શતપથબ્રાહ્મણમ્ · અધ્યાય 6.8.1

વનીવાહ્યેતાગ્નિં બિભ્રદિત્યાહુઃ । દેવાશ્ચાસુરાશ્ચોભયે પ્રાજાપત્યા અસ્પર્દ્ધન્ત તે દેવાશ્ચક્રમચરઞ્છાલમસુરા આસંસ્તે દેવાશ્ચક્રેણ ચરન્ત એતત્કર્માપશ્યંશ્ચક્રેણ હિ વૈ દેવાશ્ચરન્ત એતત્કર્માપશ્યંસ્તસ્માદનસ એવ પૌરોડાશેષુ યજૂંષ્યનસોઽગ્નૌ -

સ યો વનીવાહ્યતે । દેવાન્કર્મણૈતિ દૈવં હાસ્ય કર્મ કૃતં ભવત્યથ યો ન વનીવાહ્યતેઽસુરાન્કર્મણૈત્યસુર્યં હાસ્ય કર્મ કૃતં ભવતિ -

તદ્ધૈક આહુઃ । સ્વયં વા એષ વનીવાહિતો વિષ્ણુક્રમૈર્વા એષ પ્રયાતિ વાત્સપ્રેણાવસ્યતીતિ ન તથા વિદ્યાદ્દૈવં વા અસ્ય તત્પ્રયાણં યદ્વિષ્ણુક્રમા દૈવમવસાનં યદ્વાત્સપ્રમથાસ્યેદં માનુષં પ્રયાણં યદિદં પ્રયાતિ માનુષમવસાનં યદવસ્યતિ -

પ્રજાપતિરેષોગ્નિઃ । ઉભયમ્વેતત્પ્રજાપતિર્યચ્ચ દેવા યચ્ચમનુષ્યાસ્તદ્યદ્વિષ્ણુક્રમવાત્સપ્રે ભવતો યદ્વેવાસ્ય દૈવં રૂપં તદસ્ય તેન સંસ્કરોત્યથ યદ્વનીવાહ્યતે યદેવાસ્ય માનુષં રૂપં તદસ્ય તેન સંસ્કરોતિ સ હ વા એતં સર્વં કૃત્સ્નં પ્રજાપતિં સંસ્કરોતિ ય એવં વિદ્વાન્વનીવાહ્યતે તસ્માદુ વનીવાહ્યેતૈવ -

સ યદહઃ પ્રયાસ્યન્ત્સ્યાત્ । તદહરુત્તરતોઽગ્નેઃ પ્રાગન ઉપસ્થાપ્યાથાસ્મિન્ત્સમિધમાદધાત્યેતદ્વા એનં દેવા એષ્યન્તં પુરસ્તાદન્નેનાપ્રીણન્નેતયા સમિધા તથૈવૈનમયમેતદેષ્યન્તં પુરસ્તાદન્નેન પ્રીણાત્યેતયા સમિધા -

સમિધાગ્નિં દુવસ્યતેતિ । સમિધાગ્નિં નમસ્યતેત્યેતદ્ઘૃતૈર્બોધયતાતિથિમાઽસ્મિન્હવ્યા જુહોતનેતિ ઘૃતૈરહ બોધયતાતિથિમો ઽઅસ્મિન્હવ્યાનિ જુહુતેત્યેતદ્બુદ્ધવત્યેત્યાયૈ હ્યેનમેતદ્બોધયતિ -

અથૈનમુદ્યચ્છતિ । ઉદુ ત્વા વિશ્વે દેવા અગ્ને ભરન્તુ ચિત્તિભિરિતિ વિશ્વે વા એતમગ્રે દેવાશ્ચિત્તિભિરુદભરન્નેતદ્ધ્યેષાં તદા ચિત્તમાસીત્તથૈવૈનમયમેતચ્ચિતિભિરુદ્ભરત્યેતદ્ધ્યસ્ય તદા ચિત્તં ભવતિ સ નો ભવ શિવસ્ત્વં સુપ્રતીકો વિભાવસુરિતિ યથૈવ યજુસ્તથા બન્ધુસ્તં દક્ષિણત ઉદઞ્ચમાદધાતિ તસ્યોક્તો બન્ધુઃ સ્થાલ્યાં ગાર્હપત્યં સમુપ્યાપરમાદધાતિ સ યદિ કામયેતોપાધિરોહેત્પાર્શ્વતો વા વ્રજેત્ -

