શિવ પુરાણ · અધ્યાય 1.16

ઋષય ઊચુઃ ।
પાર્થિવપ્રતિમાપૂજાવિધાનં બ્રૂહિ સત્તમ ।
યેન પૂજાવિધાનેન સર્વાભિષ્ટમવાપ્યતે

સૂત ઉવાચ ।
સુસાધુપૃષ્ટં યુષ્માભિઃ સદા સર્વાર્થદાયકમ્ ।
સદ્યો દુઃખસ્ય શમનં શૃણુત પ્રબ્રવીમિ વઃ

અપમૃત્યુહરં કાલમૃત્યોશ્ચાપિ વિનાશનમ્ ।
સદ્યઃ કલત્રપુત્રાદિધનધાન્યપ્રદં દ્વિજાઃ

અન્નાદિભોજ્યં વસ્ત્રાદિસર્વમુત્પદ્યતે યતઃ ।
તતો મૃદાદિપ્રતિમાપૂજાભીષ્ટપ્રદા ભુવિ

પુરુષાણાં ચ નારીણામધિકારોત્ર નિશ્ચિતમ્ ।
નદ્યાં તડાગે કૂપે વા જલાંતર્મૃદમાહરેત્

સંશોધ્ય ગંધચૂર્ણેન પેષયિત્વા સુમંડપે ।
હસ્તેન પ્રતિમાં કુર્યાત્ક્ષીરેણ ચ સુસંસ્કૃતામ્

અંગપ્રત્યંગકોપેતામાયુધૈશ્ચ સમન્વિતામ્ ।
પદ્માસનસ્થિતાં કૃત્વા પૂજયેદાદરેણ હિ

વિઘ્નેશાદિત્યવિષ્ણૂનામંબાયાશ્ચ શિવસ્ય ચ ।
શિવસ્યશિવલિંગં ચ સર્વદા પૂજયેદ્દ્વિજ

ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ કુર્યાત્તત્ફલસિદ્ધયે ।
પુષ્પેણ પ્રોક્ષણં કુર્યાદભિષેકં સમંત્રકમ્

શાલ્યન્નેનૈવ નૈવેદ્યં સર્વં કુડવમાનતઃ ।
ગૃહે તુ કુડવં જ્ઞેયં માનુષે પ્રસ્થમિષ્યતે

દૈવે પ્રસ્થત્રયં યોગ્યં સ્વયંભોઃ પ્રસ્થપંચકમ્ ।
એવં પૂર્ણફલં વિદ્યાદધિકં વૈ દ્વયં ત્રયમ્

સહસ્રપૂજયા સત્યં સત્યલોકં લભેદ્દ્વિજઃ ।
દ્વાદશાંગુલમાયામં દ્વિગુણં ચ તતોઽધિકમ્

પ્રમાણમંગુલસ્યૈકં તદૂર્ધ્વં પંચકત્રયમ્ ।
અયોદારુકૃતં પાત્રં શિવમિત્યુચ્યતે બુધૈઃ

તદષ્ટભાગઃ પ્રસ્થઃ સ્યાત્તચ્ચતુઃકુડવં મતમ્ ।
દશપ્રસ્થં શતપ્રસ્થં સહસ્રપ્રસ્થમેવ ચ

જલતૈલાદિગંધાનાં યથાયોગ્યં ચ માનતઃ ।
માનુષાર્ષસ્વયંભૂનાં મહાપૂજેતિ કથ્યતે

અભિષેકાદાત્મશુદ્ધિર્ગંધાત્પુણ્યમવાપ્યતે ।
આયુસ્તૃપ્તિશ્ચ નૈવેદ્યાદ્ધૂપાદર્થમવાપ્યતે ૧૬* તુ. મણ્ડલબ્રાહ્મણોપનિષત્

દીપાજ્જ્ઞાનમવાપ્નોતિ તાંબૂલાદ્ભોગમાપ્નુયાત્ ।
તસ્માત્સ્નાનાદિકં ષટ્કં પ્રયત્નેન પ્રસાધયેત્

નમસ્કારો જપશ્ચૈવ સર્વાભીષ્ટપ્રદાવુભૌ ।
પૂજાન્તે ચ સદાકાર્યૌ ભોગમોક્ષાર્થિભિર્નરૈઃ

સંપૂજ્ય મનસા પૂર્વં કુર્યાત્તત્તત્સદા નરઃ ।
દેવાનાં પૂજયા ચૈવ તત્તલ્લોકમવાપ્નુયાત્

