શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.29

નારદ ઉવાચ ॥
બ્રહ્મન્ વિધે મહાભાગ કિં જાતં તદનન્તરમ્॥ ॥
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ કથય ત્વં શિવાયશઃ

બ્રહ્મોવાચ॥
દેવર્ષે શ્રૂયતાં સમ્યક્કથયામિ કથાં મુદા॥
તાં મહાપાપસંહર્ત્રીં શિવભક્તિવિવર્દ્ધિનીમ્

પાર્વતી વચનં શ્રુત્વા હરસ્સ પરમાત્મનઃ ॥
દૃષ્ટ્વાનન્દકરં રૂપં જહર્ષાતીવ ચ દ્વિજ

પ્રત્યુવાચ મહા સાધ્વી સ્વોપકણ્ઠસ્થિતં વિભુમ્ ॥
અતીવ સુખિતા દેવી પ્રીત્યુત્ફુલ્લાનના શિવા

પાર્વત્યુવાચ ॥
ત્વં નાથો મમ દેવેશ ત્વયા કિં વિસ્મૃતમ્પુરા ॥
દક્ષયજ્ઞવિનાશં હિ યદર્થં કૃતવાન્હઠાત્

સ ત્વં સાહં સમુત્પન્ના મેનયાં કાર્ય્યસિદ્ધયે ॥
દેવાનાં દેવ દેદેશ તારકાપ્તાઽસુખાત્મનામ્

યદિ પ્રસન્નો દેવેશ કરોષિ ચ કૃપાં યદિ ॥
પતિર્ભવ મમેશાન મમ વાક્યં કુરુ પ્રભો

પિતુર્ગેહે મયા સમ્યગ્ગમ્યતે ત્વદનુજયા ॥
પ્રસિદ્ધં ક્રિયતાં તદ્વૈ વિશુદ્ધં પરમં યશઃ

ગન્તવ્યં ભવતા નાથ હિમવત્પાર્શ્વતં પ્રભો ॥
યાચસ્વ માં તતો ભિક્ષુ ભૂત્વા લીલાવિશારદઃ

તથા ત્વયા પ્રકર્તવ્યં લોકે ખ્યાપયતા યશઃ ॥
પિતુર્મે સફલં સર્વં કુરુષ્વૈવં ગૃહા*મમ્

ઋષિભિર્બોધિતઃ પ્રીત્યા સ્વબન્ધુપરિવારિતઃ ॥
કરિષ્યતિ ન સંદેહસ્તવ વાક્યં પિતા મમ

દક્ષકન્યા પુરાહં વૈ પિત્રા દત્તા યદા તવ ॥
યથોક્તવિધિના તત્ર વિવાહો ન કૃતસ્ત્વયા

ન ગ્રહાઃ પૂજિતાસ્તેન દક્ષેણ જનકેન મે ॥
ગ્રહાણાં વિષયસ્તેન સચ્છિદ્રોયં મહાનભૂત્

તસ્માદ્યથોક્તવિધિના કર્તુમર્હસિ મે પ્રભો ॥
વિવાહં ત્વં મહાદેવ દેવાનાં કાર્ય્યસિદ્ધયે

વિવાહસ્ય યથા રીતિઃ કર્તવ્યા સા તથા ધુવમ્ ॥
જાનાતુ હિમવાન્ સમ્યક્ કૃતં પુત્ર્યા શુભં તપઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥ ઇત્યેવં વચનં શ્રુત્વા સુપ્રસન્નસ્સદાશિવઃ ॥
પ્રોવાચ વચનં પ્રીત્યા ગિરિજાં પ્રહસન્નિવ ।

શિવ ઉવાચ ॥
શૃણુ દેવિ મહેશાનિ પરમં વચનં મમ ॥
યથોચિતં સુમાઙ્ગલ્યમવિકારિ તથા કુરુ

બ્રહ્માદિકાનિ ભૂતાનિ ત્વનિત્યાનિ વરાનને ॥
દૃષ્ટં યત્સર્વમેતચ્ચ નશ્વરં વિદ્ધિ ભામિનિ

એકોનેકત્વમાપન્નો નિર્ગુણો હિ ગુણાન્વિતઃ॥।
જ્યોત્સ્નયા યો વિભાતિ પરજ્યોત્સ્નાન્વિતોઽભવત્

સ્વતન્ત્રઃ પરતન્ત્રશ્ચ ત્વયા દેવિ કૃતો હ્યહમ્॥
સર્વકર્ત્રી ચ પ્રકૃતિર્મહામાયા ત્વમેવ હિ

માયામયં કૃતમિદં ચ જગત્સમગ્રં સર્વાત્મના હિ વિધૃતં પરયા સ્વબુદ્ધ્યા ॥
સવાર્ત્મભિસ્સુકૃતિભિઃ પરમાત્મભાવૈસ્સંસિક્તમાત્મનિ ગણઃ પરિવેષ્ટિતશ્ચ

