શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.40

બ્રહ્મોવાચ ॥
અથ શમ્ભુઃ સમાહૂય નન્દ્યાદીન્ સકલાન્ગણાન્ ॥
આજ્ઞાપયામાસ મુદા ગન્તું સ્વેન ચ તત્ર વૈ

॥ શિવ ઉવાચ ॥
અપિ યૂયં સહ મયા સંગચ્છધ્વં ગિરેઃ પુરમ્ ॥
કિયદ્ગણાનિહાસ્થાપ્ય મહોત્સવપુરસ્સરમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
અથ તે સમનુજ્ઞપ્તા ગણેશા નિર્યયુર્મુદા ॥
સ્વંસ્વં બલમુપાદાય તાન્ કથંચિદ્વદામ્યહમ્

અભ્યગાચ્છંખકર્ણશ્ચ ગણકોટ્યા ગણેશ્વરઃ ॥
શિવેન સાર્દ્ધં સંગન્તું હિમાચલપુરમ્પ્રતિ

દશકોટ્યા કેકરાક્ષો ગણાનાં સમહોત્સવઃ ॥
અષ્ટકોટ્યા ચ વિકૃતો ગણાનાં ગણનાયકઃ

ચતુષ્કોટ્યા વિશાખશ્ચ ગણાનાં ગણનાયકઃ॥
પારિજાતશ્ચ નવભિઃ કોટિભિર્ગણપુંગવઃ

ષષ્ટિસ્સર્વાન્તકઃ શ્રીમાન્તથૈવ વિકૃતાનનઃ ॥
ગણાનાન્દુન્દુભોષ્ટાભિઃ કોટિકોટિભિર્ગણનાયકઃ

પઞ્ચભિશ્ચ કપાલાખ્યો ગણેશઃ કોટિભિસ્તથા ॥
ષડ્ભિસ્સન્દારકો વીરો ગણાનાં કોટિભિર્મુને

કોટિકોટિભિરેવેહ કન્દુકઃ કુણ્ડકસ્તથા ॥
વિષ્ટમ્ભો ગણપોઽષ્ટાભિર્ગણાનાં કોટિભિસ્તથા

સહસ્રકોટ્યા ગણપઃ પિપ્પલો મુદિતો યયૌ ॥
તથા સંનાદકો વીરો ગણેશો મુનિસત્તમ

આવેશનસ્તથાષ્ટાભિઃ કોટિભિર્ગણનાયકઃ ॥
મહાકેશસ્સહસ્રેણ કોટીનાં ગણપો યયૌ

કુણ્ડો દ્વાદશકોટ્યા હિ તથા પર્વતકો મુને॥
અષ્ટાભિઃ કોટિભિર્વીરસ્સમગાચ્ચન્દ્રતાપનઃ

કાલશ્ચ કાલકશ્ચૈવ મહાકાલશ્શતેન વૈ ॥
કોટીનાં ગણનાથો હિ તથૈવાગ્નિકનામકઃ

કોટ્યગ્નિમુખ એવાગાદ્ ગણાનાં ગણનાયકઃ ॥
આદિત્યમૂર્દ્ધા કોટ્યા ચ તથા ચૈવ ઘનાવહઃ

સન્નાહશ્શતકોટ્યા હિ કુમુદો ગણપસ્તથા ॥
અમોઘઃ કોકિલશ્ચૈવ શતકોટ્યા ગણાધિપઃ

સુમન્ત્રઃ કોટિકોટ્યા ચ ગણાનાં ગણાનાયકઃ ॥
કાકપાદોદરઃ કોટિષષ્ટ્યા સન્તાનકસ્તથા

મહાબલશ્ચ નવભિર્મધુપિંગશ્ચ કોકિલઃ ॥
નીલો નવત્યા કોટીનાં પૂર્ણભદ્રસ્તથૈવ ચ

સપ્તકોટ્યા ચતુર્વક્ત્રઃ કરણો વિંશકોટિભિઃ ॥
યયૌ નવતિકોટ્યા તુ ગણેશાનો હિ રોમકઃ

યજ્વાશશ્શતમન્યુશ્ચ મેઘમન્યુશ્ચ નારદ ॥
તાવત્કોટ્યા યયુસ્સર્વે ગણેશા હિ પૃથક્પૃથક્

કાષ્ઠાઙ્ગુષ્ઠશ્ચતુષ્ષષ્ટ્યા કોટીનાં ગણનાયકઃ ॥
વિરૂપાક્ષસ્સુકેશશ્ચ વૃષાભશ્ચ સનાતનઃ

