્પુરા ॥
તથાસૌ પાર્વતી દેવી હરમ્પ્રાપ્ય સુભૂષિતા

બ્રહ્માણં ચ યથા લેભે સ્વામિનં વૈ સરસ્વતી ॥
તથાસૌ પાર્વતી દેવી હરમ્પ્રાપ્ય સુભૂષિતા

વયન્ધન્યાઃ સ્ત્રિયસ્સર્વાઃ પુરુષાસ્સકલા વરાઃ ॥
યે યે પશ્યન્તિ સર્વેશં શંકરં ગિરિજાપતિમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥ ઇત્થમુક્ત્વા તુ વચનં ચન્દનૈશ્ચાક્ષતૈરપિ ॥
શિવં સમર્ચયામાસુર્લાજાન્વવૃષુરાદરાત્

તસ્થુસ્તત્ર સ્ત્રિયઃ સર્વા મેનયા સહ સોત્સુકાઃ॥
વર્ણયન્ત્યોઽધિકમ્ભાગ્યમ્મેનાયાશ્ચ ગિરેરપિ

કથાસ્તથાવિધાશ્શૃણ્વંસ્તદ્વામા વર્ણિતાશ્શુભાઃ ॥
પ્રહૃષ્ટોઽભૂત્પ્રભુઃ સર્વૈર્મુને વિષ્ણ્વાદિભિસ્તદા

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે શિવસુન્દરસ્વરૂપપુરવાસ્યુત્સવવર્ણનં નામ પઞ્ચચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