કે ગ્રહાઃ કે ઋતુગણાઃ કે વાન્યેપિ ત્વયા ગ્રહાઃ॥
કિમુક્તં ચાધુના દેવિ શિવાર્થં વરવર્ણિનિ

ગુણકાર્ય્યપ્રભેદેનાવાભ્યાં પ્રાદુર્ભવઃ કૃતઃ ॥
ભક્તહેતોર્જગત્યસ્મિન્ભક્તવત્સલભાવતઃ

ત્વં હિ વૈ પ્રકૃતિસ્સૂક્ષ્મા રજસ્સત્ત્વતમોમયી॥
વ્યાપારદક્ષા સતતં સગુણા નિર્ગુણાપિ ચ

સર્વેષામિહ ભૂતાનામહમાત્મા સુમધ્યમે॥
નિર્વિકારી નિરીહશ્ચ ભક્તેચ્છોપાત્તવિગ્રહઃ

હિમાલયં ન ગચ્છેયં જનકં તવ શૈલજે ॥
તતસ્ત્વાં ભિક્ષુકો ભૂત્વા ન યાચેયં કથંચન

મહાગુણૈર્ગરિષ્ઠોપિ મહાત્માપિ ગિરીન્દ્રજે ॥
દેહીતિવચનાત્સદ્યઃ પુરુષો યાતિ લાઘવમ્

ઇત્થં જ્ઞાત્વા તુ કલ્યાણિ કિમસ્માકં વદસ્યથ ॥
કાર્ય્યં ત્વદાજ્ઞયા ભદ્રે યથેચ્છસિ તથા કુરુ

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
તેનોક્તાપિ મહાદેવી સા સાધ્વી કમલેક્ષણા ॥
જગાદ શંકરં ભક્ત્યા સુપ્રણમ્ય પુનઃ પુનઃ

પાર્વત્યુવાચ ॥
ત્વમાત્મા પ્રકૃતિશ્ચાહં નાત્ર કાર્ય્યા વિચારણા ॥
સ્વતન્ત્રૌ ભક્તવશગૌ નિર્ગુણૌ સગુણાવપિ

પ્રયત્નેન ત્વયા શમ્ભો કાર્યં વાક્યં મમ પ્રભો ॥
યાચસ્વ માં હિમગિરેસ્સૌભાગ્યં દેહિ શઙ્કર

કૃપાં કુરુ મહેશાન તવ ભક્તાસ્મિ નિત્યશઃ ॥
તવ પત્ની સદા નાથ હ્યહં જન્મનિ જન્મનિ

ત્વં બ્રહ્મ પરમાત્મા હિ નિર્ગુણઃ પ્રકૃતેઃ પરઃ ॥
નિર્વિકારી નિરીહશ્ચ સ્વતન્ત્રઃ પરમેશ્વરઃ

તથાપિ સગુણોપીહ ભક્તોદ્ધારપરાયણઃ ॥
વિહારી સ્વાત્મનિરતો નાનાલીલાવિશારદઃ

સર્વથા ત્વામહં જાને મહાદેવ મહેશ્વર ॥
કિમુક્તેન ચ સર્વજ્ઞ બહુના હિ દયાં કુરુ

વિસ્તારય યશો લોકે કૃત્વા લીલાં મહાદ્ભુતામ્ ॥
યત્સુગીય જના નાથાંજસોત્તીર્ણા ભવામ્બુધેઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યેવમુક્ત્વા ગિરિજા સુપ્રણમ્ય પુનઃ પુનઃ ॥
વિરરામ મહેશાનં નતસ્કન્ધા કૃતાંજલિઃ

ઇત્યેવમુક્તસ્સ તયા મહાત્મા મહેશ્વરો લોકવિડમ્બનાય ॥
તથેતિ મત્ત્વા પ્રહસન્બભૂવ મુદાન્વિતઃ કર્તુમનાસ્તદેવ

તતો હ્યન્તર્હિતશ્શમ્ભુર્બભૂવ સુપ્રહર્ષિતઃ ॥
કૈલાસં પ્રયયૌ કાલ્યા વિરહાકૃષ્ટમાનસઃ

તત્ર ગત્વા મહેશાનો નન્દ્યાદિભ્યસ્સ ઊચિવાન્ ॥
વૃત્તાન્તં સકલં તમ્વૈ પરમાનન્દનિર્ભરઃ

તેઽપિ શ્રુત્વા ગણાસ્સર્વે ભૈરવાદ્યાશ્ચ સર્વશઃ॥
બભૂવુસ્સુખિનોત્યન્તં વિદધુઃ પરમોત્સવમ્

સુમંગલં તત્ર દ્વિજ બભૂવાતીવ નારદ ॥
સર્વેષાં દુઃખનાશોભૂદ્રુદ્રઃ પ્રાપાપિ સંમુદમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખણ્ડે શિવાશિવસમ્વાદવર્ણનં નામૈકોનત્રિંશોઽધ્યાયઃ