તાલકેતુઃ ષડાસ્યશ્ચ ચઞ્ચ્વાસ્યશ્ચ સનાતનઃ ॥
સમ્વર્તકસ્તથા ચૈત્રો લકુલીશસ્સ્વયમ્પ્રભુઃ

લોકાન્તકશ્ચ દીપ્તાત્મા તથા દૈત્યાન્તકો મુને ॥
દેવો ભૃંગિરિટિશ્શ્રીમાન્દેવદેવપ્રિયસ્તથા

અશનિર્ભાનુકશ્ચૈવ ચતુષ્ષષ્ટ્યા સહસ્રશઃ ॥
યયુશ્શિવવિવાહાર્થં શિવેન સહસોત્સવાઃ

ભૂતકોટિસહસ્રેણ પ્રમથાઃ કોટિભિસ્ત્રિભિઃ ॥
વીરભદ્રશ્ચતુષ્ષષ્ટ્યા રોમજાનાન્ત્રિકોટિભિઃ

કોટિકોટિસહસ્રાણાં શતૈર્વિંશતિભિર્વૃતાઃ ॥
તત્ર જગ્મુશ્ચ નન્દ્યાદ્યા ગણપાશ્શંકરોત્સવે

ક્ષેત્રપાલો ભૈરવશ્ચ કોટિકોટિગણૈર્યુતઃ ॥
ઉદ્વાહશ્શંકરસ્યેત્યાયયૌ પ્રીત્યા મહોત્સવે

એતે ચાન્યે ચ ગણપા અસઙ્ખ્યાતા મહાબલાઃ ॥
તત્ર જગ્મુર્મહાપ્રીત્યા સોત્સાહાશ્શંકરોત્સવે

સર્વે સહસ્રહસ્તાશ્ચ જટામુકુટધારિણઃ ॥
ચન્દ્રરેખાવતંસાશ્ચ નીલકણ્ઠાસ્ત્રિલોચનાઃ

રુદ્રાક્ષાભરણાસ્સર્વે તથા સદ્ભસ્મધારિણઃ ॥
હારકુણ્ડલકેયૂરમુકુટાદ્યૈરલંકૃતાઃ

બ્રહ્મવિષ્ણ્વિન્દ્રસંકાશા અણિમાદિગુણૈર્યુતાઃ ॥
સૂર્ય્યકોટિપ્રતીકાશાસ્તત્ર રેજુર્ગણેશ્વરાઃ

પૃથિવીચારિણઃ કેચિત્ કેચિત્પાતાલચારિણઃ ॥
કેચિદ્વ્યોમચરાઃ કેચિત્સપ્તસ્વર્ગચરા મુને

કિમ્બહૂક્તેન દેવર્ષે સર્વલોકનિવાસિનઃ ॥
આયયુસ્સ્વગણાશ્શમ્ભોઃ પ્રીત્યા વૈ શઙ્કરોત્સવે

ઇત્થં દેવૈર્ગણૈશ્ચાન્યૈસ્સહિતશ્શઙ્કરઃ પ્રભુઃ ॥
યયૌ હિમગિરિપુરં વિવાહાર્થં નિજસ્ય વૈ

યદાજગામ સર્વેશો વિવાહાર્થે સુરાદિભિઃ ॥
તદા તત્ર હ્યભૂદ્વૃત્તં તચ્છૃણુ ત્વં મુનીશ્વર

રુદ્રસ્ય ભગિની ભૂત્વા ચણ્ડી સૂત્સવસંયુતા॥
તત્રાજગામ સુપ્રીત્યા પરેષાં સુંભયાવહા

પ્રેતાસનસમારૂઢા સર્પાભરણભૂષિતા॥
પૂર્ણં કલશમાદાય હૈમં મૂર્ધ્નિ મહાપ્રભમ્

સ્વપરીવારસંયુક્તા દીપ્તાસ્યા દીપ્તલોચના॥
કુતૂહલમ્પ્રકુર્વન્તી જાતહર્ષા મહાબલા

તત્ર ભૂતગણા દિવ્યા વિરૂપઃ કોટિશો મુને ॥
વિરાજન્તે સ્મ બહુશસ્તથા નાનાવિધાસ્તદા

તૈસ્સમેતાગ્રતશ્ચણ્ડી જગામ વિકૃતાનના॥
કુતૂહલાન્વિતા પ્રીતા પ્રીત્યુપદ્રવ કારિણી

ચણ્ડ્યા સર્વે રુદ્રગણાઃ પૃષ્ઠતશ્ચ કૃતાસ્તદા॥
કોટ્યેકાદશસંખ્યાકા રૌદ્રરુદ્રપ્રિયાશ્ચ તે