તદવાંતરલોકે ચ યથેષ્ટં ભોગ્યમાપ્યતે ।
તદ્વિશેષાન્પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુત શ્રદ્ધયા દ્વિજાઃ

વિઘ્નેશપૂજયા સમ્યગ્ભૂર્લોકેઽભીષ્ટમાપ્નુયાત્ ।
શુક્રવારે ચતુર્થ્યાં ચ સિતે શ્રાવણભાદ્ર કે

ભિષગૃક્ષે ધનુર્માસે વિઘ્નેશં વિધિવદ્યજેત્ ।
શતં પૂજાસહસ્રં વા તત્સંખ્યાકદિનૈર્વ્રજેત્

દેવાગ્નિશ્રદ્ધયા નિત્યં પુત્રદં ચેષ્ટદં નૃણામ્ ।
સર્વપાપપ્રશમનં તત્તદ્દુરિતનાશનમ્

વારપૂજાંશિવાદીનામાત્મશુદ્ધિપ્રદાં વિદુઃ ।
તિથિનક્ષત્રયોગાનામાધારં સાર્વકામિકમ્

તથા બૃદ્ધિક્ષયાભાવાત્પૂર્ણબ્રહ્માત્મકં વિદુઃ ।
ઉદયાદુદયં વારો બ્રહ્મપ્રભૃતિ કર્મણામ્

તિથ્યાદૌ દેવપૂજા હિ પૂર્ણભોગપ્રદા નૃણામ્ ।
પૂર્વભાગઃ પિતૃ-ણાં તુ નિશિ યુક્તઃ પ્રશસ્યતે

પરભાગસ્તુ દેવાનાં દિવા યુક્તઃ પ્રશસ્યતે ।
ઉદયવ્યાપિની ગ્રાહ્યા મધ્યાહ્ને યદિ સા તિથિઃ

દેવકાર્યે તથા ગ્રાહ્યાસ્થિતિ ઋક્ષાદિકાઃ શુભાઃ ।
સમ્યગ્વિચાર્ય વારાદીન્કુર્યાત્પૂજાજપાદિકમ્

પૂજાર્યતે હ્યનેનેતિ વેદેષ્વર્થસ્ય યોજના ।
પૂર્ણભોગફલસિદ્ધિશ્ચ જાયતે તેન કર્મણા

મનોભાવાંસ્તથા જ્ઞાનમિષ્ટભોગાર્થયોજનાત્ ।
પૂજાશબ્દર્થ એવં હિ વિશ્રુતો લોકવેદયોઃ

નિત્યનૈમિત્તિકં કાલાત્સદ્યઃ કામ્યે સ્વનુષ્ઠિતે ।
નિત્યં માસં ચ પક્ષં ચ વર્ષં ચૈવ યથાક્રમમ્

તત્તત્કર્મફલપ્રાપ્તિસ્તાદૃક્પાપક્ષયઃ ક્રમાત્ ।
મહાગણપતેઃ પૂજા ચતુર્થ્યાં કૃષ્ણપક્ષકે

પક્ષપાપક્ષયકરી પક્ષભોગફલપ્રદા ।
ચૈત્રે ચતુર્થ્યાં પૂજા ચ કૃતા માસફલપ્રદા

વર્ષભોગપ્રદા જ્ઞેયા કૃતા વૈ સિંહભાદ્ર કે ।
શ્રવણ્યાદિત્યવારે ચ સપ્તમ્યાં હસ્તભે દિને

માઘશુક્લે ચ સપ્તમ્યામાદિત્યયજનં ચરેત્ ।
જ્યેષ્ઠભાદ્ર કસૌમ્યે ચ દ્વાદશ્યાં શ્રવર્ણક્ષકે

દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુયજનમિષ્ટંસંપત્કરં વિદુઃ ।
શ્રાવણે વિષ્ણુયજનમિષ્ટારોગ્યપ્રદં ભવેત્

ગવાદીન્દ્વાદશાનર્થાન્સાંગાન્દત્વા તુ યત્ફલમ્ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુતર્પણાત્

દ્વાદશ્યાં દ્વાદશાન્વિપ્રાન્વિષ્ણોર્દ્વાદશનામતઃ ।
ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ યજેત્તત્પ્રીતિમાપ્નુયાત્

