શિવ ગીતા · અધ્યાય 5

શ્રીસૂત ઉવાચ ।
અથ પ્રાદુરભૂત્તત્ર હિરણ્મયરથો મહાન્ ॥
અનેકદિવ્યરત્નાંશુકિર્મીરિતદિગન્તરઃ

નદ્યુપાન્તિકપઙ્કાઢ્યમહીચક્રચતુષ્ટયઃ ।
મુક્તાતોરણસંયુક્તઃ શ્વેતચ્છત્રશતાવૃતઃ

શુદ્ધહેમખુરૈરાઢ્યતુરંગગણસંયુતઃ ।
મુક્તાવિતાનવિલસદૂર્ધ્વદિવ્યવૃષધ્વજઃ

મત્તવારણિકાયુક્તઃ પઞ્ચતત્ત્વોપશોભિતઃ ॥
પારિજાતતરૂદ્ભૂતપુષ્પમાલાભિરઞ્જિતઃ

મૃગનાભિસમુદ્ભૂતકસ્તૂરીમદપઙ્કિલઃ ।
કર્પૂરાગરુધૂપોત્થગન્ધાકૃષ્ટમધુવ્રતઃ

સંવર્તઘનઘોષાઢ્યો નાનાવાદ્યસમન્વિતઃ ।
વીણાવેણુસ્વનાસક્તકિન્નરીગણસંકુલઃ

એવં કૃત્વા રથશ્રેષ્ઠં વૃષાદુત્તીર્ય શંકરઃ ।
અમ્બયા સહિતસ્તત્ર પટતલ્પેઽવિશત્તદા

સુરનીરજનેત્રીણાં શ્વેતચામરચાલનૈઃ ।
દિવ્યવ્યજનવાતૈશ્ચ પ્રહૃષ્ટો નીલલોહિતઃ

ક્વણત્કઙ્કણનિધ્વાનૈર્મઞ્જુમઞ્જીરસિંજિતૈઃ ॥
વીણાવેણુસ્વનૈર્ગીતૈઃ પૂર્ણમાસીજ્જગત્રયમ્

શુકવાક્યકલારાવૈઃ શ્વેતપારાવતસ્વનૈઃ ॥
ઉન્નિદ્રભૂષાફણિનાં દર્શનાદેવ બર્હિણઃ ॥
નનૃતુર્દર્શયન્તઃ સ્વાંશ્ચન્દ્રકાન્કોટિસંખ્યયા

પ્રણમન્તં યતો રામમુત્થાપ્ય વૃષભધ્વજઃ ॥
આનિનાય રથં દિવ્યં પ્રહૃષ્ટેનાન્તરાત્મના

કમણ્ડલુજલૈઃ સ્વચ્છૈઃ સ્વયમાચમ્ય યત્નતઃ ।
સમાચામ્યાથ પુરતઃ સ્વાઙ્કે રામમુપાનયત્

અથ દિવ્યં ધનુસ્તસ્મૈ દદૌ તૂણીરમક્ષયમ્ ॥
મહાપાશુપતં નામ દિવ્યમસ્ત્રં દદૌ તતઃ

ઉક્તશ્ચ તેન રામોઽપિ સાદરં ચન્દ્રમૌલિના ॥
જગન્નાશકરં રૌદ્રમુગ્રમસ્ત્રમિદં નૃપ

અતો નેદં પ્રયોક્તવ્યં સામાન્યસમરાદિકે ।
અન્યો નાસ્તિ પ્રતીઘાત એતસ્ય ભુવનત્રયે

તસ્માત્પ્રાણાત્યયે રામ પ્રયોક્તવ્યમુપસ્થિતે ॥
અન્યદૈતત્પ્રયુક્તં ચેજ્જગત્સંક્ષયકૃદ્ભવેત્

અથાહૂય સુરશ્રેષ્ઠાન્લોકપાલાન્મહેશ્વરઃ ।
ઉવાચ પરમપ્રીતઃ સ્વંસ્વમસ્ત્રં પ્રયચ્છત

રાઘવોઽયં ચ તૈરસ્ત્રૈ રાવણં નિહનિષ્યતિ ।
તસ્મૈ દેવૈરવધ્યત્વમિતિ દત્તો વરો મયા

તસ્માદ્વાનરતામેત્ય ભવન્તો યુદ્ધદુર્મદાઃ ॥
સાહાય્યમસ્ય કુર્વન્તુ તેન સુસ્થા ભવિષ્યથ

તદાજ્ઞાં શિરસા ગૃહ્ય સુરાઃ પ્રાઞ્જલયસ્તદા ।
પ્રણમ્ય ચરણૌ શંભોઃ સ્વંસ્વમસ્ત્રં દદુર્મુદા

