શિવ પુરાણ · અધ્યાય 2.3.2

નારદ ઉવાચ ॥
વિધે પ્રાજ્ઞ વદેદાનીં મેનોત્પત્તિં સમાદરાત્ ॥
અપિ શાપં સમાચક્ષ્વ કુરુ સંદેહભંજનમ્

બ્રહ્મોવાચ ॥
શૃણુ નારદ સુપ્રીત્યા મેનોત્પત્તિં વિવેકતઃ ॥
મુનિભિઃ સહ વક્ષ્યેહં સુતવર્ય્ય મહાબુધ

દક્ષનામા મમ સુતો યઃ પુરા કથિતો મુને ॥
તસ્ય જાતાઃ સુતાઃ ષષ્ટિપ્રમિતાસ્સૃષ્ટિકારણાઃ

તાસાં વિવાહમકરોત્સ વરૈઃ કશ્યપાદિભિઃ ॥
વિદિતં તે સમસ્તં તત્પ્રસ્તુતં શૃણુ નારદ

તાસાં મધ્યે સ્વધાનામ્નીં પિતૃભ્યો દત્તવાન્સુતામ્ ॥
તિસ્રોભવન્સુતાસ્તસ્યાસ્સુભગા ધર્મમૂર્તયઃ

તાસાં નામાનિ શૃણુ મે પાવનાનિ મુનીશ્વર ॥
સદા વિઘ્નહરાણ્યેવ મહામંગલદાનિ ચ

મેનાનામ્ની સુતા જ્યેષ્ઠા મધ્યા ધન્યા કલાવતી॥
અન્ત્યા એતાસ્સુતાસ્સર્વાઃ પિતૄણામ્માનસોદ્ભવાઃ

અયોનિજાઃ સ્વધાયાશ્ચ લોકતસ્તત્સુતા મતાઃ॥।
આસામ્પ્રોચ્ય સુનામાનિ સર્વાન્કામાઞ્જનો લભેત્

જગદ્વંદ્યાઃ સદા લોકમાતરઃ પરમોદદાઃ ॥
યોગિન્યઃ પરમા જ્ઞાનનિધાનાસ્તાસ્ત્રિલોકગાઃ

એકસ્મિન્સમયે તિસ્રો ભગિન્યસ્તા મુનીશ્વર ॥
શ્વેતદ્વીપં વિષ્ણુલોકં જગ્મુર્દર્શનહેતવે

કૃત્વા પ્રણામં વિષ્ણોશ્ચ સંસ્તુતિં ભક્તિસંયુતાઃ ॥
તસ્થુસ્તદાજ્ઞયા તત્ર સુસમાજો મહાનભૂત્

તદૈવ સનકાદ્યાસ્તુ સિદ્ધા બ્રહ્મસુતા મુને ॥
ગતાસ્તત્ર હરિં નત્વા સ્તુત્વા તસ્થુસ્તદાજ્ઞયા

સનકાદ્યાન્મુનીન્દૃષ્ટ્વોત્તસ્થુસ્તે સકલા દ્રુતમ્ ॥
તત્રસ્થાન્સંસ્થિતાન્નત્વા દેવાદ્યાઁલ્લોકવન્દિતાન્

તિસ્રો ભગિન્યસ્તાંસ્તત્ર નોત્તસ્થુર્મોહિતા મુને ॥
માયયા દૈવવિવશાશ્શઙ્કરસ્ય પરાત્મનઃ

મોહિની સર્વ લોકાનાં શિવમાયા ગરીયસી ॥
તદધીનં જગત્સર્વં શિવેચ્છા સા પ્રકીર્ત્યતે

પ્રારબ્ધં પ્રોચ્યતે સૈવ તન્નામાનિ હ્યનેકશઃ ॥
શિવેચ્છયા ભવત્યેવ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ભૂત્વા તદ્વશગાસ્તા વૈ ન ચક્રુરપિ તન્નતિમ્॥
વિસ્મિતાસ્સમ્પ્રદૃશ્યૈવ સંસ્થિતાસ્તત્ર કેવલમ્

તાદૃશીં તદ્ગતિં દૃષ્ટ્વા સનકાદ્યા મુનીશ્વરાઃ ॥
જ્ઞાનિનોઽપિ પરં ચક્રુઃ ક્રોધં દુર્વિષહં ચ તે

શિવેચ્છામોહિતસ્તત્ર સક્રોધસ્તા ઉવાચ હ ॥
સનત્કુમારો યોગીશશ્શાપન્દણ્ડકરં દદન્

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
યૂયં તિસ્રો ભગિન્યશ્ચ મૂઢાઃ સદ્વયુનોજ્ઝિતાઃ ॥
અજ્ઞાતશ્રુતિતત્ત્વા હિ પિતૃકન્યા અપિ ધ્રુવમ્

અભ્યુત્થાનં કૃતં નો યન્નમસ્કારોપિ ગર્વતઃ ॥
મોહિતા નરભાવત્વાત્સ્વર્ગાદ્દૂરા ભવન્તુ હિ