અથાનડ્વાહૌ યુનક્તિ । દક્ષિણમગ્રેઽથ સવ્યમેવં દેવત્રેતરથા માનુષે સ યાં કાં ચ દિશં યાસ્યન્ત્સ્યાત્પ્રાઙેવાગ્રે પ્રયાયાત્પ્રાચી હિ દિગગ્નેઃ સ્વામેવ તદ્દિશમનુ પ્રયાતિ -

પ્રેદગ્ને જ્યોતિષ્માન્યાહિ । શિવેભિરર્ચિભિષ્ટ્વામિતિ પ્રેદગ્ને ત્વં જ્યોતિષ્માન્યાહિ શિવેભિરર્ચિભિર્દીપ્યમાનૈરિત્યેતદ્બૃહદ્ભિર્ભાનુભિર્ભાસન્મા હિંસીસ્તન્વા પ્રજા ઇતિ બૃહદ્ભિરર્ચિભિર્દીપ્યમાનૈર્મા હિંસીરાત્મના પ્રજા ઇત્યેતત્ -

સ યદાઽક્ષ ઉત્સર્જેત્ । અથૈતદ્યજુર્જપેદસુર્યા વા એષા વાગ્યાઽક્ષસ્ય તામેતચ્છમયતિ તામેતદ્દેવત્રા કરોતિ -

યદ્વેવૈતદ્યજુર્જપતિ । યસ્મિન્વૈ કસ્મિંશ્ચાહિતેઽક્ષ ઉત્સર્જતિ તસ્યૈવ સા વાગ્ભવતિ તદ્યદગ્નાવાહિતેઽક્ષ ઉત્સર્જત્યગ્નેરેવ સા વાગ્ભવત્યગ્નિમેવ તદ્દેવા ઉપાસ્તુવન્નુપામહયંસ્તથૈવૈનમયમેતદુપસ્તૌત્યુપમહયત્યક્રન્દદગ્નિ સ્તનયન્નિવ દ્યૌરિતિ તસ્યોક્તો બન્ધુઃ -

સ યદિ પુરા વસત્યૈ વિમુઞ્ચેત । અનસ્યેવાગ્નિઃ સ્યાદથ યદા વસત્યૈ વિમુઞ્ચેત પ્રાગનઽ ઉપસ્થાપ્યોત્તરત ઉદ્ધત્યાવોક્ષતિ યત્રૈનમુપાવહરતિ તં દક્ષિણત ઉદઞ્ચમુપાવહરતિ તસ્યોક્તો બન્ધુઃ -

અથાસ્મિન્ત્સમિધમાદધાતિ । એતદ્વા એનં દેવા ઈયિવાંસમુપરિષ્ટાદન્નેનાપ્રીણન્નેતયા સમિધા તથૈવૈનમયમેતદીયિવાંસમુપરિષ્ટાદન્નેન પ્રીણાત્યેતયા સમિધા -

પ્ર પ્રાયમગ્નિર્ભરતસ્ય શૃણ્વ ઇતિ । પ્રજાપતિર્વૈ ભરતઃ સ હીદં સર્વં બિભર્તિ વિ યત્સૂર્યો ન રોચતે બૃહદ્ભા ઇતિ વિ યત્સૂર્ય ઇવ રોચતે બૃહદ્ભા ઇત્યેતદભિ યઃ પૂરું પૃતનાસુ તસ્થાવિતિ પૂરુર્હ નામાસુરરક્ષસમાસ તમગ્નિઃ પૃતનાસ્વભિતષ્ઠૌ દીદાય દૈવ્યો અતિથિઃ શિવો ન ઇતિ દીપ્યમાનો દૈવોઽતિથિઃ શિવો ન ઇત્યેતત્સ્થિતવત્યા વસત્યૈ હ્યેનં તત્સ્થાપયતિ -

અથાતઃ સમ્પદેવ । સમિધં પ્રથમેનાદધાત્યુદ્યચ્છત્યેકેન પ્રયાત્યેકેનાક્ષમેકેનાનુમન્ત્રયતે સમિધમેવ પઞ્મેનાદધાતિ તત્પઞ્ચ પઞ્ચચિતિકોઽગ્નિઃ પઞ્ચઽર્તવઃ સંવત્સરઃ સંવત્સરોઽગ્નિર્યાવાનગ્નિર્યાવત્યસ્ય માત્રા તાવત્તદ્ભવતિ -