એવં ચ સર્વદેવાનાં તત્તદ્દ્વાદશનામકૈઃ ।
દ્વાદશબ્રહ્મયજનં તત્તત્પ્રીતિકરં ભવેત્

કર્કટે સોમવારે ચ નવમ્યાં મૃગશીર્ષકે ।
અંબાં યજેદ્ભૂતિકામઃ સર્વભોગફલપ્રદામ્

આશ્વયુક્છુક્લનવમી સર્વાભીષ્ટફલપ્રદા ।
આદિવારે ચતુર્દશ્યાં કૃષ્ણપક્ષે વિશેષતઃ

આર્દ્રાયાં ચ મહાર્દ્રાયાં શિવપૂજા વિશિષ્યતે ।
માઘકૃષ્ણચતુર્દશ્યાં સર્વાભીષ્ટફલપ્રદા

આયુષ્કરી મૃત્યુહરા સર્વસિદ્ધિકરી નૃણામ્ ।
જ્યેષ્ઠમાસે મહાર્દ્રાયાં ચતુર્દશીદિનેપિ ચ

માર્ગશીર્ષાર્દ્રકાયાં વા ષોડશૈરુપચારકૈઃ ।
તત્તન્મૂર્તિશિવં પૂજ્ય તસ્ય વૈ પાદદર્શનમ્

શિવસ્ય યજનં જ્ઞેયં ભોગમોક્ષપ્રદં નૃણામ્ ।
વારાદિદેવયજનં કાર્તિકે હિ વિશિષ્યતે

કાર્તિકે માસિ સંપ્રાપ્તે સર્વાન્દેવાન્યજેદ્બુધઃ ।
દાનેન તપસા હોમૈર્જપેન નિયમેન ચ

ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ પ્રતિમા વિપ્રમંત્રકૈઃ ।
બ્રાહ્મણાનાં ભોજનેન નિષ્કામાર્તિકરો ભવેત્

કાર્તિકે દેવયજનં સર્વભોગપ્રદં ભવેત્ ।
વ્યાધીનાં હરણં ચૈવ ભવેદ્ભૂતગ્રહક્ષયઃ

કાર્તિકાદિત્યવારેષુ નૃણામાદિત્યપૂજનાત્ ।
તૈલકાર્પાસદાનાત્તુ ભવેત્કુષ્ઠાદિસંક્ષયઃ

હરીતકીમરીચીનાં વસ્ત્રક્ષીરાદિદાનતઃ ।
બ્રહ્મપ્રતિષ્ઠયા ચૈવ ક્ષયરોગક્ષયો ભવેત્

દીપસર્ષપદાનાચ્ચ અપસ્મારક્ષયો ભવેત્ ।
કૃત્તિકાસોમવારેષુ શિવસ્ય યજનં નૃણામ્

મહાદારિદ્ર્ય શમનં સર્વસંપત્કરં ભવેત્ ।
ગૃહક્ષેત્રાદિદાનાચ્ચ ગૃહોપકરણાદિના

કૃત્તિકાભૌમવારેષુ સ્કંદસ્ય યજનાન્નૃણામ્ ।
દીપઘંટાદિદાનાદ્વૈ વાક્સિદ્ધિરચિરાદ્ભવેત્

કૃત્તિકાસૌમ્યવારેષુ વિષ્ણોર્વૈ યજનં નૃણામ્ ।
દધ્યોદનસ્ય દાનં ચ સત્સંતાનકરં ભવેત્

કૃતિકાગુરુવારેષુ બ્રહ્મણો યજનાદ્ધનૈઃ ।
મધુસ્વર્ણાજ્યદાનેન ભોગવૃદ્ધિર્ભવેન્નૃણામ્

કૃત્તિકાશુક્રવારેષુ ગજકોમેડયાજનાત્

ગંધપુષ્પાન્નદાનેન ભોગ્યવૃદ્ધિર્ભવેન્નૃણામ્

વંધ્યા સુપુત્રં લભતે સ્વર્ણરૌપ્યાદિદાનતઃ ।
કૃત્તિકાશનિવારેષુ દિક્પાલાનાં ચ વંદનમ્

દિગ્ગજાનાં ચ નાગાનાં સેતુપાનાં ચ પૂજનમ્ ।
ત્ર્યંબકસ્ય ચ રુદ્રસ્ય વિષ્ણોઃ પાપહરસ્ય ચ

