શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 8.5.3

૮.૫.૩ અથૈકોનત્રિંશત્સ્તોમભાગેષ્ટકોપધાનમ્
અથ સ્તોમભાગા ઉપદધાતિ । એતદ્વૈ પ્રજાપતેરેતદન્નમિન્દ્રોઽભ્યધ્યાયત્સોઽસ્માદુદચિક્રમિષત્તમબ્રવીત્કથોત્ક્રામસિ કથા મા જહાસીતિ સ વૈ મેઽસ્યાન્નસ્ય રસં પ્રયચ્છેતિ તેન વૈ મા સહ પ્રપદ્યસ્વેતિ તથેતિ તસ્મા એતસ્યાન્નસ્ય રસં પ્રાયચ્છત્તેનૈનં સહ પ્રાપદ્યત -

સ યઃ સ પ્રજાપતિઃ । અયમેવ સ યોઽયમગ્નિશ્ચીયતેઽથ યત્તદન્નમેતાસ્તાશ્છન્દસ્યા અથ યઃ સોઽન્નસ્ય રસ એતાસ્તા સ્તોમભાગા અથ યઃ સ ઇન્દ્રોઽસૌ સ આદિત્યઃ સ એષ એવ સ્તોમો યદ્ધિ કિં ચ સ્તુવત એતમેવ તેન સ્તુવન્તિ તસ્મા એતસ્મૈ સ્તોમાયૈતં ભાગં પ્રાયચ્છત્તદ્યદેતસ્મૈ સ્તોમાયૈતં ભાગં પ્રાયચ્છત્તસ્માત્સ્તોમભાગાઃ -

રશ્મિના સત્યાય સત્યં જિન્વેતિ । એષ વૈ રશ્મિરન્નં રશ્મિરેતં ચ તદ્રસં ચ સંધાયાત્મન્પ્રપાદયતે પ્રેતિના ધર્મણા ધર્મં જિન્વેત્યેષ વૈ પ્રેતિરન્નં પ્રેતિરેતં ચ તદ્રસં ચ સંધાયાત્મન્પ્રપાદયતેઽન્વિત્યા દિવા દિવં જિન્વેત્યેષ વા અન્વિતિરન્નમન્વિતિરેતં ચ તદ્રસં ચ સંધાયાત્મન્પ્રપાદયતે તદ્યદ્યદેતદાહ તચ્ચ તદ્રસં ચ સંધાયાત્મન્પ્રપાદયતેઽમુનાઽદો જિન્વાદોઽસ્યમુષ્મૈ ત્વાઽધિપતિનોર્જોર્જં જિન્વેતિ ત્રેધાવિહિતાસ્ત્રેધાવિહિતં હ્યન્નમ્ -

યદ્વેવ સ્તોમભાગા ઉપદધાતિ । એતદ્વૈ દેવા વિરાજં ચિતિં ચિત્વા સમારોહંસ્તેઽબ્રુવંશ્ચેતયધ્વમિતિ ચિતિમિચ્છતેતિ વાવ તદબ્રુવંસ્તે ચેતયમાના નાકમેવ સ્વર્ગં લોકમપશ્યંસ્તમુપાદધત સ યઃ સ નાકઃ સ્વર્ગો લોક એતાસ્તા સ્તોમભાગાસ્તદ્યદેતા ઉપદધાતિ નાકમેવૈતત્સ્વર્ગં લોકમુપધત્તે -

તદ્યાસ્તિસ્રઃ પ્રથમાઃ । અયં સ લોકો યા દ્વિતીયા અન્તરિક્ષં તદ્યાસ્તૃતીયા દ્યૌઃ સા યાશ્ચતુર્થ્યઃ પ્રાચી સા દિગ્યાઃ પઞ્ચમ્યો દક્ષિણા સા યાઃ ષષ્ઠ્યઃ પ્રતીચી સા યાઃ સપ્તમ્ય ઉદીચી સા -

તા વા એતાઃ । એકવિંશતિરિષ્ટકા ઇમે ચ લોકા દિશશ્ચેમે ચ વૈ લોકા દિશશ્ચ પ્રતિષ્ઠેમે ચ લોકા દિશશ્ચૈકવિંશસ્તસ્માદાહુઃ પ્રતિષ્ઠૈકવિંશ ઇતિ -

અથ યા અષ્ટાવિષ્ટકા અતિયન્તિ । સાષ્ટાક્ષરા ગાયત્રી બ્રહ્મ ગાયત્રી તદ્યત્તદ્બ્રહ્મૈતત્તદ્યદેતન્મણ્ડલં તપતિ તદેતસ્મિન્નેકવિંશે પ્રતિષ્ઠાયાં પ્રતિષ્ઠિતં તપતિ તસ્માન્નાવપદ્યતે -

તદ્ધૈકે । વેષશ્રીઃ ક્ષત્રાય ક્ષત્રં જિન્વેતિ ત્રિંશત્તમીમુપદધતિ ત્રિંશદક્ષરા વિરાડ્વિરાડેષા ચિતિરિતિ ન તથા કુર્યાદતિ તે રેચયન્ત્યેકવિંશસમ્પદમથો ગાયત્રીસમ્પદમથો ઇન્દ્રલોકો હૈષ યૈષા ન્યૂના વિરાડિન્દ્રાય હ ત ઇન્દ્રલોકે દ્વિષન્તં ભ્રાતૃવ્યં પ્રત્યુદ્યામિનં કુર્વન્તીન્દ્રમિન્દ્રલોકાન્નુદન્તે યજમાનો વૈ સ્વે યજ્ઞ ઇન્દ્રો યજમાનાય હ તે યજમાનલોકે દ્વિષન્તં ભ્રાતૃવ્યં પ્રત્યુદ્યામિનં કુર્વન્તિ યજમાનં યજમાનલોકાન્નુદન્તે યં વા એતમગ્નિમાહરન્ત્યેષ એવ યજમાન આયતનેનૈષ ઉ એવાત્ર ત્રિંશત્તમી -