શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 9.3.2

વસોર્ધારા હોમમ્
૯.૩.૨ વસોર્ધારાહોમઃ
અથાતો વસોર્ધારાં(વા.સં. ૧૮.૧) જુહોતિ । અત્રૈષ સર્વોઽગ્નિઃ સંસ્કૃતઃ સ એષોઽત્ર વસુસ્તસ્મૈ દેવા એતાં ધારાં પ્રાગૃહ્ણંસ્તયૈનમપ્રીણંસ્તદ્યદેતસ્મૈ વસવ એતાં ધારાં પ્રાગૃહ્ણંસ્તસ્માદેનાં વસોર્ધારેત્યાચક્ષતે તથૈવાસ્મા અયમેતાં ધારાં પ્રગૃહ્ણાતિ તયૈનં પ્રીણાતિ -

યદ્વેવૈતાં વસોર્ધારાં જુહોતિ । અભિષેક એવાસ્યૈષ એતદ્વા એનં દેવાઃ સર્વં કૃત્સ્નં સંસ્કૃત્યાથૈનમેતૈઃ કામૈરભ્યષિઞ્ચન્નેતયા વસોર્ધારયા તથૈવૈનમયમેતત્સર્વં કૃત્સ્નં સંસ્કૃત્યાથૈનમેતૈઃ કામૈરભિષિઞ્ચત્યેતયા વસોર્ધારયાજ્યેન પઞ્ચગૃહીતેનૌદુમ્બર્યા સ્રુચા તસ્યોક્તો બન્ધુઃ -

વૈશ્વાનરં હુત્વા । શિરો વૈ વૈશ્વાનરઃ શીર્ષ્ણો વા અન્નમદ્યતેઽથો શીર્ષતો વાઽઅભિષિચ્યમાનોઽભિષિચ્યતે મારુતાન્હુત્વા પ્રાણા વૈ મારુતાઃ પ્રાણૈરુ વા અન્નમદ્યતેઽથો પ્રાણેષુ વા અભિષિચ્યમાનોઽભિષિચ્યતે -

તદ્વા અરણ્યેઽનૂચ્યે । વાગ્વા અરણ્યેઽનૂચ્યો વાચો વા અન્નમદ્યતેઽથો વાચા વાઽઅભિષિચ્યમાનોઽભિષિચ્યતે તદેતત્સર્વં વસુ સર્વે હ્યેતે કામાઃ સૈષા વસુમયી ધારા યથા ક્ષીરસ્ય વા સર્પિષો વૈવમારભ્યાયૈવેયમાજ્યાહુતિર્હૂયતે તદ્યદેષા વસુમયી ધારા તસ્માદેનાં વસોર્ધારેત્યાચક્ષતે -

સ આહ । ઇદં ચ મ ઇદં ચ મ ઇત્યનેન ચ ત્વા પ્રીણામ્યનેન ચાનેન ચ ત્વાઽભિષિઞ્ચામ્યનેન ચેત્યેતદથો ઇદં ચ મે દેહીદં ચ મ ઇતિ સા યદૈવૈષા ધારાગ્નિં પ્રાપ્નુયાદથૈતદ્યજુઃ પ્રતિપદ્યેત -

એતદ્વા એનં દેવાઃ । એતેનાન્નેન પ્રીત્વૈતૈઃ કામૈરભિષિચ્યૈતયા વસોર્ધારયાઽથૈનમેતાન્કામાનયાચન્ત તેભ્ય ઇષ્ટઃ પ્રીતોઽભિષિક્ત એતાન્કામાન્પ્રાયચ્છત્તથૈવૈનમયદેતેનાન્નેન પ્રીત્વૈતૈઃ કામૈરભિષિચ્યૈતયા વસોર્ધારયાઽથૈનમેતાન્કામાન્યાચતે તસ્મા ઇષ્ટઃ પ્રીતોઽભિષિક્તઽએતાન્કામાન્પ્રયચ્છતિ દ્વૌદ્વૌ કામૌ સંયુનક્ત્યવ્યવચ્છેદાય યથા વ્યોકસૌ સંયુઞ્જ્યાદેવં યજ્ઞેન કલ્પન્તામિતિ -

એતદ્વૈ દેવા અબ્રુવન્ । કેનેમાન્કામાન્પ્રતિગ્રહીષ્યામ ઇત્યાત્મનૈવેત્યબ્રુવન્યજ્ઞો વૈ દેવાનામાત્મા યજ્ઞ ઉ એવ યજમાનસ્ય સ યદાહ યજ્ઞેન કલ્પન્તામિત્યાત્મના મે કલ્પન્તામિત્યેવૈતદાહ -

દ્વાદશસુ કલ્પયતિ । દ્વાદશ માસાઃ સંવત્સરઃ સંવત્સરોઽગ્નિર્યાવાનગ્નિર્યાવત્યસ્ય માત્રા તાવતૈવૈનમેતદન્નેન પ્રીણાત્યથો તાવતૈવૈનમેતદન્નેનાભિષિઞ્ચતિ ચતુર્દશસુ કલ્પયત્યષ્ટાસુ કલ્પયતિ દશસુ કલ્પયતિ ત્રયોદશસુ કલ્પયતિ -

અથોત્તરહોમાઃ
અથાર્ધેન્દ્રાણિ જુહોતિ । સર્વમેતદ્યદર્ધેન્દ્રાણિ સર્વેણૈવૈનમેતત્પ્રીણાત્યથો સર્વેણૈવૈનમેતદભિષિઞ્ચતિ -

અથ ગ્રહાઞ્જુહોતિ । યજ્ઞો વૈ ગ્રહા યજ્ઞેનૈવૈનમેતદન્નેન પ્રીણાત્યથો યજ્ઞેનૈવૈનમેતદન્નેનાભિષિઞ્ચતિ -