નરસ્ત્રિયઃ સમ્ભવન્તુ તિસ્રોઽપિ જ્ઞાનમોહિતાઃ ॥
સ્વકર્મણઃ પ્રભણાવે લભધ્વં ફલમીદૃશમ્

॥ બ્રહ્મોવાચ ॥
ઇત્યાકર્ણ્ય ચ સાધ્વ્યસ્તાસ્તિસ્રોઽપિ ચકિતા ભૃશમ્ ॥
પતિત્વા પાદયોસ્તસ્ય સમૂચૂર્નતમસ્તકાઃ

પિતૃતનયા ઊચુઃ ॥
મુનિવર્ય્ય દયાસિન્ધો પ્રસન્નો ભવ ચાધુના ॥
ત્વત્પ્રણામં વયં મૂઢાઃ કુર્મહે સ્મ ન ભાવતઃ

પ્રાપ્તં ચ તત્ફલં વિપ્ર ન તે દોષો મહામુને ॥
અનુગ્રહં કુરુષ્વાત્ર લભેમ સ્વર્ગતિમ્પુનઃ

બ્રહ્મોવાચ ॥
શ્રુત્વા તદ્વચનં તાત પ્રોવાચ સ મુનિસ્તદા ॥
શાપોદ્ધારં પ્રસન્નાત્મા પ્રેરિતઃ શિવમાયયા

સનત્કુમાર ઉવાચ ॥
પિતૄણાં તનયાસ્તિસ્રઃ શૃણુત પ્રીતમાનસાઃ ॥
વચનં મમ શોકઘ્નં સુખદં સર્વદૈવ વઃ

વિષ્ણોરંશસ્ય શૈલસ્ય હિમાધારસ્ય કામિની ॥
જ્યેષ્ઠા ભવતુ તત્કન્યા ભવિષ્યત્યેવ પાર્વતી

ધન્યા પ્રિયા દ્વિતીયા તુ યોગિની જનકસ્ય ચ ॥
તસ્યાઃ કન્યા મહાલક્ષ્મીર્નામ્ના સીતા ભવિષ્યતિ

વૃષભાનસ્ય વૈશ્યસ્ય કનિષ્ઠા ચ કલાવતી ॥।
ભવિષ્યતિ પ્રિયા રાધા તત્સુતા દ્વાપરાન્તતઃ

મેનકા યોગિની પત્યા પાર્વત્યાશ્ચ વરેણ ચ ॥
તેન દેહેન કૈલાસં ગમિષ્યતિ પરમ્પદમ્

ધન્યા ચ સીતયા સીરધ્વજો જનકવંશજઃ ॥
જીવન્મુક્તો મહાયોગી વૈકુણ્ઠં ચ ગમિષ્યતિ

કલાવતી વૃષભાનસ્ય કૌતુકાત્કન્યયા સહ ॥
જીવન્મુક્તા ચ ગોલોકં ગમિષ્યતિ ન સંશયઃ

વિના વિપત્તિં મહિમા કેષાં કુત્ર ભવિષ્યતિ ॥
સુકર્મિણાં ગતે દુઃખે પ્રભવેદ્દુર્લભં સુખમ્

યૂયં પિતૄણાં તનયાસ્સર્વાસ્સ્વર્ગવિલાસિકાઃ ॥
કર્મક્ષયશ્ચ યુષ્માકમભવદ્વિષ્ણુદર્શનાત્

ઇત્યુક્ત્વા પુનરપ્યાહ ગતક્રોધો મુનીશ્વરઃ ॥
શિવં સંસ્મૃત્ય મનસા જ્ઞાનદં ભુક્તિમુક્તિદમ્

અપરં શૃણુત પ્રીત્યા મદ્વચસ્સુખદં સદા ॥
ધન્યા યૂયં શિવપ્રીતા માન્યાઃ પૂજ્યા હ્યભીક્ષ્ણશઃ

મેનાયાસ્તનયા દેવી પાર્વતી જગદમ્બિકા ॥
ભવિષ્યતિ પ્રિયા શમ્ભોસ્તપઃ કૃત્વા સુદુસ્સહમ્

ધન્યા સુતા સ્મૃતા સીતા રામપત્ની ભવિષ્યતિ ॥
લૌકિકાચારમાશ્રિત્ય રામેણ વિહરિષ્યતિ

કલાવતીસુતા રાધા સાક્ષાદ્ગોલોકવાસિની ॥
ગુપ્તસ્નેહનિબદ્ધા સા કૃષ્ણપત્ની ભવિષ્યતિ

બ્રહ્મોવાચ ॥ ઇત્થમાભાષ્ય સ મુનિર્ભ્રાતૃભિસ્સહ સંસ્તુતઃ ॥
સનત્કુમારો ભગવાઁસ્તત્રૈવાન્તર્હિતોઽભવત્

તિસ્રો ભગિન્યસ્તાસ્તાત પિતૄણાં માનસીઃ સુતાઃ ॥
ગતપાપાસ્સુખં પ્રાપ્ય સ્વધામ પ્રયયુર્દ્રુતમ્

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે દ્વિતીયાયાં રુદ્રસંહિતાયાં તૃતીયે પાર્વતીખંડે પૂર્વગતિવર્ણનં નામ દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