જ્ઞાનદં બ્રહ્મણશ્ચૈવ ધન્વંતર્યશ્વિનોસ્તથા ।
રોગાપમૃત્યુહરણં તત્કાલવ્યાધિશાંતિદમ્

લવણાયસતૈલાનાં માષાદીનાં ચ દાનતઃ ।
ત્રિકટુફલગંધાનાં જલાદીનાં ચ દાનતઃ

દ્રવાણાં કઠિનાનાં ચ પ્રસ્થેન પલમાનતઃ ।
સ્વર્ગપ્રાપ્તિર્ધનુર્માસે હ્યુષઃકાલે ચ પૂજનમ્

શિવાદીનાં ચ સર્વેષાં ક્રમાદ્વૈ સર્વસિદ્ધયે ।
શાલ્યન્નસ્ય હવિષ્યસ્ય નૈવેદ્યં શસ્તમુચ્યતે*

વિવિધાન્નસ્ય નૈવેદ્યં ધનુર્માસે વિશિષ્યતે ।
માર્ગશીર્ષેઽન્નદસ્યૈવ સર્વમિષ્ટફલં ભવેત્

પાપક્ષયં ચેષ્ટસિદ્ધિં ચારોગ્યં ધર્મમેવ ચ ।
સમ્યગ્વેદપરિજ્ઞાનં સદનુષ્ઠાનમેવ ચ

ઇહામુત્ર મહાભોગાનંતે યોગં ચ શાશ્વતમ્ ।
વેદાંતજ્ઞાનસિદ્ધિં ચ માર્ગશીર્ષાન્નદો લભેત્

માર્ગશીર્ષે હ્યુષઃકાલે દિનત્રયમથાપિ વા ।
યજેદ્દેવાન્ભોગકામો નાધનુર્માસિકો ભવેત્

યાવત્સંગવકાલં તુ ધનુર્માસો વિધીયતે ।
ધનુર્માસે નિરાહારો માસમાત્રં જિતેંદ્રિયઃ

આમધ્યાહ્નજપેદ્વિપ્રો ગાયત્રીં વેદમાતરમ્ ।
પંચાક્ષરાદિકાન્મંત્રાન્પશ્ચાદાસપ્તિકં જપેત્

જ્ઞાનં લબ્ધ્વા ચ દેહાંતે વિપ્રો મુક્તિમવાપ્નુયાત્ ।
અન્યેષાં નરનારીણાં ત્રિઃસ્નાનેન જપેન ચ

સદા પંચાક્ષરસ્યૈવ વિશુદ્ધં જ્ઞાનમાપ્યતે ।
ઇષ્ટમન્ત્રાન્સદા જપ્ત્વા મહાપાપક્ષયં લભેત્

ધનુર્માસે વિશેષેણ મહાનૈવેદ્યમાચરેત્ ।
શાલિતંડુલભારેણ મરીચપ્રસ્થકેન ચ

ગણનાદ્દ્વાદશં સર્વં મધ્વાજ્યકુડવેન હિ ।
દ્રોણયુક્તેન મુદ્ગેન દ્વાદશવ્યંજનેન ચ

ઘૃતપક્વૈરપૂપૈશ્ચ મોદકૈઃ શાલિકાદિભિઃ ।
દ્વાદશૈશ્ચ દધિક્ષીરૈર્દ્વાદશપ્રસ્થકેન ચ

નારિકેલફલાદીનાં તથા ગણનયા સહ ।
દ્વાદશક્રમુકૈર્યુક્તં ષટ્ત્રિંશત્પત્રકૈર્યુતમ્

કર્પૂરખુરચૂર્ણેન પંચસૌગંધિકૈર્યુતમ્ ।
તાંબૂલયુક્તં તુ યદા મહાનૈવેદ્યલક્ષણમ્*

મહાનૈવેદ્યમેતદ્વૈ દેવતાર્પણપૂર્વકમ્ ।
વર્ણાનુક્રમપૂર્વેણ તદ્ભક્તેભ્યઃ પ્રદાપયેત્

એવં ચૌદનનૈવેદ્યાદ્ભૂમૌ રાષ્ટ્રપતિર્ભવેત્ ।
મહાનૈવેદ્યદાનેન નરઃ સ્વર્ગમવાપ્નુયાત્

મહાનૈવેદ્યદાનેન સહસ્રેણ દ્વિજર્ષભાઃ ।
સત્યલોકે ચ તલ્લોકે પૂર્ણમાયુરવાપ્નુયાત્

સહસ્રાણાં ચ ત્રિંશત્યા મહાનૈવેદ્યદાનતઃ ।
તદૂર્ધ્વલોકમાપ્યૈવ ન પુનર્જન્મભાગ્ભવેત્

સહસ્રાણાં ચ ષટ્ત્રિંશજ્જન્મ નૈવેદ્યમીરિતમ્ ।
તાવન્નૈવેદ્યદાનં તુ મહાપૂર્ણં તદુચ્યતે