તદા ડમરુનિર્ઘોષૈર્વ્યાપ્તમાસીજ્જગત્ત્રયમ્॥
ભેરીઝંકારશબ્દેન શંખાનાં નિનદેન ચ

તથા દુન્દુભિનિર્ઘોષૈશ્શબ્દઃ કોલાહલોઽભવત્ ॥
કુર્વઞ્જગન્મંગલં ચ નાશયેન્મંગલેતરત્

ગણાનાં પૃષ્ઠતો ભૂત્વા સર્વે દેવાસ્સમુત્સુકાઃ ॥
અન્વયુસ્સર્વસિદ્ધાશ્ચ લોકપાલાદિકા મુને

મધ્યે વ્રજન્ રમેશોઽથ ગરુડાસનમાશ્રિતઃ ॥
શુશુભે ધ્રિયમાણેન ક્ષત્રેણ મહતા મુને

ચામરૈર્વીજ્યમાનોઽસૌ સ્વગણૈઃ પરિવારિતઃ ॥
પાર્ષદૈર્વિલસદ્ભિશ્ચ સ્વભૂષાવિધિભૂષિતઃ ॥૪૫
તથાઽહમપ્યશોભમ્વૈ વ્રજન્માર્ગે વિરાજિતઃ ॥
વેદૈર્મૂર્તિધરૈશ્શાસ્ત્રૈઃ પુરાણૈરાગમૈસ્તથા ॥

સનકાદિમહાસિદ્ધૈસ્સપ્રજાપતિભિસ્સુતૈઃ ॥
પરિવારૈસ્સંયુતો હિ શિવસેવનતત્પરઃ

સ્વસૈન્યમધ્યગશ્શક્ર ઐરાવતગજ સ્થિતઃ ॥
નામાવિભૂષિતોઽત્યન્તં વ્રજન્ રેજે સુરેશ્વરઃ

તદા તુ વ્રજમાનાસ્તે ઋષયો બહવશ્ચ તે ॥
વિરેજુરતિસોત્કણ્ઠશ્શિવસ્યોદ્વાહનમ્પ્રતિ

શાકિન્યો યાતુધાનાશ્ચ વેતાલા બ્રહ્મરાક્ષસાઃ ॥
ભૂતપ્રેતપિશાચાશ્ચ તથાન્યે પ્રમથાદયઃ

તુમ્બુરુર્નારદો હાહા હૂહૂશ્ચેત્યાદયો વરાઃ ॥
ગન્ધર્વાઃ કિન્નરા જગ્મુર્વાદ્યાનાધ્માય હર્ષિતાઃ

જગતો માતરસ્સર્વા દેવકન્યાશ્ચ સર્વશઃ ॥
ગાયત્રી ચૈવ સાવિત્રી લક્ષ્મીરન્યાસ્સુરસ્ત્રિયઃ

એતાશ્ચાન્યાશ્ચ દેવાનાં પત્નયો ભવમાતરઃ ॥
ઉદ્વાહશ્શંકરસ્યેતિ જગ્મુસ્સર્વા મુદાન્વિતાઃ

શુદ્ધસ્ફટિકસંકાશો વૃષભસ્સર્વસુન્દરઃ ॥
યો ધર્મ ઉચ્યતે વેદૈશ્શાસ્ત્રૈસ્સિદ્ધમહર્ષિભિઃ

તમારૂઢો મહાદેવો વૃષભં ધર્મવત્સલઃ॥
શુશુભેતીવ દેવર્ષિસેવિતસ્સકલૈર્વ્રજન્

એભિસ્સમેતૈસ્સફલૈમહર્ષિભિર્બભૌ મહેશો બહુશોત્યલંકૃતઃ॥
હિમાલયાહ્વસ્ય ધરસ્ય સંવ્રજન્ પાણિગ્રહાર્થં સદનં શિવાયાઃ

ઇત્યુક્તં શમ્ભુચરિતં ગમનમ્પરમોત્સવમ્ ॥
હિમાલયપુરોદ્ભૂતં સદ્વૃત્તં શૃણુ નારદ

।
ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે યાત્રાવર્ણનં નામ ચત્વારિશોઽધ્યાયઃ