નારાયણાસ્ત્રં દૈત્યારિરૈન્દ્રમસ્ત્રં પુરંદરઃ ॥
બ્રહ્માપિ બ્રહ્મદણ્ડાસ્ત્રમાગ્નેયાસ્ત્રં ધનંજયઃ

યામ્યં યમોઽપિ મોહાસ્ત્રં રક્ષોરાજસ્તથા દદૌ ॥
વરુણો વારુણં પ્રાદાદ્વાયવ્યાસ્ત્રં પ્રભઞ્જનઃ

કૌબેરં ચ કુબેરોઽપિ રૌદ્રમીશાન એવ ચ ।
સૌરમસ્ત્રં દદૌ સૂરઃ સૌમ્યં સોમશ્ચ પાવકમ્ ॥
વિશ્વેદેવા દદુસ્તસ્મૈ વસવો વાસવાભિધમ્

અથ તુષ્ટઃ પ્રણમ્યેશં રામો દશરથાત્મજઃ ॥
પ્રાઞ્જલિઃ પ્રણતો ભૂત્વા ભક્તિયુક્તો વ્યજિજ્ઞપત્

શ્રીરામ ઉવાચ ।
ભગવન્માનુષૈરેવ નોલ્લઙ્ઘ્યો લવણામ્બુધિઃ ॥
તત્ર લઙ્કાભિધં દુર્ગં દુર્જયં દેવદાનવૈઃ

અનેકકોટયસ્તત્ર રાક્ષસા બલવત્તરાઃ ।
સર્વે સ્વાધ્યાયનિરતાઃ શિવભક્તા જિતેન્દ્રિયાઃ

અનેકમાયાસંયુક્તા બુદ્ધિમન્તોઽગ્નિહોત્રિણઃ ॥
કથમેકાકિના જેયા મયા ભ્રાત્રા ચ સંયુગે

ઈશ્વર ઉવાચ ।
રાવણસ્ય વધે રામ રક્ષસામપિ મારણે ।
વિચારો ન ત્વયા કાર્યસ્તસ્ય કાલોઽયમાગતઃ

અધર્મે તુ પ્રવૃત્તાસ્તે દેવબ્રાહ્મણપીડને।
તસ્માદાયુઃ ક્ષયં યાતં તેષાં શ્રીરપિ સુવ્રત

રાજસ્ત્રીલઙ્ઘનાસક્તં રાવણં નિહનિષ્યસિ ॥
પાનાસક્તો રિપુર્જેતું સુકરઃ સમરાઙ્ગણે

અધર્મનિરતઃ શત્રુર્ભાગ્યેનૈવ હિ લભ્યતે ।
અધીતવેદશાસ્ત્રોઽપિ સદા ધર્મરતોઽપિ વા । ।
વિનાશકાલે સંપ્રાપ્તે ધર્મમાર્ગાચ્ચ્યુતો ભવેત્

પીડ્યન્તે દેવતાઃ સર્વાઃ સતતં યેન પાપિના ।
બ્રાહ્મણા ઋષયશ્ચૈવ તસ્ય નાશઃ સ્વયં સ્થિતઃ

કિષ્કિન્ધાનગરે રામ દેવાનામંશસંભવાઃ ।
વાનરા બહવો જાતા દુર્જયા બલવત્તરાઃ

સાહાય્યં તે કરિષ્યન્તિ તૈર્બધાન પયોનિધિમ્ ।
અનેકશૈલસંબદ્ધે સેતૌ યાન્તુ બલીમુખાઃ ।
રાવણં સગણં હત્વા તામાનય નિજપ્રિયામ્

શસ્ત્રૈર્યુદ્ધે જયો યત્ર તત્રાસ્ત્રાણિ ન યોજયેત્ ।
નિરસ્ત્રેષ્વલ્પશસ્ત્રેષુ પલાયનપરેષુ ચ ।
અસ્ત્રાણિ મુઞ્ચન્દિવ્યાનિ સ્વયમેવ વિનશ્યતિ

અથવા કિં બહૂક્તેન મયૈવોત્પાદિતં જગત્ ॥
મયૈવ પાલ્યતે નિત્યં મયા સંહ્રિયતેઽપિ ચ

અહમેકો જગન્મૃત્યુર્મૃત્યોરપિ મહીપતે ।
ગ્રસેઽહમેવ સકલં જગદેતચ્ચરાચરમ્

મમ વક્રગતાઃ સર્વે રાક્ષસા યુદ્ધદુર્મદાઃ ॥
નિમિત્તમાત્રસ્ત્વં ભૂયાઃ કીર્તિમાપ્સ્યસિ સંગરે