મહાપૂર્ણસ્ય નૈવેદ્યં જન્મનૈવેદ્યમિષ્યતે ।
જન્મનૈવેદ્યદાનેન પુનર્જન્મ ન વિદ્યતે

ઊર્જે માસિ દિને પુણ્યે જન્મ નૈવેદ્યમાચરેત્ ।
સંક્રાંતિપાતજન્મર્ક્ષપૌર્ણમાસ્યાદિસંયુતે

અબ્દજન્મદિને કુર્યાજ્જન્મનૈવેદ્યમુત્તમમ્ ।
માસાંતરેષુ જન્મર્ક્ષપૂર્ણયોગદિનેપિ ચ

મેલને ચ શનૈર્વાપિ તાવત્સાહસ્રમાચરેત્ ।
જન્મનૈવેદ્યદાનેન જન્માર્પણફલં લભેત્

જન્માર્પણાચ્છિવઃ પ્રીતિઃ સ્વસાયુજ્યં દદાતિ હિ ।
ઇદં તજ્જન્મનૈવેદ્યં શિવસ્યૈવ પ્રદાપયેત્

યોનિલિંગસ્વરૂપેણ શિવો જન્મનિરૂપકઃ ।
તસ્માજ્જન્મનિવૃત્ત્યર્થં જન્મ પૂજા શિવસ્ય હિ

બિંદુનાદાત્મકં સર્વં જગત્સ્થાવરજંગમમ્ ।
બિંદુઃ શક્તિઃ શિવો નાદઃ શિવશક્ત્યાત્મકં જગત્

નાદાધારમિદં બિંદુર્બિંદ્વાધારમિદં જગત્ ।
જગદાધારભૂતૌ હિ બિંદુનાદૌ વ્યવસ્થિતૌ

બિન્દુનાદયુતં સર્વં સકલીકરણં ભવેત્ ।
સકલીકરણાજ્જન્મજગત્પ્રાપ્નોત્યસંશયઃ

બિંદુનાદાત્મકં લિંગં જગત્કારણમુચ્યતે ।
બિંદુર્દેવીશિવો નાદઃ શિવલિંગં તુ કથ્યતે

તસ્માજ્જન્મનિવૃત્ત્યર્થં શિવલિંગં પ્રપૂજયેત્ ।
માતા દેવી બિંદુરૂપા નાદરૂપઃ શિવઃ પિતા

પૂજિતાભ્યાં પિતૃભ્યાં તુ પરમાનંદ એવ હિ ।
પરમાનંદલાભાર્થં શિવલિંગં પ્રપૂજયેત્

સા દેવી જગતાં માતા સ શિવો જગતઃ પિતા ।
પિત્રોઃ શુશ્રૂષકે નિત્યં કૃપાધિક્યં હિ વર્ધતે

કૃપયાંતર્ગતૈશ્વર્યં પૂજકસ્ય દદાતિ હિ ।
તસ્માદંતર્ગતાનંદલાભાર્થં મુનિપુંગવાઃ

પિતૃમાતૃસ્વરૂપેણ શિવલિંગં પ્રપૂજયેત્ ।
ભર્ગઃ પુરુષરૂપો હિ ભર્ગા પ્રકૃતિરુચ્યતે

અવ્યક્તાંતરધિષ્ઠાનં ગર્ભઃ પુરુષ ઉચ્યતે ।
સુવ્યક્તાંતરધિષ્ઠાનં ગર્ભઃ પ્રકૃતિરુચ્યતે

પુરુષત્વાદિગર્ભો હિ ગર્ભવાઞ્જનકો યતઃ ।
પુરુષાત્પ્રકૃતો યુક્તં પ્રથમં જન્મ કથ્યતે

પ્રકૃતેર્વ્યક્તતાં યાતં દ્વિતીયં જન્મ કથ્યતે ।
જન્મ જંતુર્મૃત્યુજન્મ પુરુષાત્પ્રતિપદ્યતે

અન્યતો ભાવ્યતેઽવશ્યં માયયા જન્મ કથ્યતે ।
જીર્યતે જન્મકાલાદ્યત્તસ્માજ્જીવ ઇતિ સ્મૃતઃ

જન્યતે તન્યતે પાશૈર્જીવશબ્દાર્થ એવ હિ ।
જન્મપાશનિવૃત્ત્યર્થં જન્મલિંગં પ્રપૂજયેત્

ભં વૃદ્ધિં ગચ્છતીત્યર્થાદ્ભગઃ પ્રકૃતિરુચ્યતે ।
પ્રાકૃતૈઃ શબ્દમાત્રાદ્યૈઃ પ્રાકૃતેંદ્રિયભોજનાત્

ભગસ્યેદં ભોગમિતિ શબ્દાર્થો મુખ્યતઃ શ્રુતઃ ।
મુખ્યો ભગસ્તુ પ્રકૃતિર્ભગવાઞ્છિવ ઉચ્યતે

ભગવાન્ભોગદાતા હિ નાઽન્યો ભોગપ્રદાયકઃ ।
ભગસ્વામી ચ ભગવાન્ભર્ગ ઇત્યુચ્યતે બુધૈઃ

ભગેન સહિતં લિંગં ભગંલિંગેન સંયુતમ્ ।
ઇહામુત્ર ચ ભોગાર્થં નિત્યભોગાર્થમેવ ચ

ભગવંતં મહાદેવં શિવલિંગં પ્રપૂજયેત્ ।
લોકપ્રસવિતા સૂર્યસ્તચ્ચિહ્નં પ્રસવાદ્ભવેત્

લિંગેપ્રસૂતિકર્તારં લિંગિનં પુરુષો યજેત્ ।
લિંગાર્થગમકં ચિહ્નં લિંગમિત્યભિધીયતે

લિંગમર્થં હિ પુરુષં શિવં ગમયતીત્યદઃ ।
શિવશક્ત્યોશ્ચ ચિહ્નસ્ય મેલનં લિંગમુચ્યતે

સ્વચિહ્નપૂજનાત્પ્રીતશ્ચિહ્નકાર્યં ન વીયતે ।
ચિહ્નકાર્યં તુ જન્માદિજન્માદ્યં વિનિવર્તતે

પ્રાકૃતૈઃ પુરુષૈશ્ચાપિ બાહ્યાભ્યંતરસંભવૈઃ ।
ષોડશૈરુપચારૈશ્ચ શિવલિંગં પ્રપૂજયેત્

એવમાદિત્યવારે હિ પૂજા જન્મનિવર્તિકા ।
આદિવારે મહાલિંગં પ્રણવેનૈવ પૂજયેત્

આદિવારે પંચગવ્યૈરભિષેકો વિશિષ્યતે ।
ગોમયં ગોજલં ક્ષીરં દધ્યાજ્યં પંચગવ્યકમ્

ક્ષીરાદ્યં ચ પૃથક્ચ્ચૈવ મધુના ચેક્ષુસારકૈઃ ।
ગવ્યક્ષીરાન્નનૈવેદ્યં પ્રણવેનૈવ કારયેત્

પ્રણવં ધ્વનિલિંગં તુ નાદલિંગં સ્વયંભુવઃ ।
બિંદુલિંગં તુ યંત્રં સ્યાન્મકારં તુ પ્રતિષ્ઠિતમ્

ઉકારં ચરલિંગં સ્યાદકારં ગુરુવિગ્રહમ્ ।
ષડ્લિંગં પૂજયા નિત્યં જીવન્મુક્તો ન સંશયઃ

શિવસ્ય ભક્ત્યા પૂજા હિ જન્મમુક્તિકરી નૃણામ્ ।
રુદ્રા ક્ષધારણાત્પાદમર્ધં વૈભૂતિધારણાત્

ત્રિપાદં મંત્રજાપ્યાચ્ચ પૂજયા પૂર્ણભક્તિમાન્ ।
શિવલિંગં ચ ભક્તં ચ પૂજ્ય મોક્ષં લભેન્નરઃ

ય ઇમં પઠતેઽધ્યાયં શૃણુયાદ્વા સમાહિતઃ ।
તસ્યૈવ શિવભક્તિશ્ચ વર્ધતે સુદૃઢા દ્વિજાઃ

ઇતિ શ્રીશિવમહાપુરાણે વિદ્યેશ્વરસંહિતાયાં ષોડશોઽધ્યાયઃ

૧.૧૬.૧૬ [હ્ત્ત્પ્:॥પુરનસ્તુદ્ય્.fરેએવર્.ચોમ્।પુર્_ઇન્દેx16।પ્વ33.હ્ત્મ્ નૈવેદ્ય ઉપરિ પૌરાણિકસંદર્ભાઃ]